Bài giảng Pháp luật đại cương: Chương 2 - ThS. Nguyễn Hữu Lạc

Bài giảng Pháp luật đại cương: Chương 2 cung cấp cho người học các kiến thức: Khái niệm, thuộc tính, hình thức pháp luật, quy phạm pháp luật và văn bản quy phạm pháp luật, quan hệ pháp luật,...

CH ƯƠ NG II

I. Khái ni m, thu c tính, hình th c pháp lu t ệ ộ ứ ậ

Ban hành VBPL m iớ

1 Khái ni m pháp lu tệ ậ

Pháp lu t là h  th ng các quy t c x  s  chung ậ ệ ố ắ ử ự

do  nhà  nước  ban  hành  (ho c  th a  nh n)  đ   đi u ặ ừ ậ ể ề

ch nh các quan h  xã h i phù h p v i ý c a giai c p ỉ ệ ộ ợ ớ ủ ấ

th ng tr  và đố ị ược nhà nước b o đ m th c hi nả ả ự ệ

Con đường hình thành pháp luật

2. Thu c tính c  b n c a pháp lu t ộ ơ ả ủ ậ

Các thuộc tính

của pháp luật

Tính quy phạm phổ biến)

Tính xác định chặt chẽ

về mặt hình thức Tính được bảo đảm bằng nhà nước

3. Hình th c pháp lu t ứ ậ

Hình th c c a pháp lu t là ph ứ ủ ậ ươ ng th c  ứ

t n  t i  c a  pháp  lu t.  Có  ba  hình  th c  pháp  ồ ạ ủ ậ ứ

lu t c  b n trên th  gi i: t p quán pháp, ti n  ậ ơ ả ế ớ ậ ề

l  pháp và văn b n quy ph m pháp lu t ệ ả ạ ậ

Ngoài  ra,    các  qu c  gia  h i  giáo  còn  có  ở ố ồ tôn giáo pháp.

❑ T p quán pháp ậ

Là nh ng t p quán l u truy n trong xã h i,  ữ ậ ư ề ộ

phù h p v i l i  ích c a giai c p th ng tr   đã  ợ ớ ợ ủ ấ ố ị

đ ượ c Nhà n ướ c th a nh n, làm cho chúng tr   ừ ậ ở

thành  nh ng  quy  t c  x   s   mang  tính  b t  ữ ắ ử ự ắ

bu c chung và đ ộ ượ c Nhà n ướ c đ m b o th c  ả ả ự

hi n ệ

◻ Ti n l  pháp ề ệ

Là các quy t đ nh, cách gi i quy t v  vi c  ế ị ả ế ụ ệ

c a các c  quan hành chính ho c xét x  đ ủ ơ ặ ử ượ c  Nhà  n ướ c  th a  nh n  là  khuôn  m u  đ   gi i  ừ ậ ẫ ể ả

quy t nh ng v  vi c t ế ữ ụ ệ ươ ng t ự

❑  Văn b n Quy ph m pháp lu t:  ả ạ ậ

Là  văn  b n  do  c   quan  nhà  n ả ơ ướ c  có  th m  ẩ

quy n ban hành, ch a đ ng nh ng quy t c x   ề ứ ự ữ ắ ử

s   mang  tính  b t  bu c  chung,  g m:  văn  b n  ự ắ ộ ồ ả

lu t và văn b n d ậ ả ướ i lu t ậ

II. QUY PH M PHÁP LU T VÀ VĂN B N  Ạ Ậ Ả

QUY PH M PHÁP LU T Ạ Ậ

1. Quy ph m pháp lu t ạ ậ

Khái ni m ệ :  Là  nh ng  quy  t c  x   s   mang  tính  ữ ắ ử ự

b t bu c chung do nhà n ắ ộ ướ c đ t ra ho c th a nh n  ặ ặ ừ ậ

và b o đ m th c hi n ý chí và l i ích c a giai c p  ả ả ự ệ ợ ủ ấ

th ng  tr   nh m  đi u  ch nh  các  quan  h   xã  h i  c   ố ị ằ ề ỉ ệ ộ ơ

b n theo nh ng đ nh h ả ữ ị ướ ng c a nhà n ủ ướ c.

