Bài giảng Lý luận nhà nước và pháp luật - ĐH Thương Mại

Lý luận nhà nước và pháp luật gồm các nội dung chính được trình bày như sau: Những vấn đề lí luận cơ bản về nhà nước và pháp luật, các kiểu nhà nước và pháp luật, quy phạm pháp luật và quan hệ pháp luật, ý thức pháp luật và thực hiện pháp luật

CH NGăI:ăNh ngăv năđ ălỦălu năc ăb năv ă nhƠăn căvƠăphápălu t

N IăDUNGăNGHIÊNăC UăCH NGăI

1.ăKháiăni măLỦălu năNNăvƠăPL

C th , đ i t ng

Ph ng pháp nghiên c u

Là môn khoa h c pháp lý

c s có tính ch t ph ng pháp lu n đ nh n th c các

1.1ă nhăngh a

Là h th ng tri th c v quy lu t phát sinh, phát tri n đ c thù, nh ng đ c tính chung và

bi u hi n quan tr ng nh t c a NN và PL nói chung và c a NN và PL XHCN nói riêng

IăT NGă I UăCH NHăC AăLụăLU NăNNăVÀăPL

PH NGăPHÁPă I UăCH NHăC AăLụăLU NăNNă

VÀ PL

Tính khách

quan

• xem xét s v t, đ i t ng đúng nh chúng đư t n tai trong th c t khách quan

Xemăxétăs ă

v tătoƠnădi n

Các

ph ngă pháp riêng

• xemăxétăm iăquanăh ăc aăNNăvƠăPLăv iă

t tăc ăhi năt ngăc aăki nătrúcăth ngă

t ngăvƠăh ăt ngăc ăs

1.2 Ngu n g c NN và PL

11

Quan

đi m phi Mác ậ xít

S xu t hi n

c a ch đ

t h u

S xu t hi n giai c p

1.3.ăB năch tăNNăvƠăPL

B năch tăc aăNNă

1.4.ăHìnhăth căNNăvƠăPL

Hình

th c chính th

Hình

th că

c uă trúc

Ch đ chính tr

Dân ch

Ph n dân ch

Ti năl ăăăăă pháp

Phápălu tă thƠnhăv n

I NN VÀ PL CHI M H U NỌ L

Ch đ

CHNL

Ph ng Tây c đ i (VD: ch đ nô l La

mã, Hy l p )

Ph ng ông c đ i (vd: Babilon, Ai c p,

I NN VÀ PL CHI M H U NỌ L

- Ch đ t h u

- s phân chia XH thành giai c p

I NN VÀ PL CHI M H U NỌ L

th c hi n vi c thu các lo i thu ban hành PL và s d ng PL đ qu n lý XH

ch quy n qu c gia phân chia dân c theo lãnh th Thi t l p m t quy n l c công c ng đ c bi t

3/ c đi m c aănhƠăn căchi măh uănôăl

I NN VÀ PL CHI M H U NỌ L

NN CHNL coi m t b ph n dân c (nô l ) là tài s n thu c quy n s h u c a GC ch nô

trong NN CHNL, ch nh ng ng i thu c GCch nô m i đ c giao các ch c v NN

NN CHNL tích c c s d ng, lôi kéo t ng l p t ng

l , cha c , s sãi là nh ng ng i c a các t ch c tôn giáo tham gia vào các ho t đ ng c a NN

NN ban hành PL thành

v n

Phápăđi nă thƠnhălu t,ă

b ălu t

Th aănh nă

ti n l pháp (án l )

