Đánh giá ý nghĩa KT của VTĐL& TNTN Việt Nam

• Nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một dải đất hình chữ S, nằm ở trung tâm khu vực Đông Nam Á, ở phía đông bán đảo Đông Dương.• Phía bắc giáp Trung Quốc, phía tây giáp Lào, Cam

Mường Nhé, tỉnh Điện Biên - ngã ba biên giới

Việt-Trung-Lào có tọa độ địa lý kinh độ 102°8', vĩ độ

Cực Bắc VN

• Mốc Cực Tây Việt Nam là cột mốc biên giới hình tam giác,

có 3 mặt ghi bằng tiếng Việt - Lào - Trung, do Trung Quốc xây dựng Được đặt tại bản Tá Miếu -

xã Sín Thầu - huyện Mường Nhé - tỉnh Điện

• Ngọn Hải đăng tại mũi Đại Lãnh - xã Hòa Tâm - huyện Tuy Hòa - tỉnh Phú Yên Được coi là điểm cực Đông của Việt Nam , nơi bình minh đến sớm đón tia nắng mặt trời đầu tiên trên Đất

Mẹ

Hải đăng Mũi Điện - Phú Yên, cực

Đông của Tổ quốc

Ghềnh đá tại Đại lãnh - phần nhô

ra biển xa nhất về phía Đông

• Mốc Cực Nam

Việt Nam tại ấp

Mũi - xã Đất Mũi - huyện Ngọc Hiển - tỉnh Cà Mau Có 2 điểm được coi là tận cùng Đất Mũi

là : toạ độ GPS

0001 và tiểu cảnh Đất Mũi với hình tượng con tàu VN trên có ghi kinh độ

và vĩ độ của điểm Cực Nam VN

• Nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một dải đất hình chữ S, nằm ở trung tâm khu vực Đông Nam Á, ở phía đông bán đảo Đông Dương.

• Phía bắc giáp Trung Quốc, phía tây giáp Lào, Campuchia, phía đông nam trông ra biển Đông

• Việt nam có 2 ngã ba biên giới đó là :

1 - Ngã ba biên giới Việt - Lào - Trung quốc

thuộc A pa chải xã Sín thầu - huyện Mường

Nhé - tỉnh Điện Biên Cột mốc tam giác của ngã

ba này cũng chính là điểm cực Tây của Việt

Khu vực ngã ba biên giới A Pa

Chải, nơi có nhiều câu chuyện ly kỳ

về thú vồ người

"Ngã ba Đông Dương" Con gà trống đứng giữa

vòng xoay này mà gáy thì 3 nước Việt Nam, Lào , Campuchia cùng nghe

Hà Giang – Điạ đầu đất nước

Hoa Ban Điện Biên

Hòn Đôi- điểm cực Đông của Tổ quốc

1.2 Lãnh thổ:

• Diện tích 329.297 Km2 (2003)

• Tính cả nội thủy khoảng 560.000 Km2

- Lãnh hải rông 12 hải lí, là ranh giới quốc gia trên biển

- Tiếp giáp lãnh hải rộng 12 hải lí

- Vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hải lí tính từ đường

cơ sở

- Thềm lục địa bao gồm đáy biển, lòng đất dưới đáy biển thuộc phần kéo dài tự nhiên của lục địa, rộng 200 hải lí

• Việt Nam có chủ quyền hoàn toàn về thăm dò, khai

• Việt Nam có ba mặt Đông, Nam và Tây-Nam trông ra biển với bờ biển dài 3.260 km, từ

Móng Cái ở phía Bắc đến Hà Tiên ở phía Tây Nam Phần Biển Đông thuộc chủ quyền Việt

Nam mở rộng về phía Đông và Đông Nam, có thềm lục địa, các đảo và quần đảo lớn nhỏ bao bọc.

