Cuốn sách gồm các nội dung sau: Xây dựng kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo; tuyên truyền miệng; sử dụng báo chí và mạng lưới truyền thanh cơ sở; biên soạn và phát hành tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo; tư vấn pháp luật về khiếu nại, tố cáo; tổ chức thi tìm hiểu pháp luật về khiếu nại, tố cáo; phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Trang 1Đ án 1 1133/QĐTTg ề
M T S K NĂNG TUYÊN TRUY N, PH BI N Ộ Ố Ỹ Ề Ổ Ế
PHÁP LU T V KHI U N I, T CÁO Ậ Ề Ế Ạ Ố
(Tài li u tuyên truy n, ph bi n, giáo d c pháp ệ ề ổ ế ụ
lu t cho cán b , nhân dân xã, ph ậ ộ ở ườ ng, th tr n) ị ấ
Trang 2
TS. Nguy n Văn Kim – Hàm V trễ ụ ưởng V Pháp chụ ế
TS. Đ Gia Th – Nguyên V trỗ ư ụ ưởng V Pháp chụ ế
TS. Nguy n Qu c Văn – Phó V trễ ố ụ ưởng V Pháp chụ ế
Nguy n Tu n Anh Phó v trễ ấ ụ ưởng V Pháp chụ ế
CN. Nguy n Đình Bính – Thanh tra viên V Pháp chễ ụ ế
Trang 3so n và xu t b n cu n sách “ạ ấ ả ố M t s k năng tuyên truy n, ph bi n phápộ ố ỹ ề ổ ế
lu t v khi u n i, t cáo”ậ ề ế ạ ố
Cu n sách là tài li u c n thi t cho cán b làm công tác tuyên truy n, phố ệ ầ ế ộ ề ổ
bi n, giáo d c pháp lu t nói chung và pháp lu t v khi u n i, t cáo nói riêng;ế ụ ậ ậ ề ế ạ ố cung c p m t s k năng c b n v công tác tuyên truy n, ph bi n, giáo d cấ ộ ố ỹ ơ ả ề ề ổ ế ụ pháp lu t v khi u n i, t cáo nh m góp ph n nâng cao hi u qu công tác nàyậ ề ế ạ ố ằ ầ ệ ả
t i c s Cu n sách g m các n i dung sau:ạ ơ ở ố ồ ộ Xây d ng k ho ch ph bi n, giáo ự ế ạ ổ ế
d c pháp lu t v khi u n i, t cáo; tuyên ụ ậ ề ế ạ ố truy n mi ng; s ề ệ ử ụ báo chí và d ng
m ng l ạ ướ i truy n thanh c s ; biên so n và phát hành tài li u ề ơ ở ạ ệ ph bi n, ổ ế giáo
d c pháp lu t v khi u n i, t cáo; t ụ ậ ề ế ạ ố ư ấ pháp lu t v khi u n i, t cáo; t v n ậ ề ế ạ ố ổ
ch c thi tìm hi u pháp lu t v khi u n i, t cáo; p ứ ể ậ ề ế ạ ố h bi n, giáo d c pháp lu t ổ ế ụ ậ thông qua ho t đ ng gi i quy t khi u n i, t cáo ạ ộ ả ế ế ạ ố
Yêu c u v nghi p v ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, tầ ề ệ ụ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố cáo cũng r t đa d ng, ph c t p. Tuy nhiên, cu n sách này ch t p trung hấ ạ ứ ạ ố ỉ ậ ướ ng
d n m t s k năng c b n nh t, giúp ngẫ ộ ố ỹ ơ ả ấ ười làm công tác tuyên truy n, phề ổ
bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo c s có s ch đ ng và v nế ụ ậ ề ế ạ ố ở ơ ở ự ủ ộ ậ
d ng linh ho t trong th c t ụ ạ ự ế
Ban biên t p mong nh n đậ ậ ược s góp ý c a b n đ c đ không ng ngự ủ ạ ọ ể ừ
c i thi n ch t lả ệ ấ ượng cu n sách, nh m đáp ng yêu c u ngày càng cao c aố ằ ứ ầ ủ công tác tuyên truy n, ph bi n, giáo d c pháp lu t.ề ổ ế ụ ậ
Xin trân tr ng c m n!ọ ả ơ
Trang 4Chương I XÂY D NG K HO CH PH BI N, GIÁO D C PHÁP LU T VỰ Ế Ạ Ổ Ế Ụ Ậ Ề
KHI U N I, T CÁOẾ Ạ Ố
1. S c n thi t xây d ng k ho chự ầ ế ự ế ạ
Xây d ng k ho ch là vi c đ ra m t h th ng nh ng công vi c d đ nhự ế ạ ệ ề ộ ệ ố ữ ệ ự ị làm trong m t th i gian nh t đ nh v i cách th c, trình t , th i h n ti n hành cộ ờ ấ ị ớ ứ ự ờ ạ ế ụ
v y, đòi h i k ho ch đậ ỏ ế ạ ược xây d ng ph i có n i dung, hình th c cho phù h pự ả ộ ứ ợ
đ t đó có th t o ra s chuy n bi n căn b n trong nh n th c và nâng caoể ừ ể ạ ự ể ế ả ậ ứ
hi u bi t pháp lu t, ch p hành pháp lu t khi u n i, t cáo c a cán b , nhânể ế ậ ấ ậ ế ạ ố ủ ộ dân xã, phở ường, th tr n.ị ấ
Th hai, ứ ch th tham gia ph bi n giáo d c pháp lu t khi u n i t cáoủ ể ổ ế ụ ậ ế ạ ố cũng đa d ng, phong phú, không ch là cán b , c quan đạ ỉ ộ ơ ược giao ch trì, ph iủ ố
h p công tác này nh c quan thanh tra, c quan t pháp, c quan văn hoá,ợ ư ơ ơ ư ơ thông tin, các phương ti n thông tin đ i chúng, U ban M t tr n T qu c, H iệ ạ ỷ ặ ậ ổ ố ộ Nông dân mà còn c các ch th khác nh Ch t ch U ban nhân dân c p xã,ả ủ ể ư ủ ị ỷ ấ các cán b chuyên môn c a U ban. Bên c nh đó công tác tuyên truy n còn cóộ ủ ỷ ạ ề
th huy đ ng đông đ o ngể ộ ả ười dân nh t trư ổ ưởng t dân ph , trổ ố ưởng thôn, già làng, trưởng b n, nh ng ngả ữ ười có uy tín trong nhân dân cùng ph i h p v i cánố ợ ớ
b , c quan độ ơ ược giao nhi m v ệ ụ
Th ba ứ , công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo đòi h iổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ỏ tính t ch c cao, c n đổ ứ ầ ược tri n khai k p th i, liên t c, k t h p gi a tri n khaiể ị ờ ụ ế ợ ữ ể
Trang 5có tính tr ng tâm, tr ng đi m và t đó tri n khai nhân ra di n r ng. Công tácọ ọ ể ừ ể ệ ộ
ph bi n, giáo d c pháp lu t là c m t quá trình, vì v y, trổ ế ụ ậ ả ộ ậ ước m t ph i ch nắ ả ọ
m t s n i có tình hình khi u n i, t cáo ph c t p, công tác ti p dân, gi iộ ố ơ ế ạ ố ứ ạ ế ả quy t khi u n i, t cáo hi u qu th p, m t s đ a phế ế ạ ố ệ ả ấ ộ ố ị ương vùng sâu, vùng xa, dân t c thi u s , nh n th c pháp lu t c a ngộ ể ố ậ ứ ậ ủ ười dân còn nhi u h n ch , chúề ạ ế
tr ng c c u vùng, mi n đ t ch c ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi uọ ơ ấ ề ể ổ ứ ố ế ụ ậ ề ế
n i, t cáo, t vi c ch đ o đi m đ rút kinh nghi m và tri n khai nhân ra di nạ ố ừ ệ ỉ ạ ể ể ệ ể ệ
K ho ch ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo s là căn cế ạ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ẽ ứ
đ ki m tra, đánh giá, khen thể ể ưởng vi c th c hi n nhi m v ph bi n, giáoệ ự ệ ệ ụ ổ ế
d c pháp lu t v khi u n i, t cáo đ a phụ ậ ề ế ạ ố ở ị ương
2. Yêu c u c a k ho ch ầ ủ ế ạ
K ho ch ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo ph i đ m b oế ạ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ả ả ả các yêu c u sau: xác đ nh rõ m c tiêu, n i dung, bi n pháp, l trình th c hi nầ ị ụ ộ ệ ộ ự ệ
ph i có tính kh thi; phù h p v i th c ti n.ả ả ợ ớ ự ễ
C p xã, phấ ường, th tr n là n i tr c ti p tri n khai th c hi n k ho ch phị ấ ơ ự ế ể ự ệ ế ạ ổ
bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo, vì v y k ho ch càng c th ,ế ụ ậ ề ế ạ ố ậ ế ạ ụ ể càng chi ti t thì s càng thu n l i cho tri n khai trong th c t Bên c nh đó,ế ẽ ậ ợ ể ự ế ạ tình hình th c t c a m i đ a phự ế ủ ỗ ị ương không gi ng nhau, do đó k ho ch đố ế ạ ượ cxây d ng ph i bám sát vào đi u ki n kinh t , chính tr , xã h i c a đ a phự ả ề ệ ế ị ộ ủ ị ương.
Có nh v y, khi tri n khai k ho ch đó t i m i đ a phư ậ ể ế ạ ạ ỗ ị ương m i mang l i hi uớ ạ ệ
qu th c s ả ự ự
Trang 6Cũng c n ph i chú ý r ng vi c xây d ng k ho ch ph i đ t m c tiêu chungầ ả ằ ệ ự ế ạ ả ạ ụ là: t o ra s chuy n bi n căn b n trong nh n th c và nâng cao hi u hi t phápạ ự ể ế ả ậ ứ ể ế
lu t, ý th c tôn tr ng và ch p hành pháp lu t v khi u n i, t cáo c a cán b ,ậ ứ ọ ấ ậ ề ế ạ ố ủ ộ nhân dân xã, phở ường, th tr n; góp ph n ngăn ch n và h n ch hành vi viị ấ ầ ặ ạ ế
ph m pháp lu t v khi u n i, t cáo; gi gìn an ninh và tr t t an toàn xã h i;ạ ậ ề ế ạ ố ữ ậ ự ộ khai thác có hi u qu vi c ph bi n pháp lu t v khi u n i, t cáo thông quaệ ả ệ ổ ế ậ ề ế ạ ố
ho t đ ng ngh nghi p c a cán b làm công tác ti p dân, gi i quy t khi uạ ộ ề ệ ủ ộ ế ả ế ế
n i, t cáo c s ạ ố ở ơ ở
3. Căn c xây d ng k ho ch ứ ự ế ạ
K ho ch ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo đế ạ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ược xây d ngự
d a trên nh ng căn c ch y u sau:ự ữ ứ ủ ế
Quy t đ nh s 409/QĐTTg ngày 09/4/2012 c a Th tế ị ố ủ ủ ướng Chính ph vủ ề
vi c ban hành Chệ ương trình hành đ ng th c hi n K t lu n s 04KL/TW ngàyộ ự ệ ế ậ ố 19/4/2011 c a Ban Bí th Trung ủ ư ương Đ ng (khóa XI) v tăng cả ề ường s lãnhự
đ o c a Đ ng trong công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t, nâng cao ý th cạ ủ ả ổ ế ụ ậ ứ
ch p hành pháp lu t c a cán b , nhân dân; Quy t đ nh s 1133/QĐTTg ngàyấ ậ ủ ộ ế ị ố 15/7/2013 c a Th tủ ủ ướng Chính ph phê duy t và t ch c th c hi n các đ ánủ ệ ổ ứ ự ệ ề trong đó có đ án ề ti p t c tăng cế ụ ường công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t vổ ế ụ ậ ề khi u n i, t cáo xã, phế ạ ố ở ường, th tr n giai đo n 2013 – 2016ị ấ ạ
Căn c vào ứ chương trình, k ho ch tuyên truy n, ph bi n, giáo d c phápế ạ ề ổ ế ụ
lu t khi u n i, t cáo c a c p y, U ban nhân dân cùng c p và s ch đ o,ậ ế ạ ố ủ ấ ủ ỷ ấ ự ỉ ạ
hướng d n c a c p y, U ban nhân dân c p trên và c a các c quan ch cẫ ủ ấ ủ ỷ ấ ủ ơ ứ năng
Căn c tình nhi m v chính tr c a đ a phứ ệ ụ ị ủ ị ương trong t ng giai đo n cừ ạ ụ
Vi c chu n b xây d ng k ho ch có th di n ra trong t duy, cũng có thệ ẩ ị ự ế ạ ể ễ ư ể
được chu n b b ng văn b n v i m t s công vi c sau:ẩ ị ằ ả ớ ộ ố ệ
a) L a ch n lo i k ho ch c n xây d ng ự ọ ạ ế ạ ầ ự
Trang 7K ho ch bao g m k ho ch dài h n, trung h n, ng n h n, cũng có khi làế ạ ồ ế ạ ạ ạ ắ ạ
k ho ch theo t ng đ t, t p trung ph bi n, giáo d c m t n i dung c th c aế ạ ừ ợ ậ ổ ế ụ ộ ộ ụ ể ủ pháp lu t khi u n i, t cáo. ậ ế ạ ố
Do công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t khi u n i, t cáo là c m t quáổ ế ụ ậ ế ạ ố ả ộ trình vì v y k ho ch ph bi n, giáo d c pháp lu t khi u n i t cáo cho cánậ ế ạ ổ ế ụ ậ ế ạ ố
b , nhân dân xã, phộ ở ường, th tr n thị ấ ường được xây d ng theo giai đo nự ạ
ho c hàng năm. ặ
b) Xác đ nh căn c xây d ng k ho ch ị ứ ự ế ạ
Không ph i b t k k ho ch nào cũng có đ y đ các căn c xây d ng nhả ấ ỳ ế ạ ầ ủ ứ ự ư
đã được trình bày ph n trên mà ngở ầ ườ ượi đ c giao trách nhi m xây d ng kệ ự ế
ho ch c n d a trên lo i k ho ch, phân tích nh ng tr ng tâm, tr ng đi mạ ầ ự ạ ế ạ ữ ọ ọ ể trong k ho ch phát tri n kinh t xã c a đ a phế ạ ể ế ủ ị ương, đánh giá chính xác th cự
ti n c a đ a phễ ủ ị ương đ xác đ nh căn c xây d ng k ho ch. ể ị ứ ự ế ạ
c) Đi u tra kh o sát ề ả
Khi c n thi t, ngầ ế ười xây d ng k ho ch c n t ch c kh o sát ban đ u đự ế ạ ầ ổ ứ ả ầ ể
có căn c th c t xây d ng k ho ch. Vi c kh o sát ph i toàn di n, cóứ ự ế ự ế ạ ệ ả ả ệ
phương pháp khoa h c trong thu th p và x lý thông tin. Chú tr ng kh o sátọ ậ ử ọ ả
nh m xác đ nh nhu c u tìm hi u các quy đ nh pháp lu t v ti p dân, gi i quy tằ ị ầ ể ị ậ ề ế ả ế khi u n i, t cáo c a ngế ạ ố ủ ười dân; nhu c u tìm hi u, h c t p các quy đ nh phápầ ể ọ ậ ị
lu t, k năng nghi p v v ti p dân, gi i quy t khi u n i, t cáo; đánh giáậ ỹ ệ ụ ề ế ả ế ế ạ ố năng l c th c hi n công tác ti p dân, gi i quy t khi u n i, t cáo c a cán bự ự ệ ế ả ế ế ạ ố ủ ộ
xã, ph ng, th tr n.
