Một số vấn đề về giáo dục quyền con người ở Việt Nam hiện nay

Bài viết Một số vấn đề về giáo dục quyền con người ở Việt Nam hiện nay nêu lên những nhân tố ảnh hưởng đến giáo dục quyền con người ở Việt Nam; thực trạng giáo dục quyền con người ở Việt Nam; một số giải pháp thúc đẩy giáo dục quyền con người ở Việt Nam hiện nay.

M t s  v n đ  v  giáo d c quy n con ngộ ố ấ ề ề ụ ề ườ ởi   Vi t Nam hi n nayệ ệ

16:44' 9/12/2008

Trong h  th ng các giá tr  mà nhân lo i đã t o ra, quy n con ngệ ố ị ạ ạ ề ười có v  tríị   quan tr ng, v a là m c tiêu, đ ng l c, v a là đi u ki n thúc đ y s  phát tri nọ ừ ụ ộ ự ừ ề ệ ẩ ự ể  

c a các giá tr  còn l i. Tôn tr ng và thúc đ y vi c b o đ m quy n con ngủ ị ạ ọ ẩ ệ ả ả ề ườ  i

đã tr  thành xu th  t t y u mang tính toàn c u, theo đó, giáo d c quy n conở ế ấ ế ầ ụ ề  

người (giáo d c nhân quy n) cũng tr  thành yêu c u b c thi t, mang tính th iụ ề ở ầ ứ ế ờ  

đ i.ạ

Giáo d c quy n con ngụ ề ười là ho t đ ng có đ nh hạ ộ ị ướng, có t  ch c, có m cổ ứ ụ   đích c a ch  th  giáo d c tác đ ng lên đ i tủ ủ ể ụ ộ ố ượng giáo d c nh m hình thành ụ ằ ở 

h  tri th c v  quy n con ngọ ứ ề ề ườ ể ế ựi đ  bi t t  mình b o v  quy n c a mình vàả ệ ề ủ   tôn tr ng quy n c a ngọ ề ủ ười khác phù h p v i các yêu c u, đòi h i c a cácợ ớ ầ ỏ ủ   chu n m c trong pháp lu t qu c t  và pháp lu t qu c gia v  quy n conẩ ự ậ ố ế ậ ố ề ề  

người

Có th  kh ng đ nh, Tuyên ngôn th  gi i v  nhân quy n năm 1948 đã đ t n nể ẳ ị ế ớ ề ề ặ ề   móng cho ho t đ ng giáo d c quy n con ngạ ộ ụ ề ười trên toàn th  gi i. Ngay trongế ớ  

l i nói đ u c a Tuyên ngôn đã vi t: “Đ i h i đ ng Liên h p qu c tuyên bờ ầ ủ ế ạ ộ ồ ợ ố ố 

b n Tuyên ngôn th  gi i v  nhân quy n là m c tiêu chung cho t t c  các dânả ế ớ ề ề ụ ấ ả  

t c và các qu c gia ph i ph n đ u đ t t i đ  nh m m c đích cu i cùng làộ ố ả ấ ấ ạ ớ ể ằ ụ ố  

m i cá nhân, m i t  ch c xã h i, luôn luôn ghi nh  b n Tuyên ngôn b ng giáoỗ ỗ ổ ứ ộ ớ ả ằ  

d c và gi ng d y s  n  l c thúc đ y tôn tr ng đ i v i các quy n và nh ng tụ ả ạ ẽ ỗ ự ẩ ọ ố ớ ề ữ ự 

do c  b n”(1).ơ ả

Vi c giáo d c quy n con ngệ ụ ề ườ ượi đ c th c hi n   các c p đ  khác nhau, v iự ệ ở ấ ộ ớ   nhi u hình th c, phề ứ ương pháp đa d ng, phong phú, tùy thu c vào đi u ki nạ ộ ề ệ  

c  th  c a m i qu c gia, và ch u s  tác đ ng c a nhi u nhân t  S  khác bi tụ ể ủ ỗ ố ị ự ộ ủ ề ố ự ệ  