Kho n 1 – Đi u 100 B  lu t Hình s  1999 ả ề ộ ậ ự  

“1.  Người  nào  đ i  x   tàn  ác,  thố ử ường  xuyên  c ứ

hi p, ngế ược đãi ho c làm nh c ngặ ụ ườ ệi l  thu c mình làm ộ

người đó t  sát thì b  ph t tù t  hai năm đ n b y năm.”ự ị ạ ừ ế ả

Phân bi t quy ph m pháp lu t v i Quy ph m xã  ệ ạ ậ ớ ạ

2. C u trúc c a QPPL ấ ủ

Chế tài

Giả định

2. C u trúc c a QPPL ấ ủ

2.1. Gi  đ nh ả ị

Đây là b  ph n c a quy ph m pháp lu t trong  ộ ậ ủ ạ ậ

đó nêu lên nh ng hoàn c nh, đi u ki n có th  x y  ữ ả ề ệ ể ả

ra trong đ i s ng th c t ờ ố ự ế mà cá nhân hay t  ch c s   ổ ứ ẽ

g p  và  ph i  làm  theo  h ặ ả ướ ng  d n  c a  quy  ph m  ẫ ủ ạ pháp lu t ậ

=> Tr  l i cho câu h i:  ả ờ ỏ Ai, khi nào, đi u ki n hoàn  ề ệ

c nh nào? ả

Ví d : “ Đi u 102. T i không c u giúp ng ụ ề ộ ứ ườ i đang  trong tình tr ng nguy hi m đ n tính m ng ạ ể ế ạ

1.  Ng ườ i nào th y ng ấ ườ i khác đang   trong  ở

tình  tr ng  nguy  hi m  đ n  tính  m ng,  tuy  có  đi u  ạ ể ế ạ ề

ki n mà không c u giúp d n đ n h u qu  ng ệ ứ ẫ ế ậ ả ườ i 

đó ch t ế , thì b  ph t c nh cáo, c i t o không giam  ị ạ ả ả ạ

gi  đ n hai năm ho c ph t tù t  ba tháng đ n hai  ữ ế ặ ạ ừ ế

năm”. 

( B  lu t Hình s  năm 1999) ộ ậ ự

 Gi  đ nh: Ng ả ị ườ i nào   ng ườ i đó ch t  ế

2. C u trúc c a QPPL ấ ủ

2.2. Quy đ nh ị

Quy đ nh  ị là b  ph n trung tâm c a QPPL nêu  ộ ậ ủ lên nh ng quy t c x  s  mà cá nhân hay t  ch c    ữ ắ ử ự ổ ứ ở vào hoàn c nh, đi u ki n đã nêu trong b  ph n gi   ả ề ệ ộ ậ ả

đ nh đ ị ượ c phép ho c bu c ph i th c hi n ặ ộ ả ự ệ

=> Tr  l i cho câu h i:  ả ờ ỏ Ph i làm gì? Đ ả ượ c làm gì?  Không đ ượ c làm gì? Làm nh  th  nào? ư ế

Ví d : ụ

“ Công dân  có quy n t  do kinh doanh theo quy  ề ự

đ nh c a pháp lu t ị ủ ậ ”.

(Đi u 57 Hi n pháp 1992) ề ế

 Ph n quy đ nh: có quy n …pháp lu t ầ ị ề ậ

“ Công dân  có nghĩa v  đóng thu  và lao đ ng  ụ ế ộ

công ích theo quy đ nh c a pháp lu t ị ủ ậ ”.