4.2. Xây d ng d th o k ho ch ự ự ả ế ạ
Sau khi đã th c hi n m t s công vi c chu n b c n thi t, ngự ệ ộ ố ệ ẩ ị ầ ế ườ ượi đ c giao xây d ng d th o k ho ch (sau đây g i là ngự ự ả ế ạ ọ ười so n th o) ti n hành xâyạ ả ế
d ng d th o k ho ch. ự ự ả ế ạ
K ho ch ph bi n, giáo d c pháp lu t khi u n i, t cáo ph i đ m b o cácế ạ ổ ế ụ ậ ế ạ ố ả ả ả
n i dung chính sau đây:ộ
M c đích, yêu c u ụ ầ
Trang 8Đây chính là ph n đ u tiên trong d th o k ho ch. Ngầ ầ ự ả ế ạ ười so n th o c nạ ả ầ
ph i nêu rõ m c đích c th c n đ t đả ụ ụ ể ầ ạ ược cũng nh yêu c u đ t ra khi tri nư ầ ặ ể khai k ho ch.ế ạ
M c đích t ng quát c a công tác tuyên truy n chính là đ y m nh vi c th cụ ổ ủ ề ẩ ạ ệ ự
hi n đ án, th c hi n có hi u qu công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t khi uệ ề ự ệ ệ ả ổ ế ụ ậ ế
n i, t cáo; t ng bạ ố ừ ướ ạc t o ra s chuy n bi n v nh n th c, nâng cao ý th cự ể ế ề ậ ứ ứ tôn tr ng và ch p hành pháp lu t khi u n i, t cáo c a cán b , nhân dân xã,ọ ấ ậ ế ạ ố ủ ộ ở
phường, th tr n; giúp ngị ấ ười dân hi u và th c hi n đúng quy n, nghĩa v c aể ự ệ ề ụ ủ mình khi th c hi n quy n khi u n i, t cáo. Tuy nhiên tu tình hình c thự ệ ề ế ạ ố ỳ ụ ể
c a m i đ a phủ ỗ ị ương mà k ho ch đế ạ ược xây d ng đ t đự ạ ược m c đích t ngụ ổ quát hay m c đích c th ụ ụ ể
Yêu c u c a k ho ch đ t ra ph i c th trong kho ng th i gian nh t đ nhầ ủ ế ạ ặ ả ụ ể ả ờ ấ ị
đ làm c s phân công trách nhi m c a các c quan, t ch c, cá nhân thamể ơ ở ệ ủ ơ ổ ứ gia th c hi n k ho ch. M t trong nh ng yêu c u đ t ra c a k ho ch là ph iự ệ ế ạ ộ ữ ầ ặ ủ ế ạ ả
đ m b o thi t th c, hi u qu , tránh lãng phí, phù h p v i m c tiêu chung.ả ả ế ự ệ ả ợ ớ ụ
N i dung ộ
Căn c vào yêu c u chung c a k ho ch, hứ ầ ủ ế ạ ướng d n c a ẫ ủ Ủỷ ban nhân dân
c p trên và nhu c u tìm hi u pháp lu t v khi u n i, t cáo c a cán b vàấ ầ ể ậ ề ế ạ ố ủ ộ
người dân t i đ a bàn mà d th o k ho ch xác đ nh nh ng n i dung pháp lu tạ ị ự ả ế ạ ị ữ ộ ậ khi u n i, t cáo c n đế ạ ố ầ ược ph bi n đ n cán b , nhân dân xã, phổ ế ế ộ ở ường, thị
tr n.ấ
N i dung pháp lu t khi u n i, t cáo độ ậ ế ạ ố ược ph bi n, giáo d c có th là t tổ ế ụ ể ấ
c các quy đ nh c a pháp lu t khi u n i, t cáo hi n hành ho c cũng có thả ị ủ ậ ế ạ ố ệ ặ ể
ch là m t ch đ nh c a pháp lu t khi u n i, t cáo, nh t là các n i dung liênỉ ộ ế ị ủ ậ ế ạ ố ấ ộ quan tr c ti p đ n quy n, nghĩa v c a ngự ế ế ề ụ ủ ười dân khi th c hi n quy n khi uự ệ ề ế
n i, t cáo và thi hành quy t đ nh gi i quy t khi u n i, quy t đ nh x lý tạ ố ế ị ả ế ế ạ ế ị ử ố cáo
Hình th c th c hi n ứ ự ệ
Nh ph n đ u đã trình bày, công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t nói chungư ầ ầ ổ ế ụ ậ
được tri n khai b ng nhi u hình th c: tuyên truy n mi ng qua t ch c t pể ằ ề ứ ề ệ ổ ứ ậ
hu n, h i ngh , biên s an tài li u, ph bi n qua các phấ ộ ị ọ ệ ổ ế ương ti n thông tin đ iệ ạ chúng, qua m ng lạ ưới truy n thanh c s Đ i v i công tác ph bi n, giáoề ơ ở ố ớ ổ ế
d c pháp lu t v khi u n i, t cáo cũng đụ ậ ề ế ạ ố ược tri n khai b ng các hình th cể ằ ứ
Trang 9nh v y. Tuy nhiên trên đ a bàn c p xã, không ph i t t c các hình th c nêuư ậ ị ấ ả ấ ả ứ trên đ u phát huy hi u qu Chính vì v y khi xây d ng d th o k ho ch phề ệ ả ậ ự ự ả ế ạ ổ
bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo cho cán b , nhân dân xã,ế ụ ậ ề ế ạ ố ộ ở
phường, th tr n, ngị ấ ười so n th o ph i chú ý t i đ i tạ ả ả ớ ố ượng được ph bi n,ổ ế giáo d c pháp lu t; ph i xem xét đi u ki n th c t c a đ a phụ ậ ả ề ệ ự ế ủ ị ương nh v tàiư ề chính, v l c lề ự ượng tham gia, đ a đi m ti n hành đ l a ch n hình th c phị ể ế ể ự ọ ứ ổ
bi n, giáo d c cho phù h p. Hình th c ph bi n, giáo d c đế ụ ợ ứ ổ ế ụ ượ ực l a ch nọ
mu n đ t đố ạ ược hi u qu ph i tính t i di n bao quát c a hình th c đó đ i v iệ ả ả ớ ệ ủ ứ ố ớ
đ i tố ượng được ph bi n, giáo d c. Có th căn c vào s lổ ế ụ ể ứ ố ượt ngườ ượ i đ c
ph bi n, giáo d c ho c là n u s d ng hình th c đó thì sau khi ph bi n, tìnhổ ế ụ ặ ế ử ụ ứ ổ ế
tr ng đ n th khi u n i, t cáo nh th nào? tình tr ng ti p dân và x lý đ nạ ơ ư ế ạ ố ư ế ạ ế ử ơ
th c a cán b c p xã nh th nào…ư ủ ộ ấ ư ế
Các ho t đ ng c th ạ ộ ụ ể
V i m c đích ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo cho cán b ,ớ ụ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ộ nhân dân xã, phở ường, th tr n thì tu tình hình t ng đ a phị ấ ỳ ừ ị ương mà l a ch nự ọ các ho t đ ng sao cho phù h p trong t ng giai đo n c th :ạ ộ ợ ừ ạ ụ ể
+ Ph bi n, giáo d c pháp lu t v ti p dân, gi i quy t khi u n i, t cáoổ ế ụ ậ ề ế ả ế ế ạ ố thông qua các phương ti n thông tin đ i chúng.ệ ạ
Ho t đ ng này thạ ộ ường được th c hi n mang tính thự ệ ường xuyên, liên t c.ụ
Người so n th o căn c vào tình hình đi u ki n th c t c a đ a phạ ả ứ ề ệ ự ế ủ ị ương mà chú tr ng vào m t s t báo, đài, b n tin đ a phọ ộ ố ờ ả ở ị ương đ ph bi n sao cho cóể ổ ế
hi u qu ệ ả
+ T ch c biên so n, xu t b n tài li u ph c v công tác ph bi n, giáo d cổ ứ ạ ấ ả ệ ụ ụ ổ ế ụ pháp lu t v ti p dân, gi i quy t khi u n i, t cáo.ậ ề ế ả ế ế ạ ố
Đ i v i ho t đ ng này, tùy đi u ki n kinh phí c a m i đ a phố ớ ạ ộ ề ệ ủ ỗ ị ương mà tổ
ch c biên so n, xu t b n các tài li u sau: cu n sách tìm hi u, h i đáp phápứ ạ ấ ả ệ ố ể ỏ
lu t khi u n i, t cáo; t g p v m t s n i dung quan tr ng c a pháp lu tậ ế ạ ố ờ ấ ề ộ ố ộ ọ ủ ậ khi u n i, t cáo; n u là dân t c thi u s thì c n ph i biên d ch và xu t b nế ạ ố ế ộ ể ố ầ ả ị ấ ả tài li u pháp lu t ph thông b ng m t s ti ng dân t c thi u s Các tài li uệ ậ ổ ằ ộ ố ế ộ ể ố ệ nói trên được xu t b n cho đ i tấ ả ố ượng là cán b , nhân dân c p xã vì v y n iộ ấ ậ ộ dung ph i đ n gi n, d hi u, thi t th c. ả ơ ả ễ ể ế ự
Trang 10+ Xây d ng c ch ph i h p gi a h i nông dân, u ban m t tr n t qu cự ơ ế ố ợ ữ ộ ỷ ặ ậ ổ ố
v i chính quy n c p xã trong công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi uớ ề ấ ổ ế ụ ậ ề ế
n i, t cáo cho cán b , nhân dân xã, phạ ố ộ ở ường, th tr n.ị ấ
N i dung c a ho t đ ng này cũng r t quan tr ng, vì qua đó nâng cao độ ủ ạ ộ ấ ọ ượ cvai trò c a h i nông dân, u ban m t tr n t qu c c p xã trong vi c ph i h pủ ộ ỷ ặ ậ ổ ố ấ ệ ố ợ
v i chính quy n c p xã v n đ ng nhân dân ch p hành pháp lu t khi u n i, tớ ề ấ ậ ộ ấ ậ ế ạ ố cáo.
+ T ch c t p hu n, h i ngh ổ ứ ậ ấ ộ ị
N u đ i tế ố ượng được ph bi n, giáo d c là cán b làm công tác ti p dân,ổ ế ụ ộ ế
gi i quy t khi u n i, t cáo xã, phả ế ế ạ ố ở ường, th tr n thì nên chú tr ng t ch cị ấ ọ ổ ứ
ho t đ ng b i dạ ộ ồ ưỡng ki n th c pháp lu t nghi p v v ti p dân, gi i quy tế ứ ậ ệ ụ ề ế ả ế khi u n i, t cáo. ế ạ ố
Các cán b t các c quan t pháp, c quan thanh tra, c quan thông tin đ iộ ừ ơ ư ơ ơ ạ chúng… thì c n chú tr ng t p hu n v k năng, nghi p v ph bi n, giáo d cầ ọ ậ ấ ề ỹ ệ ụ ổ ế ụ pháp lu t v ti p dân, gi i quy t khi u n i, t cáo.ậ ề ế ả ế ế ạ ố
Đ i v i đ i tố ớ ố ượng là nhân dân thì t ch c ph bi n v n i dung c a các quyổ ứ ổ ế ề ộ ủ
đ nh pháp lu t v khi u n i, t cáo, đ c bi t chú tr ng ph bi n quy n vàị ậ ề ế ạ ố ặ ệ ọ ổ ế ề nghĩa v c a ngụ ủ ười dân khi tham gia khi u n i, t cáo.ế ạ ố
Ti n đ th c hi n ế ộ ự ệ
Cũng nh b t k m t k ho ch nào, k ho ch ph bi n, giáo d c pháp lu tư ấ ỳ ộ ế ạ ế ạ ổ ế ụ ậ
v khi u n i, t cáo c n xác đ nh rõ ti n đ th c hi n k ho ch. Vi c xácề ế ạ ố ầ ị ế ộ ự ệ ế ạ ệ
đ nh ti n đ th c hi n giúp cho vi c th c hi n k ho ch đ m b o kh thi h nị ế ộ ự ệ ệ ự ệ ế ạ ả ả ả ơ
và đây cũng là căn c theo dõi, ki m tra vi c th c hi n k ho ch.ứ ể ệ ự ệ ế ạ
Ti n đ th c hi n k ho ch có th là theo giai đo n, theo quý ho c theoế ộ ự ệ ế ạ ể ạ ặ tháng. Trong k ho ch, các ho t đ ng đ ra ph i xác đ nh th i gian th c hi nế ạ ạ ộ ề ả ị ờ ự ệ
c th ụ ể
T ch c th c hi n ổ ứ ự ệ
+ Xác đ nh bi n pháp th c hi n vi c ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi uị ệ ự ệ ệ ổ ế ụ ậ ề ế
n i, t cáo phù h p v i t ng đ a phạ ố ợ ớ ừ ị ương: có th t ch c các hình th c giáoể ổ ứ ứ
d c, pháp lu t v khi u n i, t cáo đ c l p, cũng có th t ch c l ng ghépụ ậ ề ế ạ ố ộ ậ ể ổ ứ ồ trong các chương trình, k ho ch khác c a đ a phế ạ ủ ị ương nh chư ương trình xây
Trang 11d ng đ i s ng văn hoá khu dân c , chự ờ ố ở ư ương trình xây d ng làng văn hoá m i,ự ớ
chương trình nướ ạc s ch, v sinh môi trệ ường
+ Phân công trách nhi m h p lý, rõ ràng cho các ch th tham gia ph bi n,ệ ợ ủ ể ổ ế giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo.ụ ậ ề ế ạ ố
Ho t đ ng ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo là trách nhi mạ ộ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ệ
c a nhi u c quan nh : thanh tra, văn hoá thông tin, u ban m t tr n t qu c,ủ ề ơ ư ỷ ặ ậ ổ ố
h i nông dân, c quan t pháp, các đài, báo và chính quy n. Vì v y, ngộ ơ ư ề ậ ườ i
so n th o k ho ch ph i phân đ nh rõ trách nhi m c a t ng ch th , c quanạ ả ế ạ ả ị ệ ủ ừ ủ ể ơ nào ch trì, c quan nào ph i h p đ k ho ch đủ ơ ố ợ ể ế ạ ược xây d ng đ m b o tínhự ả ả
kh thi. ả
+ B n k ho ch đả ế ạ ược xây d ng ph i có n i dung v ki m tra, giám sát vi cự ả ộ ề ể ệ
th c hi n, ch đ thông tin, báo cáo thự ệ ế ộ ường xuyên, s k t, t ng k t, thi đuaơ ế ổ ế khen thưởng
4.3. Biên t p, hoàn ch nh n i dung k ho ch ậ ỉ ộ ế ạ
K ho ch đế ạ ược xây d ng làm c s cho vi c tri n khai th c hi n, vì v yự ơ ở ệ ể ự ệ ậ
đ n i dung k ho ch để ộ ế ạ ược đ y đ và toàn di n, nên đ a d th o k ho chầ ủ ệ ư ự ả ế ạ
l y ý ki n đóng góp c a các c quan có liên quan và nh ng ngấ ế ủ ơ ữ ườ ẽ ựi s tr c ti pế tham gia tri n khai th c hi n k ho ch.ể ự ệ ế ạ
Sau khi t ng h p ý ki n đóng góp, cán b đổ ợ ế ộ ược phân công ti p thu, biên t p,ế ậ hoàn ch nh k ho ch đ trình lãnh đ o phê duy t.ỉ ế ạ ể ạ ệ
4.4. D toán kinh phí th c hi n k ho ch ự ự ệ ế ạ
D a trên các n i dung c a k ho ch, c n xây d ng đ ng th i d toán kinhự ộ ủ ế ạ ầ ự ồ ờ ự phí c n th c hi n. Vi c l p d toán, qu n lý, c p phát, thanh toán và quy tầ ự ệ ệ ậ ự ả ấ ế toán kinh phí th c hi n theo Thông t liên t ch S 14/2014/TTLTBTCBTPự ệ ư ị ố ngày 27 tháng 1 năm 2014 B T pháp và B Tài chính ộ ư ộ hướng d n vi c l p,ẫ ệ ậ
qu n lý, s d ng và quy t toán kinh phí b o đ m cho công tác ph bi n, giáoả ử ụ ế ả ả ổ ế
d c pháp lu t. ụ ậ C n l u ý: kinh phí cho các ho t đ ng ph bi n, giáo d c phápầ ư ạ ộ ổ ế ụ
lu t v khi u n i, t cáo c a đ a phậ ề ế ạ ố ủ ị ương được b trí trong d toán chi thố ự ườ ngxuyên hàng năm theo quy đ nh c a Lu t Ngân sách nhà nị ủ ậ ước.