v  đi u ki n l ch s , kinh t , văn hoá, xã h i d n đ n m i qu c gia có cáchề ề ệ ị ử ế ộ ẫ ế ỗ ố  

ti p c n, ph m vi, m c đ , phế ậ ạ ứ ộ ương pháp và hình th c giáo d c v  quy n conứ ụ ề ề  

người khác nhau

1. Nh ng nhân t   nh hữ ố ả ưởng đ n giáo d c quy n con ngế ụ ề ườ ởi   Vi t Namệ

Th  nh t, là m t nứ ấ ộ ước xã h i ch  nghĩa v i ch  đ  chính tr  có m t đ ng duyộ ủ ớ ế ộ ị ộ ả  

nh t lãnh đ o, nên Vi t Nam luôn là đ a ch  đ  các th  l c thù đ ch l i d ngấ ạ ệ ị ỉ ể ế ự ị ợ ụ  

v n đ  dân ch , nhân quy n, công kích, bôi nh , áp đ t các quan đi m chínhấ ề ủ ề ọ ặ ể  

tr  ph n đ ng, hòng chia r  kh i đ i đoàn k t dân t c, kích đ ng các ph n tị ả ộ ẽ ố ạ ế ộ ộ ầ ử 

b t mãn t p h p l c lấ ậ ợ ự ượng ch ng phá, hòng l t đ  ch  đ  Do đó, c n ph iố ậ ổ ế ộ ầ ả  

có quan đi m ch  đ o đúng đ n, k p th i, đ  m t m t, ngăn ch n các hành viể ỉ ạ ắ ị ờ ể ộ ặ ặ   phá ho i; m t khác, ngăn ch n tâm lý né tránh, coi nhân quy n là v n đ  nh yạ ặ ặ ề ấ ề ạ  

c m d n đ n không chú tr ng thúc đ y giáo d c nhân quy n, và h  l y t tả ẫ ế ọ ẩ ụ ề ệ ụ ấ  

y u c a nó là công chúng s  không hi u đ y đ  v  b n ch t quy n conế ủ ẽ ể ầ ủ ề ả ấ ề  

người, v  quan đi m, chính sách c a Đ ng và pháp lu t c a Nhà nề ể ủ ả ậ ủ ước Vi tệ   Nam v  quy n con ngề ề ười

Th  hai ứ , quan đi m c a Đ ng và Nhà nể ủ ả ước Vi t Nam v  quy n con ngệ ề ề ườ  i cũng có  nh hả ưởng, tác đ ng tr c ti p đ n đ i tộ ự ế ế ố ượng, n i dung, hình th c,ộ ứ  

phương pháp giáo d c quy n con ngụ ề ười. Có th  kh ng đ nh, Đ ng và Nhàể ẳ ị ả  

nước Vi t Nam luôn “k t h p tính ph  bi n và tính đ c thù c a quy n conệ ế ợ ổ ế ặ ủ ề  

người trong nh n th c và gi i quy t các v n đ  v  quy n con ngậ ứ ả ế ấ ề ề ề ườ  i”;

“quy n con ngề ười có tính giai c p, đ ng th i là m t giá tr  nhân lo i, quy nấ ồ ờ ộ ị ạ ề   con người và quy n dân t c c  b n là th ng nh t; “quy n con ngề ộ ơ ả ố ấ ề ười phụ  thu c vào trình đ  phát tri n kinh t , xã h i, văn hoá và truy n th ng c a dânộ ộ ể ế ộ ề ố ủ  

t c”, “Quy n con ngộ ề ười, quy n công dân ph i đề ả ược ch  đ  pháp lu t b oế ộ ậ ả  

v ”(2). Tuy nhiên, các quan đi m này trên th c t  v n ch a đệ ể ự ế ẫ ư ược truy n t iề ả  

m t cách đ y đ , r ng rãi, thộ ầ ủ ộ ường xuyên đ n m i đ i tế ọ ố ượng trong xã h i, doộ   giáo d c quy n con ngụ ề ườ ẫi v n ch a đư ược chú tr ng đ y đ , ch a đọ ầ ủ ư ược mở 

