Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 2: Nhà nước CHXHCN Việt Nam

Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 2: Nhà nước CHXHCN Việt Nam cung cấp cho người học các kiến thức về bản chất của nhà nước CHXHCN, đặc điểm nhà nước CHXHCN Việt Nam, hình thức nhà nước Việt Nam,... Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

NHÀ N ƯỚ C CHXHCN 

Vi T NAM Ệ

I. B N CH T Ả Ấ

đ o ạ

Đi u 2 Hi n pháp Vi t Nam ề ế ệ

  “Nhà  N ướ c  CH  XHCN  VN  là  Nhà  N ướ c  c a  ủ

và t ng l p trí th c” ầ ớ ứ  

II. Đ C ĐI M Ặ Ể

b.  Nhà  Nư c  c a  t t  c   các  dân  t c  trên  lãnh  ớ ủ ấ ả ộ

th  VN, là bi u hi n c a kh i  ổ ể ệ ủ ố đ i  ạ đoàn k t các  ế

•M i  chính  sách  c a  Nhà  Nọ ủ ư c ớ đ u  vì  l i  ích ề ợ

c a  nhân  dân,  t t  c   m i  dân  t c ủ ấ ả ọ ộ đ u  bình ề

đ ng. ẳ

•Các  dân  t c ộ đ u  có  quy n  dùng  ti ng  nói  và ề ề ế

II. Đ C ĐI M Ặ Ể

dân.

•Công dân có đ  quy n t  do, dân ch  trên các ủ ề ự ủ

lĩnh v c c a ự ủ đ i  s ng và cũng ph i th c hi n ờ ố ả ự ệ

m i nghĩa v  c a mình trọ ụ ủ ư c Nhà Nớ ư c. ớ

•Nhà Nư c tôn tr ng các quy n t  do c a công ớ ọ ề ự ủdân

II. Đ C ĐI M Ặ Ể

Nhà Nư c t o m i ớ ạ ọ đi u ki n cho công dân: ề ệ

•Tham gia vào v n ấ đ  qu n lý Nhà Nề ả ư c ớ

•Tham gia vào phát tri n kinh t   ể ế

•Tham gia gi i quy t các v n ả ế ấ đ  xã h i ề ộ

•M i  t ng  l p ọ ầ ớ đ u ề đư c  hợ ư ng  phúc  l i  t   Nhà ở ợ ừ

Nư c,  nh t  là  nh ng  ớ ấ ữ đ i  t ố ư ng  khó  kh ợ ăn  thì  Nhà 

III. HÌNH TH C NHÀ NỨ Ư ỚC VI T NAMỆ

­ Nhà nư c c ng hòa dân ch : là nhà nớ ộ ủ ư c ớ

ti n b  nh tế ộ ấ

­ Quy n l c nhà nề ự ư c thu c v  nhân dânớ ộ ề

­ Cơ quan quy n l c cao nh t ề ự ấ đư c nhân dân ợ

b u c  ầ ử

III. HÌNH TH C NHÀ NỨ Ư ỚC VI T NAMỆ

III. HÌNH TH C NHÀ NỨ Ư ỚC VI T NAMỆ

III. BỘ MÁY NHÀ NƯỚC VIỆT

NAM  

nhi m v  c a Nhà N ệ ụ ủ ư c ớ  

• NGUYÊN  T C  T P  QUY N  trong  b   máy Ắ Ậ Ề ộnhà nư c.ớ

NHÀ NƯỚC  VIỆT NAM

CQ 

QUYỀN LỰC HÀNH PHÁPCQ TƯ PHÁPCQ KIỂM SÁTCQ

1. Cơ quan quy n l c: ề ự

• Đi u 6 Hi n pháp:ề ế

1.1 Qu c h i ố ộ

• C  quan đ i bi u cao nh t c a nhân dânơ ạ ể ấ ủ

• C  quan quy n l c cao nh t c a nhà nơ ề ự ấ ủ ước.

• Có quy n: l p pháp, hành pháp và t  phápề ậ ư

• C  quan duy nh t có quy n l p hi n và l p ơ ấ ề ậ ế ậ

pháp

1.1 Qu c h i ố ộ

• Quy t  đ nh  nh ng  chính  sách  c   b n  v   đ i ế ị ữ ơ ả ề ố

n i và đ i ngo i, nhi m v  kinh t  ­ xã h i, ộ ố ạ ệ ụ ế ộ

qu c  phòng,  an  ninh  c a  đ t  nố ủ ấ ước,  nh ng ữnguyên t c ch  y u v  t  ch c và ho t đ ng ắ ủ ế ề ổ ứ ạ ộ

c a b  máy nhà nủ ộ ước, v  quan h  xã h i và ề ệ ộ

ho t đ ng c a công dân.ạ ộ ủ

• Th c hi n quy n giám sát t i cao đ i v i toàn ự ệ ề ố ố ớ

b  ho t đ ng c a Nhà nộ ạ ộ ủ ước. 

