Những điểm mới của luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 - Trần Văn Lợi

Hợp nhất hai luật hiện hành về ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thẩm quyền, hình thức, trách nhiệm của cơ quan, cá nhân, tổ chức, cá nhân trong việc xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật,... là những nội dung chính trong bài viết Những điểm mới của luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015. Mời các bạn cùng tham khảo.

VĂN BẢ N QUY PHẠ M PHÁP LUẬ T NĂM 2015

Trầ n Văn Lợ i

Phó Trư ở ng phòng Công tác xây dự ng pháp luậ t, Vụ Các vấ n đề chung về

xây dự ng pháp luậ t, Bộ Tư pháp

Luậ t ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t đư ợ c Quố c hộ i khóa XIIIthông qua tạ i kỳ họ p thứ 9 ngày 22/6/2015 và có hiệ u lự c kể từ ngày01/7/2016 Luậ t ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t năm 2015 gồ m 17chư ơ ng, 173 điề u, Luậ t sẽ thay thế Luậ t ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ tnăm 2008 và Luậ t ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t củ a Hộ i đồ ng nhândân, Ủ y ban nhân dân năm 2004 Sau đây là nhữ ng điể m mớ i củ a Luậ t ban hànhvăn bả n quy phạ m pháp luậ t năm 2015

1 Hợ p nhấ t hai Luậ t hiệ n hành về ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t

Luậ t ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t năm 2008 và Luậ t ban hành quyphạ m pháp luậ t củ a Hộ i đồ ng nhân dân và Ủ y ban nhân dân năm 2004 đã tạ o cơ

sở pháp lý cho việ c thiế t lậ p trậ t tự , kỷ cư ơ ng trong hoạ t độ ng xây dự ng, ban hànhvăn bả n quy phạ m pháp luậ t ở trung ư ơ ng và đị a phư ơ ng, góp phầ n xây dự ng vàhoàn thiệ n hệ thố ng pháp luậ t Tuy nhiên, việ c song song tồ n tạ i cả 02 Luậ t cùngđiề u chỉ nh về hoạ t độ ng xây dự ng, ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t, như ng

nộ i dung củ a hai Luậ t này lạ i có nhữ ng quy đị nh không thố ng nhấ t, thậ m chí mâuthuẫ n nhau

Để khắ c phụ c thự c trạ ng nêu trên, trên cơ sở kế thừ a và phát triể n 02 Luậ thiệ n hành, Luậ t năm 2015 đã hợ p nhấ t thành mộ t Luậ t áp dụ ng thố ng nhấ t choviệ c xây dự ng, ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t củ a cơ quan, tổ chứ c,ngư ờ i có thẩ m quyề n ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t ở trung ư ơ ng và đị aphư ơ ng

2 Về văn bả n quy phạ m pháp luậ t và khái niệ m quy phạ m pháp luậ t

Khái niệ m “văn bả n quy phạ m pháp luậ t” đã đư ợ c quy đị nh lầ n đầ u tiêntrong Luậ t ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t năm 1996, sau đó tiế p tụ c

đư ợ c quy đị nh trong Luậ t năm 2008 và Luậ t năm 2004 Việ c quy đị nh khái niệ mvăn bả n quy phạ m pháp luậ t là căn cứ để các cơ quan có thẩ m quyề n phân biệ tvăn bả n quy phạ m pháp luậ t vớ i văn bả n hành chính và văn bả n áp dụ ng phápluậ t, góp phầ n hạ n chế đáng kể số lư ợ ng văn bả n hành chính có chứ a quy phạ mpháp luậ t Tuy nhiên, do cách đị nh nghĩa củ a hai Luậ t còn mang tính họ c thuậ t,

lạ i chư a cụ thể nên đã gây khó khăn, lúng túng trong việ c xác đị nh văn bả n nào

là văn bả n quy phạ m pháp luậ t

Xuấ t phát từ ý nghĩa quan trọ ng củ a khái niệ m văn bả n quy phạ m phápluậ t, nhằ m khắ c phụ c hạ n chế trong việ c phân biệ t khái niệ m văn bả n quy phạ mpháp luậ t vớ i văn bả n hành chính thông thư ờ ng và nhữ ng văn bả n khác củ a cơquan nhà nư ớ c đư ợ c ban hành trong thờ i gian qua, Luậ t năm 201 5 tách kháiniệ m “Văn bả n quy phạ m pháp luậ t” và khái niệ m “Quy phạ m pháp luậ t” Cụthể như sau:

1 “Quy phạ m pháp luậ t” là quy tắ c xử sự chung, có hiệ u lự c bắ t buộ cchung, đư ợ c áp dụ ng lặ p đi lặ p lạ i nhiề u lầ n đố i vớ i cơ quan, tổ chứ c, cá nhântrong phạ m vi cả nư ớ c hoặ c đơ n vị hành chính nhấ t đị nh, do cơ quan Nhà nư ớ c,ngư ờ i có thẩ m quyề n quy đị nh trong Luậ t này ban hành và đư ợ c Nhà nư ớ c bả o

đả m thự c hiệ n (khoả n 1 Điề u 3)

2 “Văn bả n quy phạ m pháp luậ t là văn bả n có chứ a quy phạ m pháp luậ t,

đư ợ c ban hành theo đúng thẩ m quyề n, hình thứ c, trình tự , thủ tụ c quy đị nh trongLuậ t này

Văn bả n có chứ a quy phạ m pháp luậ t như ng đư ợ c ban hành không đúngthẩ m quyề n, hình thứ c, trình tự , thủ tụ c quy đị nh trong Luậ t này thì không phả i

là văn bả n quy phạ m pháp luậ t” (Điề u 2)

3 Về thẩ m quyề n, hình thứ c văn bả n quy phạ m pháp luậ t

Vớ i chủ trư ơ ng tiế p tụ c tinh gọ n hệ thố ng văn bả n quy phạ m pháp luậ t,Luậ t mớ i đã giả m đư ợ c mộ t số hình thứ c văn bả n quy phạ m pháp luậ t, đồ ngthờ i quy đị nh rõ ràng, cụ thể và chặ t chẽ hơ n về nộ i dung ban hành các hìnhthứ c văn bả n quy phạ m pháp luậ t Cụ thể như sau:

3.1 Về hình thứ c văn bả n quy phạ m pháp luậ t

So vớ i Luậ t năm 2008 và Luậ t năm 2004, Luậ t mớ i giả m đư ợ c 0 5 loạ ivăn

bả n quy phạ m pháp luậ t gồ m: (1) Nghị quyế t liên tị ch giữ a Ủ y ban thư ờ ng vụQuố c hộ i hoặ c giữ a Chính phủ vớ i cơ quan trung ư ơ ng củ a tổ chứ c chính trị - xã

hộ i trừ nghị quyế t liên tị ch giữ a Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i hoặ c giữ a Chínhphủ vớ i Đoàn Chủ tị ch Ủ y ban trung ư ơ ng Mặ t trậ n Tổ quố c Việ t Nam; (2)thông tư liên tị ch giữ a các Bộ trư ở ng, Thủ trư ở ng cơ quan ngang bộ ; ( 3) chỉ thị

củ a Ủ y ban nhân dân cấ p tỉ nh; ( 4) chỉ thị củ a Ủ y ban nhân dân cấ p huyệ n; (5)chỉ thị củ a Ủ y ban nhân dân cấ p xã Đố i vớ i nghị quyế t liên tị ch, chỉ giữ lạ i

hình thứ c nghị quyế t liên tị ch giữ a Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i hoặ c Chính phủ

vớ i Đoàn chủ tị ch Ủ y ban trung ư ơ ng Mặ t trậ n Tổ quố c Việ t Nam Tuy nhiên,

để phù hợ p vớ i quy đị nh củ a Hiế n pháp năm 2013, Luậ t năm 2015 b ổ sunghình thứ c văn bả n phạ m pháp luậ t củ a chính quyề n đơ n vị hành chính - kinh tế

đặ c biệ t Theo quy đị nh tạ i Điề u 3, hệ thố ng văn bả n quy phạ m pháp luậ t gồ m

26 hình thứ c do 18 chủ thể có thẩ m quyề n ban hành, bao gồ m:

“1 Hiế n pháp

2 Bộ luậ t, luậ t (sau đây gọ i chung là luậ t), nghị quyế t củ a Quố c hộ i;

3 Pháp lệ nh, nghị quyế t củ a Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i; Nghị quyế t liên

tị ch giữ a Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i vớ i Đoàn chủ tị ch Ủ y ban Trung ư ơ ng

Mặ t trậ n Tổ quố c Việ t Nam;

4 Lệ nh, quyế t đị nh củ a Chủ tị ch nư ớ c;

5 Nghị đị nh củ a Chính phủ ; Nghị quyế t liên tị ch giữ a Chính phủ vớ i Đoànchủ tị ch Ủ y ban Trung ư ơ ng Mặ t trậ n Tổ quố c Việ t Nam;

6 Quyế t đị nh củ a Thủ tư ớ ng Chính phủ ;

7 Nghị quyế t củ a Hộ i đồ ng thẩ m phán Tòa án nhân dân tố i cao;

8 Thông tư củ a Chánh án Tòa án nhân dân tố i cao; Thông tư củ a Việ ntrư ở ng Việ n Kiể m sát nhân dân tố i cao; Thông tư củ a Bộ trư ở ng, Thủ trư ở ng cơquan ngang bộ ; Thông tư liên tị ch giữ a Chánh án Tòa án nhân dân tố i cao vớ iViệ n trư ở ng Việ n kiể m sát nhân dân tố i cao; giữ a Bộ trư ở ng, Thủ trư ở ng cơquan ngang Bộ vớ i Chánh án Tòa án nhân dân tố i cao, Việ n trư ở ng Việ n kiể msát nhân dân tố i cao; Quyế t đị nh củ a Tổ ng Kiể m toán Nhà nư ớ c;

9 Nghị quyế t củ a Hộ i đồ ng nhân dân tỉ nh, thành phố trự c thuộ c trung ư ơ ng(sau đây gọ i chung là cấ p tỉ nh);

10 Quyế t đị nh củ a Ủ y ban nhân dân cấ p tỉ nh;

11 Văn bả n quy phạ m pháp luậ t củ a chính quyề n đơ n vị hành chính - kinh

tế đặ c biệ t;

12 Nghị quyế t củ a Hộ i đồ ng nhân dân huyệ n, quậ n, thị xã, thành phố thuộ c

tỉ nh và đơ n vị hành chính tư ơ ng đư ơ ng (sau đây gọ i chung là cấ p huyệ n);

13 Quyế t đị nh củ a Ủ y ban nhân dân cấ p huyệ n;

14 Nghị quyế t củ a Hộ i đồ ng nhân dân xã, phư ờ ng, thị trấ n (sau đây gọ ichung là cấ p xã);

15 Quyế t đị nh củ a Ủ y ban nhân dân cấ p xã”

3.2 Về thẩ m quyề n, nộ i dung văn bả n quy phạ m pháp luậ t

Trên cơ sở quy đị nh củ a Hiế n pháp 2013 và các Luậ t về tổ chứ c bộ máy(Luậ t tổ chứ c Quố c hộ i (sử a đổ i), Luậ t tổ chứ c Chính phủ (sử a đổ i), Luậ t tổchứ c Tòa án nhân dân (sử a đổ i), Luậ t tổ chứ c Việ n kiể m sát nhân dân (sử a đổ i ),Luậ t tổ chứ c chính quyề n đị a phư ơ ng, Luậ t kiể m toán nhà nư ớ c (sử a đổ i), Luậ t

Mặ t trậ n Tổ quố c Việ t Nam (sử a đổ i) ), Luậ t năm 2015 đã xác đị nh lạ i nộ idung ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t củ a nhiề u cơ quan, tổ chứ c, cá nhân

có thẩ m quyề n ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t Cụ thể như sau:

-Đố i vớ i luậ t, nghị quyế t củ a Quố c hộ i: Luậ t mớ i quy đị nh rõ ràng, cụ th ểnhữ ng nộ i dung Quố c hộ i phả i ban hành luậ t và nhữ ng nộ i dung Quố c hộ i banhành nghị quyế t (Điề u 15) Theo đó, Quố c hộ i ban hành luậ t để quy đị nh về tổchứ c, bộ máy nhà nư ớ c, chính sách cơ bả n tiề n tệ quố c gia, ngân sách nhà nư ớ c,chính sách cơ bả n về văn hóa, giáo dụ c, y tế , khoa họ c, công nghệ , môi trư ờ ng,quyề n con ngư ờ i, quyề n và nghĩa vụ cơ bả n củ a công dân, chính sách đố i ngoạ i,quố c phòng, an ninh quố c gia….; ban hành nghị quyế t để quy đị nh việ c thự chiệ n thí điể m mộ t số chính sách mớ i thuộ c thẩ m quyề n quyế t đị nh củ a Quố c hộ inhư ng chư a có luậ t điề u chỉ nh hoặ c khác vớ i quy đị nh củ a luậ t hiệ n hành; tạ mngư ng hoặ c kéo dài thờ i hạ n áp dụ ng toàn bộ hoặ c mộ t phầ n luậ t, nghị quyế t củ aQuố c hộ i đáp ứ ng các yêu cầ u cấ p bách về phát triể n kinh tế - xã hộ i, bả o đả mquyề n con ngư ờ i, quyề n công dân; quy đị nh về tình trạ ng khẩ n cấ p, các biệ npháp đặ c biệ t khác bả o đả m quố c phòng và an ninh quố c gia

-Đố i vớ i pháp lệ nh, nghị quyế t củ a Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i (Điề u 16):

so vớ i Luậ t năm 2008, Luậ t mớ i không quy định “cứ ng” việ c pháp lệ nh sau mộ tthờ i gian thự c hiệ n phả i trình Quố c hộ i xem xét, quyế t đị nh ban hành luậ t; đồ ngthờ i, bổ sung mộ t số nộ i dung Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i ban hành nghị quyế t,

gồ m: (1) Tạ m ngư ng hoặ c kéo dài thờ i hạ n áp dụ ng toàn bộ hoặ c mộ t phầ n pháp

lệ nh, nghị quyế t củ a Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i đáp ứ ng các yêu cầ u cấ p bách

về phát triể n kinh tế - xã hộ i; (2) Bãi bỏ pháp lệ nh, nghị quyế t củ a Ủ y banthư ờ ng vụ Quố c hộ i

- Đố i vớ i lệ nh, quyế t đị nh củ a Chủ tị ch nư ớ c (Điề u 17): so vớ i Luậ t năm

2008, thẩ m quyề n ban hành lệ nh, quyế t đị nh củ a Chủ tị ch nư ớ c đư ợ c quy đị nh

rõ ràng hơ n, gồ m: tổ ng độ ng viên hoặ c độ ng viên cụ c bộ , công bố , bãi bỏ tìnhtrạ ng khẩ n cấ p căn cứ vào nghị quyế t củ a Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i; công bố ,bãi bỏ tình trạ ng khẩ n cấ p trong cả nư ớ c hoặ c ở từ ng đị a phư ơ ng trong trư ờ ng

hợ p Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i không thể họ p đư ợ c và nhữ ng vấ n đề khácthuộ c thẩ m quyề n củ a Chủ tị ch nư ớ c

-Đố i vớ i nghị đị nh củ a Chính phủ (Điề u 19): Luậ t mớ i bổ sung mộ t số nộ idung Chính phủ ban hành nghị đị nh để : (1) Các biệ n pháp cụ thể để tổ chứ c thihành Hiế n pháp, luậ t, nghị quyế t củ a Quố c hộ i, pháp lệ nh, nghị quyế t củ a Ủ yban thư ờ ng vụ Quố c hộ i, lệ nh, quyế t đị nh củ a Chủ tị ch nư ớ c; (2) Nhữ ng vấ n đềliên quan đế n nhiệ m vụ , quyề n hạ n củ a hai bộ , cơ quan ngang bộ trở lên

-Đố i vớ i văn bả n quy phạ m pháp luậ t củ a Hộ i đồ ng nhân dân, Ủ y ban nhândân cấ p tỉ nh: để khắ c phụ c việ c quy đị nh dàn trả i, thiế u rõ ràng củ a Hộ i đồ ngnhân dân, Ủ y ban nhân dân các cấ p trong Luậ t năm 2004, Luậ t mớ i đã phân