• Chỉ riêng Vịnh Bắc Bộ đã tập trung một quần thể gần 3.000 hòn đảo trong khu vực Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, các đảo Cát Hải, Cát Bà, đảo Bạch Long Vĩ

• Xa hơn là quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa Phía Tây - Nam và Nam có các nhóm đảo Côn

1.3 Ý nghĩa của vị trí địa lí:

• 1.3.1 Ý nghĩa về mặt tự nhiên:

• Nội chí tuyến → nóng

• Giáp Biển Đông → ẩm

• Nằm trong khu vực châu Á gió mùa → gió mùa

⇒ Thiên nhiên nhiệt đới gió mùa ẩm

• Vị trí giao nhau giữa 2 vành đai sinh khoáng TBD và ĐTH → tài nguyên khoáng sản đa dạng

• Nằm ở nơi giao thoa của các luồng di cư thực vật và động vật thuộc các khu hệ Himalaya, Malaysia –

Indonexia, Ấn Độ - Mianma → phong phú các khu hệ

• 1.3.2 Ý nghĩa về mặt kinh tế - chính trị:

• Tiếp giáp giữa ĐNÁ lục địa và hải đảo → khu vực giàu tài nguyên, có thị trường rộng lớn, vùng kinh tế năng động

• Tiếp giáp với các nước TQ, L, CPC → thuận lợi thông thương giữa các nước với nhau

• Có Biển Đông giàu tài nguyên sinh vật, khoáng sản, thuận lợi hàng hải, an ninh, quốc phòng

• Vị trí địa lí có ảnh hưởng đến sự phân vùng kinh tế và thiết lập các mối liên hệ kinh tế vùng

• Vị trí địa lí → hình thành cộng đồng dân tộc Việt Nam

- Miền TB: núi cao → nhiều tiềm năng

- Miền Trường Sơn Bắc: với những dãy núi và

bị chia cắt kết hợp với Trường Sơn Nam có

nhiều nhánh núi đâm ra biển, tạo ra nhiều

vũng, vịnh thuận lợi phát triển giao thông, du

- Miền Tây Nguyên: có các cao nguyên ba-dan

→ tiềm năng về cây công nghiệp lâu năm

- Miền ĐNB: với địa hình lượn sóng của cao

nguyên → thuận lợi phát triển nông, lâm, và

công nghiệp.

- Miền ĐBSH và ĐBSCL: đồng bằng phù sa

thuận lợi trồng cây lương thực, thực phẩm

• Tóm lại: Sự phân hóa của địa hình là tiền đề tự nhiên cho sự hình thành các cấu trúc kinh tế

• Địa hình Việt Nam đa dạng: đồi núi, đồng bằng,

bờ biển và thềm lục địa, phản ánh lịch sử phát triển địa chất, địa hình lâu dài trong môi trường gió mùa, nóng ẩm, phong hóa mạnh mẽ Địa

hình thấp dần theo hướng Tây Bắc - Đông

Nam, được thể hiện rõ qua hướng chảy của

• Những dãy núi đồ sộ nhất đều nằm ở phía Tây

và Tây Bắc với đỉnh Phan-xi-phăng cao nhất

bán đảo Đông Dương (3.143m)

• Càng ra phía đông, các dãy núi thấp dần và

thường kết thúc bằng một dải đất thấp ven

biển

• Từ đèo Hải Vân vào Nam, địa hình đơn giản

hơn Ở đây không có những dãy núi đá vôi dài

mà có những khối đá hoa cương rộng lớn,

thỉnh thoảng nhô lên thành đỉnh cao; còn lại là

• Đồng bằng chỉ chiếm ¼ diện tích trên đất liền

và bị đồi núi ngăn cách thành nhiều khu vực

• Ở hai đầu đất nước có hai đồng bằng rộng lớn, phì nhiêu là đồng bằng Bắc Bộ (lưu vực sông Hồng, rộng 16.700 km2) và đồng bằng Nam Bộ (lưu vực sông Mê Công, rộng 40.000 km2)

• Nằm giữa hai châu thổ lớn đó là một chuỗi

đồng bằng nhỏ hẹp, phân bố dọc theo duyên

hải miền Trung, từ đồng bằng thuộc lưu vực

sông Mã (Thanh Hóa) đến Phan Thiết với tổng diện tích 15.000 km2

Mẫu Sơn(Lạng Sơn)

Dãy Hoàng Liên Sơn

• Việt Nam nhiều núi, nhưng không có ngọn núi nào được coi là thuộc loại cao của thế giới.