r ng c  v  đ i tộ ả ề ố ượng, ph m vi, c p đ  giáo d c.ạ ấ ộ ụ

Th  ba, y u t  l ch s  ­ văn hoá cũng tác đ ng không nh  đ n giáo d c quy nứ ế ố ị ử ộ ỏ ế ụ ề   con ngườ ởi   Vi t Nam. Các phong t c, t p quán l c h u, nh ng quan ni mệ ụ ậ ạ ậ ữ ệ  

v  đ o đ c, l  giáo phong ki n còn mang đ m d u  n và  nh hề ạ ứ ễ ế ậ ấ ấ ả ưởng lâu dài  trong đ i s ng c a nhân dân Vi t Nam, có tác đ ng sâu s c đ n nh n th c vờ ố ủ ệ ộ ắ ế ậ ứ ề  quy n con ngề ười và giáo d c v  quy n con ngụ ề ề ười, trong đó có giáo d c v  tụ ề ư 

tưởng bình quy n, bình đ ng gi i.ề ẳ ớ

Th  t , quá trình xây d ng nhà nứ ư ự ước pháp quy n   Vi t Nam đ t ra yêu c uề ở ệ ặ ầ  

c p bách ph i tăng cấ ả ường công tác giáo d c quy n con ngụ ề ười. Vì, cùng v iớ   giáo d c pháp lu t và các d ng giáo d c khác, giáo d c quy n con ngụ ậ ạ ụ ụ ề ười tr cự  

ti p góp ph n t o ra các n i dung, giá tr  c a Nhà nế ầ ạ ộ ị ủ ước pháp quy n, đ m b oề ả ả   cho Nhà nước pháp quy n Vi t Nam hình thành trong th c ti n. Th c hi n t tề ệ ự ễ ự ệ ố   giáo d c quy n con ngụ ề ười còn giúp cho quá trình này được rút ng n và điắ   đúng hướng, tránh được nh ng l ch l c, phi n di n trong vi c xây d ng Nhàữ ệ ạ ế ệ ệ ự  

nước pháp quy n Vi t Nam.ề ệ

Th  năm, trong xu th  h i nh p và phát tri n hi n nay, khi khoa h c côngứ ế ộ ậ ể ệ ọ   ngh  đang phát tri n m nh m , bên c nh m t tích c c, còn nhi u tác đ ngệ ể ạ ẽ ạ ặ ự ề ộ   tiêu c c nh  s  ph c t p, nhi u lo n c a thông tin đa chi u, đ c bi t là cácự ư ự ứ ạ ễ ạ ủ ề ặ ệ   thông tin liên quan đ n quy n con ngế ề ườ ẫi d n đ n s  ch ch hế ự ệ ướng trong nh nậ  

th c v  quy n con ngứ ề ề ườ ủi c a m t b  ph n không nh  công chúng, đ c bi tộ ộ ậ ỏ ặ ệ  

là gi i tr  d  b   nh hớ ẻ ễ ị ả ưởng c a thiên hủ ướng đ  cao ch  nghĩa cá nhân v  k ,ề ủ ị ỷ   thoát ly môi trường xã h i, ch  mu n hộ ỉ ố ưởng th , mà không bi t c ng hi n.ụ ế ố ế

Nh  v y, vi c nh n di n đ y đ  các y u t  tác đ ng đ n giáo d c quy nư ậ ệ ậ ệ ầ ủ ế ố ộ ế ụ ề   con ngườ ểi đ  có đ nh hị ướng, quan đi m ch  đ o trong vi c xây d ng và th cể ỉ ạ ệ ự ự  

hi n m t chi n lệ ộ ế ượ ổc t ng th  v  giáo d c quy n con ngể ề ụ ề ườ ởi   Vi t Nam hi nệ ệ   nay, góp ph n quan tr ng thúc đ y vi c tôn tr ng và b o v  các quy n và l iầ ọ ẩ ệ ọ ả ệ ề ợ   ích h p pháp, chính đáng c a m i công dân.ợ ủ ọ

