Đề cương bài giảng Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính - TS. Trần Thanh Phương với mục đích trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về các điều kiện khởi tố, thụ lý vụ án hành chính và các kỹ năng về khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính.
Trang 1Đ CƯƠNG BÀI GI NG HÀNH CHÍNH
1 KH I KI N VÀ TH LÝ V ÁN HÀNH CHÍNH 2
2 PHƯƠNG PHÁP XÁC Đ NH TÌNH TI T TRONG V ÁN HÀNH CHÍNH 5
3 CHU N B XÉT X V ÁN HÀNH CHÍNH THEO TH T C SƠ TH M 10
4 K NĂNG ĐI U KHI N PHIÊN TOÀ HÀNH CHÍNH SƠ TH M 15
5 K NĂNG SO N TH O VĂN B N T T NG S D NG TRONG PHIÊN TÒA HÀNH CHÍNH SƠ TH M 17
Trang 3- Yêu c u s a ñ i, b sung ñơn kh i ki n
- Chuy n h sơ kh i ki n cho cơ quan khác, toà án khác
- Tr h sơ kh i ki n
+ Căn c tr h sơ + Th t c tr h sơ + Gi i quy t khi u n i vi c tr l i h sơ kh i ki n
- Thông báo n p t m ng án phí sơ th m
Trang 42.3.1 K năng th lý v án hành chính trong hành chính trong qu n lý nhà
Trang 5- Pháp l nh x lý vi ph m Hành chính và các văn b n
hư ng d%n thi hành
Đ CƯƠNG BÀI GI NG PHƯƠNG PHÁP XÁC Đ NH TÌNH TI T TRONG V ÁN HÀNH CHÍNH
- Là cơ s cho h c viên v n d ng vào quá trình nghiên c u, th c hành
k năng chu n b xét x và gi i quy t v án
II Yêu c u
H c viên n m v ng các v!n ñ lý thuy t và th c ti&n v ñ c thù c a các tình ti t và phương pháp xác ñ nh các tình ti t trong v án hành chính
cơ s ch ng c và QĐPL) và tình ti t không có giá tr ñ gi i quy t
v án
+ D a vào yêu c u ch ng minh: g m tình ti t không ph i ch ng minh và tình ti t ph i ch ng minh (có th tham kh o Đi u 80 BLTTDS)
+ D a vào tính ch!t: g m tình ti t v m t t t ng và tình ti t v m t
n i dung
1.1.3 Các lo i tình ti t c n xác ñ nh trong VAHC
Trang 6- Các tình ti t liên quan ñ n vi c ban hành QĐHC/th c hi n HVHC
- Các tình ti t liên quan ñ n vi c khi u n i và gi i quy t khi u n i
- Các tình ti t liên quan ñ n vi c cung c!p tài li u, ch ng c c a
nh ng ngư i tham gia t t ng khác và các cá nhân, t ch c h u quan
1.2 Đ c ñi m c a tình ti t trong VAHC
- Luôn g n li n và th hi n 1 ho c 1 s quan h PL trong lĩnh v c
qu n lý hành chính NN (QĐHC ho c HVHC)
- G n li n v i ch th là cơ quan (ngư i có th m quy n trong cơ quan NN) và cá nhân t ch c là ñ i tư"ng c a ho t ñ ng qu n lý HCNN
2 M c ñích, ý nghĩa và yêu c u chung c"a vi c xác ñ#nh tình ti t trong VAHC
2.1 M c ñích
- Giúp Th m phán n m b t, hình dung rõ các tình ti t c a VAHC; trên
cơ s ñó s d ng chúng trong vi c ti n hành gi i quy t v án khách quan, ñ y ñ , ñúng PL
2.2 Ý nghĩa
- Vi c xác ñ nh tình ti t ñúng ñ n, ñ y ñ góp ph n minh ñ nh n i dung v án, làm ti n ñ cho các ho t ñ ng t t ng