• Tuy nhiên, có nhiều đỉnh đã vượt quá độ cao

2500 m như : Đỉnh Phăngxipăng (Lào Cai)

3143m ; Putaleng (Lai Châu) 3096 m; Puluông (Yên Bái) 2985 m; Lacung (Yên Bái) 2913 m ; Saphin (Yên Bái) 2874m ; Pukhaoluông (Lào Cai) 2810m ; Pũailaileng (Nghệ An) 2711 m ; Ngọc Lĩnh (Kon Tum) 2598 m ; Pu Nậm Nhé (Lai Châu) 2534 m.

• Đây là các ngọn núi già, trải qua quá trình lịch

sử kiến tạo và phát triển lâu dài đã được nâng lên vào cuối kỷ đệ tam.

• Dãy Hoàng Liên chạy dài 280 km từ Phong Thổ (Lai Châu) về đến tỉnh Hoà Bình, bề ngang

chân núi ở đoạn rộng nhất lên tới 75km và

đoạn hẹp nhất là 45km, gồm 3 khối núi lớn,

khối Bạch Mộc Lương Tử, khối Phan-Xi-Păng

và khối Pu Luông được mệnh danh là nóc nhà

Tổ quốc Trong đó, đỉnh Pan-Xi-Păng cao tới

3.143m là một bảo tàng thiên nhiên kỳ vĩ mà

nổi bật là thảm thực vật với hơn 700 loài đặc

hữu và quý hiếm.

Bốn vùng núi chính:

• Vùng núi Đông Bắc (còn gọi là Việt Bắc)

Kéo dài từ thung lũng sông Hồng đến vịnh Bắc Bộ Tại đây có nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng như: động Tam Thanh, Nhị Thanh (Lạng Sơn), hang Pắc Bó,

thác Bản Giốc (Cao Bằng), hồ Ba Bể (Bắc Kạn), núi

Yên Tử, Vịnh Hạ Long - di sản thế giới (Quảng Ninh) Đỉnh núi Tây Côn Lĩnh (Hà Giang) với 2.431m, cao

nhất vùng Đông Bắc

Động Tam Thanh- Hang Pắc Pó

• Vùng núi Tây Bắc

Kéo dài từ biên giới phía bắc (giáp Trung

Quốc) tới phía tây tỉnh Thanh Hoá Đây là vùng núi cao hùng vĩ có Sa Pa (Lào Cai) ở độ cao

1.500m so với mặt biển - nơi nghỉ mát lý tưởng, tập trung đông các tộc người H'Mông, Dao,

Kinh, Tày, Giáy, Hoa, Xá Phó

Vùng núi Tây Bắc còn có di tích chiến trường

lừng danh Điện Biên Phủ và đỉnh núi Phan Si Păng, cao 3.143m, cao nhất Đông Dương

• Vùng núi Trường Sơn Bắc

Từ phía tây tỉnh Thanh Hóa đến vùng núi

Quảng Nam - Đà Nẵng, có vườn quốc gia

Phong Nha - Kẻ Bàng, di sản văn hóa thế giới (Quảng Bình) và những đường đèo nổi tiếng

như: đèo Ngang, đèo Hải Vân Đặc biệt, có

đường mòn Hồ Chí Minh được thế giới biết đến nhiều bởi những kỳ tích của người Việt Nam

trong cuộc kháng chiến vĩ đại lần thứ hai.

