luận văn thạc sĩ lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất tại công ty cổ phần dịch vụ thông tin di động

w HNKDw mangw lạiw khôngw chỉw ców tàiw sảnw hữuw hình,w cònw mangw lạiw cảw tàiw sảnw vôw hình.w Dow đó,w độngw cơw thúcw đẩyw doanhw nghiệpw hợpw nhấtw làw việcw sởw hữuw cácw bằngw sá

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

HÀ NỘI, NĂM 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS HÀ THỊ THÚY VÂN

2

HÀ NỘI, NĂM 2018

3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan mọi kết quả của đề tài: “Lập và trình bày báo cáo tài

chính hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động” là công trình

nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi Các tài liệu sử dụng phân tích trongluận án có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định Các kết quảnghiên cứu trong luận án là do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực,trong bất kỳ nghiên cứu nào khác Nếu không đúng như đã nêu trên, tôi xin hoàntoàn chịu trách nhiệm về đề tài của mình

Học viên

Tạ Thị Mai

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khóa luận này, em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô giáo

TS Hà Thị Thúy Vân Cô đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ và hướng dẫn cho emtrong suốt quá trình viết và hoàn thành bài luận văn

Em xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô trong Khoa Sau Đại học, Khoa

Kế toán, Trường Đại học Thương mại Hà Nội đã tận tình truyền đạt kiến thứctrong suốt thời gian em học tập tại trường cũng như trong quá trình thực hiệnluận văn này

Luận văn này đã được hoàn thành tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thôngtin Di động Để có được bài luận văn, em xin được bày tỏ lòng biết ơn chânthành và sâu sắc nhất Ban giám đốc Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động

và đặc biệt xin gửi lời cảm ơn đến anh chị nhân viên phòng kế toán đã trực tiếptận tình hướng dẫn, dìu dắt, giúp đỡ em Nhờ những sự chỉ bảo hướng dẫn quýgiá đó mà trong suốt quá trình triển khai, nghiên cứu và hoàn thành đề tài đượcgiao một cách tốt nhất

Để có được sự thành công của luận văn này, trước hết thuộc về của nhàtrường và xã hội đã tạo điều kiện hướng dẫn và giúp đỡ em, đặc biệt là sự quantâm động viên khuyến khích và cảm thông sâu sắc của gia đình, người thân vàbạn bè Em xin cảm ơn rất nhiều!

Với điều kiện thời gian cũng như kinh nghiệm còn hạn chế của một họcviên, luận văn này không thể tránh được những thiếu sót Em rất mong nhậnđược sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các thầy cô để tôi có điều kiện bổ sung,nâng cao ý thức của mình, phục vụ tốt hơn công tác thực tế sau này

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

BCĐKT : Bảng cân đối kế toán

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

1 Sơ đồ 1: Quy trình kinh doanh hàng hóa và cung cấp dịch vụ 60

3 Sơ đồ 3: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của Công ty Cổ phần Dịch

4 Bảngw 2.1:w Hợpw nhấtw doanhw thuw thuầnw từw bánw hàngw vàw cungw cấpw dịchw vụ 83

5 Bảngw 2.2w : w Hợpw nhấtw Tàiw sảnw cốw địnhw vàw bấtw độngw sảnw đầuw tư 85

PHẦN MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài

Năm 2017, vượt qua nhiều khó khăn thách thức trong nước và quốc tế, kinh

tế tài chính Việt Nam tiếp tục gặt hái được nhiều kết quả quan trọng, đóng gópthiết lập thêm những kỷ lục mới của nền kinh tế trên các phương diện như tăngtrưởng kinh tế, quy mô thị trường chứng khoán, vốn FDI…

Hiện nay, ở Việt Nam một số các tập đoàn, tổng công ty nhà nước đanghoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con Tuy nhiên, do nền kinh tếnước ta đang trong thời kỳ hội nhập và một số bộ phận các nhà quản trị, nhân sựvẫn còn hạn chế, vì vậy các tập đoàn, tổng công ty chưa thực sự giống với môhình tập đoàn, các công ty đa quốc gia trên thế giới Chính vì điều đó, các tậpđoàn, tổng công ty nhà nước đang hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công tycon không thành công về mặt kinh doanh, việc tái cơ cấu lại các doanh nghiệpnày là một điều tất yếu phù hợp với xu thế hội nhập Trong bối cảnh nền kinh tếnước ta vận hành theo cơ chế thị trường, các thiết chế pháp luật, hành lang pháp

lý dần được xác lập và hoàn chỉnh Hệ thống kế toán Việt Nam hiện nay đangtrong quá trình hội nhập và hoàn thiện, nhất là các chuẩn mực kế toán Việt Nam,trong đó có các chuẩn mực liên quan đến vấn đề lập và trình bày BCTC hợp nhấttrong các tập đoàn kinh tế và công ty mẹ - công ty con

Trong lĩnh vực quản lý kinh tế nói chung, kế toán nói riêng đối với các Tậpđoàn, Tổng công ty hoạt động theo mô hình “công ty mẹ - công ty con”, BCTChợp nhất có ý nghĩa và tác dụng quan trọng đối với những đối tượng sử dụngthông tin kế toán của Tập đoàn BCTC hợp nhất giúp người sử dụng thông tinđánh giá tình hình tài chính, kết quả kinh doanh và các luồng tiền của toàn Tậpđoàn với tư cách một thực thể kinh tế duy nhất, giúp cho người sử dụng ra cácquyết định kinh tế một cách kịp thời Trước sự phát triển, biến đổi mạnh mẽ củanền kinh tế, kế toán Việt Nam đang có những thay đổi, hoàn thiện để đáp ứngyêu cầu quản lý đó Công tác xây dựng BCTC hợp nhất, tuân thủ theo các chuẩnmực kế toán Việt Nam, đã thay thế cho công tác lập BCTC tổng hợp trước đây

Mặc dù đã có quy định về BCTC hợp nhất, được ban hành dưới dạng cácchuẩn mực kế toán và đã có các thông tư hướng dẫn thực hiện, nhưng đây là vấn

đề khá mới mẻ đối với các doanh nghiệp Việt Nam và công tác lập, trình bàyBCTC hợp nhất luôn là một nhiệm vụ chứa đựng nhiều khó khăn và phức tạpnên việc lập BCTC hợp nhất ở nước ta nói chung và các doanh nghiệp nói riêngcòn nhiều vướng mắc đòi hỏi cần phải có nghiên cứu để hoàn thiện

Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động bao gồm 2 công ty con đã lậpBCTC hợp nhất vào cuối các năm tài chính BCTC hợp nhất của Công ty làBCTC công khai, cung cấp thông tin toàn diện, trung thực về thực trạng tài chính

và kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty, phục vụ và đáp ứng nhu cầu thôngtin của nhiều đối tượng trong nền kinh tế Tuy nhiên BCTC hợp nhất vẫn là vấn

đề mới mẻ và phức tạp đối với đội ngũ quản lý và kế toán viên tại Công ty nênviệc triển khai vận dụng còn nhiều vướng mắc Chính vì vậy việc nghiên cứu vềlập và trình bày BCTC là thực sự cần thiết nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý

kinh tế tài chính Vì vậy, em đã lựa chọn đề tài: “Lập và trình bày báo cáo tài

chính hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động” làm đề tài

nghiên cứu

2. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Một số luận văn trước đây của một số tác giả trong nước có liên quan đến

đề tài lập và trình bày BCTC hợp nhất em đã tìm hiểu, tiến hành nghiên cứu, qua

đó tìm những mặt còn hạn chế trong những đề tài nghiên cứu trước đây còn tồntại, chưa được giải quyết, từ đó nêu giải pháp góp phần hoàn thiện đề tài nghiêncứu Một số luận văn được nghiên cứu tiêu biểu như sau:

Luận văn thạc sỹ của Thái Hồng Dim “Lập và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa phát” , Đại học Thương mại (2017)

Tổng quan về mặt lý luận, luận văn đã đưa ra những vấn đề lý luận chung

về hệ thống BCTC hợp nhất theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, đồng thời nêulên một số quy định về hợp nhất báo cáo tài chính về cách trình bày, về phạm vihợp nhất và thủ tục hợp nhất BCTC Về mặt thực tiễn, tác giả đã khảo sát thực

trạng lập Báo cáo tài chính hợp nhất theo chế độ kế toán, chuẩn mực kế toán vàthông tư hướng dẫn tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát.Qua đó tác giả đãcho thấy nguyên tắc, trình tự lập và trình bày BCTC tại Công ty Cổ phần Tậpđoàn Hòa phát Tác giả đánh giá và nêu lên những ưu điểm và những vấn đề còntồn tại, phương hướng hoàn thiện trong công tác lập BCTC hợp nhất tại Côngtyđược thực hiện theo đúng quy định của Bộ tài chính: Hoàn thiện khuôn khổpháp lý về kế toán lập và trình bày BCTC hợp nhất, hoàn thiện công tác lậpBCTC tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa phát

Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Thị Chừng “Lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủ công Mỹ nghệ”, Đại học Thương mại (2015)

Luận văn đã hệ thống hóa nguyên tắc và phương pháp hợp nhất BCTC theochuẩn mực kế toán quốc tế, quy trình hợp nhất BCTC đồng thời tiến hành sosánh vấn đề lập và trình bày BCTC hợp nhất giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam

và chuẩn mực kế toán quốc tế Thông qua nội dung thực trạng về lập và trình bàyBCTC hợp nhất tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủ công Mỹ nghệ tác giả

đã nêu được những nguyên nhân còn tồn tại như: Phạm vi hợp nhất chưa chuẩnxác, độ tin cậy và mức độ sẵn có của dữ liệu phục vụ cho việc lập và trình bàyBCTC hợp nhất chưa cao, dòng tiền lưu chuyển trong công ty chưa thể hiệnđược Từ đó đưa ra và những giải pháp hoàn thiện phù hợp với thực trạng tạiCông ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủ công Mỹ nghệ

Luận án tiến sĩ kinh tế của Nguyễn Thị Kim Oanh “Hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính hợp nhất của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam”, Học viện tài chính (2015)

Luận án đưa ra những vấn đề lý luận chung và điều kiện lập và trình bày về

hệ thống BCTC hợp nhất trong các tập đoàn kinh tế Từ thực trạng lập BCTC tạiTập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đưa ra những điểm còn hạnchế trong hệ thống BCTC hợp nhất của Tập đoàn như hạn chế trong thu thậpkiểm tra số liệu, hạn chế trong vận dụng kỹ thuật hợp nhất BCTC và hạn chếtrong cung cấp và phân tích BCTC hợp nhất Trong phần giải pháp tác giả đề tài

này đã đưa ra các biện pháp cho các hạn chế góp phần hoàn thiện hệ thốngBCTC hợp nhất của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế của Nguyễn Kim Nhất “Hoàn thiện công tác lập

và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất tại tập đoàn SONADEZI” (2014)

Về mặt lý luận, luận văn đưa ra đầy đủ cơ sở lý luận về lập và trình bàyBCTC hợp nhất theo hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam và chuẩn mực kếtoán quốc tế Về mặt thực tiễn, luận văn đưa ra thực trạng của Tập đoànSonadezi và rút ra những ưu điểm và hạn chế còn tồn tại trong quá trình hoạtđộng của tập đoàn về lập và trình bày BCTC hợp nhất

Tổng kết lại có thể thấy rằng các công trình nghiên cứu chưa thực hiệnnghiên cứu tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động ngoại trừ luận vănthạc sỹ của chính tác giả với đặc điểm hoạt động kinh doanh, đặc điểm công tác

kế toán khác so với các công ty và các tập đoàn kinh tế mà các tác giả trước đây

đã thực hiện Bên cạnh đó, các nghiên cứu lại chưa tiếp cận với BCTC hợp nhấttheo khía cạnh hệ thống với 3 vấn đề là vấn đề thu thập, kiểm tra thông tin sốliệu đầu vào, vấn đề vận dụng kỹ thuật hợp nhất và vấn đề cung cấp phân tíchthông tin đầu ra của BCTC hợp nhất Các nghiên cứu luận án tiến sỹ, luận vănthạc sỹ trên đã có những thành công nhất định đánh giá thực trạng và đề xuấtcác giải pháp nhằm nâng cao tính hữu ích của hệ thống BCTC hợp nhất doanhnghiệp Việt Nam Mặc dù các công trình nghiên cứu có chung đối tượng nghiêncứu là lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất nhưng các công trình nghiêncứu lại nghiên cứu theo những khía cạnh khác nhau, nghiên cứu ở những khônggian và địa điểm khác nhau nên mỗi công trình có những giải pháp riêng để hoànthiện công tác lập và trình bày tại mỗi đơn vị nghiên cứu Các công trình nghiêncứu chủ yếu dựa trên các quy định của các chuẩn mực, chế độ kế toán và thông

lệ quốc tế nói chung và của Việt Nam nói riêng Tuy nhiên các thông tư, quyđịnh của nhà nước về việc lập và trình bày BCTC hợp nhất đã có nhiều thay đổi,như việc thông tư 202/2014/TT – BTC ngày 22/12/2014 của Bộ tài chính được

áp dụng vào thực tế tại các doanh nghiệp Việt Nam cần được nghiên cứu Từnhững thành công và khó khăn mà những luận văn trước được nghiên cứu, tác

giả đã nghiên cứu công tác kế toán lập và trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty

Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động, từ đó đánh giá về việc tuân thủ các nguyêntắc và phương pháp kế toán lập và trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty Cổ phầnDịch vụ Thông tin di động, chỉ ra các điểm còn tồn tại và đề xuất các giải pháphoàn thiện những mặt còn tồn tại và đề xuất các giải pháp hoàn thiện những mặtcòn hạn chế

3. Mục tiêu cụ thể đặt ra và cần giải quyết trong đề tài

Về lý luận: Luận văn nghiên cứu, hệ thống hóa lý luận chung về lập và

trình bày báo cáo tài chính hợp nhất tại các doanh nghiệp theo các chuẩn mực kếtoán Việt Nam và thông tư hướng dẫn hiện hành

Về thực tiễn: Khảo sát, đánh giá thực trạng và tìm ra những ưu điểm, hạn

chế trong lập và trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thôngtin Di động Đồng thời, tìm ra nguyên nhân của những hạn chế trong lập và trìnhbày BCTC hợp nhất của Công ty Từ đó, đề xuất hướng giải pháp nhằm hoànthiện việc lập và trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thôngtin Di động:

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Là chuẩn mực kế toán Việt Nam và các thông tư

hướng dẫn có liên quan về lập và trình bày BCTC hợp nhất Đồng thời, luận vănnghiên cứu về lập và trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụThông tin Di động

Phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi nghiên cứu về nội dung: Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Diđộng có 2 công ty con Trong khuôn khổ và phạm vi nghiên cứu của luận văn,luận văn chỉ nghiên cứu lập và trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty mẹ là Công

ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động, không nghiên cứu lập và trình bày BCTCriêng của hai công ty con phục vụ cho lập BCTC hợp nhất ở Công ty mẹ

Phạm vi nghiên cứu về không gian: Luận văn nghiên cứu về lập và trìnhbày BCTC hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động

Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Dữ liệu để sử dụng để minh họa trongnghiên cứu này là Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2017 của Công ty Cổ phầnDịch vụ Thông tin Di động.

