Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2011, đến nay đã hơn một năm đi vào thực tiễn, tuy nhiên bộ luật này vẫn rất xa lạ với đại bộ phận người tiêu dùng thành phố Thái Nguyên. Luật Bảo vệ người tiêu dùng vẫn chưa phát huy được hiệu quả thiết thực từ vấn đề nâng cao nhận thức cho toàn xã hội, cũng như phòng chống những hiện tượng mới nảy sinh trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế như hành vi khuyến mại, quảng cáo không trung thực, bán hàng đa cấp bất chính, gian lận.
Trang 1NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ LUẬT BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG
CỦA NGƯỜI DÂN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
Đào Thị Hương *
Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh – ĐH Thái Nguyên
TÓM TẮT
Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2011, đến nay đã hơn một năm đi vào thực tiễn, tuy nhiên bộ luật này vẫn rất xa lạ với đại bộ phận người tiêu dùng thành phố Thái Nguyên Luật Bảo vệ người tiêu dùng vẫn chưa phát huy được hiệu quả thiết thực từ vấn đề nâng cao nhận thức cho toàn xã hội, cũng như phòng chống những hiện tượng mới nảy sinh trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế như hành vi khuyến mại, quảng cáo không trung thực, bán hàng
đa cấp bất chính, gian lận Hiện nay người tiêu dùng chưa nắm rõ Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, ngay cả những điều thiết thực nhất, đó là 8 quyền của mình với tư cách là người tiêu dùng đã được ghi trong Luật, có nghĩa đã được pháp luật thừa nhận và bảo hộ Để là một người tiêu dùng thông thái, lựa chọn sản phẩm an toàn cho sức khoẻ cá nhân và cộng đồng thì người tiêu dùng cần phải nằm rất rõ về luật bảo vệ tiêu dùng
Từ khóa: luật bảo vệ người tiêu dùng, thành phố Thái Nguyên
ĐẶT VẤN ĐỀ*
Nền kinh tế Việt Nam đang có sự tăng trưởng
mạnh mẽ tạo điều kiện cải thiện đáng kể về
chất lượng cuộc sống, phúc lợi xã hội được
nâng lên, người dân được hưởng lợi nhiều từ
sự phát triển này Nhưng cùng với đó thì
quyền lợi của người tiêu dùng ngày càng có
nhiều nguy cơ bị xâm hại cả về mức độ và
tính chất vi phạm Luật bảo vệ người tiêu
dùng ra đời là hết sức cấp bách và cần thiết
KHÁI NIỆM
Người tiêu dùng
Người tiêu dùng là người mua sắm và tiêu
dùng những sản phẩm và dịch vụ nhằm thỏa
mãn nhu cầu và ước muốn cá nhân[1]
Họ là người cuối cùng tiêu dùng sản phẩm do
quá trình sản xuất tạo ra Người tiêu dùng có
thể là cá nhân hoặc một nhóm người
Khung pháp lý bảo vệ người tiêu dùng
Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của
người tiêu dùng, Nhà nước đã ban hành nhiều
văn bản pháp luật về bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng (BVQLNTD) Có thể liệt kê một số
văn bản pháp lý quan trọng như:
Pháp lệnh số 13/1999/PL-UBTVQH10 ngày
27/4/1999 của Ủy ban thường vụ Quốc hội
*
Tel: 0919 024338, Email:huongdt2710@gmail.com
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Nghị định
số 55/2008/NĐ-CP ngày 24/04/2008 của
Chính phủ Quy định chi tiết thi hành Pháp
lệnh bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Văn
bản số 11116/BCT-QLCT ngày 20/11/2008 của
Bộ Công Thương Về việc triển khai thực hiện
công tác bảo vệ người tiêu dùng ở địa phương
THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
Thực trạng về hoạt động kinh doanh thương mại trên địa bàn nghiên cứu[2]
Kinh doanh thương mại, dịch vụ, chỉ số giá tiêu dùng.Tính chung 9 tháng đầu năm 2013,
tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch
vụ tiêu dùng xã hội ước đạt 11.552 tỷ đồng, tăng 13,7% so với cùng kỳ và bằng 66,93%
