Bài giảng Luật kinh tế: Chương 8 - ThS. Bùi Huy Tùng

Nội dung chương 8 trình bày đến người học những vấn đề liên quan đến Pháp luật về hợp đồng, cụ thể như: Khái quát pháp luật hợp đồng ở Việt Nam, chế độ pháp lý hợp đồng dân sự, những quy định chung về hợp đồng trong hoạt động thương mại, hợp đồng mua bán hàng hóa, hợp đồng dịch vụ,...

I.  KHÁI  QUÁT  PHÁP  LU T  H P  Đ NG    Ậ Ợ Ồ Ở

1. Khái ni m h p đ ng ệ ợ ồ  (tt)

 Khái ni m h p đ ng và HĐDS:  ệ ợ ồ

 H p đ ng  đ ợ ồ ượ c hi u theo nghĩa r ng là s  th a  ể ộ ự ỏ thu n gi a các bên v  m t v n đ  nh t đ nh làm  ậ ữ ề ộ ấ ề ấ ị phát  sinh,  thay  đ i  hay  ch m  d t  các  quy n  và  ổ ấ ứ ề nghĩa v    ụ

 “HĐDS là s  th a thu n gi a các bên v  vi c xác  ự ỏ ậ ữ ề ệ

l p, thay đ i ho c ch m d t các quy n và NVDS”  ậ ổ ặ ấ ứ ề (Đ388 BLDS2005). 

1. Khái ni m h p đ ng ệ ợ ồ  (tt)

 D u hi u c a HĐDS:   ấ ệ ủ

 Là s  th a thu n gi a các bên ự ỏ ậ ữ

 Nh m xác l p, thay đ i ho c ch m d t HĐDS  ằ ậ ổ ặ ấ ứ

 Các quy n và NVDS  ề

2.1. Theo n i dung c a h p đ ng  ộ ủ ợ ồ

 H p  đ ng  không  có  tính  ch t  kinh  doanh ợ ồ ấ   (HĐDS theo nghĩa h p): nh m th a mãn m c  ẹ ằ ỏ ụ đích sinh ho t, tiêu dùng.  ạ

 H p đ ng vì l i ích c a ng ợ ồ ợ ủ ườ i th  ba ứ : các ch  th   ủ ể

h p đ ng th c hi n nghĩa v  vì l i ích c a ng ợ ồ ự ệ ụ ợ ủ ườ i 

th  ba.  ứ

 H p  đ ng  có  đi u  ki n ợ ồ ề ệ :  Hi u  l c  c a  h p  đ ng  ệ ự ủ ợ ồ

ph  thu c vào vi c phát sinh, thay đ i ho c ch m  ụ ộ ệ ổ ặ ấ

d t m t s  ki n nh t đ nh do các bên th a thu n.  ứ ộ ự ệ ấ ị ỏ ậ  

2.3.  Theo  s   t ự ươ ng  x ng  v   quy n  và  ứ ề ề nghĩa v  c a các bên h p đ ng ụ ủ ợ ồ

 H p  đ ng  song  v ợ ồ ụ :  các  bên  ch   th   đ u  có  ủ ể ề quy n  và  nghĩa  v   t ề ụ ươ ng  x ng  nhau,  quy n  ứ ề

c a bên này t ủ ươ ng x ng v i nghĩa v  c a bên  ứ ớ ụ ủ kia, và ng ượ ạ c l i. 

 H p  đ ng  đ n  v ợ ồ ơ ụ :  Ch   có  m t  bên  có  nghĩa  ỉ ộ

v   ụ

2.5. Theo lĩnh v c áp d ng c a h p đ ng  ự ụ ủ ợ ồ

 H p  đ ng  th ợ ồ ươ ng  m i:  H p  đ ng  gi a  các  ạ ợ ồ ữ

th ươ ng nhân. 

 H p  đ ng  chuy n  quy n  s   d ng  đ t:  chuy n  ợ ồ ể ề ử ụ ấ ể

nh ượ ng, chuy n đ i, cho thuê, góp v n, th  ch p  ể ổ ố ế ấ

2.6. Theo tính thông d ng c a h p đ ng ụ ủ ợ ồ

 H p đ ng mua bán tài s n: “Là s  th a thu n, theo đó bên  ợ ồ ả ự ỏ ậ bán có nghĩa v  giao tài s n cho bên mua và nh n ti n, còn  ụ ả ậ ề bên mua có nghĩa v  nh n tài s n và tr  ti n cho bên bán”  ụ ậ ả ả ề (Đ248). 