 (Đi u 80 Hi n pháp 1992) ề ế

 Ph n quy đ nh: có nghĩa v    pháp lu t ầ ị ụ ậ

Ví d :  ụ

“ Đi u 241. Xác l p quy n s  h u đ i v i v t do  ề ậ ề ở ữ ố ớ ậ

ng ườ i khác đánh r i, b  quên ơ ỏ  

1. Người nh t đặ ược v t do ngậ ười khác đánh r i ho c ơ ặ

b  quên mà bi t đỏ ế ược đ a ch  c a ngị ỉ ủ ười đánh r i ho c b  ơ ặ ỏquên  thì  ph i  thông  báo  ho c  tr   l i  v t  cho  ngả ặ ả ạ ậ ười  đó; 

n u không bi t đ a ch  c a ngế ế ị ỉ ủ ười đánh r i ho c b  quên ơ ặ ỏthì ph i thông báo ho c giao n p cho U  ban nhân dân xã, ả ặ ộ ỷ

phường,  th  tr n ho c công  an c  s  g n nh t  đ  thông ị ấ ặ ơ ở ầ ấ ểbáo công khai cho ch  s  h u bi t mà nh n l i ủ ở ữ ế ậ ạ ”

   ( B  lu t Dân s  năm 2005) ộ ậ ự

2.3. Ch  tài ế

Ch  tài là b  ph n c a QPPL nêu lên nh ng  ế ộ ậ ủ ữ

bi n pháp tác đ ng mà nhà n ệ ộ ướ ẽ c s  áp d ng đ i v i  ụ ố ớ

ch   th   không  th c  hi n  ho c  th c  hi n  không  ủ ể ự ệ ặ ự ệ đúng  m nh  l nh  c a  nhà  n ệ ệ ủ ướ c  đã  nêu  trong  ph n  ầ quy đ nh c a QPPL ị ủ

=> Tr  l i cho câu h i:  ả ờ ỏ H u qu  s  nh  th  nào  ậ ả ẽ ư ế

n u vi ph m? ế ạ

Vd: “ Đi u 102. T i không c u giúp ng ề ộ ứ ườ i 

đang trong tình tr ng nguy hi m đ n tính m ng ạ ể ế ạ

1. Ng ườ i nào th y ng ấ ườ i khác đang   trong  ở

tình tr ng nguy hi m đ n tính m ng, tuy có đi u  ạ ể ế ạ ề

ki n mà không c u giúp d n đ n h u qu  ng ệ ứ ẫ ế ậ ả ườ i 

đó ch t, thì b  ph t c nh cáo, c i t o không giam  ế ị ạ ả ả ạ

gi  đ n hai năm ho c ph t tù t  ba tháng đ n hai  ữ ế ặ ạ ừ ế

năm”. 

( B  lu t Hình s  năm 1999) ộ ậ ự

 Ch  tài: thì b  ph t   hai năm ế ị ạ

Ví d : “ Đi u 146. T i cụ ề ộ ưỡng ép k t hôn ho c c n tr  hôn ế ặ ả ở

nhân t  nguy n, ti n bự ệ ế ộ

 Người nào cưỡng ép người khác k t hôn trái v i s  t  ế ớ ự ựnguy n c a h , c n tr  ngệ ủ ọ ả ở ười khác k t hôn ho c duy trì quan ế ặ

h  hôn nhân t  nguy n, ti n b  b ng cách hành h , ngệ ự ệ ế ộ ằ ạ ược đãi, 

uy hi p tinh th n, yêu sách c a c i ho c b ng th  đo n khác ế ầ ủ ả ặ ằ ủ ạ

đã b  x  ph t hành chính v  hành vi này mà còn vi ph m, thì b  ị ử ạ ề ạ ị

ph t c nh cáo, c i t o không giam gi  đ n ba năm ho c ph t ạ ả ả ạ ữ ế ặ ạ

tù t  ba tháng đ n ba năm”.ừ ế

  ( B  lu t Hình s  năm 1999)ộ ậ ự

◻  Đi u 93. T i gi t ngề ộ ế ười

III – QUAN H  PHÁP LU T Ệ Ậ

1. Khái ni m QHPL ệ

2. C u trúc QHPL ấ

3. S  ki n pháp lý ự ệ

1. Khái ni m ệ

1.1. Đ nh nghĩa ị

Quan h  pháp lu t  ệ ậ là hình th c pháp lý c a  ứ ủ quan  h   xã  h i.  Hình  th c  pháp  lý  này  xu t  hi n  ệ ộ ứ ấ ệ trên c  s  s  đi u ch nh c a QPPL đ i v i các quan  ơ ở ự ề ỉ ủ ố ớ

h   xã  h i  t ệ ộ ươ ng  ng  làm  phát  sinh  các  quy n  và  ứ ề nghĩa v  pháp lý c a các bên tham gia quan h  đó ụ ủ ệ