5. Các câu hỏi cho nghiên cứu

Xuất phát từ đặc thù kinh doanh, tình cấp thiết về lập và trình bày BCTChợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động cũng như nhu cầu về

thông tin của các đối tượng được quan tâm, em lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Lập

và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động” Đề tài sẽ làm sáng tỏ những vấn đề liên quan đến công tác lập và

trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động thôngqua việc trả lời các câu hỏi như sau:

Lý luận chung về lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất doanh nghiệpnhư thế nào?

Thực trạng công tác lập và trình bày BCTC hợp nhất của Công ty Cổ phầnDịch vụ Thông tin Di động?

Những hạn chế và các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập và trình nàyBCTC hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động?

6. Phương pháp thực hiện đề tài

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu chủ yếu là định tính Cụ thể làdùng các phương pháp phục vụ nghiên cứu là: Phương pháp thu thập dữ liệu vàphương pháp phân tích dữ liệu

Phương pháp thu thập dữ liệu

Luận văn sử dụng hai phương pháp thu thập dữ liệu trong quá trình nghiêncứu: Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp để giải quyết các vấn đềcủa mục tiêu đề tài đưa ra, trên cơ sở khảo sát đánh giá thực trạng từ đó đề xuấtcác giải pháp thực hiện

+ Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Sử dụng phương pháp quan sát để

thu thập những thông tin và số liệu thu được qua khảo sát về thực trạng công táclập và trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty

+ Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Phương pháp thu thập dữ liệu tại

đơn vị là phương pháp rất quan trọng trong quá trình thực hiện đề tài Bao gồm

các tài liệu liên quan đến tổ chức lập và trình bày BCTC hợp nhất của Công ty

Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động như CMKT quốc tế IAS 27, CMKT VAS

25, Thông tư số 200/2014/TT-BTC… tài liệu văn bản trong khung pháp lý hiệnhành của Việt Nam hướng dẫn về BCTC hợp nhất Bên cạnh đó, để phục vụ choviệc phân tích thực trạng lập và trình bày BCTC tại Công ty đã nghiên cứu cáctài liệu của doanh nghiệp như: Tài liệu về hoạt động kinh doanh, tổ chức quản lý,

tổ chức công tác kế toán của Công ty, BCTC hợp nhất của Công ty đã được kiểmtoán…Các dữ liệu này được khảo sát, thu thập và khai thác từ các công trìnhnghiên cứu trước đó như luận án, bài báo, các văn bản, hệ thống phần mềm kếtoán, các tài liệu được lưu trữ, trang web của Công ty khảo sát

Phương pháp phân tích dữ liệu

Phương pháp phân tích dữ liệu nhằm hệ thống hóa, xử lý và đưa ra kết luậnphù hợp phục vụ cho đề tài nghiên cứu:

+ Phương pháp tổng hợp: Thu thập các thông tin cho cơ sở lý luận và các

thông tin cho cơ sở thực tiễn Nhóm dữ liệu thuộc cơ sở lý luận bao gồm cácthông tin về luật, nghị định, thông tư, hệ thống chuẩn mực, chế độ chính sách kếtoán Nhóm dữ liệu thuộc cơ sở thực tiễn bao gồm các dữ liệu về doanh nghiệp,

dữ liệu về lập và trình bày BCTC hợp nhất

+ Phương pháp phân tích: Với các nội dung cần nghiên cứu và phân tích

thông tin thu được từ Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động, đưa ra cácnhận xét, đánh giá thực trạng , xem xét các nguyên nhân tác động đến kết quả vàđưa ra các đề xuất, giải pháp cho những tồn tại cũng như những khó khăn cầngiải quyết nhằm hoàn thiện công tác lập và trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty

+ Phương pháp so sánh: Phương pháp này sử dụng để phân tích thực trạng

lập và trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động

từ đó so sánh với CMKT, đi sâu nghiên cứu những vấn đề doanh nghiệp đã thựchiện, những vấn đề chưa thực hiện được theo quy định và đưa ra giải pháp hoànthiện trong quá trình lập và trình bày BCTC hợp nhất tại Công ty

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

- Về mặt lý luận: Luận văn nghiên cứu, tổng hợp, trình bày và phân tích hệ

thống quy trình lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất trong doanh nghiệptheo CMKT

Luận văn phân tích hệ thống hóa các cơ sở lý luận chung về quy trìnhhợp nhất BCTC theo CMKT Từ đó làm cơ sở lý luận cho giải pháp hoànthiện quy trình hợp nhất BCTC của các tập đoàn, tổng công ty mẹ - công tycon ở Việt Nam

- Về mặt thực tiễn: Luận văn khảo sát thực tế công tác lập và trình bày

BCTC hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động, đánh giá kháchquan, chỉ ra những vấn đề còn tồn tại trong công tác lập và trình bày BCTC hợpnhất tại Công ty Từ đó đề xuất những giải pháp hoàn thiện quy trình lập và trìnhbày BCTC hợp nhất một cách khoa học, toàn diện cả về mặt lý luận cũng nhưthực tiễn

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục các chữ viết tắt, phụ lục,tài liệu tham khảo đề tài được bố cục theo ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất tại tập đoàn, tổng công ty.

Chương 2: Thực trạng về việc lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin Di động.

Chương 3: Các giải pháp và đề xuất nhằm hoàn thiện công tác lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Thông tin

Di động

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP VÀ TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT TẠI TẬP ĐOÀN, TỔNG CÔNG TY

1.1 Cơ sở lý luận chung về lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất

1.1.1 Các khái niệm liên quan đến báo cáo tài chính hợp nhất

1.1.1.1 Báo cáo tài chính hợp nhất

 Khái niệm Báo cáo tài chính hợp nhất

Theow CMKTw quốcw tếw sốw 27w (IASw 27,w 2008):w “Báow cáow tàiw chínhw hợpw nhấtw làw

BCTCw củaw mộtw nhómw đượcw trìnhw bàyw nhưw mộtw thựcw thểw kinhw tếw duyw nhất”

Theow chuẩnw mựcw lậpw BCTCw quốcw tếw sốw 10w (IFRSw 10,w 2013):w “Báow cáow tàiw chínhw

hợpw nhấtw làw cácw BCTCw củaw mộtw nhómw màw trongw đów tàiw sản,w nợw phảiw trả,w vốnw chủw sởw

hữu,w thuw nhập,w chiw phíw vàw cácw dòngw tiềnw củaw côngw tyw mẹw vàw cácw côngw tyw conw củaw nów

đượcw trìnhw bàyw nhưw mộtw thựcw thểw kinhw tếw duyw nhất”

Theow CMKTw Việtw Namw sốw 25w (VASw 25,w 2003):w “Báow cáow tàiw chínhw hợpw nhấtw làw

báow cáow tàiw chínhw củaw mộtw tậpw đoànw đượcw trìnhw bàyw nhưw báow cáow tàiw chínhw củaw mộtw

doanhw nghiệp.w Báow cáow nàyw đượcw lậpw trênw cơw sởw hợpw nhấtw củaw côngw tyw mẹw vàw cácw côngw

tyw conw theow quyw địnhw củaw chuẩnw mựcw này”.w

Trongw địnhw nghĩaw củaw CMKTw quốcw tếw sốw 27w đãw giảiw thíchw việcw BCTCw hợpw nhấtw làw

BCTCw củaw Tậpw đoànw kinhw tếw (nhómw côngw tyw mẹw -w côngw tyw con)w nóiw chungw khôngw phânw

biệtw Tậpw đoànw kinhw tếw đượcw hìnhw thànhw quaw hợpw nhấtw hayw bằngw conw đườngw khác,w chưaw

chỉw rõw nộiw dungw cụw thểw củaw BCTCw hợpw nhất.w Trongw địnhw nghĩaw củaw Chuẩnw mựcw lậpw

BCTCw quốcw tếw sốw 10w đầyw đủw vàw rõw ràngw hơnw khiw nêuw rõw 2w nétw đặcw trưngw củaw BCTCw

hợpw nhất,w đów là:w “BCTC w hợp w nhất w là w BCTC w của w Tập w đoàn w kinh w tế w được w trình w bày w

như w là w một w thực w thể w kinh w tế w duy w nhất”w vàw “BCTC w hợp w nhất w phải w trình w bày w các w

thông w tin w tài w chính w như w tài w sản, w nợ w phải w trả, w vốn w chủ w sở w hữu, w thu w nhập, w chi w phí w lưu w

chuyển w tiền w tệ w của w cả w công w ty w mẹ w và w công w ty w con w Trongw địnhw nghĩaw củaw CMKTw

Việtw Namw sốw 25w đãw giảiw thíchw khiw mộtw côngw tyw hoạtw độngw theow môw hìnhw côngw tyw mẹ,w

côngw tyw conw thìw đượcw gọiw làw tậpw đoàn.w Báow cáow tàiw chínhw củaw cảw tậpw đoànw đượcw gọiw làw

báow cáow tàiw chínhw hợpw nhất.w

Tómw lại,w tấtw cảwwđịnhw nghĩaw trênw đềuw chow rằngw bảnw chấtw củaw BCTCw hợpw nhấtw là:w

BCTCw hợpw nhấtw củaw tậpw đoànw đượcw trìnhw bàyw nhưw làw mộtw báow cáow tàiw chínhw củaw

doanhw nghiệp

BCTCw hợpw nhấtw đượcw lậpw trênw cơw sởw hợpw nhấtw cácw báow cáow tàiw chínhw riêngw biệtw

củaw côngw tyw mẹw vàw côngw tyw con.w

BCTCw hợpw nhấtw mangw tínhw chấtw tổngw hợpw ców điềuw chỉnhw cácw chỉw tiêuw kinhw tếw từw

cácw báow cáow tàiw chínhw riêngw biệtw củaw côngw tyw mẹw vàw côngw tyw con.w

1.1.1.2 Khái niệm Tập đoàn, Công ty mẹ, công ty con

 Tập đoàn

Mộtw sốw kháiw niệmw vềw tậpw đoànw nhưw sau:w

Theow Thôngw tưw 202/2014/TTw –w BTC:w “Tậpw đoànw gồmw côngw tyw mẹw vàw cácw côngw

tyw con”.w

Tậpw đoànw làw chỉw mộtw nhómw gồmw cácw côngw tyw mẹw vàw cácw côngw tyw màw nów kiểmw soátw

mộtw cáchw độcw quyền,w hoặcw cùngw nắmw quyềnw kiểmw soátw vớiw mộtw côngw tyw khác,w hoặcw

nhữngw côngw tyw màw nów ców ảnhw hưởngw đángw kể.w

Theow Leffw -w mộtw nhàw kinhw tếw củaw Mỹ,w nămw 1978w quanw niệm:w “Tậpw đoànw kinhw tếw làw

mộtw tậpw hợpw cácw côngw tyw hoạtw độngw kinhw doanhw trênw thịw trườngw khácw nhauw dướiw sựw

kiểmw soátw vềw tàiw chính,w hoặcw quảnw trịw chung,w trongw đów cácw thànhw viênw củaw chúngw ràngw

buộcw vớiw nhauw bằngw cácw mốiw quanw hệw tinw cậyw lẫnw nhauw trênw cơw sởw sắcw tộcw hoặcw bốiw cảnhw

thươngw mại”

Theow Việnw nghiênw cứuw Quảnw lýw Kinhw tếw Trungw ươngw –w CIEM:w “Tậpw đoànw kinhw tếw

đượcw hiểuw làw mộtw tổw hợpw lớnw cácw doanhw nghiệpw ców tưw cáchw phápw nhânw hoạtw độngw trongw

mộtw hayw nhiềuw ngànhw khácw nhau,w ców quanw hệw vềw vốn,w tàiw chính,w côngw nghệ,w thôngw tin,w

đàow tạo,w nghiênw cứuw vàw cácw liênw kếtw khácw xuấtw phátw từw lợiw íchw củaw cácw bênw thamw gia.w

Trongw môw hìnhw này,w “côngw tyw mẹ”w nắmw quyềnw lãnhw đạo,w chiw phốiw hoạtw độngw củaw “côngw

tyw con”w vềw tàiw chínhw vàw “chiếnw lượcw phátw triển”

Tómw lại,w dướiw gócw độw kháiw niệmw ców nhiềuw cáchw tiếpw cậnw khácw nhauw vềw Tậpw đoànw

kinhw tế,w ców thểw tổngw hợpw kháiw niệmw chungw vềw tậpw đoànw nhưw sau:w “Tập w đoàn w kinh w tế w là w

tổ w hợp w các w doanh w nghiệp w hoạt w động w trong w một w hay w nhiều w lĩnh w vực w khác w nhau, w ở w phạm w

vi w một w hay w nhiều w nước, w trong w đó w có w một w doanh w nghiệp w (công w ty w mẹ) w nắm w quyền w lãnh w

