Bài giảng cung cấp cho người học các vấn đề như: Bản chất của nhà nước, đặc trưng cơ bản của nhà nước, chức năng của nhà nước, bộ máy nhà nước và các bộ phận cấu thành. Tham khảo nội dung bài giảng để nắm bắt nội dung chi tiết.
Trang 1HỒ CHÍ MINH – HỒN DÂN TỘC
Trang 2NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC
Trang 4Quốc huy của nước Cộng hòa Xã hội
chủ nghĩa Việt Nam
Trang 5BỐ CỤC BÀI GIẢNG
Trong bài học này, học sinh có dịp tìm hiểu về:
● Bản chất của Nhà nước.
● Đặc trưng cơ bản của Nhà nước.
● Đặc trưng cơ bản của Nhà nước
CHXHCNVN
● Chức năng của Nhà nước
● Bộ máy nhà nước và các bộ phận cấu thành
bộ máy nhà nước.
Trang 6● Sự thống trị của nhà nước thể hiện ở quyền lực
chính trị, quyền lực kinh tế và quyền lực tư tưởng
● Nhà nước là công cụ , là bộ máy cưỡng chế đặc biệt
của giai cấp cầm quyền
Trang 7GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM
HỒ CHỦ TỊCH THĂM CÔNG NHÂN
Trang 8BẢN CHẤT CỦA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)
● Tính xã hội:
○ Do nhu cầu tổ chức, điều hành và quản lý xã hội;
○ Đóng vai trò trọng tài nhằm dung hòa lợi ích giữa
các giai cấp, tầng lớp, chú ý đến lợi ích chung của
xã hội như: y tế, giáo dục, hạ tầng…
Lưu ý: Tính giai cấp và tính xã hội là hai thuộc tính chung của tất cả nhà nước, song mức độ thể hiện
của hai thuộc tính này và mối tương quan giữa
chúng trong quá trình hoạt động của nhà nước
không giống nhau ở các nhà nước khác nhau
Trang 9THẢO LUẬN NHÓM
Bằng lý luận và thực tiễn, em hãy cho biết:
● Bản chất của nhà nước CHXHCN Việt Nam có thể hiện hai thuộc tính GIAI CẤP VÀ XÃ HỘI
không?
● Sự khác nhau trong bản chất của nhà nước
CHXHCNVN với nhà nước khác?
Trang 10ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA NHÀ NƯỚC
5 đặc trưng cơ bản của nhà nước:
● Nhà nước thiết lập một quyền lực công cộng đặc biệt
● Nhà nước có lãnh thổ và phân chia dân cư theo lãnh thổ
● Nhà nước có chủ quyền quốc gia
● Nhà nước là tổ chức duy nhất có quyền ban hành
pháp luật và quản lý xã hội bằng pháp luật
● Nhà nước có quyền quy định và thực hiện việc thu các loại thuế
Trang 11THẢO LUẬN NHÓM
Hãy phân tích 5 đặc trưng cơ bản của nhà nước Cho ví
dụ chứng minh
Trang 12BẢN CHẤT CỦA NHÀ NƯỚC CHXHCN VIỆT NAM
Nhà nước CHXHCNVN là nhà nước pháp quyền xã
hội chủ nghĩa của nhân dân mà nền tảng là liên minh giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức (điều 2 Hiến pháp năm 1992, đã được sửa đổi bổ
sung năm 2001)
Trang 13BẢN CHẤT CỦA NHÀ NƯỚC CHXHCN VIỆT NAM
(tiếp theo)
Thể hiện ở những đặc trưng sau: 5 đặc trưng
● Nhân dân là chủ thể cao nhất của quyền lực nhà nước
● Nhà nước là biểu hiện tập trung của khối đại đoàn kết các dân tộc anh em cùng sinh sống trên lãnh thổ VN
● Nhà nước thể hiện tính xã hội rộng lớn
● Nhà nước là nhà nước pháp quyền XHCN
● Nhà nước thực hiện chính sách hòa bình, hữu nghị với các nước trên thế giới
Trang 14THẢO LUẬN NHÓM
Hãy phân tích những đặc trưng cơ bản của
nhà nước CHXHCN Việt Nam và chứng minh những thuộc tính bằng kiến thức lý luận và
thực tiễn.
Trang 15CHỨC NĂNG CỦA NHÀ NƯỚC
1- Khái niệm:
Chức năng là những phương diện hoạt động chủ yếu
của nhà nước, phản ánh bản chất của nhà nước, được xác định tùy thuộc vào đặc điểm, tình hình trong nước
và quốc tế, nhằm thực hiện những nhiệm vụ đặt ra trước nhà nước trong từng giai đoạn
2- Cơ sở để xác định chức năng của nhà nước
Chức năng nhà nước được xác định xuất phát từ bản
chất của nhà nước, do cơ sở kinh tế, và cơ cấu giai
cấp quyết định Chức năng nhà nước được xác định
căn cứ vào phạm vi hoạt động của nhà nước.