 H p đ ng trao đ i tài s n: “Là s  th a thu n, theo đó các  ợ ồ ổ ả ự ỏ ậ bên  giao  tài  s n  và  chuy n  quy n  s   h u  cho  nhau”  (K1  ả ể ề ở ữ Đ463). 

 H p đ ng t ng cho tài s n: “Là s  th a thu n, theo đó bên  ợ ồ ặ ả ự ỏ ậ

t ng  cho  giao  tài  s n  c a  mình  và  chuy n  quy n  s   h u  ặ ả ủ ể ề ở ữ cho bên đ ượ c t ng cho và không yêu c u đ n bù, còn bên  ặ ầ ề

đ ượ ặ c t ng cho đ ng ý nh n” (Đ465).  ồ ậ

 H p đ ng vay tài s n: “Là s  th a thu n, theo đó bên cho  ợ ồ ả ự ỏ ậ vay giao tài s n cho bên vay; khi đ n h n tr , bên vay ph i  ả ế ạ ả ả hoàn  tr   cho  bên  cho  vay  tài  s n  cùng  lo i  theo  đúng  s   ả ả ạ ố

l ượ ng,  ch t  l ấ ượ ng  và  ch   ph i  tr   lãi  n u  có  th a  thu n  ỉ ả ả ế ỏ ậ

ho c pháp lu t có quy đ nh” (Đ471).  ặ ậ ị

2.6Theo tính thông d ng c a h p đ ng ụ ủ ợ ồ (tt)

 H p  đ ng  thuê  tài  s n:  “Là  s   th a  thu n,  theo  đó  ợ ồ ả ự ỏ ậ bên cho thuê giao tài s n cho bên thuê, còn bên thuê  ả

ph i tr  ti n thuê” (Đ480).  ả ả ề

 H p đ ng m ợ ồ ượ n tài s n: “Là s  th a thu n, theo  đó  ả ự ỏ ậ bên  cho  m ượ n  giao  tài  s n  cho  bên  m ả ượ n  mà  bên 

m ượ n không ph i tr  ti n, còn bên m ả ả ề ượ n ph i tr  l i  ả ả ạ tài  s n  đó  khi  h t  th i  h n  m ả ế ờ ạ ượ n  ho c  m c  đích  ặ ụ

2.6Theo tính thông d ng c a h p đ ng ụ ủ ợ ồ (tt)

 H p đ ng v n chuy n:  ợ ồ ậ ể

 H p  đ ng  v n  chuy n  hành  khách:  “Là  s   th a  ợ ồ ậ ể ự ỏ thu n,  theo  đó  bên  v n  chuy n  chuyên  ch   hành  ậ ậ ể ở khách,  hành  lý  đ n  đ a  đi m  đã  đ nh  còn  hành  ế ị ể ị khách ph i thanh toán c ả ướ c phí” (Đ527). 

 H p  đ ng  v n  chuy n  tài  s n:  “Là  s  th a  thu n,  ợ ồ ậ ể ả ự ỏ ậ theo đó bên v n chuy n có nghĩa v  v n chuy n tài  ậ ể ụ ậ ể

s n  đ n  đ a  đi m  đã  đ nh  và  giao  tài  s n  đó  cho  ả ế ị ể ị ả

ng ườ i có quy n nh n, còn bên thuê có nghĩa v  tr   ề ậ ụ ả

c ướ c phí” (Đ535). 

2.6Theo tính thông d ng c a h p đ ng ụ ủ ợ ồ (tt)

 H p đ ng gia công: “Theo đó bên nh n gia công th c hi n  ợ ồ ậ ự ệ công  vi c  đ   t o  ra  s n  ph m  theo  yêu  c u  c a  bên  đ t  ệ ể ạ ả ẩ ầ ủ ặ gia công, còn bên đ t gia công nh n s n ph m và tr  ti n  ặ ậ ả ẩ ả ề công” (Đ547). 