- Th hi n phương pháp làm vi c khoa h c, hi u qu c a th m phán, giúp cho vi c gi i quy t nhanh chóng, ñúng yêu c u và ñ t hi u qu
2.3 Yêu c u chung
- Ph m vi xác ñ nh: nh ng tình ti t có ý nghĩa ñ i v i vi c gi i quy t
v án;
- Vi c xác ñ nh tình ti t ñ t ra ñ i v i các ch th có trách nhi m cung c!p ho c ñánh giá ch ng c , g m: nh ng ngư i ti n hành t t ng và tham gia t t ng
Trang 7- Ngư i ti n hành ph i n m v ng ñ c ñi m, n i dung c a quan h PLHC trong v khi u ki n; n m v ng yêu c u kh i ki n, quan ñi m
c a ñương s cũng như QĐPL ñi u ch(nh quan h PLHC ñó; trên cơ
s ñó, l a ch n nh ng tình ti t có ý nghĩa cho vi c gi i quy t v án
- Vi c xác ñ nh tình ti t ph i ñi kèm v i vi c xác ñ nh (ho c yêu c u xu!t trình) các ch ng c ch ng minh cho s ki n ñư"c nêu ra (n u
ph i ch ng minh); s p x p theo tr t t logic nh!t ñ nh và th hi n rõ ai ñưa ra tình ti t, ch ng c ñó
- Th i ñi m ti n hành: trong quá trình chu n b xét x , quá trình xét
+ Tư cách tham gia t t ng c a ñương s + Tính h"p pháp c a ñ i tư"ng
+ Tính có căn c c a yêu c u kh i ki n + Tính có căn c c a yêu c u b i thư ng thi t h i
Trang 8- Các tình ti t liên quan ñ n vi c ch ng minh quan ñi m c a phía NBK và NCQLNVLQ
- Các tình ti t liên quan ñ n vi c cung c!p tài li u, ch ng c c a
nh ng ngư i tham gia t t ng khác và các cá nhân, t ch c h u quan
(Lưu ý: Trong m i lo i tình ti t, c n phân ñ nh rõ nhóm tình ti t
ph i ch ng minh và nhóm tình ti t không ph i ch ng minh)
+ Biên b n ghi k t qu th m ñ nh, xác minh t i ch) (n u có)
hi n HVHC
KN và GQKN KK và yêu c u kh i
ki n
Quan ñi(m c"a NBK Phân lo)i tình ti t
TT không ph i CM Phía NKK
TT ph i CM
TT không ph i CM Phía NBK
TT ph i CM
TT không ph i CM Phía NLQ
TT ph i CM
TT không ph i CM Ngư i TG TT khác
TT ph i CM
Trang 9h u quan TT ph i CM
Trang 10Đ CƯƠNG BÀI GI NG CHU N B XÉT X V ÁN HÀNH CHÍNH THEO TH T C SƠ TH M
1 Công vi c c"a th*m phán trong giai ño)n chu*n b# xét x+ sơ th*m
- So n th o và g i thông báo v n i dung ñơn ki n cho NBK, NCQLNVLQ
- Ti p nh n văn b n ghi ý ki n c a NBK, NCQLNVLQ
- Nghiên c u h sơ kh i ki n và các tài li u ch ng c do NBK, NCQLNVLQ xu!t trình ñ làm rõ các tình ti t c a v án
- Ti n hành xác minh thu th p ch ng c (n u c n thi t)
- Xây d ng h sơ v án (g m t p h"p các gi!y t , tài li u và s p
x p tài li u)
- Nghiên c u h sơ v án
- Gi i quy t các tình hu ng t t ng phát sinh (n u có) và ra các quy t ñ nh c n thi t
- Quy t ñ nh ñưa v án ra xét x và ti n hành các công vi c chu n
b m phiên toà sơ th m
2 Xác minh, thu th p ch$ng c$ trong giai ño)n chu*n b# xét x+ sơ th*m và
k năng th'c hi n c"a th*m phán
2.1 Ch ng c trong v án hành chính (khái ni m , ñ c ñi m, phân lo i) 2.2 Nh ng tình ti t c n làm rõ trong v án hành chính