đạo, w chi w phối w hoạt w động w của w các w doanh w nghiệp w khác w (công w ty w con) w về w mặt w tài w chính w và w

chiến w lược w phát w triển w Tập w đoàn w kinh w tế w là w một w cơ w cấu w tổ w chức w vừa w có w chức w năng w kinh w

doanh, w vừa w có w chức w năng w liên w kết w kinh w tế w nhằm w tăng w cường w tích w tụ, w tập w trung, w nâng w

cao w khả w năng w cạnh w tranh w và w tối w đa w hóa w lợi w nhuận w trong w hoạt w động w sản w xuất w kinh w

doanh” w

 Công w ty w mẹ, w công w ty w con

Công w ty w mẹ w - w công w ty w conw làw mộtw hìnhw thứcw liênw kếtw vàw chiw phốiw lẫnw nhauw bằngw

việcw đầuw tư,w gópw vốn,w bíw quyếtw côngw nghệ,w thươngw hiệuw hoặcw thịw trườngw giữaw cácw côngw

tycó tưcáchpháp nhân,trongđó có mộtcông tygiữquyền chiphốicác côngty

thànhw viênw khácw gọiw làw côngw tyw mẹw vàw cácw côngw tyw thànhw viênw khácw bịw côngw tyw mẹw chiw

phốiw gọiw làw côngw tyw conw hoặcw mộtw phầnw vốnw gópw củaw côngw tyw mẹw gọiw làw côngw tyw liênw kếtw

hoặcw liênw doanh.w

Theow địnhw nghĩaw củaw CMKTw Việtw Namw sốw 25w (VASw 25,w 2003):w Côngw tyw mẹw làw

côngw tyw ców mộtw hoặcw nhiềuw côngw tyw con.w Côngw tyw conw làw doanhw nghiệpw chịuw sựw kiểmw

soátw củaw mộtw doanhw nghiệpw khácw (gọiw làw côngw tyw mẹ).w

Theow Thôngw tưw 202/2014/TTw –w BTCw ngàyw 22/12/2014w địnhw nghĩa:w Côngw tyw conw

cấpw 1w làw côngw tyw conw bịw côngw tyw mẹw kiểmw soátw trựcw tiếpw thôngw quaw quyềnw biểuw quyếtw

trựcw tiếpw củaw côngw tyw mẹ.w Côngw tyw conw cấpw 2w làw côngw tyw conw bịw côngw tyw mẹw kiểmw soátw

giánw tiếpw thôngw quaw cácw côngw tyw conw khác.Tậpw đoànw đaw cấpw làw tậpw đoànw gồmw côngw tyw

mẹ,w cácw côngw tyw conw cấpw 1w vàw côngw tyw conw cấpw 2.w

Côngw tyw mẹw vàw côngw tyw conw đềuw làw nhữngw phápw nhânw độcw lập,w bìnhw đẳng,w ców cácw

quyềnw vàw nghĩaw vụw nhưw nhauw trướcw phápw luật.w Côngw tyw mẹw chiw phốiw côngw tyw conw bằngw

quyềnw củaw chủw sởw theow quyw địnhw củaw phápw luậtw vàw theow điềuw lệw côngw tyw con.w Ngoàiw

quyềnw đów ra,w côngw tyw mẹw khôngw đượcw phépw tùyw tiệnw canw thiệpw vàow hoạtw độngw kinhw

doanhw cũngw nhưw côngw tácw quảnw lýw tàiw chínhw củaw côngw tyw con

Từw nhữngw kháiw niệm,w đặcw điểmw đãw nêuw trên,w rútw raw đượcw nhữngw đặcw trưngw củaw môw

hìnhw côngw tyw mẹw -w côngw tyw conw là:w

Mộtw là:w Côngw tyw mẹw vàw côngw tyw conw làw haiw thựcw thểw phápw lýw độcw lập,w ców sảnw nghiệpw

riêngw (phápw nhânw kinhw tếw đầyw đủ)

Haiw là:w Côngw tyw mẹw ców lợiw íchw kinhw tếw nhấtw địnhw liênw quanw đếnw hoạtw độngw củaw

côngw tyw con

Baw là:w Côngw tyw mẹw chiw phốiw đốiw vớiw cácw quyếtw địnhw liênw quanw đếnw hoạtw độngw củaw

côngw tyw conw thôngw quaw mộtw sốw hìnhw thứcw nhưw quyềnw bỏw phiếuw chiw phốiw đốiw vớiw cácw

quyếtw địnhw củaw côngw tyw con,w quyềnw bổw nhiệmw vàw miễnw nhiệmw hộiw đồngw quảnw trị,w banw

lãnhw đạow hoặcw quyềnw thamw giaw quảnw lý,w điềuw hành

Bốnw là:w Vịw tríw côngw tyw mẹw vàw côngw tyw conw chỉw trongw mốiw quanw hệw giữaw haiw côngw tyw

vớiw nhauw vàw mangw tínhw tươngw đối,w tứcw côngw tyw conw nàyw ców thểw làw côngw tyw mẹw củaw mộtw

côngw tyw khácw (tìnhw tươngw đốiw nàyw càngw nổiw bậtw hơnw trongw trườngw hợpw cácw côngw tyw trongw

mộtw nhómw ców nắmw giữw vốnw cổw phầnw quaw lạiw củaw nhau)

Nămw là:w Tráchw nhiệmw củaw côngw tyw mẹw đốiw vớiw côngw tyw conw nóiw chungw làw tráchw

nhiệmw hữuw hạn,w nhưngw dow mốiw quanw hệw ców tínhw chấtw chiw phốiw cácw quyếtw địnhw củaw côngw

tyw con,w nênw luậtw phápw nhiềuw nướcw buộcw côngw tyw mẹw phảiw liênw đớiw chịuw tráchw nhiệmw vềw

ảnhw hưởngw củaw côngw tyw mẹw vớiw côngw tyw con

Sáuw là:w Vềw mặtw lýw thuyết,w môw hìnhw quanw hệw nàyw sẽw tạow chow cơw cấuw tổw chứcw củaw cácw

côngw tyw trongw nhómw ców chiềuw sâuw khôngw hạnw chế,w tứcw côngw tyw mẹ,w conw côngw tyw con,w

côngw tyw cháu,…

1.1.1.3 Hợp nhất kinh doanh

Hợpw nhấtw kinhw doanhw thườngw đượcw cácw nhàw kinhw tếw đềw cậpw đếnw trênw mộtw phạmw viw

rộngw vớiw cácw cáchw biểuw đạtw ców thểw khácw nhau:

Mộtw giaow dịchw trongw đów haiw hayw nhiềuw côngw tyw liênw kếtw lạiw vớiw nhauw đượcw gọiw làw

hợpw nhấtw kinhw doanh

Hợpw nhấtw kinhw doanhw xảyw raw khiw haiw hayw nhiềuw côngw tyw liênw kếtw lạiw vớiw nhauw

thànhw mộtw thựcw thểw kếw toán

Hợpw nhấtw kinhw doanhw xảyw raw khiw haiw hayw nhiềuw côngw tyw kếtw hợpw lạiw vớiw nhauw dướiw

sựw kiểmw soátw chungw vềw cácw hoạtw độngw vàw chínhw sáchw tàiw chính

Hợpw nhấtw kinhw doanhw làw sựw liênw kếtw củaw cácw côngw tyw nhằmw mụcw tiêuw tốiw đaw hóaw lợiw

nhuận

Theow CMKTw sốw 11w (VASw 11,w 2005):w HNKDw làw việcw kếtw hợpw cácw doanhw nghiệpw

riêngw biệtw hoặcw cácw hoạtw độngw kinhw doanhw riêngw biệtw thànhw mộtw đơnw vịw báow cáo.w Kếtw

quảw củaw phầnw lớnw cácw trườngw hợpw HNKDw làw mộtw doanhw nghiệpw (bênw mua)w nắmw đượcw

quyềnw kiểmw soátw mộtw hoặcw nhiềuw hoạtw độngw kinhw doanhw khácw (bênw bịw mua).w Nếuw mộtw

doanhw nghiệpw nắmw quyềnw kiểmw soátw mộtw hoặcw nhiềuw đơnw vịw khácw khôngw phảiw làw cácw

hoạtwđộngwkinhwdoanhwthìwviệcwkếtwhợpwcácwđơnwvịwnàywkhôngwphảiwlàwhợpwnhấtw

kinhw doanh

Hìnhw thứcw hợpw nhấtw làw phươngw thứcw đúngw đắn,w đạtw hiệuw quảw kinhw tếw caow sow vớiw

cácw phươngw thứcw khác,w vì:

Việcw HNKDw mangw lạiw lợiw thếw vềw chiw phíw trongw việcw hợpw nhấtw kinhw doanhw làmw ítw

tốnw chiw phíw chow việcw xâyw dựngw mớiw vốnw ców nhiềuw rủiw row vàw tậnw dụngw đượcw nhữngw cơw sởw

ców sẵn.w

HNKDw làmw giảmw rủiw row vìw khiw muaw lạiw cácw côngw tyw đangw hoạtw độngw (trongw nhiềuw

ngànhw khácw nhau),w ców sẵnw thịw trườngw thìw ítw rủiw row hơnw trongw việcw nghiênw cứuw phátw triểnw

sảnw phẩmw mới,w khiw mụcw tiêuw làw đaw dạngw hóaw sảnw phẩm.w

HNKDw ców lợiw thếw vềw thờiw gianw vìw khiw muaw lạiw doanhw nghiệpw đangw hoạtw độngw

trongw hợpw nhấtw giúpw thỏaw mãnw yêuw cầuw vềw môiw trường,w nhữngw yêuw cầu,w thủw tụcw phêw

duyệtw củaw chínhw quyền;w tránhw đượcw cácw chậmw trễw thườngw gặpw trongw trườngw hợpw xâyw

dựngw mới,w dow đów rútw ngắnw đượcw thờiw gianw tungw sảnw phẩmw raw thịw trường

HNKDw cònw giúpw tránhw đượcw sựw thônw tínhw vìw nhiềuw côngw tyw ców quyw môw nhỏw hợpw

nhấtw lạiw nhằmw tránhw sựw thâuw tómw củaw cácw tậpw đoànw lớn.w Dow đó,w nhiềuw côngw tyw trongw sốw

đów chấpw nhậnw cácw chiếnw lượcw tấnw côngw củaw ngườiw muaw đểw tựw bảow vệw trướcw cácw nỗw lựcw

thônw tínhw bởiw côngw tyw khác

w HNKDw mangw lạiw khôngw chỉw ców tàiw sảnw hữuw hình,w cònw mangw lạiw cảw tàiw sảnw vôw hình.w

Dow đó,w độngw cơw thúcw đẩyw doanhw nghiệpw hợpw nhấtw làw việcw sởw hữuw cácw bằngw sángw chế,w

quyềnw khaiw thácw tàiw nguyên,w côngw trìnhw nghiênw cứu,…

Bênwcạnhwđó,wHNKD cònwmangwlạiwcácwlợiwíchwkhácwlàwlàmwchowcácwdoanhw

nghiệpw chọnw phươngw thứcw hợpw nhấtw kinhw doanhw sẽw ców lợiw vềw thuếw thuw nhậpw doanhw

nghiệp,w thuếw thuw nhậpw cácw nhân,w thuếw bấtw độngw sản,…

HNKDw ców thểw sẽw dẫnw đếnw quanw hệw côngw tyw mẹw -w côngw tyw con,w trongw đów bênw muaw sẽw

làw côngw tyw mẹw vàw bênw bịw muaw sẽw làw côngw tyw con.w HNKDw ców thểw khôngw dẫnw đếnw quanw hệw

côngw tyw mẹw -w côngw tyw con,w nhưw HNKDw liênw quanw đếnw việcw muaw tàiw sảnw thuần,w baow gồmw

cảw lợiw thếw thươngw mạiw (nếuw có)w củaw mộtw doanhw nghiệpw khácw màw khôngw phảiw làw việcw

muaw cổw phầnw ởw doanhw nghiệpw đó.w

Mọiw trườngw hợpw hợpw nhấtw kinhw doanhw đềuw phảiw đượcw kếw toánw theow phươngw phápw

mua.w Phươngw phápw muaw xemw xétw việcw hợpw nhấtw kinhw doanhw trênw quanw điểmw làw doanhw

nghiệpw thônw tínhw cácw doanhw nghiệpw khácw đượcw xácw địnhw làw bênw mua.w

1.1.1.4 Kiểm w soát

Theow CMKTw Việtw Namw sốw 25w (VASw 25,w 2003)w địnhw nghĩa:w Kiểmw soátw làw quyềnw

chiw phốiw cácw chínhw sáchw tàiw chínhw vàw hoạtw độngw củaw doanhw nghiệpw nhằmw thuw đượcw lợiw

íchw kinhw tếw từw cácw hoạtw độngw củaw doanhw nghiệpw đó

Tiếpw cậnw kiểmw soátw theow quanw điểmw củaw hợpw nhấtw kinhw doanhw theow Thôngw tưw

202/2014/TTw –w BTCw ngàyw 22/12/2014w củaw Bộw tàiw chínhw thìw quyềnw kiểmw soátw đượcw xemw

làw tồnw tạiw khiw côngw tyw mẹw nắmw giữw trựcw tiếpw hoặcw giánw tiếpw thôngw quaw cácw côngw tyw conw

khácw trênw 50%w quyềnw biểuw quyếtw ởw côngw tyw conw trừw nhữngw trườngw hợpw đặcw biệtw khiw ców

thểw chứngw minhw đượcw rằngw việcw nằmw giữw nóiw trênw khôngw gắnw liềnw vớiw quyềnw kiểmw soát.Quyềnw kiểmw soátw cònw đượcw thựcw hiệnw ngayw cảw khiw côngw tyw mẹw nắmw giữw ítw hơnw

50%w quyềnw biểuw quyếtw tạiw côngw tyw con:w w

- Cácw nhàw đầuw tưw khácw thỏaw thuậnw dànhw chow côngw tyw mẹw hơnw 50%w quyềnw

biểuw quyết

- Côngw tyw mẹw ców quyềnw chiw phốiw cácw chínhw sáchw tàiw chínhw vàw hoạtw độngw theow quyw chếw

thỏaw thuận

- Côngw tyw mẹw ców quyềnw bổw sungw hoặcw bãiw miễnw đaw sốw cácw thànhw viênw Hộiw đồngw quảnw trịw

hoặcw cấpw quảnw lýw tươngw đương

- Côngw tyw mẹw ców quyềnw bỏw đaw sốw phiếuw tạiw cácw cuộcw họpw củaw Hộiw đồngw quảnw trịw hoặcw cấpw

quảnw lýw tươngw đương

1.1.1.5 Cổ w đông w không w kiểm w soát

Theow Thôngw tưw 202/2014/TTw –w BTCw w ngàyw 22/12/2014w củaw BTCw địnhw nghĩaw cổw

đôngw khôngw kiểmw soátw làw cổw đôngw khôngw ców quyềnw kiểmw soátw côngw tyw conw (Trướcw đâyw

làw cổw đôngw thiểuw số).w

Theow CMKTw Viêtw Namw (VASw 25,w 2003)w địnhw nghĩaw lợiw íchw củaw cổw đôngw khôngw

kiểmw soátw làw mộtw phầnw củaw kếtw quảw hoạtw độngw thuầnw vàw giáw trịw tàiw sảnw thuầnw củaw mộtw

côngw tyw conw đượcw xácw địnhw tươngw ứngw chow cácw phầnw lợiw íchw khôngw phảiw dow côngw tyw mẹw

sởw hữuw mộtw cáchw trựcw tiếpw hoặcw giánw tiếpw thôngw quaw cácw côngw tyw con

Lợiw íchw củaw côngw tyw mẹw vàw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw nắmw giữw tạiw côngw tyw conw

baow gồmw lợiw íchw trựcw tiếpw vàw giánw tiếpw ców đượcw thôngw quaw cácw côngw tyw conw khác.w