 H p đ ng g i gi  tài s n: “Theo  đó bên gi  nh n tài s n  ợ ồ ử ữ ả ữ ậ ả

c a bên g i đ  b o qu n và tr  l i chính tài s n đó khi h t  ủ ử ể ả ả ả ạ ả ế

h n,  còn  bên  g i  ph i  tr   ti n  công,  tr   tr.h p  g i  gi   ạ ử ả ả ề ừ ợ ử ữ không ph i tr  ti n công” (Đ559).  ả ả ề

 H p  đ ng  b o  hi m:  “Theo  đó  bên  mua  b o  hi m  ph i  ợ ồ ả ể ả ể ả đóng phí b o hi m, còn bên b o hi m ph i tr  m t kho n  ả ể ả ể ả ả ộ ả

ti n b o hi m cho bên đ ề ả ể ượ c b o hi m khi x y ra s  ki n  ả ể ả ự ệ

b o hi m” (Đ567).  ả ể

 H p  đ ng  y  quy n:  “Theo  đó  bên  đ ợ ồ ủ ề ượ ủ c  y  quy n  có  ề nghĩa v  th c hi n công vi c nhân danh bên  y quy n, còn  ụ ự ệ ệ ủ ề bên  y quy n ch  ph i tr  thù lao, n u có th a thu n ho c  ủ ề ỉ ả ả ế ỏ ậ ặ pháp lu t có quy đ nh” (Đ581).  ậ ị

2.6Theo tính thông d ng c a h p đ ng ụ ủ ợ ồ (tt)

H a th ứ ưở ng và thi có gi i: ả

 H a th ứ ưở ng:

 “Ng ườ i đã công khai h a th ứ ưở ng  ph i tr  th ả ả ưở ng cho ng ườ i  đã 

th c hi n công vi c theo yêu c u c a ng ự ệ ệ ầ ủ ườ i h a th ứ ưở ng. 

 Công vi c đ ệ ượ c h a th ứ ưở ng ph i c  th , có th  th c hi n đ ả ụ ể ể ự ệ ượ c,  không trái pháp lu t, đ o đ c” (Đ590).  ậ ạ ứ

 Thi có gi i:  ả

 “Ng ườ ổ i t  ch c cu c thi văn hóa, ngh  thu t, th  thao, khoa h c,  ứ ộ ệ ậ ể ọ

k   thu t  và  các  cu c  thi  khác  không  trái pháp  lu t,  đ o  đ c  thì  ỹ ậ ộ ậ ạ ứ

ph i  công  b   đi u  ki n  d   thi,  thang  đi m,  các  gi i  th ả ố ề ệ ự ể ả ưở ng  và 

m c th ứ ưở ng c a m i gi i.  ủ ỗ ả

 Vi c  thay  đ i  đi u  ki n  d   thi  ph i  đ ệ ổ ề ệ ự ả ượ c  th c  hi n  theo  cách  ự ệ

th c đã công b  trong m t th i gian h p lý tr ứ ố ộ ờ ợ ướ c khi di n ra cu c  ễ ộ thi. 

 Ng ườ i  đo t  gi i  có  quy n  yêu  c u  ng ạ ả ề ầ ườ ổ i  t   ch c  cu c  thi  trao  ứ ộ

gi i th ả ưở ng đúng m c đã công b ” (Đ593) ứ ố

3.  Ngu n  pháp  lu t  đi u  ch nh  h p  ồ ậ ề ỉ ợ

đ ng  ồ

3.1.  Khái  quát  qúa  trình  phát  tri n  c a  pháp  ể ủ

lu t h p đ ng   VN  ậ ợ ồ ở

3.2. H  th ng VBPL hi n hành v  h p đ ng  ệ ố ệ ề ợ ồ

3.1.  Khái  quát  qúa  trình  phát  tri n  c a  ể ủ pháp lu t h p đ ng   VN  ậ ợ ồ ở

◙  Pháp lu t h p đ ng trong c  ch  KHHTT  ậ ợ ồ ơ ế

◙  Pháp lu t h p đ ng trong c  ch  KTTT  ậ ợ ồ ơ ế

◙ Pháp lu t h p đ ng trong c  ch  KHHTT  ậ ợ ồ ơ ế

 Năm 1956, NN ban hành Đi u l  t m th i s   735/TTg v  ch   ề ệ ạ ờ ố ề ế

đ  h p đ ng kinh doanh, đi u ch nh các quan h  gi a hai hay  ộ ợ ồ ề ỉ ệ ữ nhi u ch  th  cam k t th c hi n k  ho ch c a NN.  ề ủ ể ế ự ệ ế ạ ủ