Trang 16CHỨC NĂNG CỦA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)
3- Chức năng của nhà nước:
● Chức năng đối nội: là những phương diện hoạt động
chủ yếu của nhà nước trong nội bộ đất nước như:
bảo đảm trật tự xã hội, bảo vệ và phát triển chế độ
kinh tế, văn hóa, pháp luật…
● Chức năng đối ngoại: thể hiện vai trò của nhà nước
trong quan hệ với nhà nước và các dân tộc khác như: phòng thủ đất nước, thiết lập mối quan hệ với các
quốc gia khác…
Trang 17CHỨC NĂNG CỦA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)
4- Chức năng của nhà nước XHCN
4.1- Các chức năng đối nội:
● Bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ ANCT, trật tự ATXH
● Thực hiện và phát huy quyền tự do dân chủ của nhân dân, xây dựng nền dân chủ XHCN
Trang 18CHỨC NĂNG CỦA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)
4.2- Các chức năng đối ngoại:
● Bảo vệ tổ quốc XHCN, bảo đảm khả năng quốc phòng
● Củng cố và tăng cường tình hữu nghị, hợp tác với các nước XHCN, các nước láng giềng; đồng thời mở rộng mối quan hệ hợp tác với các nước trong khu vực và trên thế giới theo nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền,
toàn vẹn lãnh thổ của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau và cùng có lợi
● Ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc, phong trào cách mạng, phong trào tiến bộ trên thể giới, chống chủ nghĩa
đế quốc, chống chiến tranh, chạy đua vũ trang…
Trang 19MỘT SỐ HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA
Trang 20BỘ MÁY NHÀ NƯỚC
1/- Khái niệm:
Bộ máy nhà nước là hệ thống các cơ quan nhà
nước từ trung ương đến địa phương, được tổ
chức và hoạt động theo những nguyên tắc
chung thống nhất nhằm thực hiện nhiệm vụ và chức năng của nhà nước.
Trang 21BỘ MÁY NHÀ NƯỚC (tiếp theo)
Các bộ phận cấu thành BMNN:
- Cơ quan quyền lực nhà nước.
- Cơ quan hành chính nhà nước.
- Cơ quan tư pháp (tòa án, viện kiểm sát).
Trang 22BỘ MÁY NHÀ NƯỚC (tiếp theo)
2/- Bộ máy nước CHXHCNVN
● Cơ quan quyền lực nhà nước (Quốc hội,
Hội đồng nhân dân các cấp).
● Cơ quan hành chính nhà nước (Chính phủ,
Ủy ban nhân dân các cấp).
● Cơ quan tư pháp (Tòa án; Viện kiểm sát).
● Chế định Chủ tịch nước.
Trang 23Bài viết “Tìm người tài đức” của Bác năm 1946 đăng trên báo Cứu Quốc số 411 ngày
20/11/1946
Trang 24Bầu cử Quốc hội và HĐND Khóa I
– năm 1946 Bầu cử Quốc hội và HĐND Khóa XIII – năm 2011
Bầu cử Quốc hội và HĐND Khóa II – năm 1960
Trang 25SƠ ĐỒ BỘ MÁY NN CHXHCN VIỆT NAM
CHÍNH PHỦ
ỦY BAN NHÂN DÂN
TÒA ÁN ND TỐI CAO
CẤP TỈNH
CẤP HUYỆN CẤP XÃ
VIỆN K.SÁT
ND TỐI CAO
TÒA ÁN ND CẤP TỈNH
VKS ND CẤP TỈNH
TÒA ÁN ND
CẤP HUYỆN
VKS ND CẤP HUYỆN
TW
ĐP
CHỦ TỊCH NƯỚ C
Bầu
Trang 26BỘ MÁY NHÀ NƯỚC (tiếp theo)
3 /- Nhà nước pháp quyền:
3.1/- Khái niệm:
● Là một hình thức tổ chức của nhà nước với sự phân
công lao động khoa học, hợp lý giữa các quyền lập
pháp, hành pháp và tư pháp;
● Có cơ chế kiểm soát quyền lực, nhà nước được tổ chức
và hoạt động trên cơ sở pháp luật, nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật.
● Pháp luật có tính công bằng, khách quan, nhân đạo, tất
cả vì quyền lợi chính đáng của con người.
Hiểu theo nghĩa đơn giản: Nhà nước quản lý các mặt của
đời sống xã hội bằng pháp luật và nhà nước hoạt động
tuân theo pháp luật
Trang 27BỘ MÁY NHÀ NƯỚC (tiếp theo)
2- Đặc điểm cơ bản của nhà nước pháp quyền
● Thứ nhất, tổ chức nhà nước được thiết kế trên cơ sở pháp luật, bản thân của Nhà nước cũng đặt mình
trong khuôn khổ pháp luật
● Thứ hai, pháp luật là phương tiện điều chỉnh quan
trọng hàng đầu đối với quan hệ xã hội, là công cụ
của nhà nước và toàn xã hội
● Thứ ba, pháp luật trong nhà nước pháp quyền phải thực sự vì con người – giá trị cao quý nhất Tuân thủ pháp luật là nghĩa vụ của nhà nước, cá nhân và tổ
chức, không có ngoại lệ
Trang 28THẢO LUẬN NHÓM
Đảng và Nhà nước ta đã xác định xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là tất yếu lịch
sử khách quan Tại sao?
Để xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân ở nước ta hiện nay, hãy chia sẻ ý kiến của nhóm
về vấn đề xây dựng và hoàn thiện hệ thống
pháp luật của nước ta.