bài 3 Các quốc gia cổ đại phương Đông (tiết 2)

Câu hỏi : Nhà nước phương Đông cổ đại đã hình thành như thế nào?. Thành tựu và tác dụng của toán học?. Trả lời : Vì Thiên văn học và lịch gắn liền với sản xuất nông nghiệp để có thể cày

Tiết 2

GV : nguyễn quốc tuấn Trường thpt cẩm thủy 3

kÝnh chµo c¸c thÇy c« gi¸o

Chµo c¸c em häc sinh !

Kiểm tra bài cũ

Hãy điền vào dấu ………… để hoàn thành câu đúng

1, Các quốc gia cổ đại phương Đông hình thành ở

……… Ai cập , ấn độ , Lưỡng hà , Trung quốc

4, Các quốc gia cổ đại phương Đông hình thành vào khoảng thiên niên

kỷ …………

2, Nghành kinh tế chính của các quốc gia cổ đại phương Đông là

………

3, Xã hội cổ đại phương Đông gồm có các tầng lớp

………

Nông nghiệp

Quý tộc , Nông dân công xã, Nô lệ

IV- III Tr CN

5, Lực lượng lao động chính ở các quốc gia cổ đại phương Đông là

………Nông dân công xã

Câu hỏi : Nhà nước phương Đông cổ đại đã hình thành như thế nào ?

Trả lời : Do nhu cầu trị thuỷ và làm thuỷ lợi đòi hỏi con người phải hợp sức lại Các liên minh công xã hoặc các liên minh bộ lạc liên kết lại với nhau thành nhà nước Nhà nước điều hành và quản lý xã hội Đứng đầu nhà nước là vua

Câu hỏi : Vì sao cư dân phương Đông sớm bước vào xã hội

có giai cấp và nhà nước ?

Trả lời : Vì điều kiện tự nhiên thuận lợi cho kinh tế nông

nghiệp lúa nước phát triển – xã hội có giai cấp và nhà nước

sớm hình thành

Trả lời : Vua dựa vào quý tộc , tôn giáo để cai trị Giúp việc cho vua là bộ

máy hành chính quan liêu gồm toàn quý tộc

Trả lời : Chuyên chế trung ương tập quyền

Trả lời : Vua có quyền lực tối cao ,

vô hạn Nắm cả thế quyền , thần

quyền

Câu hỏi : Vua có quyền lực như

thế nào ?

Câu hỏi : Cơ cấu bộ máy nhà nước đó mang tính chất gì ?

Câu hỏi : Vua dựa vào đâu để trở thành vua chuyên chế ?

VD : Quyền sỡ hữu tối cao về

ruộng đất , tài sản trong nước

Quyền lập pháp , hành pháp

Quyền chỉ huy quân đội tối

cao

Là người đại diện cho thần

thánh dưới trần gian ……

Giai cấp thống trị

Vua Quan lại, Quý tộc , Tăng lữ , Chủ ruộng

Giai cấp bị trị

ND Công xã , Thợ thủ công , Nô lệ

Câu hỏi : Thế nào là chế độ chuyên chế cổ đại ?

Trả lời : Chế độ nhà nước do vua đứng đầu , có quyền lực tối cao và

bộ máy quan liêu giúp việc thừa hành gọi là chế độ chuyên chế cổ

đại

Câu hỏi : Vì sao lại hình thành chế độ chuyên chế cổ đại?

Câu hỏi :

Bộ máy hành

chính quan liêu

đó có vai trò gì ?

Giai cấp thống trị Vua

Giai cấp bị trị

ND Công xã Thợ thủ công Nô lệ

Quý tộc , quan lại, Tăng lữ , Chủ ruộng

Câu hỏi thảo luận :

Nhóm 1 : Tại sao hai nghành lịch và thiên văn lại ra đời

sớm nhất ? Cách tính lịch của cư dân phương Đông ? Sự ra đời của lịch và thiên văn chứng tỏ điều gì ? Tác dụng ?

Nhóm 2 : Vì sao chữ viết ra đời ? Phổ biến là loại chữ gì ?

Được viết trên chất liệu nào? Tác dụng của chữ viết ?

Nhóm 3 : Vì sao toán học ra đời ? Thành tựu và tác dụng

của toán học ?

Nhóm 4 :

Hãy kể tên các công trình kiến trúc lớn thời cổ đại ? Người ta xây dựng nó lớn như thế để làm gì ? Vì sao họ có thể xây dựng đư

ợc ? Những công trình nào còn tồn tại cho đến bây giờ ? ý nghĩa của các công trình đó

Thông tin phản hồi cho nhóm 1:

Tại sao hai nghành lịch và thiên văn lại ra đời sớm nhất ? Cách tính lịch của cư dân phương Đông ? Tác dụng ? Sự ra đời của lịch và thiên văn chứng tỏ điều gì ?