4.5. Trình phê duy t k ho ch ệ ế ạ
D th o k ho ch và d toán kinh phí, sau khi đự ả ế ạ ự ược hoàn ch nh ph i đỉ ả ượ c
người có th m quy n phê duy t. ẩ ề ệ
Trang 125. T ch c th c hi n k ho chổ ứ ự ệ ế ạ
Sau khi k đế ược phê duy t, c n có nh ng bi n pháp đ tri n khai th c hi n.ệ ầ ữ ệ ể ể ự ệ Căn c vào phân công nhi m v trong b n k ho ch đứ ệ ụ ả ế ạ ược phê duy t, các cệ ơ quan, cá nhân có liên quan có trách nhi m ch đ ng th c hi n ph n công vi cệ ủ ộ ự ệ ầ ệ
c a mình theo đúng ti n đ đã đ ra. ủ ế ộ ề
Nh v y, vi c xây d ng k ho ch là m t trong nh ng ho t đ ng nghi p vư ậ ệ ự ế ạ ộ ữ ạ ộ ệ ụ quan tr ng nh t c a cán b làm công tác tuyên truy n, ph bi n, giáo d cọ ấ ủ ộ ề ổ ế ụ pháp lu t v khi u n i, t cáo t i xã, phậ ề ế ạ ố ạ ường, th tr n đây là vi c c n đị ấ ệ ầ ượ cchú tr ng, làm c s , ti n đ cho các công vi c ti p theo. ọ ơ ở ề ề ệ ế
Trang 13Chương IITUYÊN TRUY N MI NGỀ Ệ
1. Khái ni m, đ c đi m c a tuyên truy n mi ng ệ ặ ể ủ ề ệ
1.1. Khái ni m ệ
Tuyên truy n mi ng trong ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáoề ệ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố
là hình th c mà ngứ ười nói tr c ti p nói v i ngự ế ớ ười nghe v các quy đ nh c aề ị ủ pháp lu t v khi u n i, t cáo nh m nâng cao nh n th c, ni m tin, ý th cậ ề ế ạ ố ằ ậ ứ ề ứ pháp lu t cho ngậ ười nghe, hướng người nghe th c hi n các quy n và nghĩa vự ệ ề ụ
c a mình theo đúng quy đ nh c a pháp lu t.ủ ị ủ ậ
1. 2. Đ c đi m c a tuyên truy n ặ ể ủ ề
u đi m c a tuyên truy n mi ng Ư ể ủ ề ệ
Đây là m t trong nh ng hình th c ph bi n, giáo d c pháp lu t hi u quộ ữ ứ ổ ế ụ ậ ệ ả
nh t. B i vì, thông qua vi c ngấ ở ệ ười nói tr c ti p trình bày các v n đ liên quanự ế ấ ề
đ n pháp lu t khi u n i, t cáo, ngế ậ ế ạ ố ười nghe có th d dàng lĩnh h i để ễ ộ ượ c
nh ng ý tữ ưởng mà người tuyên truy n mu n trình bày thông qua nh ng côngề ố ữ
c tr c quan sinh đ ng. Đ c bi t, s am hi u v pháp lu t khi u n i, t cáo,ụ ự ộ ặ ệ ự ể ề ậ ế ạ ố cách di n đ t, trình bày c a tuyên truy n viên có vai trò r t quan tr ng, quy tễ ạ ủ ề ấ ọ ế
đ nh s thành công c a vi c tuyên truy n. Ngị ự ủ ệ ề ười nghe cũng có th đ i tho iể ố ạ
tr c ti p v i ngự ế ớ ười nói v nh ng về ữ ướng m c, đ đ t yêu c u, nguy n v ngắ ể ạ ầ ệ ọ
người nói có đi u ki n thu n l i đ gi i thích, phân tích làm sáng rõ n i dungề ệ ậ ợ ể ả ộ tuyên truy n, đ a nh ng ví d c th c a th c ti n ho t đ ng gi i quy tề ư ữ ụ ụ ể ủ ự ễ ạ ộ ả ế khi u n i, t cáo đ minh ho cho n i dung trình bày, gi i đáp tr c ti p nh ngế ạ ố ể ạ ộ ả ự ế ữ
th c m c c a ngắ ắ ủ ười nghe. Do v y, bu i tuyên truy n mi ng thậ ổ ề ệ ường sinh
đ ng, thu hút độ ược người nghe.
+ Quy mô, đ i tố ượng c a vi c ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i,ủ ệ ổ ế ụ ậ ề ế ạ
t cáo thông qua tuyên truy n mi ng c p xã đa d ng: có th t ch c dố ề ệ ở ấ ạ ể ổ ứ ướ i
Trang 14d ng h i ngh , l p t p hu n các bu i nói chuy n chuyên đ , thu hút nhi uạ ộ ị ớ ậ ấ ổ ệ ề ề
người nghe ho c có th t ch c dặ ể ổ ứ ưới hình th c tuyên truy n mi ng cá bi t chứ ề ệ ệ ỉ
có m t ho c vài ngộ ặ ười nghe. Đ i tố ượng c a tuyên truy n mi ng r t phongủ ề ệ ấ phú, có đ m i thành ph n: cán b , trí th c, công nhân, nông dân, doanh nhân,ủ ọ ầ ộ ứ
ph n , ngụ ữ ười cao tu i, thanh thi u niên ổ ế
H n ch c a tuyên truy n mi ng: ạ ế ủ ề ệ
+ Không th áp d ng đ i v i các đ i tể ụ ố ớ ố ượng không cùng ngôn ng hay thínhữ giác không hoàn ch nh. V i các đ i tỉ ớ ố ượng này, c n ph i có các báo cáo viên,ầ ả tuyên truy n viên riêng.ề
+ Người tuyên truy n mi ng v a ph i có ki n th c pháp lu t chuyên mônề ệ ừ ả ế ứ ậ
v a ph i có nghi p v s ph m m i có th thu hút, lôi cu n đừ ả ệ ụ ư ạ ớ ể ố ược người nghe.
Đi u này không ph i ai cũng đáp ng đề ả ứ ược
+ L i nói không có hình d ng, màu s c, ch tác đ ng vào thính giác. Đ kh cờ ạ ắ ỉ ộ ể ắ
ph c h n ch này, ngụ ạ ế ười nói ph i bi t gây n tả ế ấ ượng, kích thích lôi cu n ngố ườ inghe. Người nghe ph i chăm chú theo dõi, ghi chép đ t p trung t tả ể ậ ư ưởng cao, chiu khó suy nghĩ m i có th lĩnh h i đớ ể ộ ược n i dung ngộ ười nói truy n t i.ề ả
+ Ph m vi v không gian có gi i h n, kh năng phát ra c a l i nói tr c ti pạ ề ớ ạ ả ủ ờ ự ế
c ng ch m c đ nào đó và vi c t p h p m t s đông t i th i đi m nh tủ ỉ ở ứ ộ ệ ậ ợ ộ ố ạ ờ ể ấ
đ nh cũng không ph i d dàng.ị ả ễ
+ D ch u tác đ ng c a các y u t ngo i c nh do t p trung đông ngễ ị ộ ủ ế ố ạ ả ậ ười và ở các đ a đi m khác nhau.ị ể
2. M t s hình th c tuyên truy n mi ngộ ố ứ ề ệ
2. 1. T p hu n v pháp lu t khi u n i, t cáo c p xã ậ ấ ề ậ ế ạ ố ở ấ
L p t p hu n v pháp lu t khi u n i, t cáo th c ch t là m t l p h c phápớ ậ ấ ề ậ ế ạ ố ự ấ ộ ớ ọ
lu t nh m b i dậ ằ ồ ưỡng ki n th c pháp lu t v khi u n i, t cáo cho các h cế ứ ậ ề ế ạ ố ọ viên. Các l p t p hu n không ch trang b cho h c viên nh ng n i dung c b nớ ậ ấ ỉ ị ọ ữ ộ ơ ả
c a các văn b n pháp lu t v khi u n i, t cáo nói chung mà còn c nh ngủ ả ậ ề ế ạ ố ả ữ
ki n th c nghi p v có tính ch t chuyên môn sâu đ h c viên có th v n d ngế ứ ệ ụ ấ ể ọ ể ậ ụ
được trên th c t Ch ng h n nh : th t c ti p nh n và x lý đ n th khi uự ế ẳ ạ ư ủ ụ ế ậ ử ơ ư ế
n i, t cáo; quy trình gi i quy t m t v vi c khi u n i, t cáo đ i v i ch t chạ ố ả ế ộ ụ ệ ế ạ ố ố ớ ủ ị
u ban nhân dân c p xã; nh ng công vi c u ban nhân dân c p xã ph i làm khiỷ ấ ữ ệ ỷ ấ ả
x y ra khi u n i, t cáo đông ngả ế ạ ố ười…
Trang 15Chính vì v y, đ i tậ ố ượng c a các l p t p hu n có ph n h p h n đ i tủ ớ ậ ấ ầ ẹ ơ ố ượ ng
c a các hình th c tuyên truy n mi ng khác, ch y u là cán b , công ch c vàủ ứ ề ệ ủ ế ộ ứ
đ i di n các t ch c chính tr – xã h i c p xã; trạ ệ ổ ứ ị ộ ấ ưởng thôn, b n, p, t dânả ấ ổ
ph , tuyên truy n viên pháp lu t.ố ề ậ
Đ các l p t p hu n đ t ch t lể ớ ậ ấ ạ ấ ượng cao, ch nên t ch c l p quy mô nhỉ ổ ứ ớ ở ỏ
và v a, h c viên d có đi u ki n ti p c n và trao đ i tr c ti p v i gi ng viên,ừ ọ ễ ề ệ ế ậ ổ ự ế ớ ả trong m t s trộ ố ường h p có th làm các tình hu ng th c hành ngay t i l p h cợ ể ố ự ạ ớ ọ
đ h c viên d dàng n m b t v n đ Vi c t ch c l p t p hu n cũng c nể ọ ễ ắ ắ ấ ề ệ ổ ứ ớ ậ ấ ầ
ph i h t s c chú ý các v n đ nh : b trí th i gian h p lý đ tri u t p đúng,ả ế ứ ấ ề ư ố ờ ợ ể ệ ậ
đ h c viên; có quy ch đ vi c h c t p đủ ọ ế ể ệ ọ ậ ược nghiêm túc, nh t là đ i v i cácấ ố ớ
xã mi n núi, vùng sâu, vùng xa, vi c đi l i khó khăn; n i m l p t p hu n nênề ệ ạ ơ ở ớ ậ ấ
có trang trí, có ph n khai m c, b m c đ l p h c trang tr ng và tăng tính hi uầ ạ ế ạ ể ớ ọ ọ ệ
qu ả
Cu i bu i t p hu n ho c cu i khoá, gi ng viên nên t ch c vi t thu ho chố ổ ậ ấ ặ ố ả ổ ứ ế ạ
ho c ki m tra, trao đ i đ nâng cao ý th c, tinh th n h c t p c a h c viên. ặ ể ổ ể ứ ầ ọ ậ ủ ọ
2. 2. Nói chuy n chuyên đ ệ ề
Nói chuy n v m t lĩnh v c chính tr , kinh t , xã h i g n v i quy đ nh c aệ ề ộ ự ị ế ộ ắ ớ ị ủ pháp lu t v khi u n i, t cáo (hay còn g i la nói chuy n chuyên đ ). Nóiậ ề ế ạ ố ọ ệ ề chuy n chuyên đ không ch giúp cho ngệ ề ỉ ười nghe nâng cao nh n th c phápậ ứ
lu t v khi u n i, t cáo mà còn trang b cho h nh ng hi u bi t sâu r ng vậ ề ế ạ ố ị ọ ữ ể ế ộ ề
nh ng lĩnh v c liên quan.ữ ự
Đ i tố ượng nghe nói chuy n chuyên đ là đông đ o tuyên truy n viên phápệ ề ả ề
lu t, thành viên câu l c b pháp lu t và ngậ ạ ộ ậ ười dân c s Do v y, báo cáoở ơ ở ậ viên ph i là ngả ười có ki n th c v lĩnh v c khi u n i, t cáo và có hi u bi tế ứ ề ự ế ạ ố ể ế sâu r ng v các lĩnh v c chính tr , xã h i và có kinh nghi m th c ti n… nh mộ ề ự ị ộ ệ ự ễ ằ
t o nên s c h p d n c a bu i nói chuy n thu hút đông đ o m i ngạ ứ ẫ ẫ ủ ổ ệ ả ọ ười tham
d Ví d , bu i nói chuy n v v n đ đ n bù và gi i phóng m t b ng: n iự ụ ổ ệ ề ấ ề ề ả ặ ằ ộ dung bu i nói chuy n này không đóng khung trong ph m vi các quy đ nh phápổ ệ ạ ị
lu t v khi u n i, t cáo mà m r ng ra nhi u lĩnh v c có liên quan nh :ậ ề ế ạ ố ở ộ ề ự ư
nh ng l i ích kinh t , xã h i mang l i khi th c hi n nhanh vi c gi i phóngữ ợ ế ộ ạ ự ệ ệ ả
m t b ng, nh ng chính sách h tr c a nhà nặ ằ ữ ỗ ợ ủ ước trong vi c đ n bù gi i phóngệ ề ả
m t b ng Đi u này không ch giúp cho ngặ ằ ề ỉ ười dân hi u để ược nh ng quy đ nhữ ị
c a pháp lu t v khi u n i, t cáo nói chung mà còn th y đủ ậ ề ế ạ ố ấ ược m c đích và ýụ nghĩa c a vi c th c hi n đúng các quy đ nh đó.ủ ệ ự ệ ị
Trang 162. 3. L ng ghép n i dung ph bi n, giáo d c v i các bu i h p c p xã ồ ộ ổ ế ụ ớ ổ ọ ở ấ
Trong th c t không ph i lúc nào cũng t ch c đự ế ả ổ ứ ược m t bu i ph bi n,ộ ổ ổ ế giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo đ c l p mà có khi ph i l ng ghép v iụ ậ ề ế ạ ố ộ ậ ả ồ ớ
cu c h p khác. Do đ i tộ ọ ố ượng d h p r t đa d ng có th là cán b công ch cự ọ ấ ạ ể ộ ứ