Việcw xácw địnhw lợiw íchw củaw cácw bênw đượcw cănw cứw vàow tỷw lệw vốnw gópw (trựcw tiếpw vàw giánw

tiếp)wtươngwứngwcủawtừngwbênwtrongwcôngwtywcon,wtrừwkhiw cówthỏawthuậnwkhác.w

Trườngw hợpw ców sựw khácw biệtw giữaw tỷw lệw vốnw gópw theow giấyw đăngw kýw kinhw doanhw vàw tỷw

lệw vốnw thựcw gópw thìw tỷw lệw lợiw íchw đượcw xácw địnhw theow điềuw lệw doanhw nghiệpw hoặcw

theow sựw thốngw nhấtw giữaw cácw bên

Xácw địnhw tỷw lệw lợiw íchw củaw côngw tyw mẹw vàw cácw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw đốiw vớiw

côngw tyw con:w

Xácw địnhw tỷw lệw lợiw íchw trựcw tiếp:w Côngw tyw mẹw ców lợiw íchw trựcw tiếpw trongw côngw tyw

conw nếuw côngw tyw mẹw sởw hữuw mộtw phầnw hoặcw toànw bộw tàiw sảnw thuầnw củaw côngw tyw con.w

Nếuw côngw tyw conw khôngw bịw sởw hữuw toànw bộw bởiw côngw tyw mẹw thìw cácw cổw đôngw khôngw

kiểmw soátw củaw côngw tyw conw cũngw ców lợiw íchw trựcw tiếpw trongw côngw tyw con.w Lợiw íchw trựcw

tiếpw đượcw xácw địnhw trênw cơw sởw tỷw lệw sởw hữuw củaw nhàw đầuw tưw trongw giáw trịw tàiw sảnw thuầnw

củaw bênw nhậnw đầuw tư.w

w Xácw địnhw tỷw lệw lợiw íchw giánw tiếp:w Côngw tyw mẹw nắmw giữw lợiw íchw giánw tiếpw trongw mộtw

côngw tyw conw nếuw mộtw phầnw tàiw sảnw thuầnw củaw côngw tyw conw nàyw đượcw nắmw giữw trựcw tiếpw

bởiw mộtw côngw tyw conw khácw trongw tậpw đoàn.w

Tỷw lệw lợiw íchw giánw tiếpw củaw côngw tyw mẹw ởw côngw tyw conw đượcw xácw địnhw thôngw quaw tỷw

lệw lợiw íchw củaw côngw tyw conw đầuw tưw trựcw tiếp

Tỷw lệw (%)w lợiw íchw giánw

tiếpw củaw côngw tyw mẹw

tạiw côngw tyw con

Tỷw lệw (%)w lợiw íchw củaw côngw tyw

conw đầuw tưw trựcw tiếpw tạiw côngw tyw

conw đầuw tưw giánw tiếp

1.1.1.6 Cổ w quyền w thiểu w số

Cổw quyềnw thiểuw sốw làw quyềnw sởw hữuw mộtw phầnw vốnw cổw phầnw trongw doanhw nghiệpw

vàw phầnw sởw hữuw nàyw làw khôngw đángw kểw sow vớiw tổngw sốw cổw phiếuw củaw doanhw nghiệpw đangw

lưuw hànhw bênw ngoài.w Nhàw đầuw tưw sởw hữuw phầnw vốnw nàyw đượcw gọiw làw cổw đôngw thiểuw sốw vàw

khôngw ców quyềnw kiểmw soátw côngw ty.w Trongw BCTCw hợpw nhất,w cổw quyềnw thiểuw sốw làw phầnw

vốnw chủw củaw cổw đôngw thiểuw sốw trongw côngw tyw con,w khôngw ảnhw hưởngw đếnw quyềnw kiểmw

soátw củaw côngw tyw mẹ

Côngw tyw mẹw phảiw trìnhw bàyw cổw quyềnw thiểuw sốw trênw BCTCw hợpw nhấtw trongw phầnw

vốnw chủw sởw hữuw vàw táchw biệtw vớiw vốnw chủw củaw côngw tyw mẹ.w Lãi,w lỗw vàw cácw thuw nhậpw khácw

củaw côngw tyw conw đượcw phânw chiaw chow côngw tyw mẹw vàw cổw đôngw thiểuw sốw theow tỷw lệw phầnw

trămw nắmw giữw tươngw ứng

w Kếw toánw nênw ghiw nhận:

w Lợiw íchw cổw đôngw thiểuw sốw trongw mộtw côngw tyw conw nênw đượcw trìnhw bàyw vàw liệtw kêw

vàow BCĐKTw hợpw nhấtw nhưw làw mộtw khoảnw mụcw riêngw củaw vốnw chủw sởw hữu

w Thuw nhậpw chow lợiw íchw cổw đôngw thiểuw sốw khôngw phảiw làw mộtw khoảnw chiw phíw hoặcw

mộtw khoảnw lỗw nhưngw làw mộtw khoảnw khấuw trừw vàow thuw nhậpw thuầnw hợpw nhấtw đểw tínhw toánw

thunhậpquycholợiíchcổđông

w Cácw khoảnw mụcw củaw thuw nhậpw thuầnw hợpw nhấtw (thuw nhậpw tínhw chow lợiw íchw cổw đôngw

thiểuw sốw vàw thuw nhậpw thuầnw tínhw chow lợiw íchw cổw đông)w nênw đượcw trìnhw bàyw trênw phầnw Báow

cáow thuw nhậpw hợpw nhất.w

Theow CMKTw sốw 11w (VAS11,w 2005):w Lợiw íchw củaw cổw đôngw thiểuw sốw làw mộtw phầnw

củaw kếtw quảw hoạtw độngw thuầnw vàw giáw trịw tàiw sảnw thuầnw củaw côngw tyw con,w đượcw xácw địnhw

tươngw ứngw vớiw cácw khoảnw lợiw íchw khôngw dow côngw tyw mẹw sởw hữuw mộtw cáchw trựcw tiếpw hoặcw

giánw tiếpw thôngw quaw cácw côngw tyw con

1.1.1.7 Lợi w thế w thương w mại

Từw Chuẩnw mựcw kếw toánw quốcw tếw IASw 22w (1993),w đếnw IASw 22w (1998),w rồiw đếnw

IFRS3w (2004)w xemw lợiw thếw thươngw mạiw làw phầnw chênhw lệchw giữaw giáw muaw đãw thanhw toánw

chow việcw muaw doanhw nghiệpw trênw giáw trịw hợpw lýw củaw tàiw sảnw thuầnw nhậnw đượcw từw hoạtw

độngw muaw doanhw nghiệpw đó.w

Theow Chuẩnw mựcw kếw toánw Việtw Namw sốw 11w (VASw 11,w 2005)w –w “w Hợpw nhấtw kinhw

doanh”w đềw cậpw đếnw lợiw thếw thươngw mại:w Lợiw thếw thươngw mạiw phátw sinhw khiw hợpw nhấtw

kinhw doanhw thểw hiệnw khoảnw thanhw toánw bênw muaw chow nhữngw lợiw íchw kinhw tếw ướcw tínhw thuw

đượcw trongw tươngw laiw từw nhữngw tàiw sảnw khôngw đủw tiêuw chuẩnw ghiw nhậnw vàw khôngw xácw

địnhw mộtw cáchw riêngw biệt

CMKTw sốw 11w cũngw nêuw rõ,w tạiw ngàyw muaw bênw muaw sẽw ghiw nhậnw LTTMw phátw sinhw

khiw HNKDw làw tàiw sản,w vàw xácw địnhw giáw trịw banw đầuw cảw LTTMw theow giáw gốc,w làw phầnw

chênhw lệchw củaw giáw phíw hợpw nhấtw sow vớiw phầnw sởw hữuw củaw bênw muaw trongw giáw trịw hợpw lýw

thuầnw củaw tàiw sản,w nợw phảiw trảw ców thểw xácw địnhw đượcw vàw cácw khoảnw nợw tiềmw tàng.w

LTTMw đượcw ghiw ngayw vàow chiw phíw sảnw xuấtw kinhw doanhw (nếuw giáw trịw nhỏ),w hoặcw

phảiw đượcw phânw bổw dầnw mộtw cáchw ców hệw thốngw trongw suốtw thờiw gianw sửw dụngw hữuw íchw

ướcw tínhw (nếuw giáw trịw lớn).w Thờiw gianw sửw dụngw hữuw íchw phảiw phảnw ánhw đượcw ướcw tínhw

đúngw đắnw vềw thờiw gianw thuw hồiw lợiw íchw kinhw tếw ców thểw mangw lạiw chow doanhw nghiệpw (tốiw đaw

khôngw quáw 10w năm)

Theow Chuẩnw mựcw BCTCw quốcw tếw sốw 3w (IFRS3)w địnhw nghĩa:w Lợiw thếw thươngw mạiw

làw nhữngw lợiw íchw kinhw tếw trongw tươngw laiw phátw sinhw từw cácw tàiw sảnw muaw từw hoạtw độngw hợpw

nhấtw kinhw doanhw màw khôngw thểw xácw địnhw vàw ghiw nhậnw mộtw cáchw riêngw biệt

Nhưw vậy,w Chuẩnw mựcw BCTCw Quốcw tếw sốw 3w (IFRS3)w địnhw nghĩaw vềw LTTMw tươngw

tựnhưVAS11,cụthể:

+w Lợiw thếw thươngw mạiw làw tàiw sảnw hìnhw thànhw từw hoạtw độngw hợpw nhất.

+wLợiwthếwthươngwmạiwlàwtàiwsảnwkhôngwthểwxácwđịnhwvàwghiwnhậnwmộtwcáchw

riêngw biệt.w

Tuyw nhiên,w Theow Chuẩnw mựcw IFRSw 3,w LTTMw phátw sinhw khiw hợpw nhấtw kinhw doanhw

sẽw khôngw phânw bổw dầnw vàow chiw phí.w Màw doanhw ghiệpw phảiw tiếnw hànhw đánhw giáw lạiw LTTMw

củaw mìnhw hàngw năm,w hoặcw ngayw khiw ców sựw giảmw sútw vềw mặtw giáw trịw hợpw lý,w phầnw giảmw

giáw trịw nàyw sẽw đượcw ghiw nhậnw vàow chiw phíw củaw doanhw nghiệp

Lợiw thếw thươngw mạiw đượcw xácw địnhw là:w Phầnw chênhw lệchw giữaw tổngw cácw giáw trị:w

Giáw trịw hợpw lýw tạiw cácw ngàyw muaw củaw cácw tàiw sảnw mangw traow đổiw +w Giáw trịw thuộcw vềw Cổw

đôngw thiểuw sốw +w giáw trịw hợpw lýw tạiw ngàyw muaw cácw cổw quyềnw trongw doanhw nghiệpw

đượcw muaw tạiw ngàyw muaw trướcw đów (nếuw quáw trìnhw hợpw nhấtw xảyw raw trongw nhiềuw giaiw

đoạn)w trừw điw tổngw giáw trịw thuầnw tạiw ngàyw muaw (giáw mua)w củaw tàiw sảnw nhậnw đượcw vàw nợw

phảiw trảw xácw địnhw được

Lợiw thếw thươngw mạiw ców thểw sẽw là: Lợiw thếw thươngw mạiw dương nếuw giáw phíw hợpw

nhấtw kinhw doanhw lớnw hơnw phầnw sởw hữuw củaw bênw muaw trongw giáw trịw hợpw lýw thuầnw củaw tàiw

sản,w nợw phảiw trảw ców thểw xácw địnhw đượcw vàw cácw khoảnw nợw tiềmw tàngw đãw ghiw nhận.wVÀ Vàngược lại là lợiw thếw thươngw mạiw âm (hayw gọiw làw bấtw lợiw thươngw mại).w

1.1.2 Mục đích của Báo cáo tài chính hợp nhất

Tổng hợp và trình bày một cách tổng quát, toàn diện tình hình tài sản, nợphải trả, nguồn vốn chủ sở hữu tại thời điểm kết thúc năm tài chính, kết quảhoạt động kinh doanh và các dòng lưu chuyển tiền tệ trong năm tài chính củaTập đoàn, Tổng công ty như một doanh nghiệp độc lập không tính đến ranhgiới pháp lý của các pháp nhân riêng biệt là Công ty mẹ hay các Công ty controng Tập đoàn

Cung cấp thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu cho việc đánh giá thực trạngtình hình tài chính và kết quả kinh doanh và các dòng lưu chuyển tiền tệ của Tậpđoàn, Tổng công ty trong năm tài chính đã qua và dự đoán trong tương lai.Thông tin của Báo cáo tài chính hợp nhất là căn cứ quan trọng cho việc đề ra cácquyết định về quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh, hoặc đầu tư vào Tập

đoàn hoặc Tổng công ty của các chủ sở hữu, của các nhà đầu tư, của các chủ nợhiện tại và tương lai,…

1.1.3 Đối tượng áp dụng

Hệ thống CMKT và hệ thống Thông tư hướng dẫn kế toán nói chung, chính

là chuẩn mực để kế toán tại doanh nghiệp thực hiện hạch toán và phản ánh cácnghiệp vụ kinh tế phát sinh trong doanh nghiệp CMKT số 11 - Hợp nhất kinhdoanh, CMKT số 25 – BCTC hợp nhất và kế toán các khoản đầu tư vào Công tycon và Thông tư số 202/2014/TT – BTC, chính là kim chỉ nam để kế toán thựchiện lập BCTC hợp nhất cho một tập đoàn

hợp nhất đối với các công ty con, công ty liên doanh, liên kết và phương pháp kếtoán xử lý các giao dịch giữa các đơn vị trong nội bộ tập đoàn, giữa tập đoàn vàcông ty liên doanh, liên kết

Thông tư 202/2014/TT – BTC áp dụng cho các doanh nghiệp hoạt độngdưới hình thức công ty mẹ - công ty con thuộc các ngành, các thành phần kinh tếkhi lập và trình bày Báo cáo tài chính hợp nhất

Doanh nghiệp được vận dụng các nguyên tắc hợp nhất của Thông tư202/2014/TT - BTC để lập BCTC tổng hợp giữa doanh nghiệp và các đơn vị trựcthuộc không có tư cách pháp nhân hạch toán phụ thuộc

- Chuẩn mực kế toán số 25 (VAS 25) áp dụng để lập và trình bày BCTC hợp nhấtcủa một tập đoàn gồm nhiều công ty chịu sự kiểm soát của một công ty mẹ và kếtoán khoản đầu tư vào công ty con trên BCTC riêng của công ty mẹ

1.1.4 Trách nhiệm, phạm vilập báo cáo tài chính hợp nhất

Trách nhiệm lập và trình bày BCTC hợp nhất:

Đốiw tượngw lậpw BCTCw hợpw nhấtw sẽw làw đốiw tượngw ców tráchw nhiệmw phảiw lậpw BCTCw

hợpw nhất.w Đốiw tượngw lậpw BCTCw hợpw nhấtw thôngw thườngw làw côngw tyw mẹ

Kếtw thúcw kỳw kếw toán,w côngw tyw mẹw ców tráchw nhiệmw lậpw BCTCw hợpw nhấtw củaw cảw tậpw

đoàn,w cụw thể:

Côngw tyw mẹw làw tổw chứcw niêmw yếtw trênw thịw trườngw chứngw khoán,w côngw tyw đạiw chúngw

quyw môw lớnw vàw côngw tyw mẹw thuộcw chủw sởw hữuw củaw Nhàw nướcw phảiw lậpw BCTCw hợpw nhấtw

nămw (thườngw niên),w BCTCw bánw niênw dạngw đầyw đủw vàw BCTCw hợpw nhấtw quýw dạng tómw

lượcw (đượcw lậpw BCTCw hợpw nhấtw quýw dạngw đầyw đủw nếuw ców nhuw cầu).w

Đốiw vớiw côngw tyw mẹw khôngw thuộcw cácw đốiw tượngw nêuw trênw phảiw lậpw BCTCw hợpw

nhấtw nămw dạngw đầyw đủ.w Khuyếnw khíchw lậpw BCTCw hợpw nhấtw giữaw niênw độw dạngw đầyw đủw

hoặcw dạngw tómw lượcw (nếuw ców nhuw cầu).w

Côngw tyw mẹw khôngw phảiw lậpw Báow cáow tàiw chínhw hợpw nhấtw khiw thỏaw mãnw tấtw cảw

nhữngw điềuw kiệnw sau:w

- Côngw tyw mẹw khôngw phảiw làw đơnw vịw ców lợiw íchw côngw chúng

- Côngw tyw mẹw khôngw phảiw làw thuộcw chủw sởw hữuw Nhàw nướcw hoặcw dow Nhàw nướcw nắmw giữw cổw

phầnw chiw phối

- Côngw tyw mẹw đồngw thờiw làw côngw tyw conw bịw sởw hữuw bởiw mộtw côngw tyw khácw vàw việcw khôngw

lậpw Báow cáow tàiw chínhw hợpw nhấtw đạtw đượcw sựw đồngw thuậnw củaw cácw cổw đông,w kểw cảw cổw

đôngw khôngw ców quyềnw biểuw quyết

- Côngw cụw vốnw hoặcw côngw cụw nợw củaw côngw tyw mẹw đów khôngw đượcw giaow dịchw trênw thịw

trường

- Côngw tyw mẹw khôngw lậpw hồw sơw hoặcw khôngw trongw quáw trìnhw nộpw hồw sơw lênw cơw quanw ców

thẩmw quyềnw đểw xinw phépw phátw hànhw cácw loạiw côngw cụw tàiw chínhw raw côngw chúng

- Côngw tyw sởw hữuw côngw tyw mẹw đów lậpw Báow cáow tàiw chínhw hợpw nhấtw chow mụcw đíchw côngw

bốw thôngw tinw raw côngw chúngw phùw hợpw vớiw quyw địnhw củaw Chuẩnw mựcw kếw toánw Việtw

Nam.w

Phạm w vi w của w hợp w nhất w BCTC:

Xácw địnhw phạmw viw hợpw nhấtw BCTCw làw mộtw côngw việcw quanw trọngw bởiw đâyw làw điểmw

khởiw đầuw nhưngw ców ảnhw hưởngw quanw trọngw tớiw toànw bộw quyw trìnhw hợpw nhấtw BCTC.w

Theow quyw địnhw BCTCw hợpw nhấtw chỉw đượcw lậpw chow tậpw đoànw kinhw tếw baow gồmw côngw tyw

mẹw vàw côngw tyw con.w Nhưw vậy,w phạmw viw hợpw nhấtw BCTCw gồmw côngw tyw mẹw vàw cácw côngw tyw

conw vàw dow đów thựcw thểw đầuw tưw sẽw phảiw xácw địnhw xemw liệuw mìnhw ców phảiw làw côngw tyw mẹw vàw

thựcw thểw nhậnw đầuw tưw ców phảiw làw côngw tyw conw không.w

Côngw tyw mẹw khiw lậpw BCTC hợpw nhấtw phảiw hợpw nhấtw cácw BCTC củaw tấtw cảw cácw

côngw tyw conw ởw trongw vàw ngoàiw nướcw dow côngw tyw mẹw kiểmw soát.w Mộtw côngw tyw conw đượcw

loạiw trừw khỏiw việcw hợpw nhấtw báow cáow tàiw chínhw khi:w

+w Quyềnw kiểmw soátw củaw côngw tyw mẹw chỉw làw tạmw thờiw vìw côngw tyw conw nàyw chỉw đượcw

muaw vàw nắmw giữw chow mụcw đíchw bánw lạiw trongw thờiw gianw khôngw quáw 12w tháng.w

+w Hoạtw độngw củaw côngw tyw conw bịw hạnw chếw trongw thờiw gianw dàiw vàw điềuw nàyw ảnhw

hưởngw đángw kểw tớiw khảw năngw chuyểnw vốnw chow côngw tyw mẹ.w

BCTCw hợpw nhấtw baow gồmw việcw hợpw nhấtw BCTCw củaw tấtw cảw cácw côngw tyw conw dow

côngw tyw mẹw kiểmw soát.w Quyềnw kiểmw soátw củaw côngw tyw mẹw đốiw vớiw côngw tyw conw đượcw xácw

địnhw khiw côngw tyw mẹw nắmw giữw trênw 50%w quyềnw biểuw quyếtw ởw côngw tyw conw (côngw tyw mẹw

ców thểw sởw hữuw trựcw tiếpw côngw tyw conw hoặcw sởw hữuw giánw tiếpw côngw tyw conw quaw mộtw côngw tyw

khác)w trừw trườngw hợpw đặcw biệtw khiw xácw địnhw rõw làw quyềnw sởw hữuw khôngw gắnw liềnw vớiw

quyềnw kiểmw soát.w Trongw cácw trườngw hợpw sauw đây,w quyềnw kiểmw soátw cònw đượcw thựcw hiệnw

ngayw cảw khiw côngw tyw mẹw nắmw giữw ítw hơnw 50%w quyềnw biểuw quyếtw tạiw côngw tyw con:w

+wCácwnhàwđầuwtưwkhácwthỏawthuậnwdànhwchowcôngwtywmẹwhơnw50%wquyềnw

biểuw quyết

+w Côngw tyw mẹw ców quyềnw chiw phốiw cácw chínhw sáchw tàiw chínhw vàw hoạtw độngw theow quyw

chếw thỏaw thuận

+w Côngw tyw mẹw ców quyềnw bổw nhiệmw hoặcw bãiw miễnw đaw sốw cácw thànhw viênw Hộiw đồngw

quảnw trịw hoặcw cấpw quảnw lýw tươngw đương

+w Côngw tyw mẹw ców quyềnw bỏw đaw sốw phiếuw tạiw cácw cuộcw họpw củaw Hộiw đồngw quảnw trịw

hoặcw cấpw quảnw lýw tươngw đương

1.1.5 Vai trò và hệ thống báo cáo tài chính hợp nhất

1.1.5.1 Vai trò của Báo báo tài chính hợp nhất

BCTCw hợpw nhấtw ców vaiw tròw cungw cấpw thôngw tinw chow nhiềuw đốiw tượngw sửw dụng,w đặcw

biệtw làw cungw cấpw thôngw tinw chow cổw đôngw củaw côngw tyw mẹ.w BCTCw hợpw nhấtw phảnw ánhw toànw

diệnw quáw trìnhw hoạtw độngw củaw toànw thểw thựcw thểw báow cáo.w Ngoàiw ra,w BCTCw hợpw nhấtw cònw

phụcw vụw chow cácw cơw quanw quảnw lýw nhàw nước,w cácw nhàw đầuw tưw hiệnw tạiw vàw tiềmw năng,w cácw

chủw nợ,w cácw nhàw quảnw lý,w kiểmw toánw viênw độcw lậpw vàw cácw đốiw tượngw khácw ców liênw quan.w

Mỗiw đốiw tượngw quanw tâmw đếnw BCTCw hợpw nhấtw trênw mộtw gócw độw khácw nhau,w songw nhìnw

chungw đềuw nhằmw ców đượcw nhữngw thôngw tinw cầnw thiếtw chow việcw raw quyếtw địnhw phùw hợpw

vớiw mụcw tiêuw củaw mình

Đốiw vớiw Nhàw nước,w BCTCw hợpw nhấtw cungw cấpw nhữngw thôngw tinw cầnw thiếtw giúpw

chow việcw thựcw hiệnw chứcw năngw quảnw lýw vĩw môw củaw nềnw kinhw tế,w giúpw thanhw traw kiểmw traw

cácw hoạtw độngw củaw nhómw cácw côngw ty,w đồngw thờiw làmw cơw sởw chow việcw tínhw thuếw vàw khoảnw

nợw khácw đốiw vớiw ngânw sáchw nhàw nước.w

Đốiw vớiw cácw nhàw quảnw lý,w cácw nhàw quảnw lýw thườngw cạnhw tranhw vớiw nhauw vàw cốw

gắngw thuyếtw phụcw cácw nhàw đầuw tư,w cácw chủw nợw làw nhómw côngw tyw củaw họw ców khảw năngw đemw

lạiw mứcw lợiw nhuậnw caow nhấtw vớiw độw rủiw row thấpw nhất.w Đểw làmw đượcw điềuw này,w cácw nhàw

quảnw lýw phảiw côngw bốw côngw khaiw cácw thôngw tinw vềw hoạtw độngw củaw nhómw côngw tyw thôngw

quaw BCTCw hợpw nhất,w đồngw thờiw họw sửw dụngw BCTCw hợpw nhấtw đểw tiếnw hànhw quảnw lý,w

điềuw hànhw tấtw cảw cácw hoạtw độngw sảnw xuất,w kinhw doanhw củaw nhómw côngw ty.w

Đốiw vớiw cácw nhàw đầuw tư,w cácw chủw nợ,w cầnw thôngw tinw tàiw chínhw tổngw hợpw đểw giámw sátw

vàw yêuw cầuw cácw nhàw quảnw lýw phảiw tuânw thủw đúngw giaow kèow đãw kýw kếtw vàw cácw thôngw tinw

trungw thực,w đầyw đủw đểw ców thểw thựcw hiệnw cácw quyếtw địnhw đầuw tư,w hoặcw chow vayw nhằmw đảmw

bảow nguồnw vốnw họw đangw cungw cấpw làw ców thểw thuw hồiw được.w

Đốiw vớiw cácw kiểmw toánw viênw độcw lập,w cácw nhàw đầuw tưw vàw chủw nợw thườngw khôngw

tinw tưởngw vàw BCTCw hợpw nhấtw màw nhàw quảnw lýw cungw cấpw nhằmw thuw hútw nguồnw vốnw

hoạtw động,w dow đó,w đòiw hỏiw cácw nhàw quảnw lýw phảiw thuêw cácw kiểmw toánw viênw độcw lậpw đểw

kiểmw toánw cácw BCTCw hợpw nhất.w Khiw đó,w BCTCw hợpw nhấtw làw đốiw tượngw củaw kiểmw

toánw độcw lập.w

Bộw tàiw chínhw Việtw Namw đưaw raw yêuw cầuw đốiw vớiw chấtw lượngw củaw thôngw tinw kếw toánw

phảiw trungw thực,w kháchw quan,w đầyw đủ,w kịpw thời,w dễw hiểuw vàw ców thểw sow sánhw được.w

Tómw lại,w vớiw vaiw tròw cungw cấpw thôngw tin,w BCTCw hợpw nhấtw đượcw hầuw hếtw cácw tổw

chứcw banw hànhw CMKTw đòiw hỏiw phảiw đảmw bảow yêuw cầuw vềw chấtw lượngw củaw thôngw tinw kếw

toánw cungw cấpw trênw BCTCw hợpw nhấtw phảiw thíchw hợp,w đángw tinw cậy,w ców thểw sow sánhw được,w

ców thểw hiểuw được.w

1.1.5.2 Hệ w thống w Báo w cáo w tài w chính w hợp w nhất

Theow Luậtw kếw toán,w chuẩnw mựcw kếw toánw vàw chếw độw kếw toánw doanhw nghiệpw hiệnw

hànhw củaw Việtw Nam,w hệw thốngw báow cáow tàiw chínhw hợpw nhấtw gồmw báow cáow tàiw chínhw hợpw

nhấtw nămw vàw báow cáow tàiw chínhw hợpw nhấtw giữaw niênw độ.w

a. Báo w cáo w tài w chính w hợp w nhất w năm

BCTCw hợpw nhấtw hàngw nămw ców thểw đượcw tínhw theow nămw dươngw lịchw hoặcw kỳw kếw

toánw hàngw nămw làw 12w thángw sauw khiw thángw sauw khiw thôngw báow chow cơw quanw thuế.w w Báow

cáow tàiw chínhw hợpw nhấtw nămw gồm:w

- Bảngw cânw đốiw kếw toánw hợpw nhấtw nămw

- Báow cáow kếtw quảw kinhw doanhw hợpw nhấtw năm

- Báow cáow lưuw chuyểnw tiềnw tệw hợpw nhấtw năm

- Bảnw thuyếtw minhw Báow cáow tàiw chínhw hợpw nhấtw năm

b. Báo w cáo w tài w chính w hợp w nhất w giữa w niên w độ

Báow cáow tàiw chínhw hợpw nhấtw giữaw niênw độw đượcw lậpw theow mẫuw cụw thểw đãw đượcw phápw

luậtw quyw định,w ców thểw lậpw dướiw dạngw làw dạngw đầyw đủw hoặcw ởw dạngw tómw lược.w BCTCw hợpw

nhấtw giữaw niênw độw nghĩaw làw BCTCw w hợpw nhấtw bốnw quýw củaw nămw tàiw chínhw (trongw đów quýw

bốnw làw quýw cuốiw cùngw trongw năm)w vàw BCTCw hợpw nhấtw bánw niên.w Báow cáow tàiw chínhw hợpw

nhấtw giữaw niênw độw gồmw cácw mẫuw báow cáo:w

- Bảngw CĐKTw hợpw nhấtw giữaw niênw độw (dạngw đầyw đủw hoặcw tómw lược)w

- Báo cáo KQHĐKDw hợpw nhấtw giữaw niênw độw (dạngw đầyw w đủw hoặcw tómw lược)