KH năm Trong đó khu vực kinh tế Nhà nước ước đạt 876,6 tỷ đồng, tăng 12,3% so với cùng kỳ; khu vực kinh tế ngoài Nhà nước ước đạt 10.676 tỷ đồng, tăng 13,8% so với cùng
kỳ Trong tổng mức bán lẻ, doanh thu từ hoạt động thương nghiệp ước đạt 10.256 tỷ đồng (chiếm tỷ trọng 88,7% tổng mức), tăng 14%
so với cùng kỳ; dịch vụ ăn uống lưu trú đạt
848 tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ; doanh thu từ du lịch, dịch vụ tiêu dùng ước đạt 448 tỷ đồng, tăng 12,7% so với cùng kỳ
Trang 2Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch
vụ tiêu dùng xã hội tháng 9/2013 đạt khoảng
1.320 tỷ đồng, tương đương so với tháng
trước và tăng 13,4% so với cùng kỳ Trong đó
khối doanh nghiệp bán lẻ ước đạt 477,6 tỷ
đồng, tăng 9,8% cùng kỳ; khối cá thể ước đạt
843,7 tỷ đồng (chiếm 63,9% thị phần bán lẻ),
tăng 15,5% cùng kỳ
Chỉ số giá tiêu dùng: Chỉ số giá tiêu dùng
chung 9 tháng năm 2013 tăng 7,63% so với
cùng kỳ Tính riêng tháng 9/2013 chỉ số giá
tiêu dùng tăng 0,22% so với tháng trước, tăng
7,63% so với cùng kỳ và tăng 2,45% so với
tháng 12/2012
Công tác kiểm tra, xử lý hàng cấm, hàng
nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng,
hàng vi phạm quy định về ghi nhãn và gian
lận thương mại Kiểm tra, xử lý hàng cấm,
hàng nhập lậu: Trong 9 tháng nhất là thời
điểm trước, trong và sau tết Nguyên đán các
mặt hàng cấm, hàng nhập lậu được đưa vào
tiêu thụ lớn nhất trong năm, để ngăn chặn có
hiệu quả Chi cục đã chỉ đạo các Đội QLTT
trực thuộc tăng cường công tác phối hợp kiểm
tra, kiểm soát trên khâu lưu thông và thị
trường cố định Kết quả, toàn lực lượng đã xử
lý 73 vụ với tổng số tiền phạt, bán hàng tịch
thu và trị giá hàng tiêu huỷ là 421.177.000
đồng bằng 123 % so với cùng kỳ năm 2012;
Về hàng giả: Trong 9 tháng toàn lực lượng đã
kiểm tra xử lý 70 vụ bằng 120 % so với cùng
kỳ năm 2012, đạt 113 % so với kế hoạch cả
năm 2013; tổng số tiền phạt hành chính và trị
giá tang vật vi phạm là 463.654.000 đồng;
Về hàng kém chất lượng: Trong 9 tháng đã xử
lý 24 vụ, bằng 71% so với cùng kỳ năm 2012
vụ đạt 47 % so với kế hoạch năm 2013; tổng
số tiền xử phạt vi phạm hành chính là
65.482.000 đồng Hàng hóa vi phạm tập trung
chủ yếu vào nhóm mặt hàng thực phẩm, mũ bảo
hiểm dùng cho người đi xe máy, xăng dầu;
Về nhãn hàng hoá: Tình hình vi phạm về
nhãn hàng hoá vẫn còn khá phổ biến, tập
trung ở nhiều mặt hàng như: Lương thực,
thực phẩm, giày dép, quần áo, đồ gia dụng 9
tháng 2013 lực lượng QLTT đã xử lý 267 vụ
vi phạm quy định về nhãn hàng hoá, bằng 132% so với cùng kỳ năm 2012 đạt 100% kế hoạch năm 2013; tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính là 372.285.000 đồng
Kết quả công tác kiểm tra, xử lý 9 tháng năm
2013 Tổng số kiểm tra: 898 vụ, bằng 103 %
so với cùng kỳ năm 2012; Số vụ do lực lượng QLTT xử lý: 822 vụ; Tổng số tiền thu phạt hành chính, bán hàng tịch thu và giá trị hàng tiêu huỷ trong kỳ: 3.286.173.000 đồng đạt
125 % so với kế hoạch giao năm 2013; bằng
105 % so với cùng kỳ năm 2012
Như vậy, ta có thể thấy, thực trạng về hoạt động kinh doanh bán lẻ trên địa bàn còn nhiều diễn biến phức tạp 9 tháng đầu năm 2013 đã vượt so với cùng kỳ năm 2012 kể cả về số vụ
vi phạm (tăng 3%) và tổng số tiền thu phạt hành chính (tăng 5%) Đây là điều hết sức bất lợi với người tiêu dùng và như vậy đương nhiên là họ đang gánh chịu những tổn thất về mặt tiền bạc, công sức, thời gian, tinh thần và niềm tin vào sản phẩm và nhà sản xuất, các nhà bán lẻ
Thực trạng về hoạt động bảo vệ người tiêu dùng trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Thái Nguyên được phép thành lập theo Quyết định 655/QĐ-UBND ngày 03/4/2012 của UBND tỉnh Thái Nguyên dựa trên một số căn