đị nh rõ thẩ m quyề n ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t củ a chính quyề n cấ p

tỉ nh, bao gồ m: (1) quy đị nh chi tiế t nhữ ng vấ n đề đư ợ c giao; (2) tổ chứ c, bả o

đả m thi hành Hiế n pháp và pháp luậ t tạ i đị a phư ơ ng; (3) quyế t đị nh nhữ ng vấ n

đề cụ thể tạ i đị a phư ơ ng Nộ i dung nghị quyế t củ a Hộ i đồ ng nhân dân cấ p tỉ nh

và quyế t đị nh củ a Ủ y ban nhân dân cấ p tỉ nh đư ợ c quy đị nh cụ thể tạ i Điề u 27 vàĐiề u 28

Ngoài ra, Luậ t mớ i cũng giớ i hạ n nộ i dung ban hành văn bả n quy phạ mpháp luậ t củ a mộ t số chủ thể sau đây:

- Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i hoặ c Chính phủ và Đoàn Chủ tị ch Ủ y bantrung ư ơ ng Mặ t trậ n Tổ quố c Việ t Nam ban hành nghị quyế t liên tị ch để quy

đị nh chi tiế t nhữ ng vấ n đề đư ợ c luậ t giao (Điề u 18);

- Chánh án Tòa án nhân dân tố i cao và Việ n trư ở ng Việ n kiể m sát nhân dân

tố i cao; Bộ trư ở ng, Thủ trư ở ng cơ quan ngang bộ và Chánh án Tòa án nhân dân

tố i cao, Việ n trư ở ng Việ n kiể m sát nhân dân tố i cao ban hành thông tư liên tị ch

để quy đị nh về việ c phố i hợ p giữ a các cơ quan này trong việ c thự c hiệ n trình tự ,thủ tụ c tố tụ ng(Điề u 25);

- Hộ i đồ ng nhân dân cấ p huyệ n, cấ p xã ban hành nghị quyế t, Ủ y ban nhândân cấ p huyệ n, cấ p xã ban hành quyế t đị nh để quy đị nh nhữ ng vấ n đề đư ợ c luậ tgiao (Điề u 30)

4 Về trách nhiệ m củ a cơ quan, tổ chứ c, ngư ờ i có thẩ m quyề n trong xây dự ng, ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t

Luậ t năm 2015 bổ sung 01 điề u về trách nhiệ m củ a các cơ quan, tổ chứ c,ngư ờ i có thẩ m quyề n tham gia vào quá trình xây dự ng, ban hành văn bả n quyphạ m pháp luậ t từ khâu lậ p đề nghị xây dự ng văn bả n quy phạ m pháp luậ t, chủtrì, tham gia soạ n thả o, thẩ m đị nh, thẩ m tra, chỉ nh lý, trình dự án, dự thả o đế nban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t (Điề u 7):

(1) Đố i vớ i các cơ quan, tổ chứ c, ngư ờ i có thẩ m quyề n trình, soạ n thả o dự

án dự thả o văn bả n quy phạ m pháp luậ t:

-Cơ quan, tổ chứ c, ngư ờ i có thẩ m quyề n trình dự án, dự thả o văn bả n quyphạ m pháp luậ t chị u trách nhiệ m về tiế n độ trình và chấ t lư ợ ng dự án, dự thả ovăn bả n quy phạ m pháp luậ t do mình trình;

-Cơ quan, tổ chứ c chủ trì soạ n thả o văn bả n quy phạ m pháp luậ t chị u tráchnhiệ m trư ớ c cơ quan, tổ chứ c, ngư ờ i có thẩ m quyề n trình hoặ c cơ quan, tổ chứ c,ngư ờ i có thẩ m quyề n ban hành văn bả n về tiế n độ soạ n thả o, chấ t lư ợ ng dự án,

dự thả o văn bả n đư ợ c phân công soạ n thả o

(2) Đố i vớ i cơ quan thẩ m đị nh, thẩ m tra; cơ quan tổ chứ c tham gia góp ý kiế n:

- Cơ quan thẩ m đị nh chị u trách nhiệ m trư ớ c cơ quan, tổ chứ c, ngư ờ i cóthẩ m quyề n trình hoặ c cơ quan, ngư ờ i có thẩ m quyề n ban hành văn bả n quyphạ m pháp luậ t về kế t quả thẩ m đị nh đề nghị xây dự ng văn bả n quy phạ m phápluậ t, dự án, dự thả o văn bả n quy phạ m pháp luậ t

-Cơ quan thẩ m tra chị u trách nhiệ m trư ớ c cơ quan có thẩ m quyề n ban hànhvăn bả n quy phạ m pháp luậ t về kế t quả thẩ m tra dự án, dự thả o văn bả n quyphạ m pháp luậ t

-Cơ quan, tổ chứ c, ngư ờ i có thẩ m quyề n đư ợ c đề nghị tham gia góp ý kiế n

về đề nghị xây dự ng văn bả n quy phạ m pháp luậ t, dự thả o văn bả n quy phạ mpháp luậ t chị u trách nhiệ m về nộ i dung và thờ i hạ n tham gia góp ý kiế n

(3) Đố i vớ i cơ quan ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t:

- Quố c hộ i, Hộ i đồ ng nhân dân và cơ quan khác, ngư ờ i có thẩ m quyề n banhành văn bả n quy phạ m pháp luậ t chị u trách nhiệ m về chấ t lư ợ ng văn bả n domình ban hành

- Cơ quan, ngư ờ i có thẩ m quyề n chị u trách nhiệ m về việ c chậ m ban hànhvăn bả n quy đị nh chi tiế t thi hành luậ t, nghị quyế t củ a Quố c hộ i, pháp lệ nh, nghịquyế t củ a Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i, lệ nh, quyế t đị nh củ a Chủ tị ch nư ớ c.Ngoài ra, Luậ t năm 2015 cũng quy đị nh trong trư ờ ng hợ p dự thả o văn bả nquy phạ m pháp luậ t không bả o đả m về chấ t lư ợ ng, chậ m tiế n độ , không bả o đả mtính hợ p hiế n, tính hợ p pháp, tính thố ng nhấ t củ a văn bả n quy phạ m pháp luậ t thìngư ờ i đứ ng đầ u cơ quan, tổ chứ c chủ trì soạ n thả o, cơ quan thẩ m đị nh, cơ quantrình, cơ quan thẩ m tra và cơ quan ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t trongphạ m vi nhiệ m vụ , quyề n hạ n củ a mình phả i chị u trách nhiệ m về việ c khônghoàn thành nhiệ m vụ và tùy theo mứ c độ mà xử lý theo quy đị nh củ a pháp luậ t

về cán bộ , công chứ c và quy đị nh khác củ a pháp luậ t có liên quan

5 Về các hành vi bị nghiêm cấ m trong xây dự ng, ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t

Luậ t năm 2015 bổ sung 01 điề u quy đị nh về các hành vi bị nghiêm cấ m(Điề u 14), bao gồ m các hành vi sau:

-Ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t trái vớ i Hiế n pháp, trái vớ i văn bả nquy phạ m pháp luậ t củ a cơ quan nhà nư ớ c cấ p trên;

-Ban hành văn bả n không thuộ c hệ thố ng văn bả n quy phạ m pháp luậ t;

- Ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t không đúng thẩ m quyề n, hìnhthứ c, trình tự , thủ tụ c quy đị nh trong Luậ t ban hành văn bả n quy phạ m phápluậ t;

- Quy đị nh thủ tụ c hành chính trong các văn bả n quy phạ m pháp luậ t củ aChánh án Tòa án nhân dân tố i cao, Việ n trư ở ng Việ n kiể m sát nhân dân tố i cao;

Bộ trư ở ng, Thủ trư ở ng cơ quan ngang bộ ; Tổ ng Kiể m toán Nhà nư ớ c; Hộ i đồ ngnhân dân, Ủ y ban nhân dân các cấ p, đơ n vị hành chính - kinh tế đặ c biệ t, trừtrư ờ ng hợ p đư ợ c giao trong luậ t