2. Th c tr ng giáo d c quy n con ngự ạ ụ ề ườ ởi   Vi t Namệ

Vi t Nam đã đ t đệ ạ ược nh ng thành t u đáng k  trong lĩnh v c giáo d cữ ự ể ự ụ   quy n con ngề ười, quy n công dân; đ c bi t là vi c giáo d c quy n tr  emề ặ ệ ệ ụ ề ẻ   theo n i dung Công ộ ước Liên h p qu c v  quy n tr  em (CRC), giáo d cợ ố ề ề ẻ ụ   quy n ph  n  theo n i dung công ề ụ ữ ộ ướ ủc c a Liên h p qu c v  xóa b  m i hìnhợ ố ề ỏ ọ  

th c phân bi t đ i x  ph  n ứ ệ ố ử ụ ữ

Đ ng, Nhà nả ước đã đ  ra ch  trề ủ ương, chính sách và có s  quan tâm ch  đ oự ỉ ạ  

th c hi n ho t đ ng giáo d c quy n con ngự ệ ạ ộ ụ ề ười, quy n công dân   Vi t Nam,ề ở ệ  

đ c bi t là s  quan tâm ch  đ o trong các ho t đ ng giáo d c quy n tr  em,ặ ệ ự ỉ ạ ạ ộ ụ ề ẻ   quy n ph  n  S  quan tâm ch  đ o này c a Đ ng, Nhà nề ụ ữ ự ỉ ạ ủ ả ước th  hi n c  thể ệ ụ ể  trong vi c thành l p các c  quan chuyên trách nhà nệ ậ ơ ước v  nghiên c u quy nề ứ ề   con người, các c  quan chuyên trách v  quy n ph  n , quy n tr  em; đào t oơ ề ề ụ ữ ề ẻ ạ  

đ i ngũ c t cán v  v n đ  này; ch  đ o xây d ng các chộ ố ề ấ ề ỉ ạ ự ương trình hành đ ngộ  

qu c gia v  quy n ph  n , quy n tr  em. Nh ng k t qu  đ t đố ề ề ụ ữ ề ẻ ữ ế ả ạ ược trong 

vi c giáo d c quy n ph  n , quy n tr  em   Vi t Nam đã mang đ n cáchệ ụ ề ụ ữ ề ẻ ở ệ ế   nhìn m i c a th  gi i và khu v c đ i v i Vi t Nam, t  đó t o ra kh  năngớ ủ ế ớ ự ố ớ ệ ừ ạ ả   thu n l i h n cho Vi t Nam trong h i nh p khu v c và qu c t ậ ợ ơ ệ ộ ậ ự ố ế

Ho t đ ng giáo d c quy n con ngạ ộ ụ ề ười, quy n công dân   Vi t Nam trong th iề ở ệ ờ   gian qua đã góp ph n nâng cao nh n th c, ý th c v  giá tr  c a ho t đ ng nàyầ ậ ứ ứ ề ị ủ ạ ộ   trong vi c hình thành nhân cách ngệ ười Vi t Nam trong ch  nghĩa xã h i, và sệ ủ ộ ự 

c n thi t ph i tăng cầ ế ả ường các ho t đ ng này trong th i gian t i. Đ ng th i,ạ ộ ờ ớ ồ ờ  

vi c giáo d c quy n con ngệ ụ ề ười, quy n công dân cũng làm tăng nhu c u xâyề ầ  

d ng h  th ng pháp lu t Vi t Nam phù h p v i các quy đ nh c a công ự ệ ố ậ ệ ợ ớ ị ủ ướ  c

qu c t  v  quy n con ngố ế ề ề ười

Bên c nh nh ng thành t u đ t dạ ữ ự ạ ược, giáo d c quy n con ngụ ề ười, quy n côngề   dân   nở ước ta trong th i gian qua cũng b c l  và phát sinh nh ng t n t i sau:ờ ộ ộ ữ ồ ạ