c p xã; trấ ưởng thôn b n, t dân ph ; đ i di n các t ch c chính tr xã h i;ả ổ ố ạ ệ ổ ứ ị ộ
người dân, cho nên tu t ng đ i tỳ ừ ố ượng mà người tuyên truy n l a ch n n iề ự ọ ộ dung đ l ng ghép cho phù h p. Vi c l a ch n n i dung pháp lu t v khi uể ồ ợ ệ ự ọ ộ ậ ề ế
n i, t cáo đ l ng ghép có th d a trên s ch đ o c a c p trên ho c do cánạ ố ể ồ ể ự ự ỉ ạ ủ ấ ặ
b tuyên truy n đ xu t trên c s tình hình chính tr , kinh t , xã h i c a đ aộ ề ề ấ ơ ở ị ế ộ ủ ị
phương, yêu c u th c t đ t ra.ầ ự ế ặ
C n ph i l u ý r ng, khi l ng ghép n i dung pháp lu t v khi u n i, t cáoầ ả ư ằ ồ ộ ậ ề ế ạ ố vào m t bu i h p, nên đ t v n đ sao cho ngộ ổ ọ ặ ấ ề ười nghe th y r ng s quan tr ngấ ằ ự ọ
và c p thi t c a n i dung pháp lu t v khi u n i, t cáo nên ph i l ng ghépấ ế ủ ộ ậ ề ế ạ ố ả ồ vào cu c h p này mà không ph i t ch c riêng thành m t bu i khác. C n xácộ ọ ả ổ ứ ộ ổ ầ
đ nh th i đi m, b i c nh đ ph bi n văn b n pháp lu t v khi u n i, t cáoị ờ ể ố ả ể ổ ế ả ậ ề ế ạ ố
h p lý đ t o không khí tho i mái, d ti p thu cho ngợ ể ạ ả ễ ế ười nghe. Đ i v i h iố ớ ộ ngh , cu c h p c p xã thì có th l a ch n th i đi m ph bi n pháp lu t vàoị ộ ọ ở ấ ể ự ọ ờ ể ổ ế ậ
gi a h i ngh , cu c h p, sau đó là chuy n sang n i dung khác; trong trữ ộ ị ộ ọ ể ộ ườ ng
h p đi u ki n không cho phép, cũng có th l a ch n th i đi m ph bi n vàoợ ề ệ ể ự ọ ờ ể ổ ế
cu i bu i h p.ố ổ ọ
2.4. Tuyên truy n mi ng cá bi t ề ệ ệ
Tuyên truy n mi ng cá bi t v khi u n i, t cáo là hình th c ph bi n, giáoề ệ ệ ề ế ạ ố ứ ổ ế
d c pháp lu t khi u n i t cáo trong ho t đ ng ti p dân, gi i quy t khi u n i,ụ ậ ế ạ ố ạ ộ ế ả ế ế ạ
t cáo c a u ban nhân dân xã, phố ủ ỷ ường, th tr n hay trong ho t đ ng t v nị ấ ạ ộ ư ấ pháp lu t c a cán b pháp lý c p xã đ i v i ngậ ủ ộ ấ ố ớ ười dân…
Đây là quá trình ng i có trách nhi m ti p dân, gi i quy t khi u n i, tườ ệ ế ả ế ế ạ ố cáo, cán b t v n tr c ti p nói v i ngộ ư ấ ự ế ớ ười khi u n i, t cáo các quy đ nh c aế ạ ố ị ủ pháp lu t v khi u n i, t cáo đ h hi u và t giác tuân th pháp lu t.ậ ề ế ạ ố ể ọ ể ự ủ ậ
Thông thường trong hình th c tuyên truy n này, s lứ ề ố ượng người nghe ch cóỉ
m t ho c vài ba ngộ ặ ười nh ng cũng có th là nhi u ngư ể ề ười (đ i v i trố ớ ường h pợ khi u n i, t cáo đông ngế ạ ố ười). N u các hình th c tuyên truy n mi ng khácế ứ ề ệ cung c p cho ngấ ười nghe hi u bi t chung v pháp lu t thì tuyên truy n cá bi tể ế ề ậ ề ệ
Trang 17cung c p cho ngấ ười nghe nh ng n i dung pháp lu t khi u n i, t cáo đ v nữ ộ ậ ế ạ ố ể ậ
d ng trong trụ ường h p hoàn c nh c th mà ngợ ả ụ ể ười nghe đang quan tâm.
Đ th c hi n tuyên truy n mi ng cá bi t có hi u qu , đòi h i ngể ự ệ ề ệ ệ ệ ả ỏ ười nói
ph i có trình đ nghi p v gi i, ph m ch t đ o đ c t t, có ki n th c v tâmả ộ ệ ụ ỏ ẩ ấ ạ ứ ố ế ứ ề
lý xã h i và đ c bi t ph i am hi u pháp lu t v khi u n i, t cáo cũng nh cácộ ặ ệ ả ể ậ ề ế ạ ố ư chính sách c a Đ ng và Nhà nủ ả ước liên quan đ n lĩnh v c khi u n i, t cáo.ế ự ế ạ ố Trong khi tuyên truy n, ngề ười nói không nên có thái đ áp đ t, m nh l nh màộ ặ ệ ệ
c n ph i nhã nh n, khiêm t n, đúng m c. Tu t ng trầ ả ặ ố ự ỳ ừ ường h p, tu t ng đ iợ ỳ ừ ố
tượng mà có phương pháp tuyên truy n cho phù h p. N u đ i tề ợ ế ố ượng có thái độ nóng n y thì cán b c n ph i nhã nh n, m m d o đ gi i thích; n u h t raả ộ ầ ả ặ ề ẻ ể ả ế ọ ỏ xúc đ ng thì c n t o đi u ki n đ h bình tĩnh tr l i và l ng nghe. Ngoài ra,ộ ầ ạ ề ệ ể ọ ở ạ ắ
người nói cũng nên tìm hi u qua hoàn c nh c a h , nh ng vể ả ủ ọ ữ ướng m c, b cắ ứ xúc c a h ; v n d ng đ o lý, phong t c, t p quán, m c đích, ý nghĩa c a cácủ ọ ậ ụ ạ ụ ậ ụ ủ quy đ nh c a pháp lu t đ gi i thích, thuy t ph c h ị ủ ậ ể ả ế ụ ọ
Đ bu i tuyên truy n mi ng cá bi t đ t k t qu , cán b làm công tác nàyể ổ ề ệ ệ ạ ế ả ộ
Nh v y, hình th c tuyên truy n mi ng cá bi t đòi h i ngư ậ ứ ề ệ ệ ỏ ười nói ph i v nả ậ
d ng k năng tuyên tuy n mi ng h t s c tinh t Ngụ ỹ ề ệ ế ứ ế ười tuyên truy n còn ph iề ả
là người có uy tín, nh y c m, tâm lý, hi u bi t xã h i và có kinh nghi m trongạ ả ể ế ộ ệ công tác này. Ph i làm sao đ ngả ể ười nghe có c m giác tin tả ưởng vào nh ngữ thông tin mà người nói cung c p là đúng đ n. Mu n v y, ngấ ắ ố ậ ười nói ph i cóả thái đ h t s c chân thành, đôi khi c n ph i tâm tình, chia s , t ra thông c mộ ế ứ ầ ả ẻ ỏ ả
v i ngớ ười nghe v hoàn c nh c a h Có nh v y, ngề ả ủ ọ ư ậ ười nghe m i c m th yớ ả ấ thuy t ph c và khi đó hi u qu c a hình th c này m i đ t đế ụ ệ ả ủ ứ ớ ạ ược
3. K năng tuyên truy n mi ngỹ ề ệ
3.1. Gây thi n c m ban đ u cho ng ệ ả ầ ườ i nghe
Trang 18Trong tuyên truy n mi ng, gi a ngề ệ ữ ười nói và người nghe, nh t là l n đ uấ ầ ầ bao gi cũng có hàng rào tâm lý ngăn cách. Vì v y gây thi n c m ban đ u c aờ ậ ệ ả ầ ủ
người nói đ i v i ngố ớ ười nghe r t quan tr ng. Trong nhi u trấ ọ ề ường h p, nó nhợ ả
hưởng t i tâm lý c a ngớ ủ ười nghe trong su t bu i tuyên truy n. N u ngố ổ ề ế ườ ituyên truy n gây đề ược thi n c m ngay t ban đ u cho ngệ ả ừ ầ ười nghe thì các giai
đo n sau c a bu i tuyên truy n s di n ra r t thu n l i. Có th nói r ng, n uạ ủ ổ ề ẽ ễ ấ ậ ợ ể ằ ế
t o đạ ược thi n c m ban đ u thì coi nh bu i tuyên truy n đã thành công m tệ ả ầ ư ổ ề ộ
n a. Chính vì v y, tuyên truy n viên ph i làm sao đ gây đử ậ ề ả ể ược thi n c mệ ả ngay t ban đ u cho ngừ ầ ười tham gia
Thi n c m ban đ u th hi n nhân thân và bi u hi n c a ngệ ả ầ ể ệ ở ể ệ ủ ười nói khi
bước lên b c tuyên truy n, cách d n d vào đ V i các bu i tuyên truy nụ ề ẫ ụ ề ớ ổ ề
mi ng c p xã, danh ti ng, h c hàm, h c v , và nh t là ph m ch t đ o đ cệ ở ấ ế ọ ọ ị ấ ẩ ấ ạ ứ
c a ngủ ười nói là ngu n thi n c m ban đ u cho ngồ ệ ả ầ ười nghe; kích thích ngườ inghe háo h c ch đón bu i tuyên truy n. ứ ờ ổ ề
Thi n c m ban đ u t o ra s h ng thú, say mê c a ngệ ả ầ ạ ự ứ ủ ười nghe, c ng củ ố
được ni m tin vào v n đ tuyên truy n. Thi n c m ban đ u còn t o ra b iề ấ ề ề ệ ả ầ ạ ở khung c nh c a h i trả ủ ộ ường, dáng v b ngoài, y ph c, nét m t, c ch phongẻ ề ụ ặ ử ỉ thái, l i giao ti p ban đ u c a ngờ ế ầ ủ ười nói. Người tuyên truy n c n ph i t o raề ầ ả ạ dáng v t tin, đĩnh đ c; nét m t tẻ ự ạ ặ ươi và g n gũi; c ch , phong thái đúng m c;ầ ử ỉ ự
gi ng nói to, rõ ràng. Đ c bi t, nh ng tuyên truy n viên có năng khi u dí d m,ọ ặ ệ ữ ề ế ỏ hài hướ ẽc s có l i th r t l n. Khi b t đ u, ngợ ế ấ ớ ắ ầ ười tuyên truy n nên có l i chàoề ờ
m ng, câu m đ u, dí d m hài hừ ở ầ ỏ ước, công b th i gian chố ờ ương trình làm vi cệ
rõ ràng, tho i mái s gây đả ẽ ược thi n c m ban đ u cho ngệ ả ầ ười nghe
Khi b t đ u vào v n đ , ngắ ầ ấ ề ười tuyên truy n c n tóm lề ầ ược m t s n i dungộ ố ộ
c b n nh t c a bu i nói chuy n, n i dung mà ngơ ả ấ ủ ổ ệ ộ ười nghe quan tâm và mu nố tìm hi u nhi u nh t. Ch ng h n nh : quy n và nghĩa v c a ngể ề ấ ẳ ạ ư ề ụ ủ ười khi u n i,ế ạ
t cáo; th i hi u khi u n i, t cáo; trình t , th t c khi u n i, t cáo; khi nàoố ờ ệ ế ạ ố ự ủ ụ ế ạ ố
người khi u n i, đế ạ ược kh i ki n v vi c t i toà án… Cách đ t v n đ nhở ệ ụ ệ ạ ặ ấ ề ư
v y s khi n ngậ ẽ ế ười nghe n m đắ ược tr ng tâm c a bu i nói chuy n, đ ng th iọ ủ ổ ệ ồ ờ
d theo dõi các n i dung mà tuyên truy n viên s trình bày.ễ ộ ề ẽ
3.2. T o s h p d n cho ng ạ ự ấ ẫ ườ i nghe
Ngh thu t tuyên truy n mi ng là t o s h p d n, gây n tệ ậ ề ệ ạ ự ấ ẫ ấ ượng b ngằ
gi ng nói, đi u b ngôn ng Gi ng nói ph i rõ ràng, m ch l c nh ng truy nọ ệ ộ ữ ọ ả ạ ạ ư ề
c m, chân thành, tránh l i nói đ u đ u. Bên c nh đó, gi ng nói và âm lả ố ề ề ạ ọ ượ ng
Trang 19ph i thay đ i theo n i dung và ph i nh n m nh vào nh ng đi m quan tr ngả ổ ộ ả ấ ạ ữ ể ọ
c n ph i chú ý. ầ ả
Vi c s d ng đi u b cũng r t quan tr ng, t o nên hi u qu tác đ ng r tệ ử ụ ệ ộ ấ ọ ạ ệ ả ộ ấ
l n. Đ ng tác, c ch c n ph i phù h p v i n i dung và gi ng nói đ nâng caoớ ộ ử ỉ ầ ả ợ ớ ộ ọ ể
hi u qu tuyên truy n c a l i nói. V m t c a ngệ ả ề ủ ờ ẻ ặ ủ ười nói c n thay đ i theoầ ổ
di n bi n c a n i dung, có lúc c n ph i tễ ế ủ ộ ầ ả ươi vui, có lúc cũng c n tr m l i. Khiầ ầ ạ nói c n chú ý nhìn vào m t nhóm ngầ ộ ười ng i dồ ưới, th nh tho ng ngỉ ả ười nói c nầ thay đ i v trí nhìn đ t o s chú ý c a ngổ ị ể ạ ự ủ ười nghe, đ ngể ười nghe th y r ngấ ằ tuyên truy n viên có th bao quát đề ể ược h t các v trí trong bu i nói chuy n.ế ị ổ ệBên c nh đó, tuyên truy n viên cũng nên đ a ra nh ng ví d c th , nh ngạ ề ư ữ ụ ụ ể ữ tình hu ng th c t sinh đ ng trong ho t đ ng gi i quy t khi u n i, t cáo đố ự ế ộ ạ ộ ả ế ế ạ ố ể minh h a cho ph n lý thuy t, có th đ t câu h i đ tăng thêm s chú ý c aọ ầ ế ể ặ ỏ ể ự ủ