6 Về chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp lệ nh

Theo quy đị nh củ a Luậ t năm 2008 thì chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp

lệ nh gồ m chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp lệ nh nhiệ m kỳ Quố c hộ i và chư ơ ngtrình xây dự ng luậ t, pháp lệ nh hằ ng năm Tuy nhiên, thự c tiễ n triể n khai thự chiệ n cho thấ y chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp lệ nh nhiệ m kỳ Quố c hộ i là quádài, khó khả và thư ờ ng xuyên phả i điề u chỉ nh để phù hợ p vớ i điề u kiệ n kinh tế -

xã hộ i phát triể n củ a đấ t nư ớ c Vì vậ y, để bả o đả m tính chủ độ ng, linh hoạ t trongcông tác lậ p pháp, phù hợ p vớ i thự c tiễ n quả n lý điề u hành, Luậ t năm 2015không quy đị nh về Chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp lệ nh nhiệ m kỳ Quố c hộ i vàchỉ giữ lạ i quy đị nh về Chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp lệ nh hằ ng năm.Chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp lệ nh hằ ng năm đư ợ c quy đị nh lồ ng ghép vớ iquy trình xây dự ng chính sách vớ i nhiề u điể m mớ i độ t phá

7 Bổ sung quy trình xây dự ng chính sách

Luậ t năm 2008 và Luậ t năm 2004 quy đị nh về quy trình xây dự ng văn bả n,

từ đề xuấ t sáng kiế n, soạ n thả o, xem xét cho đế n ban hành và công bố văn bả nquy phạ m pháp luậ t, như ng chư a tách bạ ch giữ a quy trình chính sách và quytrình soạ n thả o văn bả n Do vậ y, Luậ t mớ i bổ sung quy trình hoạ ch đị nh, phântích chính sáchtrư ớ c khi soạ n thả o văn bả n quy phạ m pháp luậ t theo hư ớ ng tách

bạ ch vớ i quy trình soạ n thả o văn bả n Quy trình xây dự ng chính sách đư ợ c áp

dụ ng đố i vớ i luậ t, pháp lệ nh và mộ t số loạ i nghị đị nh củ a Chính phủ , nghị quyế t

củ a Hộ i đồ ng nhân dân cấ p tỉ nh

7.1 Quy trình xây dự ng chính sách trong luậ t, pháp lệ nh

Quy trình xây dự ng chính sách củ a luậ t, pháp lệ nh đư ợ c lồ ng ghép vàoquy trình lậ p dự kiế n chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp lệ nh hằ ng năm, gồ mcác bư ớ c chính sau đây:

Bư ớ c 1: Lậ p đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh

Thứ nhấ t, cơ quan, tổ chứ c, đạ i biể u Quố c hộ i tiế n hành hoặ c yê u cầ u cơquan có thẩ m quyề n tiế n hành: (1) Tổ ng kế t việ c thi hành pháp luậ t có liên quan

đế n đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh; khả o sát, đánh giá thự c trạ ng quan hệ xã

hộ i liên quan đế n nộ i dung chính củ a dự án luậ t, pháp lệ nh; (2) Tổ chứ c nghiên

cứ u khoa họ c; nghiên cứ u thông tin, tư liệ u, điề u ư ớ c quố c tế mà Cộ ng hoà xã

hộ i chủ nghĩa Việ t Nam là thành viên có liên quan đế n đề nghị xây dự ng luậ t,pháp lệ nh; (3) Xây dự ng nộ i dung củ a chính sách trong dự án luậ t, pháp lệ nh;

các giả i pháp để thự c hiệ n chính sách; đánh giá tác độ ng củ a chính sách, các giả ipháp và lý do củ a việ c lự a chọ n chính sách; (4) Dự kiế n nguồ n lự c, điề u kiệ n

bả o đả m cho việ c thi hành luậ t, pháp lệ nh

Thứ hai, chuẩ n bị hồ sơ đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh quy đị nh tạ i Điề u

29, hồ sơ g ồ m: (1) Tờ trình đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh; (2) Báo cáo đánhgiá tác độ ng củ a chính sách trong đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh; (3) Báo cáo

tổ ng kế t việ c thi hành pháp luậ t hoặ c đánh giá thự c trạ ng quan hệ xã hộ i liênquan đế n đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh; (4) Bả n tổ ng hợ p và giả i trình, tiế pthu ý kiế n củ a Bộ Tài chính, Bộ Nộ i vụ , Bộ Ngoạ i giao, Bộ Tư pháp và ý kiế n

củ a các cơ quan, tổ chứ c khác; bả n chụ p ý kiế n góp ý; (5) Đề cư ơ ng dự thả oluậ t, pháp lệ nh

Điể m nhấ n quan trọ ng củ a quy trình chính sách chính là trách nhiệ m đánhgiá tác độ ng củ a chính sách Luậ t mớ i dành 01 điề u (Điề u 35) để quy đị nh vềtrách nhiệ m, nộ i dung đánh giá tác độ ng củ a chính sách trong đề nghị xây dự ngluậ t, pháp lệ nh Theo đó, trách nhiệ m đánh giá tác độ ng củ a chính sá ch thuộ c

cơ quan, tổ chứ c, đạ i biể u Quố c hộ i trình đề nghị , cơ quan có thẩ m quyề n đư ợ c

đạ i biể u Quố c hộ i yêu cầ u và cơ quan đề xuấ t chính sách mớ i trong quá trìnhsoạ n thả o, thẩ m đị nh, thẩ m tra, xem xét, cho ý kiế n dự án luậ t, pháp lệ nh Nộ idung đánh giá tác độ ng củ a từ ng chính sách trong đề nghị xây dự ng luậ t, pháp

lệ nh phả i nêu rõ: vấ n đề cầ n giả i quyế t; mụ c tiêu củ a chính sách; giả i pháp đểthự c hiệ n chính sách; tác độ ng tích cự c, tiêu cự c củ a chính sách; chi phí, lợ i ích

củ a các giả i pháp; so sánh chi phí, lợ i ích củ a các giả i pháp; lự a chọ n giả i pháp

củ a cơ quan, tổ chứ c và lý do củ a việ c lự a chọ n; đánh giá tác độ ng thủ tụ c hànhchính, tác độ ng về giớ i (nế u có) Để bả o đả m chấ t lư ợ ng củ a báo cáo đánh giátác độ ng, Luậ t mớ i quy đị nh thủ tụ c bắ t buộ c lấ y ý kiế n góp ý và phả n biệ n báocáo

Thứ ba, tổ chứ c lấ y ý kiế n các cơ quan, tổ chứ c có liên quan về đề nghị ,

kiế n nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh; đăng tả i báo cáo tổ ng kế t, báo cáo đánh giátác độ ng củ a chính sách trên Cổ ng thông tin điệ n tử củ a Quố c hộ i đố i vớ i đềnghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh củ a Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i, Hộ i đồ ng dân

tộ c, Ủ y ban củ a Quố c hộ i, đạ i biể u Quố c hộ i, Cổ ng thông tin điệ n tử củ a Chínhphủ đố i vớ i đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh củ a Chính phủ , Cổ ng thông tinđiệ n tử củ a cơ quan, tổ chứ c có đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh (thờ i gian đăng

tả i ít nhấ t là 30 ngày); tổ ng hợ p, nghiên cứ u, tiế p thu, giả i trình các ý kiế n góp ý ;đăng tả i báo cáo tiế p thu, giả i trình trên cổ ng thông tin điệ n tử củ a cơ quan, tổchứ c lậ p đề nghị

Bên cạ nh đó, để bả o đả m tính hợ p lý về nguồ n lự c tài chính, nguồ n nhân

lự c, tính tư ơ ng thích vớ i điề u ư ớ c quố c tế mà Việ t Nam là thành viên, tính hợ phiế n, hợ p pháp, thố ng nhấ t củ a đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh vớ i hệ thố ng

pháp luậ t, Điề u 36 củ a Luậ t quy đị nh bắ t buộ c lấ y ý kiế n Bộ Tài chính, Bộ Nộ i

vụ , Bộ Ngoạ i giao, Bộ Tư pháp

Bư ớ c 2: Thẩ m đị nh đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh (Điề u 39)