 Ngh  đ nh 004/TTg/1960 ban hành Đi u l  t m th i v  ch  đ   ị ị ề ệ ạ ờ ề ế ộ

h p  đ ng  kinh  t   gi a  các  XNQD  và  CQNN.  Đi u  l   này  quy  ợ ồ ế ữ ề ệ

đ nh m t ki u h p đ ng m i – h p đ ng đ ị ộ ể ợ ồ ớ ợ ồ ượ c ký k t trên c   ế ơ

s  và nh m th c hi n k  ho ch NN đ ng th i th c hi n các  ở ằ ự ệ ế ạ ồ ờ ự ệ n.t c c a ch  đ  h ch toán kinh t ắ ủ ế ộ ạ ế

Nh  v y, các CQNN, các XNQD xác l p và th c hi n h p  ư ậ ậ ự ệ ợ

đ ng  không  ph i  vì  l i  ích  riêng  mà  nh m  đ   th c  hi n  k   ồ ả ợ ằ ể ự ệ ế

ho ch  c a  NN.  Đây  là  đ c  đi m  quan  tr ng  nh t  c a  h p  ạ ủ ặ ể ọ ấ ủ ợ

đ ng kinh t  trong c  ch  KTKHHTT.  ồ ế ơ ế

 HĐCP đã ban hành Ngh  đ nh s  54/CP/1975, ban hành Đi u l   ị ị ố ề ệ

v   ch   đ   h p  đ ng  kinh  t   Đây  là  b n  đi u  l   chính  th c  ề ế ộ ợ ồ ế ả ề ệ ứ

đ u tiên v  ch  đ  h p đ ng và có hi u l c thi hành đ n năm  ầ ề ế ộ ợ ồ ệ ự ế

1989. 

Đ  th c hi n hai ngh  đ nh trên, NN ta đã ban hành hàng  ể ự ệ ị ị

lo t văn b n h ạ ả ướ ng d n nh : Quy t đ nh s  113­TTg/1965 và  ẫ ư ế ị ố

Ch  th  s  17­TTg/1967 c a TTg…  ỉ ị ố ủ

đ ng là k  lu t c a NN đ i v i các đ n v  kinh t   ồ ỷ ậ ủ ố ớ ơ ị ế

 Hai là, h p đ ng kinh t  là hình th c pháp lý c a các  ợ ồ ế ứ ủ quan h  mang tính ch t t  ch c – k  ho ch, còn y u  ệ ấ ổ ứ ế ạ ế

t  tài s n ch  là th  y u. N i dung ch  y u c a h p  ố ả ỉ ứ ế ộ ủ ế ủ ợ

đ ng đã đ ồ ượ c xác đ nh trong ch  tiêu k  ho ch NN, ý  ị ỉ ế ạ chí  c a  các  bên  th   hi n  qua  vi c  th a  thu n  ch   là  ủ ể ệ ệ ỏ ậ ỉ

vi c c  th  hóa ý chí c a NN.  ệ ụ ể ủ

 Ba là, ch  th  c a h p đ ng ch  là các đ n v , t  ch c  ủ ể ủ ợ ồ ỉ ơ ị ổ ứ

đ ượ c giao ch  tiêu, k  ho ch.  ỉ ế ạ

b n h ả ướ ng d n khác đã đ ẫ ượ c ban hành.  

 BLDS1995 đ ượ c QH ban hành trong đó có nhi u quy đ nh v   ề ị ề HĐDS. 

 LTM1997 cũng có nh ng quy đ nh m i v  h p đ ng cho m t  ữ ị ớ ề ợ ồ ộ

s  hành vi th ố ươ ng m i. Nh ng th c t , các QHHĐ trong KDTM  ạ ư ự ế

v n l y Pháp l nh h p đ ng kinh t  1989 làm căn c  áp d ng  ẫ ấ ệ ợ ồ ế ứ ụ

ch  y u.  ủ ế

 N i  dung  c   th   c a  ch   đ   pháp  lý  v   h p  đ ng  quy  đ nh  ộ ụ ể ủ ế ộ ề ợ ồ ị trong các VBPL nêu trên có nhi u đi m không th ng nh t.  ề ể ố ấ