người nghe, không nên đ ngể ười nghe vào v trí quá th đ ng. Tuyên truy nị ụ ộ ề viên ph i s d ng chính xác, đúng m c các thu t ng pháp lý, thu t ngả ử ụ ự ậ ữ ậ ữ chuyên ngành và ngôn ng ph thông, đ i v i nh ng thu t ng pháp lý vàữ ổ ố ớ ữ ậ ữ chuyên ngành ít ph bi n, c n có s gi i thích đ ngổ ế ầ ự ả ể ười nghe n m rõ. ắ
3.3. B o đ m các nguyên t c s ph m ả ả ắ ư ạ
Người tuyên truy n v trí này cũng đóng vai trò g n nh m t gi ng viên,ề ở ị ầ ư ộ ả
do đó h cũng c n tôn tr ng các nguyên t c s ph m. T b c c bài nói, di nọ ầ ọ ắ ư ạ ừ ố ụ ễ
đ t các đo n văn, liên k t gi a các đo n văn đ n cách nói đ u ph i rõ ràng,ạ ạ ế ữ ạ ế ề ả
m ch l c, lô gíc. Ngạ ạ ười nghe c n đầ ược d n d t v n đ t d đ n khó, t đ nẫ ắ ấ ề ừ ễ ế ừ ơ
gi n đ n ph c t p, t nh ng v n đ chung đ n v n đ c th , chi ti t ho cả ế ứ ạ ừ ữ ấ ề ế ấ ề ụ ể ế ặ
ngượ ạc l i
Tu t ng v n đ mà dùng lý lu n lu n gi i cho th c ti n ho c t th c ti nỳ ừ ấ ề ậ ậ ả ự ễ ặ ừ ự ễ
mà đi sâu vào lý lu n. T t c các bi n pháp trên đ u nh m m c đích cu i cùngậ ấ ả ệ ề ằ ụ ố
là đ ngể ười nghe n m b t v n đ m t cách d dàng, sâu s c và toàn di n đ iắ ắ ấ ề ộ ễ ắ ệ ố
v i nh ng n i dung mà tuyên truy n viên nêu ra. Tuy nhiên, dù di n gi i r ngớ ữ ộ ề ễ ả ộ hay h p đ u ph i luôn bám sát tr ng tâm c a v n đ tuyên truy n hẹ ề ả ọ ủ ấ ề ề ướng đ n.ế
3.4. S d ng ph ử ụ ươ ng pháp thuy t ph c ế ụ
Tuyên truy n mi ng v pháp lu t ch y u dùng phề ệ ề ậ ủ ế ương pháp thuy t ph cế ụ
v i ba b ph n c u thành là ch ng minh, gi i thích và phân tích.ớ ộ ậ ấ ứ ả
Ch ng minh là cách thuy t ph c ch y u d a vào các d n ch ng xác th cứ ế ụ ủ ế ự ẫ ứ ự
đ làm sáng t và xác nh n tính đúng đ n c a v n đ Các d n ch ng đ a raể ỏ ậ ắ ủ ấ ề ẫ ứ ư
Trang 20g m các quy đ nh pháp lu t, các s li u, s ki n, hi n tồ ị ậ ố ệ ự ệ ệ ượng, nhân ch ng,ứ danh ngôn, kinh đi n. Các d n ch ng này ph i chính xác, tiêu bi u, toàn di nể ẫ ứ ả ể ệ
và sát h p v i v n đ c n ch ng mình. Có nh v y m i có s c thuy t ph c.ợ ớ ấ ề ầ ứ ư ậ ớ ứ ế ụ
Gi i thích là vi c dùng lý l đ gi ng gi i giúp ngả ệ ẽ ể ả ả ười nghe hi u rõ và hi uể ể đúng v n đ L p lu n trong gi i thích ph i ch t ch , chính xác, m ch l c,ấ ề ậ ậ ả ả ặ ẽ ạ ạ khúc tri t, không ng y bi n.ế ụ ệ
Phân tích là m x v n đ nh m tìm đổ ẻ ấ ề ằ ược đ c đi m, b n ch t, đi mặ ể ả ấ ể
m nh, đi m y u, đi m t t đi m x u, s phù h p không phù h p… c a v nạ ể ế ể ố ể ấ ự ợ ợ ủ ấ
đ Vi c phân tích ph i d a trên c s khoa h c, không đề ệ ả ự ơ ở ọ ược cường đi u m tệ ặ này, h m t kia, tô h ng ho c bôi đen s vi c. Sau khi phân tích ph i có k tạ ặ ồ ặ ự ệ ả ế
lu n, đánh giá, hậ ướng người nghe vào đ nh hị ướng t duy đúng đ n, không làmư ắ cho người nghe dao đ ng, hoang mang.ộ
4. Các bước ti n hành tuyên truy n mi ngế ề ệ
Đ ti n hành vi c tuyên truy n mi ng v pháp lu t khi u n i, t cáo, trể ế ệ ề ệ ề ậ ế ạ ố ướ ctiên ph i xây d ng k ho ch cho vi c tuyên truy n (xem ph n Xây d ng kả ự ế ạ ệ ề ầ ự ế
ho ch Chuyên đ 1 tài li u này). Vi c tuyên truy n mi ng v pháp lu tạ ở ề ệ ệ ề ệ ề ậ khi u n i, t cáo c n qua 2 bế ạ ố ầ ước: chu n b tuyên truy n và ti n hành tuyênẩ ị ề ế truy n tr c ti p.ề ự ế
4.1. B ướ c chu n b ẩ ị
Th nh t: ứ ấ người nói ph i ti n hành tìm hi u đ n m v ng đ i tả ế ể ể ắ ữ ố ượng tuyên truy n qua các y u t : v s lề ế ố ề ố ượng; thành ph n (trí th c, công nhân, nông dân,ầ ứ thanh niên, ph n , ); trình đ văn hoá; tình hình th c hi n pháp lu t vụ ữ ộ ự ệ ậ ề khi u n i, t cáo, tình tr ng khi u n i, t cáo c s ; ý th c pháp lu t và nhuế ạ ố ạ ế ạ ố ở ơ ở ứ ậ
c u tìm hi u pháp lu t c a ngầ ể ậ ủ ười dân…
Có nhi u cách đ tuyên truy n viên có th n m v ng đ i tề ể ề ể ắ ữ ố ượng: ho c b ngặ ằ
phương pháp tr c ti p (t đi u tra tìm hi u, g p g , quan sát ), ho c b ngự ế ự ề ể ặ ỡ ặ ằ
phương pháp gián ti p (qua tài li u, sách báo, báo cáo t ng k t, trao đ i v iế ệ ổ ế ổ ớ
ngườ ổi t ch c bu i tuyên truy n ). C n có thông tin đ y đ t phía c quanứ ổ ề ầ ầ ủ ừ ơ
t ch c tuyên truy n v thành ph n tham d Chú ý nh ng thay đ i có thổ ứ ề ề ầ ự ữ ổ ể
di n ra v thành ph n ngễ ề ầ ười nghe
Bước này r t quan tr ng giúp ngấ ọ ười tuyên truy n n m đề ắ ược nh ng thôngữ tin s b v đ i tơ ộ ề ố ượng tuyên truy n đ có nh ng chu n b thích h p, tránh tìnhề ể ữ ẩ ị ợ
tr ng b đ ng.ạ ị ộ
Trang 21Th hai: ứ Người nói ph i nghiên c u đ có ki n th c sâu r ng v lĩnh v cả ứ ể ế ứ ộ ề ự khi u n i, t cáo (các quy đ nh pháp lu t, đế ạ ố ị ậ ường l i c a Đ ng, các tài li u lýố ủ ả ệ
lu n, sách giáo khoa, tài li u c a nậ ệ ủ ước ngoài nói v lĩnh v c khi u n i, tề ự ế ạ ố cáo). Đ có để ược đi u đó đòi h i ngề ỏ ười nói ngoài trình đ chuyên môn t t c nộ ố ầ
ph i có m t quá trình nghiên c u, tích lũy, s u t m, n u là nh ng ngả ộ ứ ư ầ ế ữ ười đã qua kinh nghi m tham gia công tác gi i quy t khi u n i, t cáo thì s càng thu nệ ả ế ế ạ ố ẽ ậ
l i.ợ
Th ba: ứ Tuyên truy n viên ph i n m v ng n i dung văn b n bao g m: b nề ả ắ ữ ộ ả ồ ả
ch t pháp lý c a v n đ đấ ủ ấ ề ược văn b n đi u ch nh, s c n thi t ban hành vănả ề ỉ ự ầ ế
b n, đ i trả ố ượng đi u ch nh, ph m vi đi u ch nh c a văn b n; ý nghĩa c a cácề ỉ ạ ề ỉ ủ ả ủ quy ph m, đ c bi t là ý nghĩa v m t qu n lý nhà nạ ặ ệ ề ặ ả ước, v tác d ng đi uề ụ ề
ch nh c a t ng quy ph m c th Ngoài ra, ngỉ ủ ừ ạ ụ ể ười tuyên truy n cũng c n ph iề ầ ả nghiên c u các văn b n hứ ả ướng d n thi hành và các văn b n, tài li u khác cóẫ ả ệ liên quan đ n văn b n tuyên truy n.ế ả ề
Đ hi u để ể ược sâu s c b n ch t c a v n đ nh v y, ngắ ả ấ ủ ấ ề ư ậ ười tuyên truy nề
c n n m đầ ắ ược thông tin liên quan đ n văn b n t giai đo n so n th o, l y ýế ả ừ ạ ạ ả ấ
ki n cho đ n khi ban hành. ế ế
Người nói ph i n m đả ắ ược m t cách toàn di n không nh ng n i dung vănộ ệ ữ ộ
b n mà còn nh ng v n đ liên quan đ n vi c ra đ i và tri n khai văn b n đóả ữ ấ ề ế ệ ờ ể ả
nh : t tư ư ưởng, quan đi m ch đ o c a Đ ng v vi c ban hành văn b n đó, kể ỉ ạ ủ ả ề ệ ả ế
ho ch phát tri n kinh t xã h i ho c tr c ti p h n là qua t trình v vi c banạ ể ế ộ ặ ự ế ơ ờ ề ệ hành văn b n, qua các bài báo, bình lu n khoa h c v văn b n, ngoài ra trongả ậ ọ ề ả quá trình tuyên truy n, ngề ười nói cũng c n gi i thi u có ch n l c ý ki n đóngầ ớ ệ ọ ọ ế góp c a các chuyên gia, nhà nghiên c u, nhà ho t đ ng th c ti n liên quan đ nủ ứ ạ ộ ự ễ ế văn b n đó đ trong quá trình trình bày, ngả ể ười tuyên truy n đ a ra gi i thích,ề ư ả minh h a đan xen ch không ch đ n thu n là trình bày các quy đ nh c a vănọ ứ ỉ ơ ầ ị ủ
b n. Ch ng h n, t i sao pháp lu t khi u n i hi n nay l i quy đ nh s tham giaả ẳ ạ ạ ậ ế ạ ệ ạ ị ự
c a lu t s trong quá trình khi u n i và gi i quy t khi u n i, ý ki n c a cácủ ậ ư ế ạ ả ế ế ạ ế ủ nhà khoa h c, các chuyên gia pháp lý v v n đ này nh th nào hay t i saoọ ề ấ ề ư ế ạ quy đ nh vi c đ i tho i trong gi i quy t khi u n i l i là b t bu c…Có nhị ệ ố ạ ả ế ế ạ ạ ắ ộ ư
v y, bài nói chuy n m i tr nên sinh đ ng, không gây nhàm chán cho ngậ ệ ớ ở ộ ườ inghe
Th t : ứ ư c n s u t m tài li u d n ch ng, minh h a vì nó nh hầ ư ầ ệ ẫ ứ ọ ả ưởng đ nế
ch t lấ ượng đ sâu và s c thuy t ph c c a bu i tuyên truy n. Tài li u, d nộ ứ ế ụ ủ ổ ề ệ ẫ
Trang 22ch ng, minh h a ph i có tính chính th c, đ tin c y cao. Ngứ ọ ả ứ ộ ậ ười tuyên truy nề
có th s u t m nhi u ngu n khác nhau nh : thông qua báo, t p chí chuyênể ư ầ ở ề ồ ư ạ ngành (ví d : Báo Thanh tra, T p chí Thanh tra, báo Nhân dân, báo Phápụ ạ
lu t…), thông qua đài phát thanh, truy n hình hay các trang thông tin đi n tậ ề ệ ử (trang web). Tuy nhiên, c n l u ý đ ch n l c nh ng thông tin phù h p v i n iầ ư ể ọ ọ ữ ợ ớ ộ dung c a bu i tuyên truy n. C n tránh d n ch ng, minh h a nh ng tài li uủ ổ ề ầ ẫ ứ ọ ữ ệ thu c danh m c bí m t c a Đ ng và Nhà nộ ụ ậ ủ ả ước hay nh ng s li u d n ch ngữ ố ệ ẫ ứ
đã cũ không còn phù h p, không có tính th i s ợ ờ ự
Th năm: ứ chu n b đ cẩ ị ề ương tuyên truy n mi ng (bao g m đ cề ệ ồ ề ương s bơ ộ
và đ cề ương chi ti t). Đ cế ề ương có vai trò r t quan tr ng đ i v i ngấ ọ ố ớ ười tuyên truy n, nó giúp cho ngề ười nói trình bày các v n đ m t cách m ch l c, lôgíc,ấ ề ộ ạ ạ không b sót hay trùng l p v n đ Đ ng th i, căn c vào đ cỏ ặ ấ ề ồ ờ ứ ề ương, ngườ ituyên truy n xác đ nh đề ị ược vi c phân b th i gian cho h p lý, tránh tình tr ngệ ổ ờ ợ ạ
th a ho c thi u th i gian khi trình bày.ừ ặ ế ờ
Yêu c u đ i v i đ cầ ố ớ ề ương là ph i đ y đ v n i dung, thích h p v i đ iả ầ ủ ề ộ ợ ớ ố
tượng, l p lu n và b c c ph i ch t ch Khi chu n b đ cậ ậ ố ụ ả ặ ẽ ẩ ị ề ương c n chú ýầ
nh ng yêu c u sau:ữ ầ
+ Đ cề ương không ph i là bài vi t hoàn ch nh, c th mà là tài li u nêuả ế ỉ ụ ể ệ
tr ng tâm c n t p trung tuyên truy n, ph bi n đ d a vào đó ngọ ầ ậ ề ổ ế ể ự ười nói phân tích, m r ng nh ng v n đ nêu trong đ cở ộ ữ ấ ề ề ương.