cứ pháp lý:
Căn cứ Luật tổ chức HĐND và UBND, ngày
26 tháng 11 năm 2003; Căn cứ nghị định 45/2010/NĐ-CP ngày 21/4/2010 của Chính Phủ quy định về tổ chức, hoạt động quản lý hội; Căn cứ Thông tư số 11/2010/TT-BNB ngày 26/11/2010 của Bộ Nội vụ quy định chi tiết thi hành nghị định 45/2010/NĐ-CP; Đề nghị của Giám đốc Sở nội vụ công văn số 337/SNV–TCBM& ĐTBD ngày 22/02/2012 với tên gọi của Hội[3],
Tên Tiếng Việt: Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Thái Nguyên;
Tên tiếng anh: Thai Nguyen Union of Protecing Consumers‟ Right
Trang 3Tên viết tắt: Thai Nguyen - PCR
Hội hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự
quản, tự trang trải kinh phí và theo quy định
của pháp luật Hội hoạt động trong phạm vi
tỉnh Thái Nguyên, có tư cách pháp nhân, có
con dấu và tài khoản riêng Sau khi thành lập,
Trụ sở của đặt tại Sở Công Thương, số 4,
đường Cách mạng tháng 8, phường Phan
Đình Phùng, T.P Thái Nguyên, tỉnh Thái
Nguyên [4]
Tổ chức của Hội gồm: Ban thường vụ, Ban
chấp hành, Ban Kiểm tra, các chi hội cơ sở,
các tổ chức trực thuộc Việc thành lập các tổ
chức này theo đúng quy định của pháp luật:
Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Thái
Nguyên (Gọi tắt là Tỉnh Hội)
Chi Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
huyện, thành phố, ngành trực thuộc Tỉnh hội
và do Ban Tỉnh hội quyết định thành lập
Chi Hội cơ sở Hội bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng xã, phường, thị trấn, đơn vị cơ sở
(Gọi tắt là Chi hội cơ sở), trực thuộc Chi hội
huyện, thị xã, thành phố, ngành
Các Chi hội huyện, thành phố ngành và Chi
hội cơ sở tổ chức và hoạt động phải tuân thủ
nguyên tắc tổ chức và Điều lệ của Tỉnh Hội
Công tác tổ chức và phát triển hội:
Tổng số hội viên của hội: 70 thành viên,
trong đó: Hội viên tập thể: 16 đơn vị; Hội
viên cá nhân: 54 thành viên
Về công tác thông tin tuyên truyền:
Trong 6 tháng đầu năm 2013, Hội bảo vệ
quyền lợi người tiêu dùng Thái Nguyên đã
triển khai nhiều hoạt động về bảo vệ các quyền
lợi người tiêu dùng tuyên truyền, hưởng ứng
ngày “Quyền của người tiêu dùng 15/3”
Hội đã phối hợp với Đài phát thanh - truyền
hình Thái Nguyên mở chuyên mục “Tư vấn
và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng” phát
trên các kênh sóng của Đài phát thanh- truyền
hình Thái Nguyên (kênh 201,202 Mytv,
truyền hình cáp Việt Nam, trên vệ tinh
VINASAT1) thực hiện từ tháng 4/2013 mỗi
tháng một số, đến nay đã phát sóng được 6 số,
chủ đề tuyên truyền đa dạng linh hoạt, tập trung vào kiến thức pháp luật và kinh nghiệm tiêu dùng; tư vấn, hỗ trợ kiến thức tiêu dùng cho người dân , các vấn đề tiêu dùng đang thu hút sự chú ý của dư luận để nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng
Công tác tư vấn, giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng trong 6 tháng đầu năm 2013: Hội đã tiếp nhận 1 khiếu nại của người tiêu dùng và tư vấn một số khiếu nại qua điện thoại của người tiêu dùng
Về công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng[5]
Chi cục Quản lý thị trường xây dựng kế hoạch chỉ đạo các Đội QLTT độc lập hoặc phối hợp với các ngành chức năng thường xuyên kiểm tra việc chấp hành pháp luật trên thị trường về lĩnh vực giá; chống sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng; kiểm tra đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm Lực lượng QLTT đã kiểm tra, xử lý 210 vụ vi phạm về giá, đạt 111 % so với kế hoạch năm
2013 với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính: 242.800.000 đồng;