Trang 11i) Tình ti t liên quan ñ n vi c kh i ki n và tham gia t t ng c a NKK
ii) Tình ti t liên quan ñ n vi c gi i trình v QĐHC/HVHC b khi u
ki n; v quá trình gi i quy t khi u n i ti n t t ng; v vi c tham gia
t t ng c aNBK và quan ñi m c a NBK ñ i v i yêu c u kh i ki n iii) Tình ti t liên quan ñ n vi c tham gia t t ng và trình bày quan
ñi m c a ngư i CQLNVLQ (n u có) iv) Tình ti t liên quan ñ n nh ng thay ñ i, b sung yêu c u ho c quan ñi m c a các ñương s
v) Tình ti t liên quan ñ n s tham gia c a nh ng ngư i tham gia t
t ng khác, các cá nhân, cơ quan, t ch c h u quan (n u có)
2.3 K năng xác ñ nh ñi u ki n ti n hành XMTTCC
2.3.1 Đi u ki n ti n hành XMTTCC
* Trư ng h"p c n thu th p ch ng c
- H sơ thi u ch ng c c n thi t
- Đương s không th t mình cung c!p ch ng c , tài li u c n thi t
ii) Trình t , th t c và cách th c ti n hành iii) M t s lưu ý chung (n u có)
2.3.2.2 Yêu c u cơ quan nhà nư c, t ch c, cá nhân h u quan cung c p các
b ng ch ng có ý nghĩa cho vi c gi i quy t v án
i) N i dung ii) Trình t , th t c và cách th c ti n hành iii) M t s lưu ý chung (n u có)
Trang 122.3.2.3 Yêu c u ngư i làm ch ng trình bày nh ng v n ñ c n thi t
i) N i dung ii) Trình t , th t c và cách th c ti n hành iii) M t s lưu ý chung (n u có)
2.3.2.4.Xác minh t i ch
i) N i dung ii) Trình t , th t c và cách th c ti n hành iii) M t s lưu ý chung (n u có)
2.3.2.5.Trưng c u giám ñ nh
i) N i dung ii) Trình t , th t c và cách th c ti n hành iii) M t s lưu ý chung (n u có)
2.3.2.6 U thác XMTTCC
i) Đi u ki n và n i dung ii) Trình t , th t c và cách th c ti n hành iii) M t s lưu ý chung (n u có)
2.3.3 Nh ng v n ñ c n chú ý trong ho t ñ ng XMTTCC ñ i v i m t s
lo i khi u ki n hành chính thư ng g p
i) Khi u ki n v XLVPHC ii) Khi u ki n v qu n lý ñ!t ñai iii) Khi u ki n v qu n lý kinh doanh - thương m i iv) Khi u ki n v k# lu t bu c thôi vi c
3 K năng c"a th*m phán trong ho)t ñ ng nghiê nc$u h- sơ v án hành chính
3.1 M t s v n ñ chung v nghiên c u h sơ VAHC
3.1.1 H sơ v án hành chính
- Khái ni m
- Các lo i tài li u trong h sơ v án
3.1.2 M c ñích và yêu c u chung c a vi c nghiên c u h sơ VAHC
3.2 N i dung nghiên c u h sơ VAHC sơ th m
Trang 13i) Th m quy n xét x c a toà án ii) Tư cách tham gia t t ng c a các ñương s iii) Yêu c u, quan ñi m c a các ñương s và ngư i tham gia t t ng khác
iv) Tính h"p pháp c a QĐHC/HVHC b khi u ki n v) Tính có căn c c a yêu c u kh i ki n và yêu c u b i thư ng th t
h i (n u có)
3.3 Phương pháp nghiên c u h sơ
3.3.1 Ki m tra các tài li u trong h sơ
3.3.2 Nghiên c u các tài li u trong h sơ
4 K năng ra các quy t ñ#nh trong giai ño)n chu*n b# xét x+ sơ th*m
4.1 Quy t ñ nh áp d ng bi n pháp kh n c p t m th i