+ C n l a ch n v n đ c t lõi c a văn b n đ làm ý chính. Trong khi tri nầ ự ọ ấ ề ố ủ ả ể ể khai ý chính c n liên h làm rõ m i quan h c a văn b n v i h th ng phápầ ệ ố ệ ủ ả ớ ệ ố
lu t v khi u n i, t cáo hi n hành;ậ ề ế ạ ố ệ
+ Đ thu hút ngể ười nghe và t o đi u ki n cho ngạ ề ệ ười nghe hi u văn b n cóể ả tính h th ng, các ph n trong đ cệ ố ầ ề ương ph i có m i quan h h u c , g n bóả ố ệ ữ ơ ắ lôgíc, b sung cho nhau nh m m c đích làm sáng t v n đ mà ngổ ằ ụ ỏ ấ ề ười nói
Trang 23viên, v i tuyên truy n mi ng v pháp lu t khi u n i, t cáo, cách vào đ cóớ ề ệ ề ậ ế ạ ố ề
hi u qu thệ ả ường là nêu m t s v vi c ho c g i ra nh ng v n đ b c xúc vộ ố ụ ệ ặ ợ ữ ấ ề ứ ề khi u n i, t cáo t i đ a bàn ho c các đ a phế ạ ố ạ ị ặ ở ị ương khác mà báo chí và ngườ idân đang quan tâm
Trong ph n vào đ , ngầ ề ười nói ph i nêu đả ược m t s v n đ ch y u màộ ố ấ ề ủ ế
người nghe c n tìm hi u nh t đ thu hút s chú ý. Ví d khi tuyên truy n choầ ể ấ ể ự ụ ề
đ i tố ượng là nông dân v lu t khi u n i, t cáo thì nh ng v n đ ngề ậ ế ạ ố ữ ấ ề ười dân quan tâm là quy n và nghĩa v c a mình khi th c hi n vi c khi u n i, t cáo;ề ụ ủ ự ệ ệ ế ạ ố khi u n i l n đ u g i t i đâu, c quan nào có th m quy n gi i quy t ế ạ ầ ầ ử ớ ơ ẩ ề ả ế
N i dung: ộ là ph n ch y u c a bu i nói chuy n, c n chú ý nêu nh ngầ ủ ế ủ ổ ệ ầ ữ
đi m m i, có tính th i s đ ngể ớ ờ ự ể ười nghe chú ý; khi tuyên truy n không nênề
đ c nguyên văn b n đ tránh s nhàm chán. Khi nói c n phân tích, gi i thíchọ ả ể ự ầ ả
và nêu ý nghĩa c a văn b n pháp lu t đó. ủ ả ậ
Trong tuyên tuy n văn b n pháp lu t v khi u n i, t cáo ph i chú ý đ nề ả ậ ề ế ạ ố ả ế hai đi u, đó là: l a ch n cách trình bày phù h p v i đ i tề ự ọ ợ ớ ố ượng, nh t là tuyênấ truy n mi ng c p xã v i đ i tề ệ ở ấ ớ ố ượng tuyên truy n có trình đ hi u bi t khôngề ộ ể ế cao và nêu được v n đ c b n, c t lõi, tr ng tâm đ ngấ ề ơ ả ố ọ ể ười nghe thâu tóm
được tinh th n văn b n, s d ng h p lý ngôn ng nói và c ch đ ng tác.ầ ả ử ụ ợ ữ ử ỉ ộ
Đ i tố ượng tuyên truy n mi ng c p xã r t phong phú, tuyên truy n viên cóề ệ ở ấ ấ ề
th xác đ nh để ị ược m c đích, yêu c u, n i dung tr ng tâm, phụ ầ ộ ọ ương pháp trình bày cho phù h p v i t ng đ i tợ ớ ừ ố ượng, c th nh sau:ụ ể ư
+ V i đ i tớ ố ượng là cán b , công ch c c p xã: báo cáo viên c n ph i s d ngộ ứ ấ ầ ả ử ụ
phương pháp phân tích c th th c ti n r i sau đó khái quát thành nh ng đánhụ ể ự ễ ồ ữ giá, lý lu n. Ngậ ười nói c n làm rõ quy n h n và trách nhi m c a các c quanầ ề ạ ệ ủ ơ
qu n lý nhà nả ước, cán b nhà nộ ước; các hình th c vi ph m và m c đ x lý,ứ ạ ứ ộ ử
th m quy n x lý; t ch c thi hành văn b n ẩ ề ử ổ ứ ả
+ V i đ i tớ ố ượng là cán b tuyên truy n: Có th dùng phộ ề ể ương pháp phân tích
c th th c ti n r i sau đó khái quát thành đánh giá, lý lu n. Báo cáo viên c nụ ể ự ễ ồ ậ ầ
t p trung nh n m nh nh ng n i dung đ ph c v cho công tác tuyên truy nậ ấ ạ ữ ộ ể ụ ụ ề
c a cán b tuyên truy n nh : b n ch t, ý nghĩa pháp lý c a v n đ ; s c nủ ộ ề ư ả ấ ủ ấ ề ự ầ thi t, m c đích c a vi c ban hành văn b n, nh ng s li u, tài li u c n vi nế ụ ủ ệ ả ữ ố ệ ệ ầ ệ
d n, đ i chi u so sánh; các v n đ c n t p trung ph bi n tuyên truy n. Vìẫ ố ế ấ ề ầ ậ ổ ế ề cán b c p xã là tuyên truy n viên, hoà gi i viên, nh ng ngộ ở ấ ề ả ữ ười làm công
Trang 24vi c bán chuyên trách và ph n đông ch a đệ ầ ư ược đào t o chuyên môn pháp lý,ạ nên báo cáo viên c n trình bày sao cho d hi u, d nh ầ ễ ể ễ ớ
+ V i đ i tớ ố ượng là nhân dân: s d ng phử ụ ương pháp di n gi i, phân tích làễ ả phù h p. C n nêu b n ch t ý nghĩa v n đ , s c n thi t ph i ban hành vănợ ầ ả ấ ấ ề ự ầ ế ả
b n, ý nghĩa c a các quy ph m và nh ng v n đ thi t th c liên quan đ n t ngả ủ ạ ữ ấ ề ế ự ế ừ
đ i tố ượng thi hành trong văn b n. Báo cáo viên c n đi sâu phân tích quy n,ả ầ ề nghĩa v c a các ch th trong quan h xã h i đụ ủ ủ ể ệ ộ ược văn b n đi u ch nh, trìnhả ề ỉ
t , th t c th c hi n quy n khi u n i, kh i ki n, th i hi u khi u n i, kh iự ủ ụ ự ệ ề ế ạ ở ệ ờ ệ ế ạ ở
ki n ệ
Ph n k t lu n: ầ ế ậ ở ph n này, tuyên truy n viên c n đi m l i và tóm t tầ ề ầ ể ạ ắ
nh ng n i dung c b n đã trình bày; nh ng v n đ m u ch t và c n l u ý đ iữ ộ ơ ả ữ ấ ề ấ ố ầ ư ố
v i ngớ ười nghe.
Ngoài ra, tuyên truy n viên cũng có th dành th i gian c n thi t đ tr l iề ể ờ ầ ế ể ả ờ các câu h i mà ngỏ ười nghe đang quan tâm ho c ch a hi u rõ đ làm sáng tặ ư ể ể ỏ
v n đ ; gi i đáp nh ng tình hu ng th c ti n mà ngấ ề ả ữ ố ự ễ ười nghe g p ph i. Thôngặ ả qua ho t đ ng này, tuyên truy n viên có th đánh giá đạ ộ ề ể ược m c đ hi u bàiứ ộ ể
c a ngủ ười nghe và hi u qu c a bu i tuyên truy n; đ ng th i ngệ ả ủ ổ ề ồ ờ ười tuyên truy n cũng có đi u ki n trao đ i, hi u rõ h n v đ i tề ề ệ ổ ể ơ ề ố ượng tuyên truy n đề ể
t đó có rút ra nh ng kinh nghi m cho nh ng l n tuyên truy n sau. ừ ữ ệ ữ ầ ề
Có th th y r ng, tuyên truy n mi ng là m t trong nh ng hình th c phể ấ ằ ề ệ ộ ữ ứ ổ
bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo r t hi u qu Tuy nhiên, phế ụ ậ ề ế ạ ố ấ ệ ả ươ ng
th c tuyên truy n này ph thu c khá nhi u vào trình đ , k năng, ngh thu tứ ề ụ ộ ề ộ ỹ ệ ậ
c a ngủ ười nói. N u ngế ười tuyên truy n bi t khai thác t t nh ng đi m m nhề ế ố ữ ể ạ
c a hình th c này thì ch c ch n đây s là m t phủ ứ ắ ắ ẽ ộ ương th c tuyên truy n hi uứ ề ệ
qu nh t, góp ph n t o ra nh ng thay đ i đáng k trong nh n th c c a ngả ấ ầ ạ ữ ổ ể ậ ứ ủ ườ idân xã, phường, th tr n v pháp lu t khi u n i, t cáo.ị ấ ề ậ ế ạ ố
Trang 25S D NG BÁO CHÍ VÀ Ử Ụ
M NG LẠ ƯỚI TRUY N THANH C SỀ Ơ Ở
I. Ph bi nổ ế , giáo d c thông qua báo chíụ
1. Khái ni m, vai trò c a vi c ph bi n, giáo d c thông qua báo chíệ ủ ệ ổ ế ụ
1.1. Khái ni m ệ
Báo chí là phương ti n thông tin đ i chúng thi t y u đ i v i đ i s ng xãệ ạ ế ế ố ớ ờ ố
h i. Báo chí Vi t Nam g m: báo in, báo nói, báo hình, báo đi n t Trong đó:ộ ở ệ ồ ệ ử
Báo in là th lo i báo truy n t i thông tin đ n ngể ạ ề ả ế ườ ọi đ c b ng ch vi t.ằ ữ ế
Báo nói là th lo i báo truy n t i ti ng nói, âm thanh qua làn sóng đi nể ạ ề ả ế ệ phát t các đài phát thanh, có kh năng truy n tin nhanh, ch a đ ng n i dungừ ả ề ứ ự ộ phong phú k t h p v i k thu t đ c bi t (âm thanh, nh c, l i nói).ế ợ ớ ỹ ậ ặ ệ ạ ờ
Báo hình truy n d n ti ng nói, hình nh t i ngề ẫ ế ả ớ ười xem, người nghe b ngằ
h th ng tín hi u đi n t ệ ố ệ ệ ử
Báo đi n t là lo i báo đa phệ ử ạ ương ti n, t c là có th tích h p đệ ứ ể ợ ượ ảc c chữ
vi t, âm thanh, hình nh, đ c bi t báo đi n t có th th c hi n d dàng vi cế ả ặ ệ ệ ử ể ự ệ ễ ệ trao đ i thông tin v i công chúng.ổ ớ
V i ch c năng là phớ ứ ương ti n thông tin đ i chúng, báo chí Vi t Nam đã th cệ ạ ệ ự
hi n t t nhi m v c a mình, trong đó có nhi m v ph bi n, giáo d c phápệ ố ệ ụ ủ ệ ụ ổ ế ụ
lu t khi u n i, t cáo.ậ ế ạ ố
Trang 26Ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo trên báo chí là quá trìnhổ ế ụ ậ ề ế ạ ố
người làm công tác này s d ng các lo i hình báo chí đ đăng t i các thông tinử ụ ạ ể ả
v pháp lu t khi u n i, t cáo nh m tác đ ng có m c đích, có k ho ch, hìnhề ậ ế ạ ố ằ ộ ụ ế ạ thành cho người dân nh ng tri th c, tình c m và hành vi phù h p v i quy đ nhữ ứ ả ợ ớ ị
c a pháp lu t khi u n i, t cáo hi n hành.ủ ậ ế ạ ố ệ
1.2. Vai trò
V i đ c tính c b n c a báo chí là tính ph c p, nhanh chóng, k p th i vàớ ặ ơ ả ủ ổ ậ ị ờ
r ng kh p, do v y trong công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t nói chung vàộ ắ ậ ổ ế ụ ậ pháp lu t khi u n i, t cáo nói riêng, báo chí đóng vai trò quan tr ng, là côngậ ế ạ ố ọ
c , phụ ương ti n h u hi u đ a pháp lu t khi u n i, t cáo đ n v i cán b ,ệ ữ ệ ư ậ ế ạ ố ế ớ ộ nhân dân, giúp cho đông đ o cán b , nhân dân d dàng ti p thu, n m b t, tìmả ộ ễ ế ắ ắ
hi u, nâng cao nh n th c, ý th c pháp lu t. Báo chí góp ph n ph n ánh th cể ậ ứ ứ ậ ầ ả ự
ti n thi hành pháp lu t khi u n i, t cáo và hễ ậ ế ạ ố ướng d n d lu n xã h i ng h ,ẫ ư ậ ộ ủ ộ
bi u dể ương ngườ ối t t, vi c t t trong ch p hành pháp lu t khi u n i, t cáo ệ ố ấ ậ ế ạ ốTuyên truy n, ph bi n, giáo d c pháp lu t khi u n i, t cáo trên các lo iề ổ ế ụ ậ ế ạ ố ạ hình báo chí có các vai trò sau đây:
a) Th c hi n ch c năng giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo: ự ệ ứ ụ ậ ề ế ạ ố trong m iỗ
lo i hình báo chí có r t nhi u cách th hi n nh : tin, bài, t a đàm, di n đàn,ạ ấ ề ể ệ ư ọ ễ truy n ng n, ti u ph m, phim truy n hình, phim tài li u,…báo chí chuy n t iệ ắ ể ẩ ề ệ ể ả
đ n công chúng lế ượng tri th c phong phú đa d ng v pháp lu t khi u n i, tứ ạ ề ậ ế ạ ố cáo. Vi c khai thác, s d ng các hình th c văn hoá ngh thu t đ ph bi nệ ử ụ ứ ệ ậ ể ổ ế giáo d c pháp lu t, làm cho các quy đ nh c a pháp lu t đi vào lòng ngụ ậ ị ủ ậ ười và để
l i n tạ ấ ượng m t cách sâu s c. Nh các lo i hình ngh thu t này, báo chí giúpộ ắ ờ ạ ệ ậ cho công dân d hi u, d nh các quy đ nh pháp lu t khi u n i, t cáo nóiễ ể ễ ớ ị ậ ế ạ ố riêng và pháp lu t nói chung, thông qua đó hậ ướng d n công dân cách ng xẫ ứ ử phù h p v i yêu c u c a pháp lu t khi u n i, t cáo. ợ ớ ầ ủ ậ ế ạ ố
Trang 27b) Giúp ng ườ i dân có đ ượ c hi u bi t v pháp lu t khi u n i, t cáo: ể ế ề ậ ế ạ ố báo chí
thường xuyên cung c p đ y đ , chính xác thông tin v ho t đ ng ti p dân vàấ ầ ủ ề ạ ộ ế
gi i quy t khi u n i, nh ng đi n hình c a các đ a phả ế ế ạ ữ ể ủ ị ương làm t t công tácố
gi i quy t khi u n i, t cáo. Thông tin này giúp ngả ế ế ạ ố ười dân th y đấ ược b cứ tranh toàn c nh v ho t đ ng gi i quy t khi u n i, t cáo. M t khác, báo chíả ề ạ ộ ả ế ế ạ ố ặ còn cung c p cho công dân n m đấ ắ ược các quy đ nh c a pháp lu t v khi uị ủ ậ ề ế