Ví d :  ụ

Đi u 14. T  ch c đăng ký k t hônề ổ ứ ế

Khi t  ch c đăng ký k t hôn ph i có m t hai bên nam,  ổ ứ ế ả ặ

n  k t hôn. Đ i di n c  quan đăng ký k t hôn yêu c u hai bên  ữ ế ạ ệ ơ ế ầ cho bi t ý mu n t  nguy n k t hôn, n u hai bên đ ng ý k t hôn  ế ố ự ệ ế ế ồ ế thì đ i di n c  quan đăng ký k t hôn trao Gi y ch ng nh n k t  ạ ệ ơ ế ấ ứ ậ ế hôn cho hai bên.

( Lu t Hôn nhân và gia đình năm 2000) ậ

QHPL được b o đ m th c hi n b i  s c ả ả ự ệ ở ứ

m nh cạ ưỡng ch  c a nhà nế ủ ước

◻  Căn c  vào tính ch t nghĩa v  đứ ấ ụ ược trao cho các bên tham  gia: 

2. C u trúc c a QHPL ấ ủ

Ch  thủ ể N i dungộ Khách thể

QUAN H  PHÁP LU T Ệ Ậ

2.1. Ch  th  c a QHPL ủ ể ủ

Ch  th  c a QHPL là nh ng bên tham gia vào  ủ ể ủ ữ

quan h  pháp lu t, trên c  s  nh ng quy n và  ệ ậ ơ ở ữ ề

nghĩa v  pháp lý do pháp lu t quy đ nh ụ ậ ị

­ Đ  có th  tr  thành ch  th  c a QHPL, cá nhân  ể ể ở ủ ể ủ

và t  ch c ph i có đi u ki n gì? ổ ứ ả ề ệ

2.2. Khách th  c a quan h  pháp lu t ể ủ ệ ậ

Là t t c  nh ng gì mà các bên mong mu n đ t đấ ả ữ ố ạ ược khi tham gia vào quan h  pháp lu t đó .ệ ậ

Nh ng giá  tr   v t  ch t,  tinh th n  mà các t   ch c, cá ữ ị ậ ấ ầ ổ ứnhân mong mu n đ t đố ạ ược nh m tho  mãn các l i ích, nhu ằ ả ợ

c u c a mình khi tham gia vào các QHXH.ầ ủ

­ Khách th  chính là đ ng l c thúc đ y các ch  th  tham ể ộ ự ẩ ủ ểgia QHPL

Ví d :ụ

  ­  L i ích v t ch t: tài s nợ ậ ấ ả

­ L i ích tinh th n: s c kho , danh d , tính m ng,  ợ ầ ứ ẻ ự ạ

2.3. N i dung c a quan h  pháp lu t ộ ủ ệ ậ

Là t ng th  nh ng quy n ch  th  và nghĩa v   ổ ể ữ ề ủ ể ụ pháp lý c a các bên ch  th  tham gia.  ủ ủ ể

N i  dung  c a  quan  h   pháp  lu t  đ ộ ủ ệ ậ ượ c  xem  xét trên hai khía c nh: Quy n ch  th  và nghĩa v   ạ ề ủ ể ụ pháp lý c a ch  th ủ ủ ể

◻  Quy n ch  thề ủ ể

Quy n ch  th  là kh  năng x  s  c a ch  th  theo ề ủ ể ả ử ự ủ ủ ểcách th c nh t đ nh đứ ấ ị ược pháp lu t cho phép và đậ ược b o ả

v  b ng s  cệ ằ ự ưỡng ch  c a nhà nế ủ ước

 Ví d : Công dân có quy n khi u n i, t  cáoụ ề ế ạ ố

Đ c đi m: ặ ể

­  Quy n  c a  ch   th   là  kh   năng  đề ủ ủ ể ả ược  hành  đ ng ộtrong khuôn kh  do quy ph m pháp lu t xác đ nh trổ ạ ậ ị ước