4.2 Quy t ñ nh t m ñình ch!, ñình ch! vi c gi i quy t v án
Trang 145.5 D# ki n các tình hu ng phát sinh và hư ng x" lý
5.6 Nh ng v n ñ c n lưu ý khi xét h i ñ i v i m t s lo i án hành chính c
th
i) Khi u ki n v XLVPHC ii) Khi u ki n v qu n lý ñ!t ñai iii) Khi u ki n v qu n lý kinh doanh - thương m i iv) Khi u ki n v k# lu t bu c thôi vi c
Trang 15- Giúp cho h c viên có th th c hành ñi u khi n phiên tòa và x lý
m t s tình hu ng th c t , thông qua bài h c tình hu ng
1 M t s quy ñ nh chung v phiên tòa sơ th m (khái quát)
1.1 Th i h n m phiên tòa sơ th m
1.2 H i ñ ng xét x" sơ th m
1.3 Ki m sát viên
1.4 Nh ng ngư i tham gia tham gia t t ng
1.5 Hoãn phiên tòa, phiên tòa v%n ti n hành xét x", nguyên t c ti n hành phiên tòa sơ th m
2 Chu n b hco vi c m phiên tòa
2.1 Ki m tra các ñi u ki n m phiên tòa
- Ki m tra l ch tri u t p nh ng ngư i tham gia phiên tòa
- Ki m tra các ñi u ki n v cơ s v t ch!t, d ki n phân công, ph i h"p vi c b o v phiên tòa
2.2 X" lý các tình hu ng phát sinh trong giai ño n trư c khi m phiên tòa
+ Li t kê các tình hu ng có th x y ra (yêu c u h c viên b sung + Cách th c x lý c a th m phán
Trang 163 K năng ñi u khi n phiên tòa sơ th m
- Tuyên b n án
4 K năng c a th m phán sau khi phiên tòa sơ th m k t thúc
- S a ch a, b sung biên b n phiên tòa, b n án theo quy ñ nh
- Th c hi n th t c t ng ñ t trích l c, b n sao b n án
- Th c hi n l p h sơ có kháng cáo, kháng ngh , chuy n h sơ c!p phúc th m
Trang 17- Là cơ s cho h c viên th c hành k năng thông qua bài h c tình
(Đ nh nghĩa, ñ c ñi m, vai trò và v trí trong ti n trình t t ng)
- Nhóm văn b n t t ng khác (biên b n phiên tòa…) (Đ nh nghĩa, ñ c ñi m, vai trò và v trí trong ti n trình t t ng)
2 M t s v n ñ chung trong vi c so)n th0o văn b0n t t ng s+ d ng t)i phiên tòa sơ th*m
2.1 Yêu c u chung
i) Quán tri t ñ c ñi m c a t t ng hành chính là t t ng vi t
Trang 18ii) Quán tri t các nguyên t c áp d ng pháp lu t trong gi i quy t v
án hành chính iii) D a trên các tài li u, ch ng c ñã ñư"c th m tra, xem xét t i phiên tòa
2.2 Quy trình th#c hi n
i) Xác ñ nh n i dung v!n ñ c n gi i quy t và th m quy n quy t
ñ nh ii) Xác ñ nh hình th c (lo i) văn b n t t ng c n s d ng iii) Xác ñ nh căn c pháp lý áp d ng và chu n b tài li u, gi!y t liên quan t i n i dung văn b n t t ng c n so n th o
iv) Ti n hành so n th o văn b n v) Hoàn t!t các th t c c n thi t ñ ban hành và công b (t ng ñ t) văn b n
3 K năng (c"a th*m phán) trong vi c so)n th0o văn b0n t t ng
- Tính khách quan c a b n án: th hi n qua nh ng ch ng c ñư"c
vi n d%n ñ gi i quy t yêu c u c a ñương s và nh n ñ nh c a H i
ñ ng xét x
- Tính có căn c c a b n án: căn c th c t và căn c pháp lý