• Vùng núi Trường Sơn Nam

Nằm ở phía tây các tỉnh Nam Trung Bộ Sau

những khối núi đồ sộ là một vùng đất rộng lớn được gọi là Tây Nguyên (cao nguyên phía tây) Vùng đất đầy huyền thoại này còn chứa đựng nhiều điều bí ẩn về thực vật, động vật, nhất là nền văn hóa đặc sắc của các bộ tộc ít người

Thành phố Đà Lạt - nơi nghỉ mát lý tưởng được hình thành từ cuối thế kỷ 19.

Phang xi pang cao 3143m

Bạch Mộc Lương Tử 2998m

Pu Luông 2985m

Một cung đường lên Pù Luông

Núi Hàm Rồng

Sapa

Sapa- Thành phố trong sương

• SuốiTre( Bình Thuận) nơi có hiện tượng cát kết tủa nhiều nhất VN: Suối tre còn gọi là Bồng lai tiên cảnh Cát màu đỏ rực làm thành những núi

bé bé xinh xinh

2.2 Khí hậu

• Việt Nam nằm trong vành đai nội chí tuyến, quanh

năm có nhiệt độ cao và độ ẩm lớn Phía Bắc chịu ảnh hưởng của lục địa Trung Hoa nên ít nhiều mang tính khí hậu lục địa Biển Đông ảnh hưởng sâu sắc đến

tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm của đất liền

• Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm không thuần nhất trên toàn lãnh thổ Việt Nam, hình thành nên các miền và vùng khí hậu khác nhau rõ rệt Khí hậu Việt Nam thay đổi theo mùa và theo vùng từ thấp lên cao, từ Bắc vào Nam và từ Đông sang Tây Do chịu sự tác động mạnh của gió mùa Đông Bắc nên nhiệt độ trung bình ở Việt

• Việt Nam nằm hoàn toàn trong vòng đai nhiệt đới của nửa cầu bắc, thiên về chí tuyến hơn là phía xích đạo.

Vị trí đó đã tạo cho Việt Nam có một nền nhiệt độ cao Nhiệt độ trung bình năm từ 22ºC đến 27ºC Hàng năm, có khoảng 100 ngày mưa với lượng mưa trung bình từ 1.500 đến 2.000mm Độ ẩm không khí trên dưới 80% Số giờ nắng khoảng 1.500 - 2.000 giờ, nhiệt bức xạ trung bình năm 100kcal/cm²

Chế độ gió mùa cũng làm cho tính chất nhiệt đới ẩm của thiên nhiên Việt Nam thay đổi Nhìn chung, Việt Nam có một mùa nóng mưa nhiều và một mùa tương

• Việt Nam chịu sự tác động mạnh của gió mùa Đông Bắc nên nhiệt độ trung bình thấp hơn

nhiệt độ trung bình nhiều nước khác cùng vĩ độ

ở Châu Á So với các nước này, Việt Nam

nhiệt độ về mùa đông lạnh hơn và mùa hạ ít

nóng hơn.

Do ảnh hưởng gió mùa, hơn nữa sự phức tạp

về địa hình nên khí hậu của Việt Nam luôn luôn thay đổi trong năm, từ giữa năm này với năm khác và giữa nơi này với nơi khác (từ Bắc

xuống Nam và từ thấp lên cao).

• Tính chất gió mùa: gió mùa tây nam và đông

bắc Tuy nhiên, do mưa ẩm phân bố không đều trong không gian và theo thời gian, đây là hạn chế lớn trong khai thác tài nguyên khí hậu phục

vụ sản xuất Biện pháp hạn chế ảnh hưởng của khí hậu đến các ngành sản xuất:

• Thủy lợi : Xây dựng hồ chứa, đào kênh…

• Thay đổi cơ cấu cây trồng phù hợp

• Giảm thiểu tác động xấu của khí hậu đến hoạt

• Việt Nam có thể được chia ra làm hai đới khí

hậu lớn: (1) Miền Bắc (từ đèo Hải Vân trở ra) là khí hậu nhiệt đới gió mùa, với 4 mùa rõ rệt

(Xuân-Hạ-Thu-Đông), chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc và gió mùa Đông Nam (2)

Miền Nam (từ đèo Hải Vân trở vào) do ít chịu

ảnh hưởng của gió mùa nên khí hậu nhiệt đới khá điều hòa, nóng quanh năm và chia thành

hai mùa rõ rệt (mùa khô và mùa mưa).