1.1.1  y ban th Ủ ườ ng v  qu c h i ụ ố ộ

• là c  quan thơ ường tr c c a Qu c h i. ự ủ ố ộ

• U  ban thỷ ường v  Qu c h i g m có Ch  t ch ụ ố ộ ồ ủ ị

Qu c h i, các Phó Ch  t ch Qu c h i và các ố ộ ủ ị ố ộ

U  viên.ỷ

• Thành viên U  ban thỷ ường v  Qu c h i ụ ố ộ

không th  đ ng th i là thành viên Chính ph , ể ồ ờ ủlàm vi c theo ch  đ  chuyên trách ệ ế ộ

y ban th ng v  qu c h i

• H p m i tháng ít nh t m t l nọ ỗ ấ ộ ầ

• U  ban thỷ ường v  Qu c h i làm vi c theo ụ ố ộ ệ

ch  đ  h i ngh  và quy t đ nh theo đa s ế ộ ộ ị ế ị ố

• Phiên h p c a U  ban thọ ủ ỷ ường v  Qu c h i ụ ố ộ

ph i có ít nh t hai ph n ba t ng s  thành viên ả ấ ầ ổ ố

U  ban thỷ ường v  Qu c h i tham dụ ố ộ ự.  

1.1.2 H i đ ng dân t c và các  y  ộ ồ ộ ủ

ban

• Là nh ng c  quan c a Qu c h i, làm vi c ữ ơ ủ ố ộ ệ

theo ch  đ  t p th  và quy t đ nh theo đa s ế ộ ậ ể ế ị ố

• Nhi m k  c a H i đ ng dân t c và các U  ệ ỳ ủ ộ ồ ộ ỷ

ban c a Qu c h i theo nhi m k  c a Qu c ủ ố ộ ệ ỳ ủ ố

h i. ộ

• Ch u  trách  nhi m  và  báo  cáo  công  tác  trị ệ ước 

Qu c h i; ố ộ

1.1.2 H i đ ng dân t c và các  y  ộ ồ ộ ủ

ban

• Nhi m v  th m tra d  án lu t, ki n ngh  v  lu t, d  ệ ụ ẩ ự ậ ế ị ề ậ ự

án pháp l nh và các d  án khác; th m tra nh ng báo  ệ ự ẩ ữ cáo  đ ượ c  Qu c  h i  ho c  U   ban  th ố ộ ặ ỷ ườ ng  v   Qu c  ụ ố

h i giao; ộ

• trình Qu c h i, U  ban thố ộ ỷ ường v  Qu c h i ý ki n ụ ố ộ ế

v  ch ề ươ ng trình xây d ng lu t, pháp l nh; th c hi n  ự ậ ệ ự ệ quy n  giám  sát;  ki n  ngh   v i    U   ban  th ề ế ị ớ ỷ ườ ng  v   ụ

Qu c  h i  v   vi c  gi i  thích  Hi n  pháp,  lu t,  pháp  ố ộ ề ệ ả ế ậ

l nh  và  nh ng  v n  đ   trong  ph m  vi  nhi m  v ,  ệ ữ ấ ề ạ ệ ụ

1.1.2 H i đ ng dân t c và các  y  ộ ồ ộ ủ

ban

• H i đ ng dân t c, U  ban c a Qu c h i có ộ ồ ộ ỷ ủ ố ộquy n ki n ngh  U  ban thề ế ị ỷ ường v  Qu c h i ụ ố ộxem xét trình Qu c h i vi c b  phi u tín ố ộ ệ ỏ ế

nhi m đ i v i nh ng ngệ ố ớ ữ ười gi  các ch c v  ữ ứ ụ

do Qu c h i b u ho c phê chu n. ố ộ ầ ặ ẩ

1.2 H i  ộ đ ng nhân dân ồ

• Cơ  quan  quy n  l c  nhà  nề ự ư c   ớ ở đ a  phị ương, 

đ i di n cho ý chí, nguy n v ng và quy n làm ạ ệ ệ ọ ề

ch   c a  nhân  dân,  do  nhân  dân  đ a  phủ ủ ị ương 

b u  ra,  ch u  trách  nhi m  trầ ị ệ ước  nhân  dân  đ a ị

phương và c  quan nhà nơ ướ ấc c p trên. 