Vi t Nam đã phê chu n ho c gia nh p 10 đi u ệ ẩ ặ ậ ề ước qu c t  v  nhân quy n vàố ế ề ề   nhi u công ề ước do T  ch c lao đ ng qu c t  (ILO) thông qua. Tuy nhiên,ổ ứ ộ ố ế   trong th c t  Vi t Nam m i ch  t p trung giáo d c, tuyên truy n, ph  bi n haiự ế ệ ớ ỉ ậ ụ ề ổ ế   công ước là: "Công ước qu c t  v  xóa b  m i hình th c phân bi t đ i xố ế ề ỏ ọ ứ ệ ố ử 

v i ph  n " (công ớ ụ ữ ước CEDAW) và Công ước Liên h p qu c v  quy n trợ ố ề ề ẻ 

em (công ước CRC). Nh ng ngay c  trong giáo d c quy n ph  n , quy n trư ả ụ ề ụ ữ ề ẻ 

em dù đã có r t nhi u c  g ng nh  v y, thì v n còn nh ng t n t i. Ch ngấ ề ố ắ ư ậ ẫ ữ ồ ạ ẳ  

h n, vi c giáo d c quy n ph  n  m i ch  y u d ng l i   cán b  làm côngạ ệ ụ ề ụ ữ ớ ủ ế ừ ạ ở ộ   tác qu n lý, h i đoàn và m t s  vùng có đi u ki n thu n l i, mà ch a đả ộ ộ ố ề ệ ậ ợ ư ượ  c

th c hi n sâu r ng trong toàn th  xã h i, nh t là đ i v i ph  n    vùng sâu,ự ệ ộ ể ộ ấ ố ớ ụ ữ ở   vùng xa và ph  n  dân t c thi u s  Vi c tuyên truy n, giáo d c, ch  y uụ ữ ộ ể ố ệ ề ụ ủ ế  

được th c hi n theo t ng đ t, thi u tính thự ệ ừ ợ ế ường xuyên, liên t c.ụ

 m t s  c  quan ch c năng, m t b  ph n cán b  còn mang n ng ý th c 

l i, trông ch  vào s  h  tr  kinh phí t  bên ngoài, ch a tích c c ch  đ ng,ạ ờ ự ỗ ợ ừ ư ự ủ ộ  

ch a có s  quan tâm đúng m c, ch a ph i h p ch t ch , ch  đ ng đ  th cư ự ứ ư ố ợ ặ ẽ ủ ộ ể ự  

hi n t t các ho t đ ng tuyên truy n giáo d c quy n ph  n , quy n tr  emệ ố ạ ộ ề ụ ề ụ ữ ề ẻ   theo m c tiêu mà các k  ho ch hành đ ng qu c gia đã đ  ra.ụ ế ạ ộ ố ề

Giáo d c quy n công dân tuy đã đụ ề ược quy đ nh trong Hi n pháp và pháp lu tị ế ậ  

nh ng trên th c t , vi c tri n khai ch a đư ự ế ệ ể ư ược th c hi n m t cách đ y đ ,ự ệ ộ ầ ủ  

r ng rãi và thộ ường xuyên; ch a g n k t v i nhau.ư ắ ế ớ

H  th ng các phệ ố ương ti n thông tin đ i chúng có vai trò h t s c quan tr ngệ ạ ế ứ ọ   trong ho t đ ng giáo d c quy n con ngạ ộ ụ ề ười, nh ng còn khá th  đ ng. Cácư ụ ộ   ngu n l c dành cho công tác giáo d c quy n con ngồ ự ụ ề ười ch a đư ược tho  đáng,ả  

do v y, ho t đ ng này còn b  h n ch  v  k t qu ậ ạ ộ ị ạ ế ề ế ả

3. M t s  gi i pháp thúc đ y giáo d c quy n con ngộ ố ả ẩ ụ ề ườ ởi   Vi t Namệ  

hi n nayệ

M t là, biên so n giáo trình, sách và tài li u giáo d c cho t ng nhóm đ iộ ạ ệ ụ ừ ố  