3.1.2 Cơ c u chung c a b n án hành chính sơ th!m
- Văn phong trong b n án
- Nh n xét v cách hành văn trong b n án dân s sơ th m hi n nay
và m t s kinh nghi m trong th c ti&n vi t b n án
Trang 19- Nh ng sai sót thư ng g p trong th c ti&n vi t b n án hành chính
sơ th m và phương hư ng kh c ph c
- Cách vi t ph n nh n th!y trong m t s lo i án thư ng g p (khi u
ki n v x lý vi ph m hành chính, khi u ki n v qu n lý nhà, ñ!t, khi u ki n v k# lu t bu c thôi vi c, khi u ki n v qu n lý kinh doanh-thương m i…)
- Nh ng sai sót thư ng g p trong th c ti&n vi t b n án hành chính
sơ th m và phương hư ng kh c ph c
- Cách vi t ph n xét th!y trong m t s lo i án thư ng g p
- Nh ng sai sót thư ng g p trong th c ti&n vi t b n án hành chính
sơ th m và phương hư ng kh c ph c
iv) Cách vi t ph n quy t ñ nh
Trang 20- Các yêu c u c th khi vi t ph n quy t ñ nh
- C!u trúc ph n quy t ñ nh
- Xác ñ nh cách vi t t+ng n i dung trong ph n quy t ñ nh, trong ñó lưu ý ñ n nh ng trư ng h"p v án có nhi u ñương s ; v án có yêu
c u ñ c l p; v án có nhi u yêu c u trong ñó có yêu c u ñư"c toà
án ch!p nh n, có yêu c u không ñư"c toà án ch!p nh n
- Nêu nh ng sai sót thư ng g p trong th c ti&n vi t b n án hành chính sơ th m và phương hư ng kh c ph c
3.2 K năng so n th o các lo i quy t ñ nh s" d ng trong phiên tòa hành chính sơ th m
3.2.1 Yêu c u c a các lo i quy t ñ nh t t ng
- Tính chính xác:
- Tính khách quan:
- Tính có căn c : căn c th c t và căn c pháp lý
3.2.2 Quy t$c chung trong vi c so n th o
- Ph n th th c
- Ph n n i dung
3.2.3 Các th c so n th o m t s lo i quy t ñ nh c th
i) Quy t ñ nh ñưa v án ra xét x ii) Quy t ñ nh hoãn phiên tòa iii) Quy t ñ nh t m ñình ch( ho c ñình ch( vi c gi i quy t v án iv) Quy t ñ nh thay ñ i ngư i ti n hành t t ng
v) Quy t ñ nh áp d ng bi n pháp kh n c!p t m th i
3.2.4 Nh ng sai sót thư ng g p trong th c ti%n vi t b n án hành chính sơ th!m và phương hư ng kh$c ph c
Trang 21- Giúp cho h c viên có th th c hành m t s ho t ñ ng t t ng chu n
b cho vi c m phiên tòa phúc th m, ti n hành ñi u khi n phiên tòa và
x lý các tình hu ng th c t phát sinh t i giai ño n này
II Yêu c u
H c viên n m v ng m t s k năng cơ b n trong vi c chu n b m phiên tòa, ñi u khi n phiên tòa phúc th m; x lý tình hu ng trư c và trong phiên tòa phúc th m
1.4 Chu n b các ñi u ki n m phiên tòa và x" lý các tình hu ng
2 K năng ñi u khi n phiên tòa phúc th m
Trang 22- Nh ng ñi m khác phiên tòa sơ th m
- X lý tình hu ng)
2.3 Tranh lu n
2.4 Ngh án – Tuyên án
3.K năng sau phiên tòa phúc th m k t thúc
- Nh ng ñi m gi ng phiên tòa sơ th m
- Nh ng ñi m khác phiên tòa sơ th m
4 K năng phúc th m các quy t ñ nh sơ th m