Bài giảng Pháp luật đại cương - Chương 4: Vi phạm pháp luật trách nhiệm pháp lý

Bài giảng Pháp luật đại cương - Chương 4: Vi phạm pháp luật trách nhiệm pháp lý cung cấp cho người học các kiến thức: Khái niệm, cấu thành của vi phạm pháp luật, các loại vi phạm pháp luật, cơ sở của trách nhiệm pháp lý, phân loại trách nhiệm pháp lý, truy cứu trách nhiệm pháp lý. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

| |

VI PHAM PHAP LUAT

I Khái niềm

HI Câu thành của vi phạm pháp luật

2.1 Mặt khách quan

2.2 Mặt chủ quan 2.3 Khách thể

2.4 Chủ thể IH.Các loại vỉ phạm pháp luật

VPPL là hành vì trái pháp luật, có lỗi

do chủ thế có năng lực trách nhiệm

pháp lý thực hiện, xâm hại các quan

hệ xã hội được pháp luật bảo vỆ

Đặc điểm của VPPL

Là hành vi trái pháp luật, nguy hiểm

cho xã hội, xâm hại tỚi các quan hỆ pháp luật

2.1 Mat khach quan

- Mật khách quan là nhUng biéu hiện ra bên ngoài

cua VPPL ma con ngưƯỜi có thể nhận thức được bằng trực quan

2.2 Mat chu quan

- Mat chu quan 1a trang thai tam ly của chủ thể VPPL, la nhỮng biểu hiện tâm lý bên trong của chủ thể

- Bao gồm:

+ Lỗi

+ Động cƠ

+ Mục đích

® Lỗi là trạng thái tâm lý, phản ánh thái độ

của chủ thể đối với hành vi trái pháp luật

của mình, cũng như đổi với hậu quả của

hành vi, tại thời điểm thực hiện hành vi đó

® Căn cứ vào mức đỘ tiêu cực trong thái đỘ

của chủ thể, lỗi chia thành:

rr’

+ L6ic6 y

+ Lỗi vô ý

hiểm cho xã hội, thấy

trước được thiệt hại cho

xã hội do hành vỉ của

mình gây ra nhưng mong

muốn hậu quả xảy ra

do hành vỉ của mình gây ra,

tuy không mong muốn

nhưng có ý để mặc hậu quả

Lỗi vô ý

tin Chủ thể do cẩu tha nên

Chủ thể nhận thấy trước không nhận thấy hậu quả,

thiệt hại cho xã hội do thiệt hại cho xã hội do hành

hành vi của mình gây ra, VI cua minh gay ra mac du

nhung hy vong, tin tuéng có thể hoặc cần phai nhan

hậu quả đó không xả ra thay trước hậu quả đó

hoặc có thể ngăn chặn

được.

® Động cơ: là động lực thúc đẩy chủ thể thực hiện

hành vi VPPL Ví dụ: động cƠ vụ lợi, trả thù, đê

hèn

® Mục đích: là kết quả cuối cùng mà trong suy nghĩ

của mình, chủ thể mong muốn đạt được khi thực

hiện hành vi VPPL Tuy nhiên, cũng cần lưu ý là không phải lúc nào kết quả của hành vi VPPL trên

thực tế cũng trùng hợp với mục đích mà chủ thể mong muốn đặt ra trước đó

II Cấu thành của VPPL

2.4 Khách thể

Khách thể của VPPL là những quan hệ xã hội

được pháp luật thừa nhận, bảo vệ nhưng bị

hành vi VPPL xâm hại đến

Phân biệt khách thể của VPPL và khách thể

của QHIPL:

Khách thể của VPPL là Khách thể của QHPL là

luật thừa nhận, bảo vệ muốn đạt được khi tham

VI phạm hình sự (tội phạm)

Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được

quy định trong BỘ luật hình sự, do người có năng

lực trách nhiệm hình sự thực hiện mỘt cach cO y hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế

độ chính trị, chê đỘ kinh tế, nền văn hoá, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi

ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng,

sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các

quyền, lợi ích hợp pháp khác cỦa công dân, xâm

phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật

xã hỒi chủ nghĩa.

® 1 NgƯời tỪ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu

trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm

® 2 Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa

đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự

về tÔi phạm rât nghiêm trọng do cô ý hoặc

tÔi phạm đặc biỆt nghiêm trọng

nhân ngoài ý muốn

của ngƯỜi phạm tỘi

Lôi phạm hoàn thànl

khi hành vi phạm

t0i đã thỎa mãn đầy đủ các dấu hiệu

đƯỢc mô tả trong

tấu thành của tội phan

Người tổ chức: là người chủ mưu, cầm đầu,

chỉ huy việc thực hiện TP

Người xúi giục: là người kích động, dụ dỗ,

thúc đẩy người khác thực hiện TP

° VỊ phạm hành chính là hành vi trái pháp

luật, có lỗi, do cá nhân, tổ chức thực hiện

một cách cÔ ý hoặc vô ý, xâm phạm các

quy tắc quản lý nhà nước mà không phải là tỘi phạm hình sự và theo quy định của pháp