tượng giáo d c c  th ụ ụ ể

Hi n nay, chúng ta ch a có giáo trình chung, th ng nh t; ch a có đ y đ  tàiệ ư ố ấ ư ầ ủ  

li u cho vi c giáo d c quy n con ngệ ệ ụ ề ười, quy n công dân theo t ng nhóm đ iề ừ ố  

tượng. Vì th , r t c n ph i xây d ng các tài li u giáo d c quy n con ngế ấ ầ ả ự ệ ụ ề ườ  i, quy n công dân cho t ng nhóm ch  th , t ng nhóm đ i tề ừ ủ ể ừ ố ượng giáo d c cụ ụ 

th , trên c  s  tính h  th ng, tính liên thông c a tài li u và đ m b o g n k tể ơ ở ệ ố ủ ệ ả ả ắ ế  

c  n i dung giáo d c quy n con ngả ộ ụ ề ười và n i dung giáo d c quy n công dân.ộ ụ ề Hai là, đ a chư ương trình giáo d c quy n con ngụ ề ười, quy n công dân vào hề ệ 

th ng giáo d c nhà nố ụ ước

Vi c này v a đ m b o tính th ng nh t, tính liên thông c a chệ ừ ả ả ố ấ ủ ương trình, v aừ  

đ m b o tính ch  đ ng, thả ả ủ ộ ường xuyên, liên t c, r ng kh p trong c  nụ ộ ắ ả ướ  c, tránh tình tr ng ph  thu c vào các d  án, ngu n tài chính , đ ng th i đ mạ ụ ộ ự ồ ồ ờ ả  

b o trách nhi m c a c  ch  th  và đ i tả ệ ủ ả ủ ể ố ượng tham gia ho t đ ng giáo d cạ ộ ụ   này. Khi đ a d ng giáo d c này vào gi ng d y chính th c, n i dung c a nó cóư ạ ụ ả ạ ứ ộ ủ  

th  để ượ ồc l ng ghép, tích h p trong n i dung gi ng d y c a các môn h c khácợ ộ ả ạ ủ ọ  

có liên quan nh  giáo d c đ o đ c, giáo d c công dân, giáo d c chính tr  tư ụ ạ ứ ụ ụ ị ư 

tưởng, giáo d c pháp lu t Ch ng h n, có th  xem xét, t  ch c l i th i gianụ ậ ẳ ạ ể ổ ứ ạ ờ  

và n i dung môn h c Giáo d c công dân, chuy n thành b  môn Giáo d cộ ọ ụ ể ộ ụ   quy n con ngề ười, quy n công dân. Đ a môn h c này vào chề ư ọ ương trình chính  khóa t  c p ti u h c đ n c p trung h c ph  thông; h  đ i h c. Đ a môn h cừ ấ ể ọ ế ấ ọ ổ ệ ạ ọ ư ọ   quy n con ngề ười vào m t s  trộ ố ường đ i h c có các b c h  đào t o chuyên vàạ ọ ậ ệ ạ   không chuyên lu t.ậ

Đ i v i h  đào t o cán b , qu n lý thu c H c vi n Chính tr  ­ Hành chínhố ớ ệ ạ ộ ả ộ ọ ệ ị  

qu c gia H  Chí Minh, c n t  ch c và biên so n l i t p bài gi ng v  quy nố ồ ầ ổ ứ ạ ạ ậ ả ề ề   con người, đ m b o truy n t i không nh ng quan đi m c a các nhà kinh đi nả ả ề ả ữ ể ủ ể  

c a ch  nghĩa Mác ­ Lê­nin, t  tủ ủ ư ưởng H  Chí Minh, quan đi m c a Đ ng,ồ ể ủ ả   Nhà nước ta v  quy n con ngề ề ười mà còn cung c p phấ ương pháp lu n; cácậ   quan đi m khác nhau v  nhân quy n trong l ch s  và để ề ề ị ử ương đ i; các chu nạ ẩ  

m c nhân quy n qu c t  trong s  đ i chi u, so sánh r t c  th  v i các quyự ề ố ế ự ố ế ấ ụ ể ớ  