n i, t cáo và ho t đ ng gi i quy t khi u n i, x lý t cáo c a c quan nhàạ ố ạ ộ ả ế ế ạ ử ố ủ ơ
nước có th m quy n. V i nh ng vi c làm nh v y báo chí đã cung c p choẩ ề ớ ữ ệ ư ậ ấ
người dân nh ng hi u bi t v pháp lu t khi u n i, t cáo, góp ph n hìnhữ ể ế ề ậ ế ạ ố ầ thành ý th c t giác tuân th pháp lu t v khi u n i, t cáo. Khi tính t giácứ ự ủ ậ ề ế ạ ố ự hình thành nó s tr thành đ ng l c giúp ngẽ ở ộ ự ười dân có được đ nh hị ướng để
l a ch n hành vi ng x phù h p v i yêu c u c a pháp lu t khi u n i, t cáo. ự ọ ứ ử ợ ớ ầ ủ ậ ế ạ ố
c) Báo chí giúp ng ườ i dân giám sát ho t đ ng gi i quy t khi u n i, t cáo: ạ ộ ả ế ế ạ ố
b ng vi c ph bi n, giáo d c pháp lu t, báo chí cung c p cho ngằ ệ ổ ế ụ ậ ấ ười dân
nh ng thông tin v ho t đ ng gi i quy t khi u n i, t cáo c a c quan nhàữ ề ạ ộ ả ế ế ạ ố ủ ơ
nước có th m quy n, các quy đ nh pháp lu t v khi u n i, t cáo. Nh ngẩ ề ị ậ ề ế ạ ố ữ thông tin này giúp cho người dân giám sát ho t đ ng c a cán b làm công tácạ ộ ủ ộ
ti p dân, gi i quy t khi u n i, t cáo. M t khác, nh ng thông tin mà báo chíế ả ế ế ạ ố ặ ữ cung c p cũng giúp cho các c quan có th m quy n gi i quy t khi u n i, tấ ơ ẩ ề ả ế ế ạ ố cáo có s đi u ch nh ho t đ ng cho phù h p v i th c ti n, đ m b o cho ho tự ề ỉ ạ ộ ợ ớ ự ễ ả ả ạ
đ ng ti p dân và gi i quy t khi u n i, t cáo ngày càng hi u qu h n.ộ ế ả ế ế ạ ố ệ ả ơ
2. N i dung, hình th c ph bi n, giáo d c trên báo chíộ ứ ổ ế ụ
Trang 28 Ph n ánh th c ti n thi hành và áp d ng pháp lu t v khi u n i, t cáoả ự ễ ụ ậ ề ế ạ ố thông qua các v vi c c th liên quan đ n pháp lu t ho c thông qua ho tụ ệ ụ ể ế ậ ặ ạ
đ ng c a các c quan nhà nộ ủ ơ ước
Khi nêu các v vi c c th , đ c bi t là các v vi c tiêu c c, vi ph m phápụ ệ ụ ể ặ ệ ụ ệ ự ạ
lu t, báo chí c n nêu di n bi n chính c a v vi c m t cách khách quan, trungậ ầ ễ ế ủ ụ ệ ộ
th c, l ng gép v i vi c phân tích, ph bi n, giáo d c pháp lu t có liên quan, tự ồ ớ ệ ổ ế ụ ậ ỏ thái đ đ nh hộ ị ướng d lu n xã h i đ t o nên s c m nh chung lên án đ uư ậ ộ ể ạ ứ ạ ấ tranh v i nh ng vi ph m pháp lu t, b o v công lý. M c dù đây la n i dungớ ữ ạ ậ ả ệ ặ ộ tuyên truy n h p d n nh ng báo chí c n chú ý đi m d ng và v trí ch c năngề ấ ẫ ư ầ ể ừ ị ứ
c a mình, luôn khách quan và công b ng, tránh bi u hi n thiên l ch v m tủ ằ ể ệ ệ ề ộ bên (đương s ho c c quan nhà nự ặ ơ ước), cũng không làm thay công vi c c a cệ ủ ơ quan nhà nước có th m quy n, k t lu n v vi c đúng sai, mà ch bày t quanẩ ề ế ậ ụ ệ ỉ ỏ
đi m c a mình b ng cách đ a ra các b ng ch ng, lý l , l p lu n trên c sể ủ ằ ư ằ ứ ẽ ậ ậ ơ ở pháp lu t, mang tính tham kh o đ các c quan có th m quy n xem xét quy tậ ả ể ơ ẩ ề ế
đ nh. Qua ph n ánh th c ti n thi hành pháp lu t v khi u n i, t cáo, báo chíị ả ự ễ ậ ề ế ạ ố
c n phát hi n nh ng b t c p trong các văn b n quy ph m pháp lu t, nh ngầ ệ ữ ấ ậ ả ạ ậ ữ quy đ nh không phù h p, l i th i hay s ch ng chéo c a h th ng pháp lu t đị ợ ỗ ờ ự ồ ủ ệ ố ậ ể
ki n ngh c quan có th m quy n xem xét s a đ i, b sung. Đ ng th i, cũngế ị ơ ẩ ề ử ổ ổ ồ ờ qua th c ti n cu c s ng, báo chí c n phát hi n nh ng v n đ còn b ng ,ự ễ ộ ố ầ ệ ữ ấ ề ỏ ỏ thi u s đi u ch nh c a pháp lu t đ các c quan có th m quy n b sung hoànế ự ề ỉ ủ ậ ể ơ ẩ ề ổ thi n. Bên c nh đó, báo chí cũng c n đăng t i các ý ki n ti p thu phê bình c aệ ạ ầ ả ế ế ủ các đ n v có v vi c đã đơ ị ụ ệ ược nêu trước công lu n, m t m t giúp c quan nhàậ ộ ặ ơ
nước làm t t trách nhi m c a mình, m t khác t o cho ngố ệ ủ ặ ạ ười dân lòng tin vào pháp lu t khi u n i, t cáo.ậ ế ạ ố
Th c hi n gi i đáp, t v n pháp lu t v khi u n i, t cáo trên báo chí. N iự ệ ả ư ấ ậ ề ế ạ ố ộ dung này có tác d ng đáng k trong vi c đáp ng nhu c u tìm hi u pháp lu tụ ể ệ ứ ầ ể ậ khi u n i, t cáo c a nhân dân, không ch c a nh ng ngế ạ ố ủ ỉ ủ ữ ười có câu h i nh báoỏ ờ chí gi i đáp mà c a nhi u ngả ủ ề ười có v n đ tấ ề ương t ự
Nêu gương ngườ ối t t, vi c t t, nhân t m i trong th c ti n thi hành, ch pệ ố ố ớ ự ễ ấ hành pháp lu t v khi u n i, t cáo. ậ ề ế ạ ố
2.2. Hình th c, ph bi n, giáo d c trên báo chí ứ ổ ế ụ
Vi c ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo trên báo chí ph i chínhệ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ả xác, ng n g n, đ ng th i ph i h p d n, sinh đ ng, d hi u. Chính vì v y, m i lo iắ ọ ồ ờ ả ấ ẫ ộ ễ ể ậ ỗ ạ hình báo chí c n ph i có nh ng hình th c th hi n phù h p.ầ ả ữ ứ ể ệ ợ
Trang 29 Báo in: hình th c th hi n thông qua các th lo i nh tin, bài, ph ng v n,ứ ể ệ ể ạ ư ỏ ấ
h i đáp pháp lu t khi u n i, t cáo, ti u ph m ỏ ậ ế ạ ố ể ẩ
Báo hình, báo nói: các chương trình ph bi n, giáo d c pháp lu t khi uổ ế ụ ậ ế
n i, t cáo đạ ố ược th c hi n dự ệ ưới các hình th c nh tin t c th i s , phóng s ,ứ ư ứ ờ ự ự
ph ng v n, t a đàm, gi i đáp pháp lu t v khi u n i, t cáo, thi tìm hi u phápỏ ấ ọ ả ậ ề ế ạ ố ể
lu t khi u n i, t cáo, l ng ghép vào các trò ch i truy n hình, phim tài li u vậ ế ạ ố ồ ơ ề ệ ề khi u n i, t cáo…ế ạ ố
Báo đi n t : ph bi n, giáo d c pháp lu t khi u n i, t cáo đệ ử ổ ế ụ ậ ế ạ ố ược th cự
hi n thông qua các hình th c nh tin, bài, t ch c di n đàn, giao l u tr cệ ứ ư ổ ứ ễ ư ự tuy n.ế
* Hình th c ph bi n, giáo d c pháp lu t trên báo chí ứ ổ ế ụ ậ
a) B n tin pháp lu t v khi u n i, t cáo ả ậ ề ế ạ ố
B n tin pháp lu t v khi u n i, t cáo bao g m: nh ng thông tin m i vả ậ ề ế ạ ố ồ ữ ớ ề các ch trủ ương, chính sách c a Đ ng, Nhà nủ ả ước v lĩnh v c khi u n i, t cáo;ề ự ế ạ ố
vi c xây d ng, tuyên truy n pháp lu t v khi u n i, t cáo; tình hình ti p dânệ ự ề ậ ề ế ạ ố ế
và gi i quy t khi u n i, t cáo.ả ế ế ạ ố
B n tin g m tin v n, tin ng n, tin chuyên sâu, tin t ng h p, tin tả ồ ắ ắ ổ ợ ường thu t,ậ tin ph ng v n.ỏ ấ
Vai trò: cung c p cho ngấ ười dân các thông tin v vi c xây d ng, tuyênề ệ ự truy n, ph bi n pháp lu t v khi u n i, t cáo; tình hình ti p dân, gi i quy tề ổ ế ậ ề ế ạ ố ế ả ế khi u n i, t cáo trong c nế ạ ố ả ước. Đây là nh ng thông tin nh y bén, k p th iữ ạ ị ờ giúp cho người khi u n i, t cáo có đế ạ ố ược nh ng nh n th c c n thi t, tiêu bi uữ ậ ứ ầ ế ể
v pháp lu t khi u n i, t cáo.ề ậ ế ạ ố
Yêu c u c a b n tin pháp lu t v khi u n i, t cáo: ầ ủ ả ậ ề ế ạ ố s ki n đự ệ ượ ự c l a
ch n đ vi t tin c n đáp ng nh ng yêu c u sau:ọ ể ế ầ ứ ữ ầ
+ S vi c có th t và tiêu bi u; có th i gian, có đ a ch c th ; ự ệ ậ ể ờ ị ỉ ụ ể
+ S ki n đự ệ ược đ a tin ph i ph c v cho vi c nâng cao nh n th c c aư ả ụ ụ ệ ậ ứ ủ
ngườ ọi đ c v pháp lu t khi u n i, t cáo và công tác ti p dân gi i quy t khi uề ậ ế ạ ố ế ả ế ế
n i, t cáo c a các c quan có th m quy n; ạ ố ủ ơ ẩ ề
+ S ki n ph i m i x y ra, ngự ệ ả ớ ả ười vi t tin là ngế ười đ u tiên phát hi n,ầ ệ
ch ng ki n và vi t v nó ho c s ki n đã đứ ế ế ề ặ ự ệ ược đ a tin nh ng ngư ư ười vi t đãế
Trang 30phát hi n thêm nhi u thông tin m i nên đã phân tích sâu h n trên c s s ki nệ ề ớ ơ ơ ở ự ệ
đã bi t;ế
Cách l a ch n d ng tin khi vi t tin v pháp lu t khi u n i, t cáo ự ọ ạ ế ề ậ ế ạ ố : d a vàoự
m c đích thông tin, và m c đ quan tr ng c a thông tin v pháp lu t khi uụ ứ ộ ọ ủ ề ậ ế
n i, t cáo đ l a ch n d ng tin. Các tin v pháp lu t khi u n i, t cáo quanạ ố ể ự ọ ạ ề ậ ế ạ ố
tr ng đọ ược vi t dế ướ ại d ng tin công báo, tin tường thu t, tin ng n. Còn các sậ ắ ự
ki n khác đệ ược vi t dế ướ ại d ng tin v n.ắ
b) Vi t bài v pháp lu t khi u n i, t cáo ế ề ậ ế ạ ố
Bài báo là k t qu sáng t o c a ngế ả ạ ủ ười vi t báo. M i bài đế ỗ ược trình bày dài,
ng n và đ c p m t s vi c khi u n i, t cáo khác nhau, đ ng th i đ a raắ ề ậ ộ ự ệ ế ạ ố ồ ờ ư
ho c gi i thích cho ngặ ả ười dân nh ng quy đ nh c a pháp lu t khi u n i, t cáoữ ị ủ ậ ế ạ ố
g n v i t ng v vi c c th Tuy nhiên, m c đích cu i cùng c a ngắ ớ ừ ụ ệ ụ ể ụ ố ủ ười vi tế báo là nh m ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo. Thông thằ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ườ ngbài báo v pháp lu t khi u n i, t cáo có dung lề ậ ế ạ ố ượng l n h n tin và ph n ánhớ ơ ả
hi n th c v pháp lu t khi u n i, t cáo qua ho t đ ng gi i quy t, khi u n i,ệ ự ề ậ ế ạ ố ạ ộ ả ế ế ạ
t cáo c a c quan có th m quy n.ố ủ ơ ẩ ề
Yêu c u đ i v i bài báo v pháp lu t khi u n i, t cáo: ầ ố ớ ề ậ ế ạ ố
+ N i dung bài báo: ph i ph n ánh k p th i nh ng s vi c khi u n i, t cáoộ ả ả ị ờ ữ ự ệ ế ạ ố đang di n ra. Vi c ph n ánh ph i đ m b o tính chính xác, có đ a đi m có nhânễ ệ ả ả ả ả ị ể
ch ng, không gian và th i gian c th Ngứ ờ ụ ể ười vi t báo không đế ược b a đ t,ị ặ thêm b t trong quá trình ph n ánh v tình hình gi i quy t khi u n i, t cáo.ớ ả ề ả ế ế ạ ố+ Hình th c bài báo: k t c u bài vi t ph i lôgíc, g n li n v i s ki n khi uứ ế ấ ế ả ắ ề ớ ự ệ ế
n i, t cáo đạ ố ược đ c p, ngôn ng ph i ng n g n d hi u.ề ậ ữ ả ắ ọ ễ ể
c) Phóng s v khi u n i, t cáo ự ề ế ạ ố
Phóng s v khi u n i, t cáo là m t d ng thông tin chính lu n c a báo chí,ự ề ế ạ ố ộ ạ ậ ủ
có màu s c văn h c, ph n ánh tình hình gi i quy t khi u n i, t cáo, b ngắ ọ ả ả ế ế ạ ố ằ
phương pháp miêu t , thu t lu n, th hi n quá trình gi i quy t khi u n i, tả ậ ậ ể ệ ả ế ế ạ ố cáo theo tinh th n c a Lu t Khi u n i, Lu t T cáo.ầ ủ ậ ế ạ ậ ố
Yêu c u đ i v i bài phóng s v khi u n i, t cáo: ầ ố ớ ự ề ế ạ ố
+ N i dung c a bài phóng s : ph i giúp ngộ ủ ự ả ườ ọi đ c hình dung được th c tự ế
h at đ ng khi u n i, t cáo nh chính h đọ ộ ế ạ ố ư ọ ượ ậc t n m t nhìn th y;ắ ấ
Trang 31+ Hình th c: Cách vi t ph i có màu s c văn h c giúp ngứ ế ả ắ ọ ười dân d đ c, dễ ọ ễ
nh , gây n tớ ấ ượng lâu b n trong lòng ngề ườ ọi đ c.