◙  Pháp lu t h p đ ng trong c  ch  KTTT ậ ợ ồ ơ ế  (tt)

 Khi c  ch  kinh t  thay đ i m t cách m nh m , Pháp  ơ ế ế ổ ộ ạ ẽ

l nh HĐKT1989 đã không còn phù h p n a.  ệ ợ ữ

 Vi c hoàn thi n, đ i m i các quy đ nh c a pháp lu t  ệ ệ ổ ớ ị ủ ậ

v   h p  đ ng  là  v n  đ   đ t ra h t s c  c p thi t cho  ề ợ ồ ấ ề ặ ế ứ ấ ế giao l u kinh t  và cho h i nh p.  ư ế ộ ậ

 Th c  ti n  pháp  lu t  v   h p  đ ng  không  th ng  nh t,  ự ễ ậ ề ợ ồ ố ấ các quy đ nh còn n m rãi rác, ch ng chéo, mâu thu n,  ị ằ ồ ẫ

lo i tr  nhau, t o ra nhi u l  h ng pháp lý khi n cho  ạ ừ ạ ề ỗ ổ ế

vi c  th c  hi n  và  áp  d ng  pháp  lu t  g p  nhi u  khó  ệ ự ệ ụ ậ ặ ề khăn. 

 BLDS2005  đ ượ c  ban  hành,  trong  đó  ch   đ nh  h p  ế ị ợ

đ ng  là  n n  t ng  th ng  nh t  và  đ ng  b   đ   đi u  ồ ề ả ố ấ ồ ộ ể ề

ch nh các QHHĐ.  ỉ

 Ngoài  ra,  NN  còn  ban  hành  các  VBPL  riêng  đ   đi u  ể ề

ch nh các QHHĐ trong các lĩnh v c c  th   ỉ ự ụ ể

 Là VBPL đi u ch nh t t c  các lo i h p đ ng nói  ề ỉ ấ ả ạ ợ ồ chung và h p đ ng trong KDTM nói riêng.  ợ ồ

 Nó  có  tính  n.t c  v   các  ch   th ,  GDDS,  NVDS,  ắ ề ủ ể HĐDS (nghĩa chung) đ ượ c áp d ng cho các quan  ụ

h   HĐDS  (nghĩa  h p),  QHHĐ  KDTM,  quan  h   ệ ẹ ệ HĐLĐ. 

 Trên  c   s   ch   đ   pháp  lý  c a  HĐDS  (nghĩa  ơ ở ế ộ ủ chung),  có  các  văn  b n  cho  riêng  t ng  lo i  h p  ả ừ ạ ợ

đ ng nh  LTM, BLLĐ, LDN2005…   ồ ư

Pháp  l nh  HĐKT1989  h t  hi u  l c  khi  ệ ế ệ ự BLDS2005 có hi u l c.  ệ ự

 Nh ng n i dung liên quan đ n th ữ ộ ế ươ ng m i không  ạ

đ ượ c quy đ nh trong LTM2005 và các lu t khác thì  ị ậ

áp d ng BLDS2005 (K3 Đ4 LTM2005).  ụ

 Đ i v i các quy đ nh khác nhau gi a LTM2005 và  ố ớ ị ữ BLDS2005 thì áp d ng quy đ nh c a LTM2005.  ụ ị ủ

 Trong  nh ng  lĩnh  v c  KDTM,  có  nh ng  lĩnh  v c  ữ ự ữ ự mang tính chuyên ngành, đ c thù, và t ặ ươ ng  ng v i  ứ ớ

nó  là  các  VBPL  chuyên  ngành  đ   quy  đ nh  nh ng  ể ị ữ

n i dung c  th  c a QHHĐ trong t ng lĩnh v c đó,  ộ ụ ể ủ ừ ự

nh :  LDK;  LKDBH;  LĐL;  BLHH;  LXD;  LĐTh u;  ư ầ LKDBĐS; LCK…

 LTM2005 quy  đ nh, ho t  đ ng th ị ạ ộ ươ ng m i  đ c thù  ạ ặ

đ ượ c quy đ nh trong lu t khác thì áp d ng quy đ nh  ị ậ ụ ị

c a lu t đó (K2 Đ4 LTM2005).  ủ ậ

c a PLVN” (Đ5 LTM2005).  ủ

 Ch  đ  pháp lý v  HĐDS đ ế ộ ề ượ c nghiên c u theo  ứ các  ph n:  Giao  k t  h p  đ ng,  th c  hi n,  thay  ầ ế ợ ồ ự ệ