đ nh pháp lu t c a Nhà nị ậ ủ ước ta. Trên c  s  đó, giúp h c viên n m đơ ở ọ ắ ượ  c

nh ng đi m ti n b , s  phù h p c a pháp lu t Vi t Nam v  quy n conữ ể ế ộ ự ợ ủ ậ ệ ề ề  

ngườ ới v i pháp lu t qu c t ậ ố ế

Ba là, xác đ nh đúng các hình th c, phị ứ ương pháp giáo d c phù h p v i t ngụ ợ ớ ừ  

đ i tố ượng

Xây d ng các hình th c, phự ứ ương pháp giáo d c riêng, thích h p v i đi u ki n,ụ ợ ớ ề ệ  

kh  năng c a t ng đ i tả ủ ừ ố ượng giúp vi c truy n t i n i dung giáo d c m t cáchệ ề ả ộ ụ ộ   sinh đ ng, phù h p, d  hi u, d  nh , d  áp d ng ngay vào th c ti n cu cộ ợ ễ ể ễ ớ ễ ụ ự ễ ộ  

s ng. Đ i v i dân t c thi u s , c n d ch n i dung giáo d c sang ti ng dânố ố ớ ộ ể ố ầ ị ộ ụ ế  

t c. Dân t c có ch  vi t thì th c hi n c  d ch vi t và d ch nói, dân t c khôngộ ộ ữ ế ự ệ ả ị ế ị ộ  

có ch  vi t thì di n gi i n i dung giáo d c b ng chính ngôn ng  c a h  Đ iữ ế ễ ả ộ ụ ằ ữ ủ ọ ộ   ngũ tuyên truy n, giáo d c cho dân t c thi u s  chính là nh ng già làng,ề ụ ộ ể ố ữ  

trưởng b n, nh ng cán b  ngả ữ ộ ười dân t c đã độ ược đào t o tr  thành c t cán.ạ ở ố   Hình th c giáo d c có th  thông qua các ho t đ ng văn hóa c a làng, xã, b ngứ ụ ể ạ ộ ủ ằ   tranh  nh, panô, áp phích, t  r i, đài truy n thanh, đài phát thanh truy n hình,ả ờ ơ ề ề   phim và các lo i hình ngh  thu t khác.ạ ệ ậ

B n là, đào t o đ i ngũ c t cán, giáo viên chuyên tráchố ạ ộ ố

Đây là đi u ki n b t bu c đ  có th  đ a n i dung giáo d c v  quy n conề ệ ắ ộ ể ể ư ộ ụ ề ề  

người vào gi ng d y chính th c trong h  th ng giáo d c. Trả ạ ứ ệ ố ụ ước m t, có thắ ể  đào t o giáo viên chuyên trách t  đ i ngũ giáo viên đang d y các môn có liênạ ừ ộ ạ   quan và đây s  là nh ng giáo viên chuyên trách cho c  môn h c này ch  khôngẽ ữ ả ọ ứ  

ch  t m th i, kiêm nhi m. Đ i ngũ giáo viên này ph i đỉ ạ ờ ệ ộ ả ược đào t o   t t cạ ở ấ ả  các c p, các h  th ng trấ ệ ố ường h c trong h  th ng giáo d c nhà nọ ệ ố ụ ước. Giáo 

d c v  quy n con ngụ ề ề ười có m i quan h  m t thi t v i giáo d c chính tr , tố ệ ậ ế ớ ụ ị ư 

tưởng, giáo d c pháp lu t, do đó, v  chi n lụ ậ ề ế ược có th  đào t o đ i ngũ giáoể ạ ộ   viên chuyên trách t  ngu n sinh viên t t nghi p các trừ ồ ố ệ ường lu t, chính tr ậ ị Năm là, tăng cường ho t đ ng thông tin, tuyên truy n trên các phạ ộ ề ương ti nệ   thông tin đ i chúngạ