I NN VÀ PL CHI M H U NỌ L

B n ch t

PL CHNL

B năch tă giaiăc p

B năch tă xưăh i

Công khai quy năl că vôăh năc aă

CN

Tìnhătr ngă vôăquy nă

th căQL,ăt ăgi iă phóngăNL,ăc iă

II.ăNNăvƠăPLăphongăki n

B n ch t nhà n c

B n ch t giai c p

B n ch t

xã h i

C s KT

K t c u

GC XH

tăđai Quy năSHă tăđai

Quy năthuăthu

Giaiăc păth ngătr

Giaiăc păb ătr

II.ăNNăvƠăPLăphongăki n

3/ă căđi măNNPK

C s KT ch y u là nông nghi p

Chính th quân ch , k t h p quy n l c

NN và quy n l c tôn giáo

phân chia thành GC, đ ng c p khác nhau

N m quy n s h u ph n l n ru ng đ t, Bóc l t đ a tô

II.ăNNăvƠăPLăphongăki n

2/ă căđi măc aăPLăphongăki n

Thi u tính th ng nh t, có nhi u quy đ nh mang tính ch t tôn giáo và đ o đ c phong ki n Hình ph t r t hà kh c, dã man

Nhà n c t s n đã tr i qua quá trình phát tri n

lâu đ i qua nhi u giai đo n

Nhà n c t s n ngày nay đang có nhi u bi n đ i đ

thích nghi v i đi u ki n hoàn c nh m i

IV.ăNNăvƠăPLăxưăh iăch ăngh a

IV.ăNNăvƠăPLăxưăh iăch ăngh a

Nhà n c xã h i

ch ngh a có vai trò tích c c và sáng

t o, là công c đ xây d ng m t xã

IV.ăNNăvƠăPLăxưăh iăch ăngh a

quan h ch t ch v i ch đ kinh t XHCN

Luôn th hi n ý chí c a giai c p công nhân

và nhân dân lao đ ng

- LƠăquyăt căx ăs ăchung

- căápăd ngănhi uăl nătrongă

cu căs ng

- căđ măb oăth căhi năb ngă

c ngăch ăNhƠăn că

38

Là

nh ng quyăt căx ă

s ăchungădo

nhƠăn căban

hƠnhăho căth a

nh n,ăth ăhi năỦ

chíăc aănhƠăn că

vƠăđ cănhƠăn că

đ măb oăth că

đ nh gi đ nh

Là b ph n c a QP xác đ nh h u qu x u,

nh ng bi n pháp c ng

ch nhà n c áp d ng

đ i v i nh ng ch th không th c hi n đúng cách x s đ c n trong ph n quy đ nh.

CH ăTÀI

QUY NH

đ t đ c cái gì?

Quy năvƠăngh aăv

c a nh ng ng i tham gia vào qh đó là

C năc ăphátăsinh,ăthayăđ i,ăch măd tăQHPLD

H

TM

U

v i PL (tôn tr ng, ng

h hay coi th ng,

ch ng đ i), hành vi PL

th c t c a cá nhân ( h p pháp hay b t h p pháp)

Ch ngă4.ă

ụăth căPLăvƠăth căhi năPL

M iăquanăh ăYTPLăvƠăPL

YTPL là ti n đ t t ng tr c ti p đ xây d ng và hoàn thi n h th ng PL

nh ng hành vi th c t h ppháp c a các ch th PL

Ch th

th c hi n cách x s

mà pháp lu t cho phép ( l a ch n cách x s )

Nhà n c

t ch c cho các ch th th c hi n quy n và ngh a v

ch c XH, các cá nhân có th m quy n theo quy đ nh c a PL ti n hành nh m cá bi t hóa các QPPL

Ch ngă5.ă Viăph măPLăvƠătráchănhi măphápălỦ

1/ăViăph măphápălu t

Khái ni m

VP Plu t

là hành vi (hành đ ng ho c không hành đ ng) trái PL và có

l i do ch th có n ng l c TN pháp lý th c hi n, xâm h i các quan h XH đ c PL b o v

Ch ngă5.ă

Viăph măPLăvƠătráchănhi măphápălỦ

53

Tráchănhi măphápălíălƠăh uăqu ăb tăl iă

mƠăch ăth ăviăph măphápălu tăph iăgánhă

ch uătr cănhƠăn că

c

đi m

• C s th c t là vi ph m pháp lu t

• C s pháp lý là quy t đ nh do c quan nhà n c ho c ng i có th m quy n ban hành đã có hi u l c phá

Trách nhi mă dân s

Trách nhi mă k