Toàn lực lượng đã xử lý 73 vụ với tổng số tiền phạt, bán hàng tịch thu và trị giá hàng tiêu huỷ là 421.177.000 đồng;
Kết quả đã xử lý 42 vụ vi phạm VSATTP, tổng số tiền phạt vi phạm hành chính là 57.500.000 đồng, trên địa bàn không có vụ ngộ độc thực phẩm đông người xảy ra;
Lực lượng QLTT đã kiểm tra và xử lý 40 vụ với tổng số tiền xử phạt VPHC, trị giá hàng tịch thu là: 878.833.000 đồng
Nguyên nhân người tiêu dùng chưa nhận thức về luật BVNTD
Thứ nhất, người tiêu dùng ngại ra tòa vì thủ tục nhiều, án phí cao
Theo ban điều tra và xử lý các hành vi cạnh tranh không lành mạnh (Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công thương) cho biết, theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi NTD, giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực này có bốn phương thức là: Thương lượng, hòa giải,
Trang 4trọng tài và tòa án Trong đó, hòa giải là
phương thức được sử dụng rộng rãi nhất,
chiếm 80% các vụ giải quyết khiếu nại của
NTD Thế nhưng, kết quả hòa giải nhiều khi
không được các bên nghiêm túc thực hiện do
giá trị pháp lý của biên bản hòa giải thành
công là không cao Cách giải quyết triệt để
nhất là thông qua trọng tài hay tòa án, nhưng
NTD lại ít chọn giải quyết qua các kênh này
do giá trị vụ việc khiếu nại thường thấp trong
khi thủ tục phức tạp, thời gian giải quyết vụ
việc lâu, lệ phí cao
Trong hai năm thực hiện Luật Bảo vệ quyền
lợi NTD, nhưng người dân thành phố Thái
Nguyên biết tới luật còn hạn chế Theo thống
kê của Hội chỉ có 1 cuộc điện thoại khiếu nại
và xin được tư vấn về luật Đây là một con số
phản ánh mức hiểu biết về quyền được bảo
vệ cũng như việc người tiêu dùng không biết
giải quyết ở cơ quan nào là điều rất đáng tiếc
Tỷ lệ số người tiêu dùng quan tâm và hiểu
quyền tiêu dùng đang ở mức rất thấp Điều
này cho thấy công tác tuyên truyền thông tin
trên báo đài, bản tin truyền hình có tần suất
rất thưa Bên cạnh đó, tâm lý người tiêu dùng
ngại đọc văn bản pháp luật vì cho rằng là quá
dài, không áp dụng được điều gì nên dẫn tới
số người tiêu dùng không quan tâm chiếm
38% Còn tỷ lệ số người tiêu dùng quan tâm
là 10% như khối văn phòng sở, công chức,
người thường theo dõi hệ thống văn bản
mới,…là ít
Thứ hai, ý thức tự bảo vệ của người tiêu dùng
chưa cao
Hiện nay, người dân nói chung chưa có ý thức
tự bảo vệ Trên địa bàn thành phố Thái
Nguyên, người tiêu dùng tỏ ra thờ ơ, hoặc
không biết đến quyền của mình khi đi mua
sắm các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ Trong
một thời gian dài, do thiếu thông tin tuyên
truyền nên người tiêu dùng thường bị các nhà
sản xuất, người bán hàng lừa dối Và người
tiêu dùng đứng trước các hiện tượng hàng giả,
hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng sai quy
cách mà chưa có thói quen đấu tranh hay
phản ứng quyết liệt
Nguyên nhân chủ yếu còn xảy ra hiện tượng hàng giả, hàng nhái này là:
Do thói quen sử dụng tình cảm, niềm tin trong giao dịch nên phần nhiều người dân đều tiến hành giao mua bán hàng hóa theo kiểu thấy ưng là mặc cả, mặc cả xong là mua Như vậy, với phương thức giao dịch kiểu “tiền trao - cháo múc” trên, người tiêu dùng hầu như không có bất kỳ giấy tờ, hóa đơn nào để chứng minh quá trình giao dịch Nếu có đi chăng nữa (ví dụ như mua hàng ở siêu thị) thì
họ cũng chỉ coi tờ hóa đơn là tờ giấy liệt kê hàng hóa, giá cả và thường bỏ đi trước khi sử dụng hàng hóa Do thói quen đó nên khi “có chuyện gì” họ cũng chỉ biết “rút kinh nghiệm”
vì không có cơ sở để “bắt đền” hay kiện tụng
Do vẫn mang nặng tâm lý tiểu nông chỉ thấy
lợi ích trước mắt, không thấy lợi ích lâu dài Chỉ thấy lợi ích cá nhân, không thấy lợi ích tập thể, cộng đồng nên người tiêu dùng rất dễ