• Bên cạnh đó, do cấu tạo của địa hình, Việt

Nam còn có những vùng tiểu khí hậu Có nơi

có khí hậu ôn đới như tại Sa Pa, tỉnh Lào Cai;

Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng; có nơi thuộc khí hậu lục địa như Lai Châu, Sơn La Đây là những địa

Nhiệt độ tb > 23oC, nhiều nắng, gió

Mưa to gây lũ quét ở Đông Bắc VN

Vùng cao Tây Bắc

2.3 Tài nguyên nước:

2.3.1 Tài nguyên nước mặt:

Việt Nam có một mạng lưới sông ngòi dày đặc (2.360 con sông dài trên 10 km), chảy

theo hai hướng chính là tây bắc- đông nam

và vòng cung Hai sông lớn nhất là sông

Hồng và sông Mê Công tạo nên hai vùng

đồng bằng rộng lớn và phì nhiêu Hệ thống các sông suối hàng năm được bổ sung tới

310 tỷ m3 nước Chế độ nước của sông ngòi chia thành mùa lũ và mùa cạn Mùa lũ chiếm tới 70-80% lượng nước cả năm và thường gây ra lũ lụt

• Trong toàn bộ hệ thống sông ngòi thì sông

Hồng và sông Mê Công là hai con sông lớn và quan trọng hơn cả.

• Sông Hồng bắt nguồn từ Vân Nam (Trung

Quốc) dài 1140 km với lưu vực rộng 61627 km2, trong đó đọan chảy qua Việt Nam dài 500 km

với lưu vực rộng 21787 km2

• Tổng lượng dòng chảy của sông Hồng khoảng

150 tỷ m3/năm Nước sông quanh năm đỏ ngầu

do mỗi năm mang theo 80 triệu m3 phù sa Bởi

• Sông Mê Công là một trong 10 con sông lớn nhất thế giới, bắt nguồn từ Tây Tạng (Trung Quốc) chảy qua Myanma, Lào, Thái Lan, Cămpuchia rồi vào Việt Nam Sông Mê Công có tổng chiều dài 4220 km với lưu vực

1 triệu km2, trong đó đọan chảy qua Việt Nam 220 km với lưu vực 4900 km2 Sông Mê Công có tổng lượng dòng chảy 500 tỷ m3/năm và mang theo một tỷ tấn phù

sa mỗi năm

• Từ Cămpuchia, sông Mê Công chảy vào Việt Nam

chia thành hai nhánh Tiền Giang và Hậu Giang Dòng chảy tiếp nối với biên cả bằng 9 cửa sông với lưu tốc trung bình khoảng 10 nghìn m3/giây, vào mũa lũ tháng

6, tháng 7 có thể đạt tới 34 nghìn m3/giây Người Việt Nam từ xưa đã có khái niệm dân gian rất sâu sắc về hình tượng con rồng nên đọan sông Mê Công chảy

• 2.3.2 Tài nguyên nước ngầm

• Tiềm năng phong phú, tổng trữ lượng đạt

Nuôi cá bè dày đặc ở thượng nguôn sông Đông Nai góp phần gây ô nhiễm

nặng nề dòng sông này

Rác thải tràn ngập trên dòng kênh

Nhiêu Lộc - Thị Nghè

Nước thải của Vedan vượt tiêu chuẩn cho phép từ 10 - 2000 lần

• Nguồn suối nước khoáng cũng rất phong phú như: suối khoáng Quang Hanh

(Quảng Ninh), suối khoáng Hội Vân (Bình Định), suối khoáng Vĩnh Hảo (Bình

Thuận), suối khoáng Dục Mỹ (Nha Trang), suối khoáng Kim Bôi (Hoà Bình)