đ i,  ch m  d t,  h y  b   h p  đ ng,  trách  nhi m  ổ ấ ứ ủ ỏ ợ ồ ệ dân s  và gi i quy t tranh ch p.  ự ả ế ấ

II. CH  Đ  PHÁP LÝ H P Đ NG DÂN S Ế Ộ Ợ Ồ Ự (tt)

1. Giao k t HĐDS  ế

2. Ch  đ  th c hi n HĐDS  ế ộ ự ệ

3. TNPL do vi ph m HĐDS  ạ

1.1 Khái ni m ệ

Giao k t HĐDS là quá trình th ế ươ ng l ượ ng gi a  ữ các bên theo nh ng n.t c và trình t  nh t đ nh  ữ ắ ự ấ ị theo PL đ  đ t đ ể ạ ượ c th a thu n nh m xác l p  ỏ ậ ằ ậ quy n và NVDS c a các bên.  ề ủ

1.2 N.t c giao k t HĐDS ắ ế  (tt)

◙ T   do  do  giao  k t  nh ng  không  đ ự ế ư ượ c  trái  pháp lu t và đ o đ c xã h i  ậ ạ ứ ộ

 Các ch  th  có quy n t  do ký k t v i ai, nh  th  nào,  ủ ể ề ự ế ớ ư ế

v i n i dung, hình th c nào xu t phát t  ý chí và l i  ớ ộ ứ ấ ừ ợ ích c a mình.  ủ

 Con ng ườ ố i s ng trong xã h i, nên s  t  do th a thu n  ộ ự ự ỏ ậ

ph i phù h p v i pháp lu t và đ o đ c c a xã h i đó.  ả ợ ớ ậ ạ ứ ủ ộ

 L i  ích  c a  ng ợ ủ ườ i  khác,  c a  c ng  đ ng,  c a  xã  h i  ủ ộ ồ ủ ộ

đ ượ c coi là gi i h n ý chí t  do c a m i ch  th   ớ ạ ự ủ ỗ ủ ể

1.2 N.t c giao k t HĐDS ắ ế  (tt)

◙ T  nguy n, bình đ ng, thi n chí, trung th c, h p  ự ệ ẳ ệ ự ợ tác và ngay th ng  ẳ

 T   nguy n  gi a  các  ch   th   ch   không  có  ép  bu c,  b t  ự ệ ữ ủ ể ứ ộ ắ

bu c, đe h a, c ộ ọ ưỡ ng b c.  ứ

 Bình đ ng v  m t pháp lý gi a các ch  th : bình đ ng v   ẳ ề ặ ữ ủ ể ẳ ề

đ a v  pháp lý, v  quy n và nghĩa v   ị ị ề ề ụ

 Thi n chí h p tác là nh m th c hi n hi u qu  h p đ ng và  ệ ợ ằ ự ệ ệ ả ợ ồ mang l i l i ích t i đa cho các bên.  ạ ợ ố

 H p  đ ng  ph i  ph n  ánh  khách  quan,  trung  th c,  ngay  ợ ồ ả ả ự

th ng  nh ng  mong  mu n  bên  trong  c a  các  bên  thì  vi c  ẳ ữ ố ủ ệ giao k t m i đ ế ớ ượ c coi là t  nguy n.  ự ệ

 S  trung th c, ngay th ng m i có th  tr  thành các đ i tác  ự ự ẳ ớ ể ở ố lâu dài trong quan h  dân s   ệ ự

→ N u đ ế ượ c giao k t do b  nh m l n, l a d i ho c đe d a thì  ế ị ầ ẫ ừ ố ặ ọ

đ u trái pháp lu t và b  coi là vô hi u.  ề ậ ị ệ

1.3 Ch  th  c a HĐDS ủ ể ủ

 Các bên tham gia vào quan h  HĐDS bao g m: Cá  ệ ồ nhân  (CDVN,  ng ườ i  n ướ c  ngoài,  ng ườ i  không 

qu c t ch), pháp nhân, h  gia đình, t  h p tác.    ố ị ộ ổ ợ

 Mu n tham gia giao k t và tr  thành ch  th  c a  ố ế ở ủ ể ủ HĐDS,  thì  các  bên  ph i  có  đ   t   cách  ch   th   ả ủ ư ủ ể (NLPL và NLHV). 