bị “bịt miệng” bằng vật chất, bằng vũ lực của những kẻ sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng Chính điều này gây khó khăn rất lớn trong quá trình xử lý hành vi vi phạm của những đối tượng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng
Do phần đông người dân hiểu và nắm luật rất hạn chế nên có muốn kiện họ cũng không biết nên bắt đầu từ đâu, thủ tục thế nào, cộng thêm quan niệm sai lầm "vô phúc đáo tụng đình" nên nếu có mua dính phải hàng “lởm” nhiều người chỉ “ngậm bồ hòn làm ngọt” lần sau không mua lại nữa
Đi khiếu nại đồng nghĩa với mất công, mất buổi, mất chi phí đi lại, công việc tồn đọng…
Do đó, đối với những mặt hàng có giá trị không lớn (vài trăm ngàn đồng) thì dù có thắng kiện đi chăng nữa có khi vẫn lỗ
Những người thực sự có tâm huyết, muốn
“chiến đấu” đến cùng với vấn nạn hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng thì bị cản trở rất nhiều bởi nạn tham ô, tham nhũng; từ các thế lực của “xã hội đen” đe dọa và đặc
Trang 5biệt là từ sự khó khăn về nguồn tài chính để
thuê các dịch vụ pháp lý, thuê luật sư, theo
đuổi vụ kiện…
GIẢI PHÁP NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ
LUẬT BVNTD THÁI NGUYÊN
Về những giải pháp tăng cường công tác
bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong thời
gian tới
Tiếp tục vận động phát triển Hội viên, tiến
đến thành lập các chi hội tại các huyện, thị,
thành phố;
Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền,
phối hợp với Báo Thái Nguyên, Đài phát
thanh thực hiện tuyên truyền về công tác bảo
vệ quyền lợi người tiêu dùng tại địa phương;
Tiếp tục triển khai công tác tiếp nhận đăng ký
hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung
theo Quyết định số 02/2012/QĐ-TTg
Tăng cường hoạt động của Đoàn liên ngành
như công thương, y tế, nông nghiệp & PTNT,
khoa học công nghệ,…
Tăng cường thanh tra, kiểm tra đối với thực
phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc tân dược,
thuốc y học cổ truyền, trang thiết bị, dụng cụ
y tế, các loại mỹ phẩm ảnh hưởng trực tiếp
đến sức khỏe con người, chất lượng thực
phẩm tươi sống, thực phẩm đã qua chế biến;
xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo
quy định của pháp luật
Hoàn chỉnh luật pháp bảo vệ quyền lợi của
người tiêu dùng
Ở Việt Nam hiện nay, Luật bảo vệ người tiêu
dùng mới đi vào hoạt động từ 01/7/2011.Việc
xây dựng một hệ thống văn bản pháp luật,
đảm bảo quyền cơ bản của người tiêu dùng
dựa trên “Các nguyên tắc chỉ đạo để bảo vệ
người tiêu dùng” trong Nghị quyết số 39/948
mà Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua
ngày 9-5-1985 là vô cùng cần thiết Đó là 8
quyền cơ bản: Quyền được thoả mãn những
nhu cầu cơ bản; Quyền được an toàn; Quyền
được cung cấp thông tin; Quyền được lựa
chọn; Quyền được lắng nghe hay được đại
diện; Quyền được bồi thường; Quyền được giáo dục về tiêu dùng; Quyền được sống trong một môi trường trong sạch và bền vững
Tăng cường công tác quản lý chất lượng hàng hoá, dịch vụ
Tăng cường công tác quản lý chất lượng hàng hoá, dịch vụ thực chất là làm cho chất lượng hàng hoá, dịch vụ đưa đến tay người tiêu dùng được bảo đảm đúng như giá trị của nó, chống lại thủ đoạn “treo đầu dê, bán thịt chó” của một số nhà sản xuất hàng hoá và cung cấp dịch vụ Có nhiều biện pháp để tăng cường công tác quản lý như: tăng thêm quyền cho các
tổ chức tiêu chuẩn đo lường chất lượng, các cơ quan thanh tra, giám sát, quản lý thị trường…
Xây dựng mạng lưới giám sát thực thi pháp luật nhiều chiều, nhiều tầng