- Báow cáow LCTTw hợpw nhấtw giữaw niênw độw (dạngw đầyđủw hoặcw tómw lược)w

- Bảnw thuyếtw minhw BCTCw hợpw nhấtw giữaw niênw độw (dạngw đầyw đủw hoặcw tómw lược)w

Hệw thốngw BCTCw hợpw nhấtw cungw cấpw cácw thôngw tinw vềw tàiw sản,w nguồnw vốn,w doanhw

thu,w chiw phí,w cácw luồngw tiềnw củaw toànw Tậpw đoànw nhưw làw mộtw thựcw thểw duyw nhất.w Khiw đów

ngườiw sửw dụngw thôngw tinw kếw toánw ców thểw phânw tíchw vàw đánhw giáw chínhw xácw hơnw vềw tìnhw

hìnhw tàiw chínhw vàw hoạtw độngw kinhw doanhw củaw Tậpw đoàn.w

1.2 Nguyên tắc, trình tự lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất

1.2.1 Cơ sở lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất

BCTCw hợpw nhấtw ców vaiw tròw cungw cấpw thôngw tinw vềw tìnhw hìnhw tàiw chính,w tìnhw hìnhw

kinhw doanh,w tìnhw hìnhw lưuw chuyểnw tiềnw tệw chow nhiềuw đốiw tượngw sửw dụng,w đốiw vớiw cácw cổw

đôngw thìw BCTCw hợpw nhấtw ców giáw trịw vềw mặtw đầuw tư.w Đảmw bảow thôngw tinw chínhw xácw vàw

trungw thựcw trênw BCTCw làw yêuw cầuw đặtw raw chow cácw doanhw nghiệp.w Vìw vậy,w việcw lậpw vàw

trìnhw bày BCTCw phảiw dựaw trênw nhữngw cơw sởw hợpw nhấtw BCTCw củaw côngw tyw mẹw vàw côngw

tyw conw làw cácw tàiw liệuw nhưw sau:

- Quyw địnhw vềw việcw lậpw vàw trìnhw bàyw BCTCw hợpw nhấtw nhưw Chuẩnw mựcw kếw toán,w cácw thôngw

tưw hướngw dẫnw điw kèm.w

- Chínhw sáchw kếw toánw ápw dụngw củaw tậpw đoànw vàw cácw côngw tyw con,w cácw côngw tyw thànhw viênw

trongw phạmw viw hợpw nhất.w Chínhw sáchw kếw toánw đượcw ápw dụngw thốngw nhấtw chow cácw giaow

dịchw vàw sựw kiệnw cùngw loạiw trongw nhữngw hoànw cảnhw tươngw tựw trongw tậpw đoàn.w

- BCTCw củaw côngw tyw conw baow gồm:w Báow cáow tàiw chínhw riêngw vàw Báow cáow phụcw vụw hợpw

nhấtw hoặcw BCTCw hợpw nhấtw (nếuw có).w

-w BCTCw củaw cácw côngw tyw liênw doanh,w liênw kếtw ców vốnw gópw đầuw tưw củaw côngw tyw mẹw

vàw BCTCw hợpw nhấtw kỳw trước

Khiw côngw tyw conw sửw dụngw cácw chínhw sáchw kếw toánw khácw vớiw chínhw sáchw kếw toánw ápw

dụngw thốngw nhấtw trongw tậpw đoànw thìw BCTCw đượcw sửw dụngw đểw hợpw nhấtw phảiw đượcw điềuw

chỉnhw lạiw theow chínhw sáchw chungw củaw tậpw đoàn.w

1.2.2 Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất

1.2.2.1.Nguyên tắc chung khi lập và trình bày báo cáo tài chính và báo cáo tài chính hợp nhất

Bấtw kểw mộtw doanhw nghiệpw nàow cũngw phảiw tuânw thủw cácw nguyênw tắcw củaw chínhw sáchw

kếw toánw vềw lậpw vàw trìnhw bàyw BCTCw hợpw nhấtw nhằmw đảmw bảow BCTCw hợpw nhấtw nhằmw

đảmw bảow BCTCw cungw cấpw thôngw tinw thíchw hợpw vớiw nhuw cầuw raw cácw quyếtw địnhw kinhw tếw

củaw ngườiw sửw dụng.wViệcw lậpw BCTCw hợpw nhấtw phảiw đảmw bảow cácw nguyênw tắcw hoạtw độngw

liênw tục,w cơw sởw dồnw tích,w nhấtw quán,w trọngw yếuw vàw tậpw hợp,w bùw trừ,w ców thểw sow sánh

Nguyênw tắcw hoạtw độngw liênw tụcw đòiw hỏiw khiw lậpw vàw trìnhw bàyw BCTCw hợpw nhất, w w

Giámw đốcw (hoặcw ngườiw đứngw đầu)w doanhw nghiệpw cầnw phảiw đánhw giáw khảw năngw hoạtw

độngw liênw tụcw củaw doanhw nghiệp.w BCTCw hợpw nhấtw phảiw đượcw lậpw trênw cơw sởw giảw địnhw làw

doanhw nghiệpw đangw hoạtw độngwliênwtụcw vàw sẽw tiếpw tụcwhoạtwđộngw kinhwdoanhw bìnhw

thườngw trongw tươngw laiw gần

Nguyênw tắcw cơw sởw dồnw tíchw đòiw hỏiw doanhw nghiệpw phảiw lậpw BCTCw hợpw nhấtw theow

cơw sởw kếw toánw dồnw tích,w ngoạiw trừw cácw thôngw tinw liênw quanw đếnw luồngw tiền.w w Theow cơw sởw

dồnw tích,w mọiw nghiệpw vụw kinhw tế,w tàiw chínhw củaw doanhw nghiệpw đượcw ghiw nhậnw vàow thờiw

điểmw phátw sinh,w khôngw cănw cứw vàow thờiw điểmw thựcw tếw thuw hoặcw thựcw tếw chiw tiềnw hoặcw

tươngw đươngw tiềnw vàw đượcw ghiw nhậnw vàow sổw kếw toánw vàw BCTCw hợpw nhấtw củaw cácw kỳw kếw

toánwliênwquan.wCácwkhoảnwchiwphíwđượcwghiwnhậnwvàowBáo cáo KQHĐKDwtheow

nguyênw tắcw phùw hợpw giữaw doanhw thuw vàw chiw phí.w

Nguyênw tắcw nhấtw quánw đòiw hỏiw việcw trìnhw bàyw vàw phânw loạiw cácw khoảnw mụcw trongw

BCTCw hợpw nhấtw phảiw nhấtw quánw từw niênw độw nàyw sangw niênw độw khác,w trừw khiw ców sựw thayw

đổiw đángw kểw vềw bảnw chấtw cácw hoạtw độngw củaw doanhw nghiệpw hoặcw khiw xemw xétw lạiw việcw

trìnhw bàyw BCTCw hợpw nhấtw chow thấyw rằngw cầnw phảiw thayw đổiw đểw ców thểw trìnhw bàyw mộtw

cáchw hợpw lýw hơnw cácw giaow dịchw vàw cácw sựw kiện,w hoặcw ców mộtw chuẩnw mựcw kếw toánw khácw

yêuw cầuw ców sựw thayw đổiw trongw việcw trìnhw bày

Nguyênw tắcw trọngw yếuw vàw tậpw hợpw đòiw hỏiw từngw khoảnw mụcw trọngw yếuw phảiw đượcw

trìnhwbàywriêngwbiệtwtrongwBCTCwhợpwnhất Cácwkhoảnwmụcwkhôngwtrọngwyếuwthìw

khôngw phảiw trìnhw bàyw riêngw rẽw màw đượcw tậpw hợpw vàow nhữngw khoảnw mụcw ców cùngw tínhw

chấtw hoặcw chứcw năng

Nguyênw tắcw bùw trừw đòiw hỏiw ghiw nhậnw cácw khoảnw giaow dịchw kinhw tếw vàw cácw sựw kiệnw

đểw lậpw vàw trìnhw bàyw BCTCw hợpw nhấtw khôngw đượcw phépw bùw trừw tàiw sảnw vàw nợw phảiw trả,w dow

vậyw doanhw nghiệpw phảiw trìnhw bàyw riêngw biệtw tấtw cảw cácw khoảnw mụcw tàiw sảnw vàw côngw nợw

trênw BCTC.w Đốiw vớiw cácw khoảnw mụcw doanhw thu,w thuw nhậpw khácw vàw chiw phíw chỉw đượcw bùw

trừw khiw cácw khoảnw vayw đượcw quyw địnhw tạiw môtw CMKTw khác,w hoặcw cácw khoảnw lãi,w lỗw vàw

cácw chiw phíw liênw quanw phátw sinhw từw cácw giaow dịchw vàw cácw sựw kiệnw giốngw nhauw hoặcw tươngw

tựw hoặcw khôngw ców tínhw trọngw yếu.w Cácw tàiw sảnw vàw nợw phảiw trả,w cácw khoảnw thuw nhậpw vàw chiw

phíw ców tínhw trọngw yếuw phảiw đượcw báow cáow riêngw biệt.w

Nguyênw tắcw lậpw BCTCw hợpw nhấtw ców thểw sow sánhw đòiw hỏiw cácw thôngw tinw bằngw sốw liệuw

trongw báow cáow nhằmw đểw sow sánhw giữaw cácw kỳw phảiw đượcw trìnhw bàyw tươngw ứngw vớiw cácw

thôngw tinw vàw sốw liệuw trongw báow cáow củaw kỳw trước.w Cácw thôngw tinw cầnw sow sánhw phảiw baow

gồmw cácw thôngw tinw diễnw giảiw bằngw lờiw nếuw cầnw thiết.w Khiw thayw đổiw cáchw trìnhw bàyw hoặcw

cáchw phânw loạiw cácw khoảnw mụcw trongw báow cáow thìw phảiw phânw loạiw sốw liệuw sow sánhw (trừw khiw

việcw nàyw khôngw thểw thựcw hiện)w nhằmw đảmw bảow khảw năngw sow sánhw vớiw hiệnw tại,w trìnhw bàyw

tínhw chất,w sốw liệu,w lýw dow phânw loại.w

1 Nguyên w tắc w riêng w khi w lập w và w trình w bày w báo w cáo w tài w chính w hợp w nhất

Theow Thôngw tưw 202/2014/TTw –w BTCw ngàyw 22/12/2014w củaw Bộw tàiw chínhw quyw

địnhw vềw BCTCw hợpw nhất,w khiw lậpw BCTCw hợpw nhấtw phảiw tuânw thủw cácw nguyênw tắcw sau:

- Côngw tyw mẹw khiw lậpw BCTCw hợpw nhấtw phảiw hợpw nhấtw BCTCw riêngw củaw mìnhw vàw củaw tấtw cảw

cácw côngw tyw conw trongw nướcw vàw ngoàiw nướcw dow côngw tyw mẹw kiểmw soátw trựcw tiếpw hoặcw

giánw tiếp,w trừw cácw trườngw hợp:w

+w Quyềnw kiểmw soátw củaw côngw tyw mẹw chỉw tạmw thời,w côngw tyw conw nàyw chỉw đượcw muaw

vàw nắmw giữw chow mụcw đíchw bánw lạiw trongw thờiw gianw khôngw quáw 12w tháng.w

+w Hoạtw độngw củaw côngw tyw conw bịw hạnw chếw trongw thờiw gianw trênw 12w thángw vàw điềuw

nàyw ảnhw hưởngw đángw kểw tớiw khảw năngw chuyểnw vốnw chow côngw tyw mẹ

- Côngw tyw mẹw khôngw đượcw loạiw trừw khỏiw BCTCw hợpw nhấtw đốiw vớiw côngw tyw conw ców hoạtw

độngw kinhw doanhw khácw biệtw vớiw hoạtw độngw củaw côngw tyw mẹw vàw côngw tyw conw khácw trongw

tậpw đoàn.w Côngw tyw conw làw Quỹw tínw thác,w Quỹw tươngw hỗ,w Quỹw đầuw tưw mạow hiểmw hoặcw cácw

doanhw nghiệpw tươngw tự

- BCTCw hợpw nhấtw đượcw lậpw phảiw ápw dụngw chínhw sáchw kếw toánw thốngw nhấtw chow cácw giaow

dịchw vàw sựw kiệnw cùngw loạiw trongw nhữngw hoànw cảnhw tươngw tựw trongw toànw

Tậpw đoàn.w

- BCTCw riêngw củaw côngw tyw mẹw vàw BCTCw củaw côngw tyw conw sửw dụngw đểw hợpw nhấtw phảiw

đượcw lậpw chow cùngw mộtw kỳw kếw toán.w Nếuw ngàyw kếtw thúcw kỳw kếw toánw làw khácw nhau,w côngw

tyw conw phảiw lậpw thêmw mộtw bộw BCTCw chow mụcw đíchw hợpw nhấtw ców kỳw kếw toánw trùngw vớiw kỳw

kếw toánw củaw côngw tyw mẹ.w Khiw khôngw thểw lậpw thêmw bộw BCTCw chow mụcw đíchw hợpw nhất,w

cácw BCTCw đượcw lậpw vàow thờiw điểmw khácw nhauw ców thểw sửw dụngw vớiw điềuw kiệnw làw thờiw

gianw chênhw lệchw đów khôngw vượtw quáw 3w tháng.w

- Kếtw quảw hoạtw độngw kinhw doanhw củaw côngw tyw conw phảiw đượcw đưaw vàow BCTCw hợpw nhấtw kểw

từw ngàyw côngw tyw mẹw nắmw quyềnw kiểmw soátw côngw tyw conw vàw chấmw dứtw vàow ngàyw côngw tyw

mẹw thựcw sựw chấmw dứtw quyềnw kiểmw soátw côngw tyw con.w

- Cácw chỉw tiêuw trongw BCĐKT hợpw nhấtw vàw Báow cáow KQHĐKDw hợpw nhấtw đượcw lậpw bằngw

cáchw cộngw từngw chỉw tiêuw thuộcw BCĐKTw vàw Báow cáow KQHĐKDw củaw Côngw tyw mẹw vàw cácw

côngw tyw conw trongw tậpw đoàn,w sauw đów thựcw hiệnw điềuw chỉnhw chow cácw nộiw dungw sau:

+w w Giáw trịw ghiw sổw khoảnw đầuw tưw củaw côngw tyw mẹw trongw từngw côngw tyw conw vàw phầnw

vốnw củaw côngw tyw mẹw trongw vốnw chủw sởw hữuw củaw côngw tyw conw phảiw đượcw loạiw trừw toànw bộ,w

đồngw thờiw ghiw nhậnw lợiw thếw thươngw mạiw hoặcw lãiw từw giaow dịchw muaw giáw rẻw nếuw có