Đường vào suối nước nóng Kênh Gà-

Ninh Bình

• Mạng lưới sông ngòi dày đặc → sớm phát triển nền nông nghiệp lúa nước nhất là ở đồng

bằng.

• Ven sông → thuận lợi ↑ đô thị và các trung tâm công nghiệp, dịch vụ.

• Có giá trị thủy điện lớn (trữ năng 28 triệu kW).

• Bồi đắp phù sa → ↑ nông nghiệp lúa và thực

phẩm.

Mùa nước nổi- Lũ đầu năm

• Sông ngòi: Việt Nam có hệ thống sông ngòi

chằng chịt, cứ khoảng 20km lại có một cửa

sông, vì thế rất thuận lợi cho giao thông

đường thuỷ

• Những sông chính: Tổng chiều dài các con

sông là 41.000 km với tổng lưu lượng gần 300

tỷ m3 nước và 3.100 km kênh rạch

• Sông Hồng dài 1.149 km trong đó 510 km

chảy trên lãnh thổ Việt Nam

• Sông Mê kông (Cửu Long) dài 4.220 km trong

đó 220 km chảy trên lãnh thổ Việt Nam

Sông Hồng

Sông Hồng bị ô nhiễm trầm trọng

Lợi dụng hệ thống xử lý nước thải cũ, Cty

xử lý ra sông Hồng(9/10/2008).

Sông Kỳ Cùng

Hồ Ba Bể

• Vùng biển của Việt Nam chiếm diện tích khoảng

1.000.000 km2, bờ biển trải dài hơn 3000 km, nằm dọc biển Đông của Thái Bình Dương Các vùng núi và

biển này chứa nhiều nguồn tài nguyên và khoáng sản

đa dạng phong phú Dọc theo bờ biển Việt Nam, từ

Bắc xuống Nam, có nhiều bãi biển đẹp, đặc biệt là

Vịnh Hạ Long với hơn 3000 hòn đảo, được UNESCO công nhận là kỳ quan thiên nhiên của thế giới Việt

Nam có nhiều khu rừng nguyên thuỷ còn chưa bị khai thác với nhiều loài động , thực vật quý và hiếm, nhiều vùng cao có khí hậu ôn hoà và phong cảnh độc đáo như Sa Pa, Đà Lạt và vô số hồ, suối, thác và hang

Coco Beach- Bình Thuận

Biển Nha Trang

Biển Phú Quốc

4.Tài nguyên đất

• Đất feralit có tổng diện tích khỏang 16 triệu ha

• Đất xám bạc màu có nhiều ở Tây Nguyên và

Đông Nam Bộ

• Đất mùn trên núi khoảng 3 triệu ha

• Đất phù sa khoảng 3 triệu ha

• Đất phèn khoảng 2,1 ha có nhiều ở vùng Đồng Tháp Mười

Đất tự nhiên 33 tr ha: 22 tr ha đất phát triển tại chỗ và

11 tr ha đất bồi tụ

• Chủ yếu là đất feralit phân bố nhiều ở vùng núi Do điều kiện và nguồn gốc hình thành, đất ở VN chia 14 nhóm chính với tỉ lệ đất sử dụng như sau:

• Đất NN 21%

• Đất LN 35,7%

• Đất chuyên dùng 4,2%

• Đất trồng đồi trọc 39%

• Bình quân đất tự nhiên trên đầu người thấp (0,64

ha/người) = 1/6 thế giới (3,36 ha/người) Bình quân lương thực trên đầu người thấp (448 kg/người)