Đ  h  tr  cho các hình th c, phể ỗ ợ ứ ương pháp giáo d c, c n tăng cụ ầ ường đ u t ,ầ ư  

đ y m nh h n n a ho t đ ng tuyên truy n, thông tin v  quy n con ngẩ ạ ơ ữ ạ ộ ề ề ề ườ  i, quy n công dân trên các phề ương ti n thông tin đ i chúng. Nhà nệ ạ ước c n cóầ   chính sách đ u t  ngu n l c, k  thu t thích h p cho các c  quan thông tinầ ư ồ ự ỹ ậ ợ ơ   tuyên truy n, đ c bi t là các c  quan phát thanh, truy n hình, báo chí đ  cácề ặ ệ ơ ề ể  

c  quan này có đi u ki n thu n l i th c hi n ho t đ ng c a mình. Đ ng th i,ơ ề ệ ậ ợ ự ệ ạ ộ ủ ồ ờ   các c  quan thông tin đ i chúng c n coi ho t đ ng tuyên truy n, giáo d cơ ạ ầ ạ ộ ề ụ   quy n con ngề ười là trách nhi m, nghĩa v  c a mình, t  đó xây d ng cácệ ụ ủ ừ ự  

chuyên m c, chụ ương trình thường xuyên, liên t c và r ng kh p cho ho t đ ngụ ộ ắ ạ ộ   này

Sáu là, b o đ m các đi u ki n kinh phí, v t ch t ph c v  ho t đ ng giáo d cả ả ề ệ ậ ấ ụ ụ ạ ộ ụ   quy n con ngề ười quy n công dânề

Đ  t o ra để ạ ược ngu n l c c n thi t đáp  ng đồ ự ầ ế ứ ược yêu c u, nhi m v  c aầ ệ ụ ủ  

ho t đ ng giáo d c quy n con ngạ ộ ụ ề ười, quy n công dân trong th i gian t i,ề ờ ớ  

h ng năm, Nhà nằ ước c n có k  ho ch phân b  m t kho n kinh phí thích  ngầ ế ạ ổ ộ ả ứ   cho ho t đ ng tuyên truy n giáo d c, h i th o khoa h c v  quy n con ngạ ộ ề ụ ộ ả ọ ề ề ười Giáo d c quy n con ngụ ề ườ ởi   Vi t Nam có vai trò đ c bi t quan tr ng, có ýệ ặ ệ ọ   nghĩa chi n lế ược đ i v i s  nghi p giáo d c ­ đào t o th  h  tr ; đ i v i số ớ ự ệ ụ ạ ế ệ ẻ ố ớ ự  nghi p xây d ng nhà nệ ự ước pháp quy n xã h i ch  nghĩa; là c  s  đ  qu nề ộ ủ ơ ở ể ầ   chúng nhân dân hình thành nh n th c đúng đ n v  quy n con ngậ ứ ắ ề ề ười, c ng củ ố 

ni m tin c a qu n chúng đ i v i Đ ng, Nhà nề ủ ầ ố ớ ả ước; ch ng l i nh ng ho tố ạ ữ ạ  

đ ng l i d ng chiêu bài "nhân quy n" c a m t s  nộ ợ ụ ề ủ ộ ố ước phương Tây và các 

th  l c ph n đ ng, thù đ ch ch ng phá công cu c xây d ng ch  nghĩa xã h iế ự ả ộ ị ố ộ ự ủ ộ  

 Vi t Nam./.  

(1) Các Văn ki n qu c t  v  Quy n con ngệ ố ế ề ề ười, Nxb CTQG, H, 1998, tr. 63.  (2) Trung tâm Nghiên c u Quy n con ngứ ề ười, Giáo trình Lý lu n v  quy n conậ ề ề  

người, H c vi n CTQG H  Chí Minh, H, 2002, tr. 242 – 255.ọ ệ ồ

Nguy n Th  Báoễ ị