+w w Phânw bổw lợiw thếw thươngw mại

+w w Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw đượcw trìnhw bàyw trongw BCĐKTw hợpw nhấtw

thànhw mộtw chỉw tiêuw riêngw thuộcw phầnw vốnw chủw sởw hữu,w phầnw sởw hữuw củaw cổw đôngw khôngw

kiểmw soátw trongw BCKQHĐKD hợpw nhấtw cũngw phảiw đượcw trìnhw bàyw thànhw chỉw tiêuw

riêngw biệtw trongwBCKQHĐKD hợp nhất

+w w Sốw dưw cácw khoảnw mụcw phảiw thu,w phảiw trả,w chow vay…w giữaw cácw đơnw vịw trongw

cùngw tậpw đoàn,w cácw khoảnw doanhw thu,w thuw nhập,w chiw phíw phátw sinhw từw cácw giaow dịchw

trongw nộiw bộw tậpw đoànw phảiw đượcw loạiw trừw hoànw toàn.w Cácw khoảnw lãi,w lỗw chưaw thựcw hiệnw

phátw sinhw từw cácw giaow dịchw trongw nộiw bộw tậpw đoànw đangw nằmw trongw giáw trịw tàiw sảnw (nhưw

hàngw tồnw kho,w tàiw sảnw cốw định…)w phảiw đượcw loạiw trừw hoànw toànw trừw khiw chiw phíw gâyw raw

khoảnw lỗw khôngw thểw thuw hồiw được

-w w Sốw chênhw lệchw giữaw sốw thuw từw việcw thoáiw vốnw tạiw côngw tyw conw vàw giáw trịw phầnw tàiw

sảnw thuầnw củaw côngw tyw conw bịw thoáiw hóaw vốnw cộngw vớiw giáw trịw phầnw lợiw thếw thươngw mạiw

chưaw phânw bổw hếtw đượcw ghiw nhậnw ngayw trongw kỳw phátw sinhw theow nguyênw tắc

- Sauw khiw thựcw hiệnw tấtw cảw cácw bútw toánw điềuw chỉnh,w phầnw chênhw lệchw phátw sinhw dow việcw

điềuw chỉnhw cácw chỉw tiêuw thuộcw Báow cáow kếtw quảw kinhw doanhw phảiw đượcw kếtw chuyểnw vàow

LNSTw chưaw phânw phối.w

- Báow cáow LCTT hợpw nhấtw đượcw lậpw theow nguyênw tắcw chỉw trìnhw bàyw luồngw tiềnw giữaw tậpw

đoànw vớiw cácw đơnw vịw bênw ngoàiw tậpw đoàn.w Báow cáow LCTTw hợpw nhấtw đượcw trìnhw bàyw theow

3w loạiw hoạtw độnglà:w Hoạtw độngw kinhw doanh,w hoạtw độngw đầuw tưw vàw hoạtw độngw tàiw chính.w

Toànw bộw cácw luồngw tiềnw phátw sinhw từw cácw giaow dịchw giữaw côngw tyw mẹw vàw côngw tyw conw

trongw nộiw bộw tậpw đoànw phảiw đượcw loạiw trừw hoànw toànw trênw Báow cáow LCTTw hợpw nhất

- Trườngw hợpw côngw tyw mẹw ców cácw côngw tyw conw lậpw BCTCw bằngw đồngw tiềnw khácw vớiw đồngw

tiềnw báow cáow củaw côngw tyw mẹ,w trướcw khiw hợpw nhấtw BCTC,w côngw tyw mẹw phảiw chuyểnw đổiw

toànw bộw BCTCw củaw côngw tyw conw sangw đồngw tiềnw báow cáow củaw côngw tyw mẹ.w

- Bảnw thuyếtw minhw BCTCw hợpw nhấtw đượcw lậpw đểw giảiw thíchw thêmw cácw thôngw tinw vềw tàiw

chínhw vàw phiw tàiw chính,w đượcw cănw cứw vàow BCĐKT hợp nhất,w BCKQHĐKDhợpw nhất;w

BCLCTThợpnhấtvàcáctàiliệucóliênquan

1.2.3 Trình tự hợp nhất báo cáo tài chính

1.2.3.1 Các bước chuẩn bị khi hợp nhất báo cáo tài chính

Việc hợp nhất BCTC được thực hiện khi chuẩn bị một quy trình baogồm các bước như sau:

traw thôngw tinw đầuw vàow củaw hệw thốngw BCTCw hợpw nhất.w Thôngw tinw đầuw vàow làw cácw

sốw liệu,w cácw thôngw tinw kinhw tếw tàiw chínhw trongw BCTCw riêngw củaw côngw tyw mẹw vàw

cácw côngw tyw con,w côngw tyw liênw doanhw liênw kếtw cầnw tậpw hợpw gồm:

Cănw cứw vàow cácw BCTCw củaw cácw côngw tyw con,w côngw tyw mẹw yêuw cầuw cácw côngw

tyw conw gửiw cácw thôngw tinw vàw tàiw liệuw w như:w Thôngw tinw vềw phạmw viw hợpw nhất;w thôngw

tinw vềw chínhw sáchw kếw toánw vàw niênw độw kếw toánw củaw cácw đơnw vịw trongw phạmw viw hợpw

nhất;w thôngw tinw vềw LTTM;w thôngw tinw vềw tàiw sản,w nợw phảiw trả,w vốnw chủw sởw hữu;…w .Cănw cứw vàow cácw thôngw tinw vềw cácw giaow dịchw nộiw bộw tạiw côngw tyw như:w Doanhw

thuw bánw hàngw hóa,w dịchw vụw cungw cấpw nộiw bộ,w cácw khoảnw thuw nhậpw khácw nộiw bộ,w

cácw khoảnw chiw phíw khác,w giáw vốnw hàngw bánw củaw hàngw hóaw vàw dịchw vụw cungw cấpw

nộiw bộ,…

Thứ w hai, w trìnhw tựw kỹw thuậtw hợpw nhấtw báow cáow tàiw chínhw đểw ápw dụngw vàow việcw

lậpw vàw trìnhw bàyw BCTCw hợpw nhất.w Cácw thôngw tinw đầuw vàow đượcw tiếnw hànhw điềuw

chỉnhw vàw xửw lýw nhữngw khácw biệtw trongw kỳw kếw toánw vàw chínhw sáchw kếw toánw trongw

tậpw đoàn.w Trìnhw tựw kỹw thuậtw hợpw nhấtw BCTCw củaw tậpw đoànw baow gồmw cácw côngw

việcw nhưw sau:

Hợpw nhấtw theow từngw khoảnw mụcw bằngw cáchw ápw dụngw phươngw phápw cộngw

gộpw đểw cộngw từngw dòngw tươngw ứngw từngw mụcw củaw tàiw sản,w nợw phảiw trả,w vốnw chủw

sởw hữu,w thuw nhậpw vàw chiw phí,w cácw luồngw tiềnw từw BCTCw riêngw củaw cácw đơnw vịw

trongw phạmw viw hợpw nhất

Sauw khiw cộngw gộpw sẽw thựcw hiệnw cácw bútw toánw khiw hợpw nhấtw BCTCw dựaw trênw nguyênw

tắcw điềuw chỉnhw vàw cácw bútw toánw điềuw chỉnhw gồm:

- Loạiw trừw toànw bộw giáw trịw ghiw sổw khoảnw đầuw tưw củaw côngw tyw mẹw trongw từngw côngw tyw con,w vàw

ghiw nhậnw lợiw thếw thươngw mạiw (nếuw có)

- Phânw bổw lợiw thếw thươngw mại

- Táchw lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soát

- Loạiw trừw toànw bộw cácw giaow dịchw nộiw bộw trongw tậpw đoàn, w baow gồm:w Loạiw trừw ảnhw hưởngw

củaw giaow dịchw bánw HTKw trongw nộiw bộ;w loạiw trừw ảnhw hưởngw củaw giaow dịchw bánw TSCĐ;w

điềuw chỉnhw vàw loạiw trừw ảnhw hưởngw củaw giaow dịchw chuyểnw HTKw thànhw TSCĐw trongw nộiw

bộw tậpw đoàn;w điềuw chỉnhw vàw loạiw trừw ảnhw hưởngw củaw giaow dịchw gópw vốnw bằngw tàiw sảnw phiw

tiềnw tệw vàow côngw tyw con;w loạiw trừw cổw tứcw côngw tyw mẹw đượcw chiaw từw lợiw nhuậnw sauw ngàyw

muaw củaw côngw tyw con;w loạiw trừw cácw khoảnw vayw nộiw bộ

1.2.3.2 Các w bước w cơ w bản w khi w hợp w nhất w báo w cáo w tài w chính

(1) Thống w nhất w kỳ w kế w toán

Thựcw tế,w cácw côngw tyw trongw tậpw đoànw thườngw thốngw nhấtw kỳw kếw toán.w BCTCw riêngw

củaw côngw tyw mẹw vàw cácw côngw tyw conw hợpw nhấtw phảiw đượcw lậpw chow mộtw kỳw kếw toán.w Côngw

tyw mẹw vàw côngw tyw conw ców thểw ców nămw tàiw chínhw khácw nhau,w nhưngw côngw tyw conw vẫnw phảiw

hợpw nhất.w Theow CMKTw Việtw Namw chow phépw hợpw nhấtw nhữngw BCTCw kếtw thúcw trễw hơnw

hoặcw sớmw hơnw khôngw quáw baw thángw sow vớiw ngàyw báow cáow củaw côngw tyw mẹ.w Cácw báow cáow

nàyw phảiw đượcw điềuw chỉnhw chow nhữngw giaow dịchw quanw trọngw hayw nhữngw sựw kiệnw quanw

trọngw xảyw raw giữaw ngàyw lậpw báow cáow đów vàw ngàyw lậpw báow cáow củaw côngw tyw mẹ.w Sựw khácw

nhauw vềw nămw tàiw chínhw giữaw côngw tyw mẹw vàw côngw tyw conw khôngw quáw baw thángw thìw BCTCw

củaw côngw tyw conw cũngw đượcw chấpw nhậnw sửw dụngw chow mụcw đíchw hợpw nhất,w độw dàiw củaw kỳw

báow cáow vàw sựw khácw nhauw vềw thờiw điểmw lậpw báow cáow phảiw thốngw nhấtw quaw cácw kỳ.w Nếuw sựw

khácw biệtw vềw nămw tàiw chínhw giữaw côngw tyw mẹw vàw côngw tyw conw trênw baw thángw thìw côngw tyw

conw phảiw lậpw thêmw mộtw bảnw BCTCw chow mụcw đíchw hợpw nhất,w ców nămw tàiw chínhw cùngw vớiw

nămw tàiw chínhw củaw côngw tyw mẹ.w

(2) Thống w nhất w chính w sách w kế w toán: w

BCTCw hợpw nhấtw đượcw lậpw phảiw ápw dụngw chínhw sáchw kếw toánw mộtw cáchw thốngw nhấtw

chow cácw giaow dịchw vàw sựw kiệnw cùngw loạiw trongw nhữngw hoànw cảnhw tươngw tựw trongw cùngw

nhóm.w Nếuw khôngw thểw sửw dụngw chínhw sáchw kếw toánw mộtw cáchw thốngw nhấtw trongw khiw hợpw

nhấtw BCTC,w côngw tyw mẹw phảiw giảiw trìnhw vấnw đềw nàyw cùngw vớiw cácw khoảnw mụcw đãw đượcw

hạchw toánw theow cácw chínhw sáchw kếw toánw khácw nhauw trongw BCTCw hợpw nhất.w Nếuw côngw tyw

conw sửw dụngw cácw chínhw sáchw kếw toánw khácw vớiw chínhw sáchw kếw toánw ápw dụngw trongw cácw

BCTCw hợpw nhất,w thìw côngw tyw conw phảiw ców nhữngw điềuw chỉnhw thíchw hợpw vớiw cácw BCTCw

trướckhidùngchoBCTChợpnhất

(3) Hợp w cộng w các w chỉ w tiêu w trong w BCĐKT w và w CKQHĐKD w của w công w ty w mẹ w và w các w công w ty w

con w trong w tập w đoàn

Sauw khiw thốngw nhấtw vềw chínhw sáchw kếw toán,w kỳw kếw toán,w đơnw vịw tiềnw tệw kếw toán,w kếw

toánw tiếnw hànhw hợpw cộngw cácw chỉw tiêuw trongw BCĐKT,w BCKQHĐKDw riêngw củaw côngw tyw

mẹw vàw w côngw tyw conw tạiw thờiw điểmw hợpw nhất

(4) Loại w trừ w toàn w bộ w giá w trị w ghi w sổ w khoản w đầu w tư w của w công w ty w mẹ w trong w từng w công w ty w con, w và w

ghi w nhận w lợi w thế w thương w mại w (nếu w có)

Khiw lậpw BCTCw hợpw nhấtw hàngw năm,w kếw toánw phảiw loạiw trừw giáw trịw ghiw sổw củaw khoảnw

đầuw tưw củaw côngw tyw mẹw trongw côngw tyw conw tạiw ngàyw mua.w

Nguyên w tắc w điều w chỉnh

Giáw trịw ghiw sổw củaw khoảnw đầuw tưw củaw côngw tyw mẹw trongw từngw côngw tyw conw vàw phầnw

vốnw củaw côngw tyw mẹw trongw vốnw chủw sởw hữuw củaw côngw tyw conw phảiw đượcw loạiw trừw toànw bộw

trênw BCTCw hợpw nhấtw đồngw thờiw ghiw nhậnw lợiw thếw thươngw mạiw hoặcw lãiw từw giaow dịchw muaw

giáw rẻw (nếuw có).w

Trướcw khiw loạiw trừw khoảnw đầuw tưw củaw côngw tyw mẹw vàow côngw tyw con,w trênw BCTCw

hợpw nhất,w kếw toánw phảiw điềuw chỉnhw giáw trịw khoảnw đầuw tưw củaw côngw tyw mẹw vàow côngw tyw conw

nếuw việcw kiểmw soátw côngw tyw conw đượcw thựcw hiệnw quaw nhiềuw lầnw muaw (Hợpw nhấtw kinhw

doanhw quaw nhiềuw giaiw đoạn).w

Bút w toán w điều w chỉnh

 Khiw loạiw trừw giáw trịw ghiw sổw khoảnw mụcw “Đầuw tưw vàow côngw tyw con”w trênw BCTCw củaw côngw

tyw mẹw vớiw vốnw chủw sởw hữuw trênw BCTCw củaw côngw tyw conw trongw khoảnw mụcw “Vốnw đầuw tưw

củaw chủw sởw sữu”w củaw côngw tyw con:

Giảmw khoảnw mụcw cácw chỉw tiêuw thuộcw vốnw củaw chủw sởw hữuw (Theow giáw trịw ghiw sổ)Giảmw khoảnw mụcw Đầuw tưw vàow côngw tyw con

 Ghiw nhậnw giáw trịw tàiw sản,w nợw phảiw trảw củaw côngw tyw conw theow giáw trịw hợpw lýw tạiw ngàyw mua:w w

+w Trườngw hợpw GTHLw >GTGS,w ghi:

Tăngw Cácw khoảnw mụcw tàiw sảnw

Tăngw cácw khoảnw mụcw nợw phảiw trả

Tăngw khoảnw mụcw Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw (Phầnw sởw hữuw trongw chênhw

lệchw giữaw GTHLw củaw tàiw sảnw thuầnw caow hơnw GTGS)

+w Trườngw hợpw GTHLw <w GTGS,w ghi:w

Giảmw cácw khoảnw mụcw nợw phảiw trả

Giảmw Khoảnw mụcw lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw (Phầnw sởw hữuw trongw chênhw

lệchw giữaw GTHLw củaw tàiw sảnw thuầnw nhỏw hơnw GTGS)

Giảmw cácw khoảnw mụcw tàiw sản

 Tínhw toánw LTTMw phátw sinhw (hoặcw lãiw từw giaow dịchw muaw rẻw -w nếuw có)w tạiw ngàyw mua,w ghi;

Tăngw KMw Lợiw thếw thươngw mạiw (Trườngw hợpw phátw sinhw LTTM)

Tăngw KMw Thuw nhậpw khácw (Trườngw hợpw phátw sinhw lãiw từw giaow dịchw muaw rẻ)

 Ghiw nhậnw tàiw sảnw thuếw hoãnw lạiw hoặcw nợw thuếw hoãnw lạiw phảiw trảw đốiw vớiw cácw tàiw sản,w nợw

phảiw trảw củaw côngw tyw conw ców GTHLw caow hơnw hoặcw thấpw hơnw GTGSw nhưw sau:w

+w Nếuw GTHL>w GTGSw củaw tàiw sảnw thuần,w khiw loạiw trừw khoảnw đầuw tưw củaw côngw tyw

mẹw vàow côngw tyw con,w kếw toánw ghiw nhậnw thuếw hoãnw lạiw phảiw trả,w ghi:

Giảmw khoảnw mụcw Cácw chỉw tiêuw thuộcw vốnw củaw chủw sởw hữu

Tăngw khoảnw mụcw Thuếw thuw nhậpw hoãnw lạiw phảiw trả

+w Nếuw GTHL<w GTGSw củaw tàiw sảnw thuần,w khiw loạiw trừw khoảnw đầuw tưw củaw côngw tyw

mẹw vàow côngw tyw con,w kếw toánw ghiw nhậnw tàiw sảnw thuếw hoãnw lạiw phảiw trả,w ghi:

Giảmw Khoảnw mụcw cácw chỉw tiêuw thuộcw vốnw củaw chủw sởw hữuw (theow giáw trịw ghiw sổ)Tăngw Khoảnw mụcw Tàiw sảnw thuếw thuw nhậpw hoãnw lại

(5) Phân w bổ w lợi w thế w thương w mại

LTTMw đượcw hiểuw làw nhữngw lợiw íchw kinhw tếw trongw tươngw laiw phátw sinhw từw cácw tàiw sảnw

khôngw xácw địnhw đượcw vàw khôngw ghiw nhậnw đượcw mộtw cáchw riêngw biệt.w LTTMw làw phầnw

chênhw lệchw giữaw giáw muaw đãw thanhw toánw vớiw giáw trịw hợpw lýw củaw tàiw sảnw thuầnw nhậnw được

Nguyên w tắc w phân w bổ

LTTMw phátw sinhw tạiw ngàyw muaw đượcw phânw bổw dầnw đềuw vàow BCKQHĐKDw hợpw

nhấtw theow phươngw phápw đườngw thẳngw trongw thờiw gianw khôngw quáw 10w năm.Trườngw hợpw

sốw LTTMw bịw tổnw thấtw trongw nămw caow hơnw sốw phânw bổw hàngw nămw theow phươngw phápw

đườngw thẳngw thìw thựcw hiệnw phânw bổw theow sốw bịw tổnw thất

Bút w toán w điều w chỉnh

-w Phânw bổw LTTMw trongw kỳw đầuw tiên,w ghi:

w Tăngw KMw Chiw phíw quảnw lýw doanhw nghiệpw (LTTMw phânw bổw trongw kỳ)Giảmw KMw Lợiw thếw thươngw mạiw (LTTMw phátw sinhw trongw kỳ)

- Phânw bổw LTTMw từw kỳw thứw haiw trởw đi,w điềuw chỉnhw giảmw LNST chưaw phânw phốiw tươngw

ứngw đốiw vớiw sốw LTTMw đãw phânw bổw lũyw kếw đếnw đầuw kỳw đồngw thờiw điềuw chỉnhw tăngw khoảnw

mụcw chiw phíw quảnw lýw doanhw nghiệpw tươngw ứngw vớiw sốw lợiw thếw thươngw mạiw phânw bổw trongw

kỳ,w ghi:

Giảmw KMw w LNSTw chưaw phânw phốiw lũyw kếw đếnw cuốiw kỳw trướcw (Sốw LTTMw đãw phânw

bổw lũyw kếw đếnw cuốiw kỳw trước)

Tăngw KMw Chiw phíw quảnw lýw doanhw nghiệpw (Sốw LTTMw phânw bổw trongw kỳw báow cáo)Giảmw LTTMw (LTTMw đãw phânw bổw lũyw kếw đếnw cuốiw kỳw báow cáo)

- Sauw khiw đãw phânw bổw hếtw LTTM,w bútw toánw điềuw chỉnhw nhưw sau:

Giảmw KMw LNSTw chưaw phânw phốiw lũyw kếw đếnw cuốiw kỳw trướcGiảmw KMw Lợiw thếw thươngw mại

(6) Tách w lợi w ích w cổ w đông w không w kiểm w soát w

Nguyên w tắc w điều w chỉnh

- Xácw địnhw lợiw íchw củaw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw trongw giáw trịw hợpw lýw củaw tàiw sảnw thuầnw

củaw côngw tyw conw hợpw nhất,w gồm:

+w Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw tạiw ngàyw muaw đượcw xácw địnhw theow giáw trịw hợpw

lýw tàiw sảnw thuầnw củaw côngw tyw conw tạiw ngàyw mua

+w Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw trongw sựw biếnw độngw củaw tổngw vốnw chủw sởw hữuw

kểw từw ngàyw muaw đếnw đầuw kỳw báow cáo

+w Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw trongw sựw biếnw độngw củaw tổngw vốnw chủw sởw hữuw

phátw sinhw trongw kỳw báow cáo.w

- Cácw khoảnw lỗw phátw sinhw tạiw côngw tyw conw phảiw đượcw phânw bổw tươngw ứngw vớiw phầnw sởw hữuw

củaw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw ców thểw sốw lỗw đów lớnw hơnw phầnw sởw hữuw củaw cổw đôngw khôngw

kiểmsoáttrongtàisảnthuầncủacôngtycon

- Khiw xácw địnhw giáw trịw phầnw lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw cuốiw kỳw phảiw loạiw trừw ảnhw

hưởngw củaw cổw tứcw ưuw đãiw phảiw trảw vàw quỹw khenw thưởngw phúcw lợiw phảiw tríchw lậpw trongw kỳ.w

Bút w toán w điều w chỉnh

Đểw phảnw ánhw khoảnw mụcw “Lợiw íchw củaw cổw đôngw khôngw kiểmw soát”w trongw tàiw sảnw

thuầnw củaw côngw tyw conw hợpw nhấtw trênw BCĐKTw hợpw nhấtw phảiw sửw dụngw phươngw phápw kếw

toánw táchw lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw trongw giáw trịw ghiw sổw củaw tàiw sảnw thuầnw củaw

côngw tyw conw tạiw thờiw điểmw cuốiw kỳ.w Sauw đów thựcw hiệnw cácw bútw toánw điềuw chỉnh

 Phương w pháp w 1: w

Lợiw íchw cổw đôngw

khôngw kiểmw soátw

cuốiw kỳ

= Lợiw íchw cổw đôngw khôngw

kiểmw soátw đầuw kỳ +

Lợiw íchw cổw đôngw khôngw

kiểmw soátw phátw sinhw

trongw kỳ

a) Táchw lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw tạiw ngàyw đầuw kỳw báow cáo

+w Cănw cứw vàow lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw đãw đượcw xácw địnhw tạiw ngàyw đầuw kỳw

báow cáo,w kếw toánw ghi:w

Giảmw KMw cácw chỉw tiêuw thuộcw vốnw chủw sởw hữu

Tăngw KMw Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soát

+w Trườngw hợpw tạiw thờiw điểmw muaw giáw trịw hợpw lýw củaw tàiw sảnw thuầnw tạiw cácw côngw tyw

conw khôngw bằngw vớiw giáw trịw ghiw sổw củaw nów thìw kếw toánw phảiw lậpw bútw toánw điềuw chỉnhw đểw

ghiw nhậnw chênhw lệchw giữaw giáw trịw hợpw lýw vàw giáw trịw ghiw sổw củaw tàiw sảnw vàw nợw phảiw trảw thuộcw

sởw hữuw củaw cổw đôngw khôngw kiểmw soát

b) Ghiw nhậnw lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw từw KQHĐKD trongw kỳ

+w Trườngw hợpw KQHĐKDw trongw nămw ców lãi,w xácw địnhw lợiw íchw cổw đôngw khôngw

kiểmw soátw trongw thuw nhậpw sauw thuếw củaw côngw tyw conw phátw sinhw trongw kỳ,w ghi:w

Giảmw KMw LNSTw củaw cổw đôngw khôngw kiểmw soátTăngw Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soát

+w Trườngw hợpw KQHĐKDw trongw nămw lỗ,w kếw toánw xácw địnhw sốw lỗw cổw đôngw khôngw

kiểmw soátw phảiw gánhw chịuw trongw sốw lỗw củaw côngw tyw conw phátw sinhw trongw kỳ,w ghi:

Giảmw KMw Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soát

Tăngw KMw Lợiw nhuậnw sauw thuếw củaw cổw đôngw khôngw kiểmw soát

+w Trườngw hợpw trongw kỳw đơnw vịw tríchw lậpw cácw quỹw từw lợiw nhuậnw sauw thuếw chưaw phânw

phối,w ghi:w

Giảmw KMw cácw Quỹw thuộcw vốnw chủw sởw hữuw (chiw tiếtw từngw Quỹ)

Tăngw KMw Lợiw nhuậnw sauw thuếw chưaw phânw lũyw kếw đếnw cuốiw kỳw trước

+w Trườngw hợpw trongw nămw đơnw vịw phânw phốiw lợiw nhuậnw vàw trảw cổw tứcw bằngw tiềnw chow

cácw cổw đông,w kếw toánw cănw cứw vàow sổw phânw chiaw chow cácw cổw đôngw khôngw kiểmw soát,w ghi:w

Giảmw KMw Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soát

Tăngw KMw Lợiw nhuậnw sauw thuếw chưaw phânw phốiw lũyw kếw đếnw cuốiw kỳw trước(Chiw tiếtw

lợiw nhuậnw kỳw trướcw hoặcw kỳw này)

 Phương w pháp w 2: w Ápw dụngw trongw trườngw hợpw trongw kỳw khôngw ców cácw giaow dịchw theow

chiềuw ngượcw (côngw tyw conw khôngw phảiw làw bênw bán)w vàw côngw tyw conw khôngw thuw đượcw cácw

khoảnw cổw tứcw từw cácw đơnw vịw trongw nộiw bộw tậpw đoàn

a) Giáw trịw phầnw lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw cuốiw kỳw trongw giáw trịw ghiw sổw củaw tàiw sảnw

thuầnw củaw côngw tyw conw (ngoàiw phầnw sởw hữuw trongw chênhw lệchw giữaw GTHLw vàw GTGSw

củaw tàiw sảnw thuầnw tạiw ngàyw mua)w đượcw xácw địnhw theow côngw thức:

Lợiw íchw cổw đôngw

khôngw kiểmw soátw

cuốiw kỳ

=

Vốnw chủw sởw hữuw củaw côngw

tyw conw tạiw thờiw điểmw

cuốiw kỳ

x

Tỷw lệw sởw hữuw củaw cổw đôngw

khôngw kiểmw soátw tạiw thờiw

điểmw cuốiw kỳ

b) Dow lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soátw cuốiw kỳw đượcw táchw từw vốnw chủw củaw côngw tyw conw

cuốiw kỳw nênw cácw bútw toánw điềuw chỉnhw khiw côngw tyw conw tríchw lậpw cácw quỹw vàw trảw cổw tứcw chow

cổw đôngw khôngw kiểmw soátw khôngw đượcw tiếpw tụcw thựcw hiện.w

c) Đểw táchw riêngw giáw trịw khoảnw mụcw “Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soát”w trongw tàiw sảnw

thuầnw củaw côngw tyw conw trênw BCĐKTw hợpw nhấtw phảiw điềuw chỉnhw giảmw cácw khoảnw mụcw

thuộcw vốnw chủw sởw hữuw nhưw “Vốnw đầuw tưw củaw chủw sởw hữu”,w “Quỹw đầuw tưw phátw triển”,w

“Lợiw nhuậnw sauw thuếw chưaw phânw phối”,…w vàw điềuw chỉnhw tăngw khoảnw mụcw “Lợiw íchw cổw

đôngw khôngw kiểmw soát”w trênw BCĐKTw hợpw nhất

d) Cănw cứw vàow BCTCw riêngw củaw từngw côngw tyw conw cuốiw kỳ,w kếw toánw táchw lợiw íchw cổw đôngw

khôngw kiểmw soátw tạiw thờiw điểmw cuốiw kỳ,w trênw BCĐKTw hợpw nhấtw ghi:

Giảmw KMw w Vốnw gópw chủw sởw hữu

Giảmw KMw w Thặngw dưw vốnw cổw phần

Giảmw KMw w Lợiw nhuậnw sauw thuếw chưaw phânw phối

Giảmw KMw w Quỹw khácw thuộcw vốnw chủw sởw hữu

Giảmw KMw w Chênhw lệchw đánhw giáw lạiw tàiw sản

Giảmw KMw w Chênhw lệchw tỷw giáw hốiw đoái

…

Tăngw KMw Lợiw íchw cổw đôngw khôngw kiểmw soát

e) Trênw Báow cáow kếtw quảw hoạtw độngw kinhw doanh,w ghi:w

Giảmw KMw Lợiw nhuậnw sauw thuếw chưaw phânw phốiTăngKMLợiíchcổđôngkhôngkiểmsoát