ng ườ i đ i di n xác l p, th c hi n.   ạ ệ ậ ự ệ

 Ng ườ i  b   h n  ch   NLHVDS  thì  ch   đ ị ạ ế ỉ ượ c  xác  l p  và  th c  ậ ự

 Khái ni m: M t t  ch c đ ệ ộ ổ ứ ượ c coi là có t  cách  ư pháp  nhân  khi  có  đ   các  đi u  ki n  (Đ84  ủ ề ệ BLDS2005):  

 Đ ượ c thành l p h p pháp;  ậ ợ

 Có c  c u t  ch c ch t ch ;  ơ ấ ổ ứ ặ ẽ

 Có  tài  s n  đ c  l p  v i  tài  s n  c a  cá  nhân,  t   ả ộ ậ ớ ả ủ ổ

ch c  khác  và  t   ch u  trách  nhi m  b ng  tài  s n  ứ ự ị ệ ằ ả đó; 

 Nhân danh mình tham gia vào các QHPL m t cách  ộ

đ c l p ộ ậ

 Qu  xã h i, Qu  t  thi n.   ỹ ộ ỹ ừ ệ

 Các t  ch c khác có đ  đi u ki n.  ổ ứ ủ ề ệ

 Đ i  di n  c a  pháp  nhân  (Đ139  –  Đ148  ạ ệ ủ BLDS2005): 

 Đ i  di n  theo  pháp  lu t  (đ i  di n  đ ạ ệ ậ ạ ệ ươ ng  nhiên): 

Ng ườ i  đ ượ c  ghi  trong  quy t  đ nh  thành  l p  hay  ế ị ậ trong Đi u l   ề ệ

 Đ i  di n  theo  y  quy n:  là  vi c  ng ạ ệ ủ ề ệ ườ i  có  th m  ẩ quy n  có  th   y  quy n  cho  ng ề ể ủ ề ườ i  khác.  Có  th   ể

y  quy n  th ng  xuyên  hay  y  quy n  theo  v  

vi c.  ệ

◙  H  gia đình ộ  

 H   gia  đình  mà  các  thành  viên  có  tài  s n  chung,  ộ ả cùng  đóng  góp  công  s c  đ   ho t  đ ng  kinh  t   ứ ể ạ ộ ế chung… là ch  th  khi tham gia QHDS… ” (Đ106  ủ ể BLDS2005). 

 Khi  tham  gia  giao  k t  HĐDS,  h   gia  đình  ph i  ế ộ ả thông  qua  ng ườ i  đ i  di n  là  ch   h   ho c  m t  ạ ệ ủ ộ ặ ộ thành  viên  khác  đ ượ c  ch   h   y  quy n;  Ng ủ ộ ủ ề ườ i 

đ i  di n  có  th   nhân  danh  h   gia  đình  giao  k t  ạ ệ ể ộ ế

h p đ ng (Đ107 BLDS2005).  ợ ồ

◙  H  gia đình ộ  (tt) 

 Các thành viên chi m h u và s  d ng tài s n chung  ế ữ ử ụ ả

c a h  theo ph ủ ộ ươ ng th c th a thu n; Vi c đ nh đo t  ứ ỏ ậ ệ ị ạ tài s n là TLSX, tài s n có giá tr  l n c a h  gia đình  ả ả ị ớ ủ ộ

ph i đ ả ượ c các thành viên t  15 tu i tr  lên đ ng ý; đ i  ừ ổ ở ồ ố

v i các tài s n khác thì ch  c n đa s  các thành viên  ớ ả ỉ ầ ố

t  15 tu i tr  lên đ ng ý (Đ109 BLDS2005).  ừ ổ ở ồ

 Vi c th c hi n các NVDS b ng tài s n chung c a h   ệ ự ệ ằ ả ủ ộ gia  đình;  n u  tài  s n  chung  không  đ   thì  các  thành  ế ả ủ viên ph i liên đ i ch u trách nhi m b ng tài s n riêng  ả ớ ị ệ ằ ả

c a mình (Đ11 BLDS2005).  ủ