Khác vớ i Luậ t năm 2008, Luậ t mớ i quy đị nh việ c bắ t buộ c thẩ m đị nh đềnghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh và giao Bộ Tư pháp chủ t rì, phố i hợ p vớ i Bộ Tàichính, Bộ Nộ i vụ , Bộ Ngoạ i giao và các cơ quan, tổ chứ c có liên quan thẩ m đị nhtrư ớ c khi trình Chính phủ Thờ i hạ n, hồ sơ và nộ i dung thẩ m đị nh đư ợ c quy đị nh

tạ i Điề u này

Bư ớ c 3: Trình Chính phủ đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh (Điề u 40)

Cơ quan lậ p đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh có trách nhiệ m trình Chínhphủ đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh chậ m nhấ t 20 ngày, trư ớ c ngày tổ chứ cphiên họ p củ a Chính phủ Hồ sơ trình gồ m các tài liệ u quy đị nh tạ i Điề u 37 củ aLuậ t; Báo cáo thẩ m đị nh đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh; Báo cáo giả i trình,tiế p thu ý kiế n thẩ m đị nh và các tài liệ u khác (nế u có)

Bư ớ c 4: Chính phủ xem xét, thông qua đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh (Điề u 41, Điề u 42 và Điề u 43)

Chính phủ sẽ tổ chứ c phiên họ p để xem xét các đề nghị xây dự ng luậ t, pháp

lệ nh và ra nghị quyế t về đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh vớ i các chính sách đã

đư ợ c thông qua

Trên cơ sở nghị quyế t củ a Chính phủ , bộ , cơ quan ngang bộ đề nghị xây

dự ng luậ t, pháp lệ nh hoàn thiệ n hồ sơ đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh và gử i

Bộ Tư pháp để lậ p đề nghị củ a Chính phủ về chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp

lệ nh Đố i vớ i đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh không do Chính phủ trình và kiế nnghị về luậ t, pháp lệ nh thì trư ớ c khi trình Uỷ ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i, cơ quan,

tổ chứ c, đạ i biể u Quố c hộ i đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh gử i hồ sơ đề nghịxây dự ng luậ t, pháp lệ nh và văn bả n kiế n nghị về luậ t, pháp lệ nh để Chính phủcho ý kiế n

Bư ớ c 5: Gử i hồ sơ đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh trình Ủ y ban thư ờ ng

vụ Quố c hộ i (Điề u 46)

Luậ t mớ i giữ nguyên quy đị nh củ a Luậ t năm 2008 về thờ i hạ n gử i hồ sơ đềnghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh trình Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i Theo đó, chậ mnhấ t vào ngày 01 tháng 3 củ a năm trư ớ c, đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh phả i

đư ợ c gử i đế n Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i để lậ p dự kiế n chư ơ ng trình xây

dự ng luậ t, pháp lệ nh hằ ng năm củ a Quố c hộ i, đồ ng thờ i đư ợ c gử i đế n Ủ y banpháp luậ t để thẩ m tra

Bư ớ c 6: Thẩ m tra đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh (Điề u 47)

Ủ y ban pháp luậ t tậ p hợ p và chủ trì thẩ m tra đề nghị về chư ơ ng trình xây

dự ng luậ t, pháp lệ nh củ a cơ quan, tổ chứ c, đạ i biể u Quố c hộ i Nộ i dung thẩ mtra tậ p trung vào sự cầ n thiế t ban hành, phạ m vi, đố i tư ợ ng điề u chỉ nh, chínhsách cơ bả n củ a văn bả n, tính thố ng nhấ t, tính khả thi, thứ tự ư u tiên, thờ i điể mtrình, điề u kiệ n bả o đả m để xây dự ng và thi hành văn bả n

Bư ớ c 7: Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i xem xét đề nghị xây dự ng luậ t, pháp

lệ nh để lậ p dự kiế n chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp lệ nh (Điề u 48)

Căn cứ vào đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh củ a cơ quan, tổ chứ c, đạ ibiể u Quố c hộ i, kiế n nghị về luậ t, pháp lệ nh củ a đạ i biể u Quố c hộ i, ý kiế n thẩ mtra củ a Ủ y ban pháp luậ t, Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i lậ p dự kiế n chư ơ ng trìnhxây dự ng luậ t, pháp lệ nh trình Quố c hộ i xem xét, quyế t đị nh (Điề u 48)

Bư ớ c 8: Quố c hộ i xem xét, thông qua dự kiế n chư ơ ng trình xây dự ng luậ t, pháp lệ nh (Điề u 49)

Quố c hộ i xem xét, thông qua nghị quyế t củ a Quố c hộ i về chư ơ ng trình xây

dự ng luậ t, pháp lệ nh; trong nghị quyế t nêu rõ tên dự án luậ t, pháp lệ nh và thờ igian dự kiế n trình Quố c hộ i, Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i xem xét, thông qua dự

án đó

7.2 Quy trình xây dự ng chính sách trong nghị đị nh củ a Chính phủ

Quy trình xây dự ng chính sách trong nghị đị nh củ a Chính phủ đư ợ c áp

dụ ng đố i vớ i việ c xây dự ng, ban hành nghị đị nh quy đị nh tạ i khoả n 2 và khoả n 3Điề u 19, gồ m các bư ớ c sau đây:

Bư ớ c 1: Lậ p đề nghị xây dự ng nghị đị nh

Cơ quan đề nghị xây dự ng nghị đị nh có trách nhiệ m tổ ng kế t việ c thi hànhpháp luậ t, đánh giá các văn bả n quy phạ m pháp luậ t hiệ n hành có liên quan đế n đềnghị xây dự ng nghị đị nh; khả o sát, đánh giá thự c trạ ng quan hệ xã hộ i liên quan;

tổ chứ c nghiên cứ u thông tin, tư liệ u, điề u ư ớ c quố c tế mà Cộ ng hoà xã hộ i chủnghĩa Việ t Nam là thành viên có liên quan đế n đề nghị xây dự ng nghị đị nh; xây

dự ng nộ i dung củ a chính sách trong đề nghị xây dự ng nghị đị nh; đánh giá tác

độ ng củ a chính sách; dự kiế n nguồ n lự c, điề u kiệ n bả o đả m cho việ c thi hành nghị

đị nh sau khi đư ợ c Chính phủ thông qua; tổ chứ c lấ y ý kiế n đố i vớ i đề nghị xây

dự ng nghị đị nh (thờ i hạ n lấ y ý kiế n ít nhấ t 30 ngày) và chuẩ n bị hồ sơ đề nghị xây

dự ng nghị đị nh theo quy đị nh tạ i Điề u 87 củ a Luậ t này

Bư ớ c 2: Thẩ m đị nh đề nghị xây dự ng nghị đị nh (Điề u 88)

Bộ Tư pháp chủ trì, phố i hợ p vớ i Bộ Tài chính, Bộ Nộ i vụ , Bộ Ngoạ i giao

và các cơ quan, tổ chứ c có liên quan thẩ m đị nh đề nghị xây dự ng nghị đị nh

Nộ i dung thẩ m đị nh tậ p trung vào các vấ n đề sau: (1) Sự cầ n thiế t banhành; đố i tư ợ ng, phạ m vi điề u chỉ nh củ a nghị đị nh; (2) Sự phù hợ p vớ i đư ờ ng

lố i, chủ trư ơ ng củ a Đả ng, chính sách củ a Nhà nư ớ c; (3) Tính hợ p hiế n, tính hợ ppháp, tính thố ng nhấ t vớ i hệ thố ng pháp luậ t, tính khả thi củ a nộ i dung chínhsách và các giả i pháp thự c hiệ n chính sách; (4) Tính tư ơ ng thích vớ i điề u ư ớ cquố c tế có liên quan mà Cộ ng hòa xã hộ i chủ nghĩa Việ t Nam là thành viên; (5)

Sự cầ n thiế t, tính hợ p lý, chi phí tuân thủ các thủ tụ c hành chính; việ c lồ ng ghép

vấ n đề bình đẳ ng giớ i trong đề nghị xây dự ng nghị đị nh; (6) Việ c tuân thủ trình