luật thì bị xử phạt hành chính

Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là một năm, kể từ ngày vi phạm hành chính được thực hiện; đổi với vi phạm hành chính trong các lĩnh vực tài chính, chứng khoán, sở hữu trí tuệ, xây dựng, môi trường, an toàn và kiểm soát bức xạ, nhà ở, đất đai, đê điều, xuất bản, xuất khẩu, nhập khẩu, Xuất cảnh, nhập cảnh hoặc VI phạm hành chính là hành vị buôn lậu, sản xuất, buôn bán hàng giả thì thời hiệu là hai năm; nếu quá các thời hạn nói trên thì không xử phạt nhưng vẫn bị áp dụng các biện

pháp khắc phục hậu quả

® Cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm

hành chính, nếu qua một năm, kể từ

ngày chấp hành xong quyết định xử phạt hoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt mà không tái phạm

thì được coi như chưa bị xử phạt vi

phạm hành chính

® Vị phạm dân sự là nhỮng hành vi trái pháp

luật, có lỗi, do chủ thể có năng lực trách

nhiệm dân sự thực hiện, xâm hại tới những

quan hỆ tài sản, quan hệ nhân thân có liên quan tỚi tài sản, quan hỆ phi tài sản

® Vị phạm kỷ luật là những hành vi có lỗi,

trái với nhỮng quy chế, quy tắc xác lập trật

tu trong nỘi bỘ cơ quan, xí nghiỆp, trường

hoc

I Khái niêm

H Cơ sở của trách nhiệm pháp lý

* CƠ sở thực tế

* CƠ sỞ pháp lý

IH Phân loại trách nhiệm pháp lý

IV Truy cứu trách nhiệm pháp lý

Trách nhiệm pháp lý là mỘt quan hỆ pháp luật

đặc biệt giỮa nhà nưỚc và chủ thể vi phạm

pháp luật, trong đó, chủ thể vi phạm pháp luật phải gánh chịu nhỮng hậu quả bất lợi, nhỮng biện pháp cưỡng chế quy định Ở các chế tài của quy phạm pháp luật

-Trách nhiệm pháp lý chỉ xuất hiện khi có

VPPL

-Irách nhiệm pháp lý chứa đựng sự lên án

của nhà nước, xã hội đối với chủ thể VPPL

-Irách nhiệm pháp lý có liên quan chặt chế

với cưỡng chế nhà nƯỚc

-CƠ sỞ của viỆc truy cứu trách nhiệm pháp lý

là văn bản, quyết định có hiệu lực củỦa cƠ quan nhà nƯỚc có thẩm quyền

việc áp dụng các biện

pháp cưỡng chế Nhà nƯỚc được quy định

hỘi thực hiện theo

yêu cầu của Nhà

nƯỚc

Trách nhiệm hình sự

® Trách nhiệm hình sự: là loại trách nhiỆm

pháp lý nghiêm khắc nhất do tòa án ap dụng đối với những chủ thể có hành vi phạm tỘi

° Hình phạt là biện pháp cưỠng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước nhắm tước bỏ

hoặc hạn chế quyền, lợi ích cỦa ngƯỜi

phạm tỘi

5 Hình phạt được quy định trong BỘ luật

b) Cam cu trú;

c) Quản chế:

d) TƯỚc một số quyền công

dan;

d) Tich thu tai san;

e) Phạt tiền, khi không áp

dụng là hình phạt chính;

2

Trục xuất, khi không áp

dụng là hình phạt chính

® Đối với mỗi tội phạm, người phạm tội chỉ

bị áp dụng một hình phạt chính và có thể bị

áp dụng một hoặc một số hình phạt bổ

sung

° Cảnh cáo

Cảnh cáo được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính nhỏ, lần đầu, có tình tiết giảm nhẹ hoặc đổi với mọi hành vi vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện Cảnh cáo được quyết định bằng văn bản

® Phat tién

Mức phạt tiên trong xử phạt vi phạm hành chính là từ 10.000 đông đến 500.000.000 đồng

® Trách nhiệm dân sự: là loại trách nhiệm

pháp lý do tòa án hoặc do các chủ thể khác được phép áp dụng đối với các chủ thé vi

phạm pháp luật dân sự

® Trách nhiệm kỷ luật: là loại trách nhiệm

pháp lý do các cƠ quan, xí nghiỆp, trường học áp dụng đối với cán bỘ, công chức,

nhân viên, sinh viên của cơ quan, xí

nghiệp, trường học của minh khi ho vi

phạm pháp luật

-_ Truy cứu TNPL là tiến hành áp dụng các

biện pháp cưỡng chế nhà nước

-_ Căn cứ truy cứu TNPL: VPPL, còn thời hiệu,

không rơi vào trường hợp miễn trừ TNPL

-_ Mục đích của truy cứu trách nhiệm pháp lý:

+ Trừng phạt đối với chủ thể vi phạm

+ Phòng ngừa, cải tạo, giáo dục chủ thể vi

phạm;

+ Răn đe nhữỮnø chủ thể khác