Mạng lưới này không chỉ gồm các cơ quan thực thi pháp luật mà còn phải gồm các tổ chức xã hội, các tổ chức phi chính phủ, các cơ quan báo chí truyền thông, các hội đoàn Có như vậy mới có thể đấu tranh hiệu quả chống lại nạn hàng giả hàng nhái, hàng kém chất lượng, chống lừa đảo trong đo lường… bảo
vệ quyền lợi người tiêu dùng
Tăng cường thông tin, hướng dẫn, phổ biến, giáo dục nâng cao khả năng tự bảo vệ của người tiêu dùng
Với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống thông tin báo chí, tuyên truyền của nước ta hiện nay, việc giáo dục ý thức tự bảo vệ của người tiêu dùng hết sức thuận lợi
Ngoài ra, các tổ chức phi chính phủ cần phải phối hợp với các nhà sản xuất tổ chức các hội chợ triển lãm hàng giả hàng thật để trang bị cho người tiêu dùng kiến thức để có thể tự bảo vệ quyền lợi của mình
Người tiêu dùng cần được khuyến khích tự thành lập các tổ chức của riêng mình
Về nguyên tắc, khi thành lập các tổ chức bảo
vệ người tiêu dùng không nên đặt người tiêu dùng vào vị trí của đối tượng được bảo vệ thụ động mà cần phát huy vai trò tích cực, chủ động của từng cá nhân người tiêu dùng
Trang 6Để người tiêu dùng tự thành lập các tổ chức
của mình tùy theo nhu cầu hoặc sở thích, chỉ
khi người tiêu dùng tự thành lập nên các tổ
chức của riêng họ, từng cá nhân người tiêu
dùng với vai trò là thành viên sẽ tích cực
tham gia xây dựng và phát triển tổ chức
KIẾN NGHỊ
Đối với sở ban ngành thành phố
Ban hành Thông tư liên tịch giữa Bộ Tư pháp
– Bộ Công thương và Toà án nhân dân tối cao
về trình tự, thủ tục cụ thể cho giải quyết đơn
kiện của NTD tại Tòa án theo thủ tục đơn giản
Xây dựng Nghị định quy định về giải quyết
tranh chấp của NTD bằng phương thức hòa
giải Đưa vấn đề hòa giải và thủ tục Trọng tài
vào hợp đồng, giao kết giữa NTD với các tổ
chức, cá nhân kinh doanh
Hình thành các nguồn quỹ bảo vệ NTD Tạo
ra cơ chế phối hợp giữa tổ chức XH tham gia
bảo vệ NTD với Hội luật gia các địa phương để
tranh thủ sự trợ giúp pháp lý cho NTD và tăng
cường hiệu quả thực thi pháp luật bảo vệ NTD
Tăng cường các biện pháp hậu kiểm và xử lý
những vi phạm trong việc ký kết và thực hiện
Hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch
chung giữa NTD với cá nhân, tổ chức kinh
doanh để đảm bảo quyền lợi cho NTD
Đẩy mạnh việc tập huấn cho các cán bộ làm
công tác bảo vệ NTD tại các địa phương, các
cán bộ của Hội và nhanh chóng hoàn thiện bộ
máy chuyên môn, thống nhất phân công công
việc cho các đơn vị cấp huyện
Đối với doanh nghiệp
Vấn đề Marketing và thực hành thông tin
trung thực: Thông qua việc thông tin trung
thực, không sai lệch, thực hiện kinh doanh
công bằng và đúng cam kết
Vấn đề bảo vệ an toàn và sức khỏe cho người
tiêu dùng: Hàng hóa, dịch vụ cung cấp phải
an toàn đối với người tiêu dùng trong quá
trình sử dụng, đáp ứng được các chuẩn kỹ
thuật liên quan đến sức khỏe và an toàn cho
người tiêu dùng
Vấn đề tiêu dùng bền vững: Thông qua việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ thân thiện với môi trường; cung cấp thông tin để giúp người tiêu dùng lựa chọn hàng hóa dịch vụ cũng như
sử dụng hàng hóa dịch vụ giảm thiểu ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe
Vấn đề giải quyết khiếu nại, tranh chấp của người tiêu dùng: Có các biện pháp để ngăn ngừa, giảm thiểu khiếu nại về sản phẩm cũng như thực hiện cơ chế giải quyết khiếu nại thích hợp và có hiệu quả
Vấn đề bảo mật dữ liệu cá nhân và đời tư của người tiêu dùng: Giới hạn việc thu thập các
dữ liệu cá nhân ở các thông tin cần thiết cho việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho người tiêu dùng với sự cho phép một cách tự nguyện của người tiêu dùng