Trả lời : Vì Thiên văn học và lịch gắn liền với sản xuất nông nghiệp để có thể cày cấy đúng mùa vụ người nông dân phải trông trời trông

đất , quan sát hiện tượng tự nhiên , sự chuyển động của mặt trăng , mặt trời và phát hiện thấy chu kỳ lặp đi lặp lại của hiện tượng đó cho nên đã tạo ra nông lịch

Cách tính lịch : 1 năm có 365 ngày chia làm 12 tháng

1 ngày có 24 giờ

Tác dụng: Việc tính lịch chỉ đúng tương đối song đã có tác dụng

đối với việc gieo trồng , sản xuất nông nghiệp

ý nghĩa: Với sự ra đời của lịch và thiên văn chứng tỏ con người

đã mở rộng tầm hiểu biết của mình vượt ra ngoài không gian vũ trụ

Thông tin phản hồi cho nhóm 2

Vì sao chữ viết ra đời ? Phổ biến là loại chữ gì ? Được viết trên chất liệu nào?

Tác dụng của chữ viết ?

- Ban dầu là chữ tượng hình ( vẽ hình giống vật để biểu thị ).Về sau có chữ tượng ý

- Phương tiện ghi chữ : người Ai cập ghi trên giấy pa pi rút , người Lưỡng hà viết trên đất sét , Trung quốc viết trên mai rùa

Tác dụng :

Giúp con người biết được lịch sử thời cổ đại Chữ viết là biểu hiện đầu tiên và cơ bản của văn minh loài người

Trả lời :

- Do xã hội ngày càng phát triển , các mối quan hệ phong phú đa dạng Do nhu

cầu ghi chép , cai trị , lưu trữ kinh nghiệm mà chữ viết ra đời, sớm nhất ở Ai cập ,

Lưỡng hà khoảng thế kỷ IV Tr CN

Trả lời:

- Nguyên nhân : Toán học ra đời sớm do nhu cầu tính toán , đo đạc ruộng đất , xây dựng

- Thành tựu: Người Ai cập giỏi hình học , họ tính được số pi = 3,16 , biết tính diện tích hình tam giác , hình thang , vận dụng mầm mống lượng giác trong xây dựng kim tự tháp

Người ấn độ phát minh ra chữ số ả rập , số 0

Người Lưỡng hà giỏi về số học , biết làm 4 phép tính , lập bảng

cộng trừ nhân chia , biết phân số , luỹ thừa ……

- Tác dụng :

Phục vụ cuộc sống lúc bấy giờ , để lại kinh nghiệm quý cho giai đoạn

Thông tin phản hồi cho nhóm 3

Vì sao toán học ra đời ? Thành tựu và tác dụng của toán học

Trả lời:

- Công trình kiến trúc lớn thời cổ đại như kim tự tháp , thành và vườn treo Ba bi lon , vạn lý trường thành , thành thị cổ ấn độ Ha ráp pa

- Xây dựng lớn để thể hiện uy quyền bất diệt của mình và vương triều mình

- Xây dựng các công trình đó chính là nhờ sự phát triển của toán học

- Hiện nay các công trình còn lại là kim tự tháp , vạn lý trường thành , thành Ba

bi lon Cổng thành I sơ ta

- Các công trình đó là kỳ tích của sức lao động và sáng tạo của con người mặc dù công cụ ngày đó mới chỉ bằng đồng

Thông tin phản hồi cho nhóm 4:

Hãy kể tên các công trình kiến trúc thời cổ đại , người ta xây dựng lớn như thế để làm gì ? Vì sao họ có thể xây dựng được ? Những công trình nào còn tồn tại cho đến bây giờ ? ý nghĩa của các công trình đó?

Cổng thành I sơ

ta ( Lưỡng Hà)

Câu hỏi :

Ngoài các thành tựu trên còn có các thành tựu nào khác ? Thành tựu nào ngày nay còn sử dụng ?

Trả lời :

Điêu khắc , y học , luật pháp , văn học ……Các thành tựu ngày nay còn sử dụng như : Lịch , toán học , y học văn học .…

Câu hỏi :

Trong các thàh tựu trên thành tựu nào quan trọng nhất ? Vì sao ?

Trả lời : Chữ viết quan trọng nhất, vì nhờ có chữ viết mà chúng ta biết được lịch sử cổ đại

Bài tập :

1 Đứng đầu giai cấp thống trị ở các quốc gia cổ đại phương Đông là ai ?

A Vua chuyên chế B Quý tộc quan lại

C Chủ ruộng và tăng lữ D Nông dân

2 Chế độ chuyên chế cổ đại là gì ?

A Vua đứng đầu nhà nước nắm quyền lực tối cao

B Vua đứng đầu nhà nước bên cạnh vua có quốc hội

C Vua chỉ là bù nhìn còn quyền lực nằm trong tay chúa

D Vua là thủ lĩnh quân sự

3 Chữ viết đầu tiên của người phương Đông cổ đại là gì ?

A Chữ tượng ý B Chữ tượng hình C Chữ La tinh D Cả 3 loại chữ trên

4 Chữ số ả rập và số 0 là là phát minh của nước nào ?

5 Hãy nối nội dung ở cột A với nội dung ở cột B sao cho hợp lý

A B

Pha ra on Trung quốc

En xi Ai cập

Thiên Tử Lưỡng hà

ấn độ

A B

Ai cập Vạn lý trường thành Trung Quốc Vườn treo Ba bi lon Lưỡng hà Kim tự tháp

ấn độ Thành thị cổ Ha rap pa Đấu trường cô li đê