7.3 Quy trình xây dự ng chính sách củ a nghị quyế t củ a Hộ i đồ ng nhân dân cấ p tỉ nh

Quy trình xây dự ng chính sách trong nghị quyế t củ a Hộ i đồ ng nhân dân cấ p

tỉ nh đư ợ c áp dụ ng đố i vớ i việ c xây dự ng, ban hành nghị quyế t quy đị nh tạ ikhoả n 2, 3 và 4 Điề u 27, gồ m các bư ớ c sau đây:

Bư ớ c 1: Lậ p đề nghị xây dự ng nghị quyế t

Cơ quan đề nghị xây dự ng nghị quyế t phả i tổ ng kế t việ c thi hành pháp luậ t,đánh giá các văn bả n quy phạ m pháp luậ t hiệ n hành có liên quan đế n đề nghị xây

dự ng nghị đị nh; khả o sát, đánh giá thự c trạ ng quan hệ xã hộ i liên quan; tổ chứ cnghiên cứ u thông tin, tư liệ u, điề u ư ớ c quố c tế mà Cộ ng hoà xã hộ i chủ nghĩa Việ tNam là thành viên có liên quan đế n đề nghị xây dự ng nghị đị nh; xây dự ng nộ idung củ a chính sách trong đề nghị xây dự ng nghị đị nh; đánh giá tác độ ng củ achính sách; dự kiế n nguồ n lự c, điề u kiệ n bả o đả m cho việ c thi hành nghị đị nhsau khi đư ợ c Hộ i đồ ng nhân dân thông qua; tổ chứ c lấ y ý kiế n; đăng tả i đầ y đủ

hồ sơ đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh trên Cổ ng thông tin điệ n tử củ a tỉ nh,thành phố trự c thuộ c trung ư ơ ng trong thờ i hạ n ít nhấ t 30ngày để lấ y ý kiế n cơquan, tổ chứ c có liên quan và đố i tư ợ ng chị u sự tác độ ng trự c tiế p củ a cácchính sách

Bư ớ c 2: Thẩ m đị nh đề nghị xây dự ng nghị quyế t (Điề u 115)

Sở Tư pháp chủ trì, phố i hợ p vớ i Sở Tài chính, Sở Nộ i vụ và các cơ quan,

tổ chứ c có liên quan thẩ m đị nh đề nghị xây dự ng nghị quyế t Thờ i hạ n thẩ m đị nh

đề nghị xây dự ng nghị quyế t là mư ờ i lăm ngày, kể từ ngày nhậ n đư ợ c hồ sơ Báocáo thẩ m đị nh phả i thể hiệ n rõ ý kiế n củ a Sở Tư pháp về nộ i dung thẩ m đị nh và

về đề nghị xây dự ng nghị quyế t đủ điề u kiệ n hoặ c chư a đủ điề u kiệ n trình Ủ y bannhân dân cấ p tỉ nh xem xét, quyế t đị nh Nộ i dung thẩ m đị nh đư ợ c việ n dẫ n theo

nộ i dung thẩ m đị nh đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh

Bư ớ c 3: Thông qua chính sách trong đề nghị xây dự ng nghị quyế t (Điề u 116)

- Đố i vớ i đề nghị xây dự ng nghị quyế t do Ủ y ban nhân dân cấ p tỉ nh trìnhthì Ủ y ban nhân dân có trách nhiệ m xem xét, thả o luậ n tậ p thể và biể u quyế ttheo đa số để thông qua chính sách trong từ ng đề nghị xây dự ng nghị quyế t

- Đố i vớ i đề nghị xây dự ng nghị quyế t do cơ quan, tổ chứ c khác trình thì

cơ quan, tổ chứ c đó có trách nhiệ m thông qua chính sách trong đề nghị xây

dự ng nghị quyế t

Bư ớ c 4: Xem xét đề nghị xây dự ng nghị quyế t và phân công cơ quan, tổ chứ c chủ trì soạ n thả o (Điề u 117, Điề u 118)

Cơ quan, tổ chứ c đề nghị xây dự ng nghị quyế t trình Thư ờ ng trự c Hộ i

đồ ng nhân dân hồ sơ đề nghị xây dự ng nghị quyế t Thư ờ ng trự c Hộ i đồ ng nhândân xem xét đề nghị ; nế u chấ p thuậ n thì phân công cơ quan trình dự thả o nghịquyế t và quyế t đị nh thờ i hạ n trình Hộ i đồ ng nhân dân dự thả o nghị quyế t; cơ quantrình có trách nhiệ m phân công cơ quan chủ trì soạ n thả o, cơ quan phố i hợ p soạ nthả o

8 Đổ i mớ i quy trình xây dự ng, ban hành văn bả n pháp luậ t củ a mộ t số

cơ quan, ngư ờ i có thẩ m quyề n khác

8.1 Quy trình xây dự ng, ban hành quyế t đị nh củ a Thủ tư ớ ng Chính phủ , thông tư củ a Bộ trư ở ng, Thủ trư ở ng cơ quan ngang bộ

Tạ i Chư ơ ng V, Luậ t năm 2015 dành riêng Mụ c 3 (từ Điề u 97 đế n Điề u100) để quy đị nh quy trình xây dự ng, ban hành quyế t đị nh củ a Thủ tư ớ ng Chínhphủ , Mụ c 4 (từ Điề u 101 đế n Điề u 104) để quy đị nh quy trình xây dự ng, banhành thông tư củ a Bộ trư ở ng, Thủ trư ở ng cơ quan ngang bộ vớ i nhiề u điể m mớ i,chặ t chẽ hơ n:

a) Đố i vớ i quy trình xây dự ng, ban hành quyế t đị nh củ a Thủ tư ớ ng Chínhphủ , Điề u 97 củ a Luậ t mớ i đã quy đị nh rõ nhiệ m vụ củ a cơ quan chủ trì soạ nthả o và nộ i dung, hồ sơ thẩ m đị nh đố i vớ i dự thả o quyế t đị nh củ a Thủ tư ớ ngChính phủ

b) Đố i vớ i quy trình xây dự ng, ban hành thông tư củ a Bộ trư ở ng, Thủtrư ở ng cơ quan ngang Bộ : Nhằ m hạ n chế tình trạ ng “lạ m phát” ban hành thông

tư , đồ ng thờ i khắ c phụ c tình trạ ng “khép kín” trong quy trình ban hành thông tư ,qua đó góp phầ n nâng cao chấ t lư ợ ng củ a thông tư đư ợ c ban hành, Luậ t đã bổsung mộ t số cơ chế mớ i để kiể m soát tố t hơ n chấ t lư ợ ng củ a thông tư , cụ thể nhưsau:

- Trong quá trình soạ n thả o, bộ , cơ quan ngang bộ phả i lấ y ý kiế n đố i

tư ợ ng chị u sự tác độ ng trự c tiế p củ a văn bả n, nêu nhữ ng vấ n đề cầ n xin ý kiế n

phù hợ p vớ i từ ng đố i tư ợ ng lấ y ý kiế n và xác đị nh cụ thể đị a chỉ tiế p nhậ n ý kiế n;

tổ ng hợ p, nghiên cứ u, giả i trình tiế p thu các ý kiế n góp ý;đánh giá tác độ ng văn

bả n, đánh giá thủ tụ c hành chính trong văn bả n trong trư ờ ng hợ p đư ợ c giao quy

đư ợ c quy đị nh cụ thể tạ i Điề u 102

8.2 Quy trình xây dự ng, ban hành lệ nh, quyế t đị nh củ a Chủ tị ch nư ớ c

Luậ t năm 2015 cơ bả n kế thừ a quy đị nh củ a Luậ t năm 2008, tuy nhiên, bổsung quy đị nh: “Chủ tị ch nư ớ c có thể yêu cầ u cơ quan đề nghị xâ y dự ng lệ nh,quyế t đị nh thả o luậ n về nhữ ng vấ n đề quan trọ ng củ a dự thả o lệ nh, quyế t đị nh củ aChủ tị ch nư ớ c” (khoả n 3 Điề u 81)

8.3 Quy trình xây dự ng ban hành nghị quyế t liên tị ch

Bổ sung quy đị nh “Trư ớ c khi ban hành, dự thả o nghị quyế t liên tị ch giữ a

Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i vớ i Đoàn Chủ tị ch Ủ y ban Trung ư ơ ng Mặ t trậ n Tổquố c Việ t Nam phả i đư ợ c Hộ i đồ ng dân tộ c, Ủ y ban củ a Quố c hộ i thẩ m tra; dựthả o nghị quyế t liên tị ch giữ a Chính phủ vớ i Đoàn Chủ tị ch Ủ y ban Trung ư ơ ng