­  Quy n  c a  ch   th   là  kh   năng  c a  ch   th   yêu ề ủ ủ ể ả ủ ủ ể

c u ch  th  bên kia th c hi n nghĩa v  c a h  ho c ch m ầ ủ ể ự ệ ụ ủ ọ ặ ấ

d t các hành đ ng c n tr  vi c th c hi n quy n c a mình.ứ ộ ả ở ệ ự ệ ề ủ

Đ c đi m:ặ ể

­ Quy n ch  th  là kh  năng c a ch  th  yêu c u các ề ủ ể ả ủ ủ ể ầ

c  quan nhà nơ ước có th m quy n b o v  quy n và l i ích ẩ ề ả ệ ề ợ

h p pháp c a mình b ng cách áp d ng các bi n pháp cợ ủ ằ ụ ệ ưỡng 

ch  c n thi t.ế ầ ế

◻  Nghĩa v  pháp lý ụ

­ Nghĩa v  pháp lý c a ch  th  là cách x  s  mà ụ ủ ủ ể ử ự

pháp lu t b t bu c ch  th  ph i ti n hành nh m đáp ậ ắ ộ ủ ể ả ế ằ

ng vi c th c hi n quy n c a ch  th  khác

 Ví d : Công dân có nghĩa v  n p thu  theo quy ụ ụ ộ ế

đ nh.ị

­  Trong  trường  h p  ch   th   x   s   không  đúng  v i  quy ợ ủ ể ử ự ớ

đ nh  c a  pháp  lu t,  nghĩa  v   s   đị ủ ậ ụ ẽ ược  Nhà  nước  đ m  b o ả ả

th c hi n b ng s  cự ệ ằ ự ưỡng ch ế

3. S  ki n pháp lý ự ệ

3.1  Đ nh  nghĩa: ị  S   ki n  pháp  lý ự ệ  là  nh ng  s   ữ ự

ki n  th c  t   mà  s   xu t  hi n  hay  m t  đi  c a  nó  ệ ự ế ự ấ ệ ấ ủ

g n li n v i s  hình thành, thay đ i, ch m d t quan  ắ ề ớ ự ổ ấ ứ

3.2. Phân lo iạ

Sự kiện

pháp lý

Sự biến pháp lý

Hành vi pháp lý

◻  S  bi n pháp lý ự ế

S   bi n  pháp  lý  là  nh ng  s   ki n  t   nhiên,  x y  ra ự ế ữ ự ệ ự ảkhông  ph   thu c  vào  ý  chí  ch   quan  c a  con  ngụ ộ ủ ủ ười,  nh  ưthiên  tai,  chi n  tranh,  d ch  b nh,  sinh,  t ,  tình  tr ng  s c ế ị ệ ử ạ ứ

kh e,   mà trong nh ng trỏ ữ ường h p nh t đ nh pháp lu t g n ợ ấ ị ậ ắ

s  t n t i c a chúng v i s  phát sinh, thay đ i ho c ch m ự ồ ạ ủ ớ ự ổ ặ ấ

d t QHPL.ứ

◻  Hành vi pháp lý

Hành vi pháp lý là nh ng s  ki n x y ra theo  ý  ữ ự ệ ả chí c a con ng ủ ườ i, là hình th c bi u hi n ý chí c a ch   ứ ể ệ ủ ủ

th   pháp  lu t,  mà  trong  nh ng  tr ể ậ ữ ườ ng  h p  nh t  đ nh,  ợ ấ ị pháp lu t g n s  t n t i c a nó v i s  phát sinh, thay  ậ ắ ự ồ ạ ủ ớ ự