Người tiêu dùng
Kiểm tra hàng hoá trước khi nhận; lựa chọn tiêu dùng hàng hoá, dịch vụ có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, không làm tổn hại đến môi trường, trái với thuần phong mỹ tục và đạo đức xã hội, không gây nguy hại đến tính mạng, sức khoẻ của mình và của người khác; thực hiện chính xác, đầy đủ hướng dẫn sử dụng hàng hoá, dịch vụ
Thông tin cho cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan khi phát hiện hàng hoá, dịch vụ lưu hành trên thị trường không bảo đảm an toàn, gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại đến tính mạng, sức khoẻ, tài sản của người tiêu dùng; hành vi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hoá, dịch vụ xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng Góp ý kiến với tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hoá, dịch vụ về giá cả, chất lượng hàng hoá, dịch vụ, phong cách phục vụ, phương thức giao dịch và nội dung khác liên quan đến giao dịch giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hoá, dịch vụ
Tham gia xây dựng và thực thi chính sách, pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Trang 7Yêu cầu bồi thường thiệt hại khi hàng hoá,
dịch vụ không đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ
thuật, chất lượng, số lượng, tính năng, công
dụng, giá cả hoặc nội dung khác mà tổ chức,
cá nhân kinh doanh hàng hoá, dịch vụ đã công
bố, niêm yết, quảng cáo hoặc cam kết
Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hoặc đề nghị tổ
chức xã hội khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của
mình theo quy định của Luật này và các quy
định khác của pháp luật có liên quan
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 GS.TS Trần Minh Đạo, (2012) Marketing căn bản, Nxb Đại học Kinh tế quốc dân;
2 Báo cáo 9 tháng đầu năm 2013 của Chi cục quản lý thị trường, Sở Công thương Thái Nguyên
3 Quyết định số 655/QĐ-UBND ngày 03/4/2012 của UBND tỉnh Thái Nguyên;
4 Quyết định phê duyệt điều lệ Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Thái Nguyên, số 2026/QĐ-UBND tỉnh Thái Nguyên ngày 11/9/2012
5 Báo cáo 6 tháng đầu năm 2013 của Hội bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng Thái Nguyên, Sở Công Thương
SUMMARY
AWARENESS OF CONSUMER PROTECTION LAWS
OF THE PEOPLE IN THAI NGUYEN CITY
Dao Thi Huong *
College of Economics and Business Administration - TNU
Law to protect the interests of consumers come into effect from the date of 1/7/2011, this was more than a year to go into practice, however, this law is still unfamiliar to the majority of consumers city Thai Nguyen Consumer Protection Act has yet to develop the practical effect of raising awareness problem for the whole society, as well as prevention of new phenomena that arise in the process of international economic integration as recommended behavior Commerce, dishonest advertising, illegal multi-level marketing frauds Currently, many consumers are not aware of the Law on Protection of Consumers' Rights, even the most practical thing, which is 8 its rights as a consumer has been written in the Law, that was legal legal recognition and protection
To be a wise consumer, choosing safe products for personal health and consumer community, the need is very clear about consumer protection laws
Keywords: consumers protection laws, Thai Nguyen city
Ngày nhận bài:31/12/2013 ; Ngày phản biện:16/01/2014; Ngày duyệt đăng: 17/3/2014
Phản biện khoa học: PGS TS Đỗ Thị Bắc – Trường Đại học Kinh tế & Quản trị Kinh doanh - ĐHTN
*
Tel: 0919 024338, Email:huongdt2710@gmail.com