Mặ t trậ n Tổ quố c Việ t Nam phả i đư ợ c Bộ Tư pháp thẩ m đị nh” (khoả n 4 Điề u109)

8.4 Quy trình xây dự ng, ban hành nghị quyế t củ a Hộ i đồ ng nhân dân

cấ p huyệ n

Bổ sung quy đị nh “Phòng Tư pháp có trách nhiệ m thẩ m đị nh dự thả o nghịquyế t củ a Hộ i đồ ng nhân dân cấ p huyệ n trư ớ c khi trình Ủ y ban nhân dân cấ phuyệ n” (khoả n 1 Điề u 134)

9 Sử a đổ i, bổ sung mộ t số quy đị nh về soạ n thả o, thẩ m đị nh, thẩ m tra, xem xét, thông qua văn bả n quy phạ m pháp luậ t

- Bổ sung trách nhiệ m củ a thành viên ban soạ n thả o dự án luậ t, pháp lệ nh,

dự thả o nghị quyế t Theo đó, thành viên ban soạ n thả o có nhiệ m vụ tham dự đầ y

đủ các cuộ c họ p củ a Ban soạ n thả o và chị u trách nhiệ m về chấ t lư ợ ng, tính hợ phiế n, hợ p pháp, tính khả thi đố i vớ i các nộ i dung đư ợ c phân công trong dự thả ovăn bả n và tiế n độ xây dự ng dự thả o văn bả n; trư ờ ng hợ p vì lý do khách quan

mà không tham dự đư ợ c thì phả i có ý kiế n góp ý bằ ng văn bả n (khoả n 4 Điề u54);

- Chỉ nh sử a nộ i dung thẩ m đị nh, thẩ m tra theo hư ớ ng bổ sung nhữ ng nộ idung cầ n thiế t tậ p trung thẩ m đị nh, thẩ m tra (điề u kiệ n bả o đả m về nguồ n nhân

lự c, tài chính để bả o đả m thi hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t; việ c lồ ng ghép

vấ n đề bình đẳ ng giớ i trong dự thả o văn bả n,…); lư ợ c bỏ mộ t số nộ i dungkhông phù hợ p hoặ c không cầ n thiế t như thẩ m đị nh tính khả thi củ a dự thả ovăn bả n, sự cầ n thiế t ban hành, đố i tư ợ ng, phạ m vi điề u chỉ nh củ a dự thả o văn

bả n (khoả n 3 Điề u 58, Điề u 65);

- Khẳ ng đị nh rõ giá trị pháp lý củ a văn bả n thẩ m đị nh, thẩ m tra: báo cáothẩ m đị nh, thẩ m tra ngoài việ c thể hiệ n rõ ý kiế n về nhữ ng nộ i dung thẩ m đị nh,thẩ m tra thì còn phả i thể hiệ n rõ ý kiế n về việ c dự án, dự thả o đủ hoặ c chư a đủđiề u kiệ n trình Trong trư ờ ng hợ p Bộ Tư pháp kế t luậ n dự án, dự thả o chư a đủđiề u kiệ n trình Chính phủ thì trả lạ i hồ sơ cho cơ quan chủ trì soạ n thả o để tiế p

tụ c chỉ nh lý, hoàn thiệ n dự án, dự thả o (khoả n 4 Điề u 58); trư ờ ng hợ p cơ quanchủ trì thẩ m tra có ý kiế n dự án, dự thả o chư a đủ điề u kiệ n trình Ủ y ban thư ờ ng

vụ Quố c hộ i, Quố c hộ i thì báo cáo Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i xem xét trả lạ i

hồ sơ cho cơ quan trình dự án, dự thả o để tiế p tụ c chỉ nh lý, hoàn thiệ n dự án, dựthả o (Điề u 67);

- Bổ sung quy trình xem xét, thông qua dự án luậ t tạ i ba kỳ họ p Quố c hộ i đố i

vớ i các dự án luậ t lớ n, nhiề u điề u, khoả n có tính chấ t phứ c tạ p (Điề u 76) Trình

tự xem xét, thả o luậ n tạ i kỳ họ p thứ nhấ t và kỳ họ p thứ ba đư ợ c thự c hiệ n theoquy đị nh tư ơ ng ứ ng về trình tự xem xét, thông qua dự án luậ t, dự thả o nghịquyế t tạ i hai kỳ họ p Trong thờ i gian giữ a kỳ họ p thứ nhấ t và kỳ họ p thứ hai, cơquan, tổ chứ c, đạ i biể u Quố c hộ i trình dự án luậ t có trách nhiệ m chủ trì nghiên

cứ u, giả i trình, tiế p thu, chỉ nh lý dự thả o Luậ t và tổ chứ c lấ y ý kiế n Nhân dân về

dự án luậ t theo quyế t đị nh củ a Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i (nế u có);

- Nâng cao vai trò củ a Chính phủ trong quy trình tự xem xét, thông qua dự

án luậ t, pháp lệ nh, dự thả o nghị quyế t tạ i kỳ họ p Quố c hộ i, phiên họ p Ủ y banthư ờ ng vụ Quố c hộ i: “Trư ờ ng hợ p cơ quan, tổ chứ c, đạ i biể u Quố c hộ i trình dự

án, dự thả o có ý kiế n khác hoặ c Chính phủ có ý kiế n khác đố i vớ i dự án, dự thả okhông do Chính phủ trình thì Chính phủ , cơ quan, tổ chứ c, đạ i biể u Quố c hộ ibáo cáo Quố c hộ i, Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i xem xét, quyế t đị nh” (khoả n 7Điề u 74, khoả n 3 Điề u 75, khoả n 1 Điề u 77)

- Hồ sơ trình dự án, dự thả o văn bả n quy phạ m pháp luậ t: để bả o đả m thự chiệ n tiế t kiệ m, tránh lãng phí trong việ c in ấ n các tạ i liệ u trong hồ sơ trình dự án,

dự thả o văn bả n, Luậ t mớ i quy đị nh việ c in và gử i bả n giấ y đố i vớ i tờ trình, dựthả o văn bả n, báo cáo thẩ m đị nh, báo cáo thẩ m tra, còn các tài liệ u khác đư ợ c

gử i bằ ng bả n điệ n tử

10 Mở rộ ng dân chủ , tăng cư ờ ng tính công khai, minh bạ ch trong xây

dự ng văn bả n quy phạ m pháp luậ t

Luậ t năm 2015 bổ sung nhiề u quy đị nh hợ p lý, cụ thể hơ n về việ c lấ y ýkiế n để tạ o điề u kiệ n cho Nhân dân tham gia vào quá trình xây dự ng văn bả nquy phạ m pháp luậ t mộ t cách thự c chấ t, hiệ u quả hơ n Nộ i dung này đư ợ c thểhiệ n dư ớ i mộ t số điể m chính như sau:

Mộ t là, đố i vớ i luậ t, pháp lệ nh, nghị đị nh củ a Chính phủ quy đị nh tạ i cáckhoả n 2 và 3 Điề u 19, nghị quyế t củ a Hộ i đồ ng nhân dân cấ p tỉ nh quy đị nh tạ icác khoả n 2, 3 và 4 Điề u 27, việ c lấ y ý kiế n đư ợ c coi là thủ tụ c bắ t buộ c trong cảgiai đoạ n đề nghị xây dự ng chính sách và giai đoạ n soạ n thả o Thờ i hạ n đăng tả i

để lấ y ý kiế n ít nhấ t 30 ngày vớ i đề nghị xây dự ng chính sách và ít nhấ t 60 ngày

vớ i dự án, dự thả o văn bả n Đố i vớ i nghị đị nh quy đị nh chi tiế t, quyế t đị nh củ aThủ tư ớ ng Chính phủ , thông tư củ a Bộ trư ở ng, Thủ trư ở ng cơ quan ngang Bộ , thì việ c lấ y ý kiế n đư ợ c thự c hiệ n khi đã có dự thả o văn bả n (thờ i hạ n đăng tả i ítnhấ t 60 ngày)