đ i ho c ch m d t các QHPL.  ổ ặ ấ ứ

Hành vi

Hành động

Không hành động

Là cách xử sự chủ động của con người

Là cách xử sự thụ động của con người

Bi u h

i n

ể

ệ

V – TH C HI N PHÁP LU T, VI PH M PHÁP LU T VÀ TRÁCH NHI M PHÁP Ự Ệ Ậ Ạ Ậ Ệ

­  THPL  là  hành  vi  h p  pháp  c a  các  ch   th ,  bi u ợ ủ ủ ể ể

hi n dệ ướ ại d ng hành đ ng ho c không hành đ ng.ộ ặ ộ

­ Trong trường h p ch  th  không th c hi n ho c th c ợ ủ ể ự ệ ặ ự

hi n không đúng s  ph i ch u trách nhi m pháp lý do pháp ệ ẽ ả ị ệ

lu t quy đ nh.ậ ị

Đi u 207. T i đua xe trái phép (BLHS1999):ề ộ

1. Người nào đua trái phép xe ô tô, xe máy ho c các ặ

lo i xe khác có g n đ ng c  gây thi t h i cho s c kho , tài ạ ắ ộ ơ ệ ạ ứ ẻ

s n  c a  ngả ủ ười  khác  ho c  đã  b   x   ph t  hành  chính  v  ặ ị ử ạ ề

hành vi này ho c đã b  k t án v  t i này, ch a đặ ị ế ề ộ ư ược xoá án tích  mà  còn  vi  ph m,  thì  b   ph t  ti n  t   năm  tri u  đ ng ạ ị ạ ề ừ ệ ồ