• Thành  l p  theo ậ đơn  v   hành  chính  lãnh  th  ị ổtương  ngứ

1.2 H i  ộ đ ng nhân dân ồ

• H p thọ ường l  m i năm hai k ệ ỗ ỳ

• H i đ ng nhân dân t  ch c các k  h p chuyên ộ ồ ổ ứ ỳ ọ

đ  ho c k  h p b t thề ặ ỳ ọ ấ ường theo đ  ngh  c a ề ị ủ

Ch  t ch H i đ ng nhân dân, Ch  t ch U  ban ủ ị ộ ồ ủ ị ỷnhân  dân  cùng  c p  ho c  khi  có  ít  nh t  m t ấ ặ ấ ộ

ph n ba t ng s  đ i bi u H i đ ng nhân dân ầ ổ ố ạ ể ộ ồcùng c p yêu c u ấ ầ

•  Nhi m k  c a Chính ph  theo nhi m k  c a ệ ỳ ủ ủ ệ ỳ ủ

Qu c h i. Khi Qu c h i h t nhi m k , Chính ố ộ ố ộ ế ệ ỳ

ph  ti p t c làm nhi m v  cho đ n khi Qu c ủ ế ụ ệ ụ ế ố

h i khố m i thành l p Chính ph  m i.ộ ớ ậ ủ ớ

• Đứng đầu: Thủ tướng chính phủ

•  Chính ph  làm vi c theo ch  đ  k t h p trách ủ ệ ế ộ ế ợnhi mệ  c a t p th  v i vi c đ  cao quy n h n ủ ậ ể ớ ệ ề ề ạ

và trách nhi m cá nhân c a Th  tệ ủ ủ ướng và c a ủ

m i thành viên Chính ph  ỗ ủ

• Hình th c ho t đ ng c a t p th  Chính ph  là ứ ạ ộ ủ ậ ể ủ

phiên h p Chính ph ọ ủ

• Chính ph  h p thủ ọ ường k  m i tháng m t l n. ỳ ỗ ộ ầ

T  ch c chính ph ổ ứ ủ

• B  và cộ ơ quan ngang bộ

CHÍNH PHỦ

THỦ TƯỚNG

• B ,  c   quan  ngang  b   là  c   quan  c a  Chính ộ ơ ộ ơ ủ

ph ,  th c  hi n  ch c  năng  qu n  lý  nhà  nủ ự ệ ứ ả ước 

đ i  v i  ngành  ho c  lĩnh  v c  công  tác  trong ố ớ ặ ự

ph m vi c  nạ ả ước;  qu n lý nhà nả ước các d ch ị

v  công thu c ngành, lĩnh v c; th c hi n đ i ụ ộ ự ự ệ ạ

di n ch  s  h u ph n v n c a nhà nệ ủ ở ữ ầ ố ủ ướ ạc t i doanh nghi p có v n nhà nệ ố ước 

2.2  y ban nhân dân Ủ

2.2  y ban nhân dân Ủ

• U  ban nhân dân m i tháng h p ít nh t m t ỷ ỗ ọ ấ ộ

l n. ầ

• Các  quy t  đ nh  c a  U   ban  nhân  dân  ph i ế ị ủ ỷ ả

được quá n a t ng s  thành viên U  ban nhân ử ổ ố ỷdân bi u quy t tán thành.ể ế

2.2  y ban nhân dân Ủ

• UBND th c hi n các nhi m v  qu n lý nhà ự ệ ệ ụ ả

nướ ạ ịc t i đ a phương các m t c a cu c s ng ặ ủ ộ ố

xã h i ( kinh t , văn hóa­ xã h i, qu c phòng, ộ ế ộ ố

an ninh, nông nghi p, công nghi p, thệ ệ ương 

m i,  đ t đai, giao thông, đô th , giáo d c, đào ạ ấ ị ụ

t o, y t …)ạ ế

3. Cơ quan xét x : ử

• Tòa án nhân dân

• Hình thành t  c  quan quy n l c nhà nừ ơ ề ự ước.

• Th c hi n ch c năng xét xự ệ ứ ử

3. Cơ quan xét x : ử

“Tòa  án  có  nhi m  v   b o  v   pháp  ch   xã  h i  ệ ụ ả ệ ế ộ

ch  nghĩa; b o v  ch   ủ ả ệ ế đ  xã h i ch  nghĩa và  ộ ộ ủ

c a nhà n ủ ư c, c a t p th ; b o v  tính m ng,  ớ ủ ậ ể ả ệ ạ tài  s n,  t   do,  danh  d   và  nhân  ph m  c a  ả ự ự ẩ ủ công dân.”

• Nguyên t c: khi xét x , th m phán và h i ắ ử ẩ ộ

th m nhân dân ch  tuân theo pháp lu t.ẩ ỉ ậ

VKSND TỐI CAO

VKSND

CẤP TỈNH

VKS QUÂN SỰ

5. CH  T CH N Ủ Ị Ư C Ớ

• Ngư i ờ đ ng ứ đ u Nhà nầ ư c VNớ

• Do Qu c H i b u ra trong s  ố ộ ầ ố đ i bi u QHạ ể

• Thay m t Nhà nặ ư c VN trong vi c ớ ệ đ i n i và ố ộ

đ i ngo iố ạ

• Nhi m k : theo nhi m k  c a qu c h iệ ỳ ệ ỳ ủ ố ộ

5. CH  T CH N Ủ Ị Ư C Ớ

• Lu t pháp:ậ

• Công b  Hi n pháp, Lu t, pháp l nhố ế ậ ệ

• Ký k t ế đi u ề ư c qu c tớ ố ế