Hai là, quy đị nh cơ quan, tổ chứ c lấ y ý kiế n phả i xác đị nh rõ đị a chỉ đăng

tả i, tiế p nhậ n ý kiế n góp ý Theo quy đị nh tạ i khoả n 1 Điề u 36 thì báo cáo tổ ng

kế t, báo cáo đánh giá tác độ ng củ a chính sách trong đề nghị xây dự ng luậ t, pháp

lệ nh phả i đăng tả i trên Cổ ng thông tin điệ n tử củ a Quố c hộ i đố i vớ i đề nghị xây

dự ng luậ t, pháp lệ nh do Ủ y ban thư ờ ng vụ Quố c hộ i, Hộ i đồ ng dân tộ c, các Ủ yban củ a Quố c hộ i, đạ i biể u Quố c hộ i trình; trên Cổ ng thông tin điệ n tử củ aChính phủ đố i vớ i đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh do Chính phủ trình và trên

Cổ ng thông tin điệ n tử củ a các cơ quan, tổ chứ c lậ p đề nghị xây dự ng luậ t, pháp

lệ nh

Bà là, ngoài việ c lấ y ý kiế n đố i tư ợ ng chị u sự tác độ ng trự c tiế p củ a văn

bả n, cơ quan, tổ chứ c, cá nhân có liên quan, Luậ t năm 2015 quy đị nh tráchnhiệ m bắ t buộ c lấ y ý kiế n củ a Bộ Tài chính, Bộ Nộ i vụ , Bộ Ngoạ i giao, Bộ Tưpháp đố i vớ i đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh và đề nghị xây dự ng nghị đị nh.Các bộ nêu trên có trách nhiệ m góp ý kiế n bằ ng văn bả n đánh giá về nguồ n tàichính, nguồ n nhân lự c, sự tư ơ ng thích vớ i điề u ư ớ c quố c tế có liên quan mà

Cộ ng hòa xã hộ i chủ nghĩa Việ t Nam là thành viên, về tính hợ p hiế n, hợ p pháp,tính thố ng nhấ t củ a đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh vớ i hệ thố ng pháp luậ t và

gử i đế n cơ quan, tổ chứ c, cá nhân lậ p đề nghị (khoả n 2 Điề u 36)

Bố n là, nộ i dung lấ y kiế n phả i phù hợ p vớ i từ ng đố i tư ợ ng lấ y ý kiế n và

tậ p trung vào nhữ ng chính sách lớ n, quan trọ ng, trự c tiế p ả nh hư ở ng đế n doanhnghiệ p, ngư ờ i dân Trong thờ i gian dự thả o luậ t, pháp lệ nh, nghị quyế t đang

đư ợ c lấ y ý kiế n nế u cơ quan chủ trì soạ n thả o chỉ nh lý lạ i dự thả o văn bả n màkhác vớ i dự thả o đã đăng tả i trư ớ c đó thì phả i đăng lạ i dự thả o văn bả n đã đư ợ cchỉ nh lý (khoả n 1 Điề u 57)

Năm là,quy đị nh các hình thứ c lấ y ý kiế n đa dạ ng, phong phú như : đăng tả i

để lấ y ý kiế n, lấ y ý kiế n trự c tiế p, gử i dự thả o đề nghị góp ý kiế n, tổ chứ c hộ i

thả o, tọ a đàm hoặ c thông qua các phư ơ ng tiệ n thông tin đạ i chúng Đặ c biệ t, đố i

vớ i đề nghị xây dự ng nghị quyế t củ a Hộ i đồ ng nhân dân cấ p tỉ nh, trong trư ờ ng

hợ p cầ n thiế t, cơ quan đề nghị xây dự ng nghị quyế t tổ chứ c đố i thoạ i trự c tiế p vềchính sách vớ i các đố i tư ợ ng chị u sự tác độ ng trự c tiế p củ a nghị quyế t (khoả n 2Điề u 113)

Sáu là, tăng cư ờ ng trách nhiệ m giả i trình ý kiế n góp ý bằ ng việ c bổ sungquy đị nh cơ quan, tổ chứ c, đạ i biể u Quố c hộ i có trách nhiệ m tổ ng hợ p, nghiên

cứ u, giả i trình, tiế p thu các ý kiế n góp ý; đăng tả i công khai báo cáo giả i trình,tiế p thu trên các cổ ng thông tin điệ n tử nêu trên (khoả n 1 Điề u 36, khoả n 3 Điề u

57, khoả n 3 Điề u 86) Bên cạ nh đó, Luậ t năm 2015 bổ sung trách nhiệ m phả n

hồ i ý kiế n, kiế n nghị củ a cá nhân, cơ quan, tổ chứ c thành nguyên tắ c trong xây

dự ng, ban hành văn bả n quy phạ m pháp luậ t (Điề u 5)

11 Bả o đả m quyề n kiế n nghị về luậ t, pháp lệ n h, quyề n trình dự án luậ t, pháp lệ nh củ a đạ i biể u Quố c hộ i

Để cụ thể hóa quy đị nh củ a Hiế n pháp 2013 về quyề n “trình kiế n nghị vềluậ t, pháp lệ nh và dự án luậ t, pháp lệ nh” củ a đạ i biể u Quố c hộ i, Luậ t năm 2015dành riêng01 Điề u quy đị nh về quyề n kiế n nghị về luậ t, pháp lệ nh, đề nghị xây

dự ng luậ t, pháp lệ nh củ a đạ i biể u Quố c hộ i (Điề u 33), cụ thể như sau:

Thứ nhấ t, quy đị nh rõ quyề n sáng kiế n lậ p pháp củ a đạ i biể u Quố c hộ i gồ mquyề n kiế n nghị về luậ t, pháp lệ nh và quyề n đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh;

đồ ng thờ i phân biệ t rõ giữ a hai quyề n này dự a trên các tiêu chí về căn cứ lậ p,quy trình, hồ sơ Yêu cầ u đố i vớ i đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh củ a đạ i biể uQuố c hộ i đư ợ c quy đị nh tư ơ ng tự như các chủ thể khác có thẩ m quyề n đề nghịxây dự ng luậ t, pháp lệ nh Riêng đố i vớ i kiế n nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh, Luậ tquy đị nh đơ n giả n hơ n về căn cứ lậ p cũng như hồ sơ kiế n nghị Theo đó, k iế nnghị về luậ t, pháp lệ nh căn cứ vào đư ờ ng lố i, chủ trư ơ ng củ a Đả ng, chính sách

củ a Nhà nư ớ c; yêu cầ u phát triể n kinh tế - xã hộ i, bả o đả m quố c phòng, an ninh,thự c hiệ n quyề n con ngư ờ i, quyề n và nghĩa vụ cơ bả n củ a công dân; cam kế ttrong điề u ư ớ c quố c tế mà Cộ ng hòa xã hộ i chủ nghĩa Việ t Nam là thành viên

Về hồ sơ , đạ i biể u Quố c hộ i chỉ cầ n chuẩ n bị văn bả n kiế n nghị , trong đó nêu rõ

sự cầ n thiế t ban hành luậ t, pháp lệ nh; đố i tư ợ ng, phạ m vi điề u chỉ nh củ a luậ t,pháp lệ nh; mụ c đích, yêu cầ u ban hành luậ t, pháp lệ nh; quan điể m, chính sách,

nộ i dung chính củ a luậ t, pháp lệ nh

Thứ hai, bổ sung quy đị nh cơ chế hỗ trợ đạ i biể u Quố c hộ i trong việ c kiế n

nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh, theo đó: (1) Đố i vớ i việ c hỗ trợ lậ p văn bả n kiế nnghị , đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh, khoả n 3 và khoả n 4 Điề u 33 củ a Luậ tquy đị nh đạ i biể u Quố c hộ i có quyề n tự mình hoặ c đề nghị Văn phòng Quố c hộ i,Văn phòng Đoàn đạ i biể u Quố c hộ i, Việ n nghiên cứ u lậ p hỗ trợ trong việ c lậ pvăn bả n kiế n nghị về luậ t, pháp lệ nh, hồ sơ đề nghị xây dự ng luậ t, pháp lệ nh