đ n năm mế ươi tri u đ ng, c i t o không giam gi  đ n ba ệ ồ ả ạ ữ ế

năm ho c ph t tù t  ba tháng đ n ba năm. ặ ạ ừ ế

 Tuân th  pháp lu t có nghĩa là các ch  th  ki m ch  ủ ậ ủ ể ề ế

không th c hi n hành vi đua xe trái phép.ự ệ

■  Thi hành pháp lu t ậ

Thi hành pháp lu t là m t hình th c th c hi n pháp ậ ộ ứ ự ệ

lu t, trong đó ch  th  pháp lu t th c hi n nghĩa v  pháp ậ ủ ể ậ ự ệ ụ

lý c a mình b ng m t hành vi nh t đ nh.ủ ằ ộ ấ ị

◻ Thi hành pháp lu t ậ

 Đây là x  s  mang tính b t bu c c a ch  th  pháp ử ự ắ ộ ủ ủ ể

lu tậ

Thi hành pháp lu t tậ ương  ng v i QPPL b t bu c.ứ ớ ắ ộ

Trong trường h p ch  th  PL không th c hi n ho c ợ ủ ể ự ệ ặ

th c hi n không đúng s  ph i ch u trách nhi m pháp lý do ự ệ ẽ ả ị ệ

PL quy đ nh.ị

 Ví d :ụ

Đi u 32. Ngề ười đi bộ

1. Người đi b  ph i đi trên hè ph , l  độ ả ố ề ường; trường 

h p  đợ ường  không  có  hè  ph ,  l   đố ề ường  thì  người  đi  b  ộ

ph i đi sát mép đả ường

   ( Lu t giao thông đậ ường b  năm 2008)ộ

◻ S  d ng pháp lu t ử ụ ậ

S   d ng  pháp  lu t  là  hình  th c  th c  hi n  pháp  lu t ử ụ ậ ứ ự ệ ậ

trong đó các ch  th  th c hi n quy n ch  th  c a mình, t c ủ ể ự ệ ề ủ ể ủ ứ

là th c hi n nh ng đi u mà pháp lu t cho phép.ự ệ ữ ề ậ

 Đây là x  s  mang tính ch  đ ng c a ch  th  PL.ử ự ủ ộ ủ ủ ể

 S  d ng pháp lu t tử ụ ậ ương  ng v i các QPPL cho phép (trao ứ ớ

quy n).ề

 Trong trường h p ch  th  không th c hi n cũng không b  ợ ủ ể ự ệ ị

pháp lu t áp d ng trách nhi m pháp lý. ậ ụ ệ

Ví d :ụ

Đi u 631. Quy n th a k  c a cá nhân ề ề ừ ế ủ

Cá nhân có quy n l p di chúc đ  đ nh đo t tài s n ề ậ ể ị ạ ả

c a mình; đ  l i tài s n c a mình cho ngủ ể ạ ả ủ ười th a k  theo ừ ế

pháp lu t; hậ ưởng di s n theo di chúc ho c theo pháp lu t.ả ặ ậ

 ( B  lu t Dân s  năm 2005)ộ ậ ự

 Áp d ng pháp lu t ụ ậ

(Nghiên c u   ph n sau) ứ ở ầ

2. Áp d ng pháp lu t ụ ậ

  2.1. Đ nh nghĩa ị

Áp d ng pháp lu t là hình th c th c hi n pháp  ụ ậ ứ ự ệ

lu t,  trong  đó  Nhà  n ậ ướ c  thông  qua  các  c   quan  nhà  ơ

n ướ  có th m quy n ho c nhà ch c trách t  ch c cho  c ẩ ề ặ ứ ổ ứ các ch  th  pháp lu t th c hi n nh ng quy đ nh c a  ủ ể ậ ự ệ ữ ị ủ pháp  lu t  ho c  t   mình  căn  c   vào  nh ng  quy  đ nh  ậ ặ ự ứ ữ ị

c a pháp lu t đ  t o ra các quy t đ nh làm phát sinh,  ủ ậ ể ạ ế ị thay đ i, đình ch  ho c ch m d t nh ng quan h  pháp  ổ ỉ ặ ấ ứ ữ ệ

lu t c  th ậ ụ ể

❑ Khi x y ra tranh ch p v  quy n và nghĩa v  pháp lý  ả ấ ề ề ụ

gi a  các  bên  trong  QHPL  mà  h   không  th   t   gi i  ữ ọ ể ự ả quy t ế

◻  Trong m t s  QHPL mà NN th y c n thi t ph i tham  ộ ố ấ ầ ế ả gia đ  ki m tra, giám sát các bên tham gia quan h  đó  ể ể ệ hoăc xác nh n s  t n t i hay không t n t i c a m t  ậ ự ồ ạ ồ ạ ủ ộ

s  s  vi c s  ki n th c t ố ự ệ ự ệ ự ế

Ví d  1: ụ

Ví d  2:ụ

hình thành.

3

4

2.4. Các giai đo n áp d ng pháp lu t ạ ụ ậ

Bước 1: Phân tích nh ng tình ti t đã t o ra c u thành th c t  c a v  vi c đữ ế ạ ấ ự ế ủ ụ ệ ược xem xét.

Bước 2: l a ch n QPPL đ  gi i quy t v  vi c và làm sáng t  n i dung t  tự ọ ể ả ế ụ ệ ỏ ộ ư ưởng c a nó.ủ

Bước 3: ra văn b n áp d ng pháp lu tả ụ ậ

Bước 4: t  ch c th c hi n văn b n áp d ng pháp lu tổ ứ ự ệ ả ụ ậ

VI – VI PH M PHÁP LU T VÀ TRÁCH NHI M PHÁP LÝẠ Ậ Ệ

1. Vi ph m pháp lu tạ ậ

L i là tr ng thái tâm lý bên trong c a ng ỗ ạ ủ ườ i 

th c hi n hành vi vi ph m, ph n ánh thái đ   ự ệ ạ ả ộ

c a ng ủ ườ i đó đ i v i hành vi vi ph m và  ố ớ ạ

h u qu  c a hành vi đó ậ ả ủ

Căn 

c   ứ xác 

1 Vi ph m pháp lu t ạ ậ

1.3. Phân lo i vi ph m pháp lu t ạ ạ ậ

 Vi ph m k  lu t nhà n ạ ỷ ậ ướ c

44 33

1  Vi ph m pháp lu tạ ậ

1.4. C u thành vi ph m pháp lu tấ ạ ậ

C u thành  ấ VPPL

M t khách quan ặ

M t ch  quan ặ ủ Khách