Phóng s có ph m vi đ tài r t r ng nh ng không ph n ánh tràn lan, màự ạ ề ấ ộ ư ả
thường chú tr ng vào nh ng s ki n, tình hu ng đi n hình (Ví d : m t đi nọ ữ ự ệ ố ể ụ ộ ể hình làm t t công tác gi i quy t khi u n i, t cáo xã A, nh ng bi n đ i xãố ả ế ế ạ ố ở ữ ế ổ ở
B t ngày th c hi n Lu t Khi u n i ). B i tính sinh đ ng, đa d ng c a đừ ự ệ ậ ế ạ ở ộ ạ ủ ề tài, phóng s có v trí đ c bi t quan tr ng trên các lo i hình báo, d gây nự ị ặ ệ ọ ạ ễ ấ
tượng sâu s c.ắ
d) Bài đi u tra ề v v vi c khi u n i, t cáo ề ụ ệ ế ạ ố
Bài đi u tra v v vi c khi u n i, t cáo là m t th lo i ch a đ ng y u tề ề ụ ệ ế ạ ố ộ ể ạ ứ ự ế ố thông tin k t h p chính lu n c a báo chí nh m ph n ánh v m t ho c nhi uế ợ ậ ủ ằ ả ề ộ ặ ề
v vi c khi u n i, t cáo phát sinh trong quá trình gi i quy t khi u n i, t cáo,ụ ệ ế ạ ố ả ế ế ạ ố trong đó ch a đ ng v n đ c p thi t c n gi i quy t, đ ph bi n, giáo d cứ ự ấ ề ấ ế ầ ả ế ể ổ ế ụ
người dân th c hi n quy n khi u n i, t cáo theo đúng quy đ nh c a Lu tự ệ ề ế ạ ố ị ủ ậ khi u n i, t cáo.ế ạ ố
Yêu c u đ i v i bài đi u tra v v vi c khi u n i, t cáo: ầ ố ớ ề ề ụ ệ ế ạ ố
+ N i dung: Bài đi u tra ph i đi t m t ho c nhi u v vi c khi u n i, tộ ề ả ừ ộ ặ ề ụ ệ ế ạ ố cáo c th t đó khái quát, nêu lên nh ng v n đ c p thi t có nh hụ ể ừ ữ ấ ề ấ ế ả ưởng sâu
r ng đ n ho t đ ng gi i quy t khi u n i, t cáo;ộ ế ạ ộ ả ế ế ạ ố
+ Hình th c: Ngứ ười vi t có th dùng phế ể ương pháp th hi n văn phong sinhể ệ
đ ng, phong phú ho c xây d ng thành c t truy n, có nhân v t (ngộ ặ ự ố ệ ậ ười th t,ậ
vi c th t). Tuy nhiên, vi t b ng cách nào cũng ph i trình bày có đ u có đuôi,ệ ậ ế ằ ả ầ
có lý l , có phân tích, đánh giá và bàn lu n, nh m xác minh m t đúng, m t sai,ẽ ậ ằ ặ ặ
m t trái c a v vi c khi u n i, t cáo.ặ ủ ụ ệ ế ạ ố
Vi t bài đi u tra v v vi c khi u n i, t cáo là công vi c khó khăn và ph cế ề ề ụ ệ ế ạ ố ệ ứ
t p. Đ có đạ ể ược bài vi t thành công, đòi h i ngế ỏ ười vi t ph i dày công nghiênế ả
c u và không ng ng sáng t o. Khi th hi n bài vi t ph i đúng m c, rõ ràng,ứ ừ ạ ể ệ ế ả ứ chính xác, tránh h c u, sai sót. Khi vi t ph i th hi n sao cho d hi u có s cư ấ ế ả ể ệ ễ ể ứ thu hút và gây đượ ực s chú ý c a ngủ ười dân
3. Xây d ng chuyên trang, chuyên m c v khi u n i, t cáoự ụ ề ế ạ ố
3.1. Khái ni m ệ
Trang 32Xây d ng chuyên trang, chuyên m c ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi uự ụ ổ ế ụ ậ ề ế
n i, t cáo trên các lo i hình báo chí là quá trình ngạ ố ạ ười làm công tác ph bi n,ổ ế giáo d c pháp lu t ph i h p v i các c quan báo chí đ xây d ng các chuyênụ ậ ố ợ ớ ơ ể ự trang, chuyên m c đăng t i các thông tin v pháp lu t khi u n i, t cáo nh mụ ả ề ậ ế ạ ố ằ tác đ ng có m c đích, có k ho ch, hình thành cho ngộ ụ ế ạ ười dân nh ng tri th c,ữ ứ tình c m và hành vi phù h p v i quy đ nh c a pháp lu t khi u n i, t cáo hi nả ợ ớ ị ủ ậ ế ạ ố ệ hành
3.2. Yêu c u đ i v i vi c xây d ng chuyên trang, chuyên m c ầ ố ớ ệ ự ụ
Vi c xây d ng chuyên trang, chuyên m c ph bi n, giáo d c pháp lu t vệ ự ụ ổ ế ụ ậ ề khi u n i, t cáo ph i đáp ng nh ng yêu c u sau:ế ạ ố ả ứ ữ ầ
Th nh t, v hi u qu tuyên truy n ứ ấ ề ệ ả ề : đ ph bi n, giáo d c pháp lu t vể ổ ế ụ ậ ề khi u n i, t cáo có hi u qu thì tu đ i tế ạ ố ệ ả ỳ ố ượng tuyên truy n, đi u ki n th cề ề ệ ự
t c a đ a phế ủ ị ương mà l a ch n nh ng lo i hình báo chí có tính ph c p,ự ọ ữ ạ ổ ậ
thường ngày, k p th i và r ng kh p. Ví d nh : Đài Ti ng nói Vi t Nam, Đàiị ờ ộ ắ ụ ư ế ệ Truy n hình Vi t Nam, Báo Nông thôn ngày nay đây là các phề ệ ương ti nệ thông tin đ i chúng g n gũi v i ngạ ầ ớ ười dân
Th hai, v tính n, đ nh lâu dài: ư ề ổ ị xây d ng đự ược chuyên m c n đ nh, lâuụ ổ ị dài s t o đẽ ạ ược cho người dân thói quen tìm thông tin pháp lu t v khi u n i,ậ ề ế ạ
t cáo trên chuyên m c đó. Do v y, nh ng thông tin pháp lu t v khi u n i, tố ụ ậ ữ ậ ề ế ạ ố cáo nhanh chóng đ n đế ược v i ngớ ười khi u n i, t cáo giúp h th c hi nế ạ ố ọ ự ệ quy n c a mình theo đúng pháp lu t.ề ủ ậ
Th ba, kinh phí đ duy trì chuyên trang, chuyên m c ứ ể ụ : khi x y d ng chuyênậ ự trang, chuyên m c ph i tính t i ngu n kinh phí đ duy trì ho t đ ng. Ngu nụ ả ớ ồ ể ạ ộ ồ kinh phí này có th do các báo t đ m nhi m, ho c để ự ả ệ ặ ược h tr m t ph n tỗ ợ ộ ầ ừ ngân sách nhà nước, tài tr c a nợ ủ ước ngoài
Th t , v ng ứ ư ề ườ i làm chuyên trang, chuyên m c ụ : c n b i dầ ồ ưỡng, t p hu nậ ấ pháp lu t v khi u n i, t cáo cho các phóng viên, biên t p viên c a các lo iậ ề ế ạ ố ậ ủ ạ hình báo chí đã đượ ực l a ch n xây d ng chuyên trang, chuyên m c. M t khác,ọ ự ụ ặ
c n xây d ng đ i ngũ c ng tác viên bao g m nh ng ngầ ự ộ ộ ồ ữ ười làm công tác gi iả quy t khi u n i, t cáo, các chuyên gia pháp lu t, các lu t s ế ế ạ ố ậ ậ ư
C n chú tr ng xây d ng và b i dầ ọ ự ồ ưỡng đ i ngũ phóng viên, biên t p viên choộ ậ chuyên m c pháp lu t v khi u n i, t cáo. Đây là bi n pháp quan tr ng đụ ậ ề ế ạ ố ệ ọ ể duy trì, nâng cao ch t lấ ượng chuyên trang, chuyên m c pháp lu t v khi u n i,ụ ậ ề ế ạ
Trang 33t cáo. Ph i ti n hành m t cách đ ng b t vi c tìm ngu n phóng viên, c ngố ả ế ộ ồ ộ ừ ệ ồ ộ tác viên và ph i b i dả ồ ưỡng ki n th c pháp lu t v khi u n i, t cáo và ph i cóế ứ ậ ề ế ạ ố ả
ch đ nhu n bút th a đáng. ế ộ ậ ỏ
3.3. Ti n hành xây d ng chuyên trang, chuyên m c ế ự ụ
Sau khi l a ch n đự ọ ược các lo i hình báo chí, c n làm vi c tr c ti p v i lãnhạ ầ ệ ự ế ớ
đ o c a t báo đ bàn vi c xây d ng chuyên trang, chuyên m c ph bi n giáoạ ủ ờ ể ệ ự ụ ổ ế
d c pháp lu t v khi u n i, t cáo, c th :ụ ậ ề ế ạ ố ụ ể
Ký h p đ ng h tr ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo ợ ồ ỗ ợ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố
C s pháp lý cho vi c hình thành các chuyên trang, chuyên m c ph bi n,ơ ở ệ ụ ổ ế giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo là các văn b n quy ph m pháp lu t c aụ ậ ề ế ạ ố ả ạ ậ ủ
c quan nhà nơ ước có th m quy n v ph bi n, giáo d c pháp lu t là:ẩ ề ề ổ ế ụ ậ Quy tế
đ nh s 409/QĐTTg ngày 09/4/2012 c a Th tị ố ủ ủ ướng Chính ph v vi c banủ ề ệ hành Chương trình hành đ ng th c hi n K t lu n s 04KL/TW ngàyộ ự ệ ế ậ ố 19/4/2011 c a Ban Bí th Trung ủ ư ương Đ ng (khóa XI) v tăng cả ề ường s lãnhự
đ o c a Đ ng trong công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t, nâng cao ý th cạ ủ ả ổ ế ụ ậ ứ
ch p hành pháp lu t c a cán b , nhân dân; Quy t đ nh s 1133/QĐTTg ngàyấ ậ ủ ộ ế ị ố 15/7/2013 c a Th tủ ủ ướng Chính ph phê duy t và t ch c th c hi n các đ ánủ ệ ổ ứ ự ệ ề trong đó có đ án ề ti p t c tăng cế ụ ường công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t vổ ế ụ ậ ề khi u n i, t cáo xã, phế ạ ố ở ường, th tr n giai đo n 2013 – 2016ị ấ ạ D a trên cácự căn c nói trên và nhu c u tìm hi u pháp lu t v khi u n i, t cáo, nh ngứ ầ ể ậ ề ế ạ ố ữ
người có trách nhi m ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo thamệ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố
m u cho lãnh đ o c a mình ký h p đ ng h tr ph bi n, giáo d c pháp lu tư ạ ủ ợ ồ ỗ ợ ổ ế ụ ậ
v khi u n i, t cáo v i lãnh đ o c a các t báo đã đề ế ạ ố ớ ạ ủ ờ ược ch n.ọ
Trên c s h p đ ng h tr ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, tơ ở ợ ồ ỗ ợ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố cáo đã được ký k t, ti n hành xây d ng k ho ch ph i h p xây d ng chuyênế ế ự ế ạ ố ợ ự
Trang 34+ C quan đơ ược giao trách nhi m ch đ ng trong vi c ph bi n, giáo d cệ ủ ộ ệ ổ ế ụ pháp lu t khi u n i, t cáo ch u trách nhi m v n i dung pháp lý c a chậ ế ạ ố ị ệ ề ộ ủ ươ ngtrình, chuyên m c; cung c p sách, báo, tài li u pháp lu t v khi u n i, t cáo;ụ ấ ệ ậ ề ế ạ ố
t o đi u ki n cho phóng viên đi c s vi t tin, bài, th c hi n chạ ề ệ ơ ở ế ự ệ ương trình, ghi
âm, ghi hình, trong phòng thu, trường quay ho c hi n trặ ệ ường; c cán b cùngử ộ
th c hi n chự ệ ương trình, chuyên m c; h tr m t ph n kinh phí th c hi n; giúpụ ỗ ợ ộ ầ ự ệ
c quan báo chí t ch c m ng lơ ổ ứ ạ ướ ội c ng tác viên vi t v pháp lu t khi u n i,ế ề ậ ế ạ
t cáo ố
+ C quan báo chí ch u trách nhi m s n xu t và th c hi n chơ ị ệ ả ấ ự ệ ương trình, chuyên m c v pháp lu t khi u n i, t cáo theo k ho ch; th c hi n theo đúngụ ề ậ ế ạ ố ế ạ ự ệ quy đ nh c a lu t báo chí v đính chính, c i chính trên báo chí, ch u tráchị ủ ậ ề ả ị nhi m v n i dung thông tin.ệ ề ộ
4. K năng ph bi n, giáo d c pháp lu t qua Internetỹ ổ ế ụ ậ
Ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo trên Internet là hình th cổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ứ
ph bi n, giáo d c pháp lu t hi n đ i, nh m truy n t i nh ng thông tin, yêuổ ế ụ ậ ệ ạ ằ ề ả ữ
c u, n i dung các quy đ nh pháp lu t v khi u n i, t cáo đ n v i ngầ ộ ị ậ ề ế ạ ố ế ớ ười dân, giúp cho người dân hi u bi t, n m b t k p th i, ti t ki m nhi u th i gian côngể ế ắ ắ ị ờ ế ệ ề ờ
s c cho vi c t tìm hi u. ứ ệ ự ể
4.1. M t s cách th c ộ ố ứ
a) Cung c p văn b n quy ph m phap lu t v khi u n i, t cáo ấ ả ạ ậ ề ế ạ ố
Khi đ a các văn b n pháp lu t v khi u n i, t cáo lên m ng Internet ph iư ả ậ ề ế ạ ố ạ ả
đ m b o tính chính xác. Đ có đả ả ể ược đi u này, ngề ười th c hi n công vi c c nự ệ ệ ầ
d a vào các ngu n cung c p văn b n chính th ng nh : Công báo Chính ph ,ự ồ ấ ả ố ư ủ Công báo đ a phị ương, L nh công b c a Ch t ch nệ ố ủ ủ ị ước, các b n chính, b nả ả sao văn b n có giá tr nh b n chính Bên c nh đó có th tham kh o các ngu nả ị ư ả ạ ể ả ồ cung c p văn b n pháp lu t trên các trang web c a Trung tâm thông tin Vănấ ả ậ ủ phòng Qu c h i: ố ộ http://www.na.gov.vn ho c website Chính ph :ặ ủ
http://www.Chính ph vn ho c C ng thông tin c a B T pháp:ủ ặ ổ ủ ộ ư
http://www.moj.gov.vn hay c s d li u Qu c gia v pháp lu t t i các đ a chơ ở ự ệ ố ề ậ ạ ị ỉ
http://vbqppl.moj.gov.vn ho c tham kh o các đĩa CDROM c s d li u phápặ ả ơ ở ự ệ
lu t Vi t Nam. Vi c cung c p văn b n quy ph m pháp lu t v khi u n i, tậ ệ ệ ấ ả ạ ậ ề ế ạ ố cáo c n đ m b o tính c p nh t, k p th i cung c p nh ng thông tin v các quyầ ả ả ậ ậ ị ờ ấ ữ ề
đ nh m i, nh ng chính sách m i c a nhà nị ớ ữ ớ ủ ước v công tác gi i quy t khi uề ả ế ế
Trang 35n i, t cáo đ n ngạ ố ế ười dân. Đi u này đòi h i ngề ỏ ười th c hi n ph i nhanhự ệ ả chóng c p nh t các thông tin m i v các k h p c a Qu c h i, Chính ph ,ậ ậ ớ ề ỳ ọ ủ ố ộ ủ
H i đ ng nhân dân, y ban nhân dân ộ ồ Ủ
Ngoài ra, tính có h th ng là yêu c u quan tr ng trong vi c cung c p vănệ ố ầ ọ ệ ấ
b n quy ph m pháp lu t v khi u n i, t cáo ph c v cho m c đích ph bi n,ả ạ ậ ề ế ạ ố ụ ụ ụ ổ ế giáo d c pháp lu t trên m ng Internet. Bên c nh vi c s p x p theo ngày banụ ậ ạ ạ ệ ắ ế hành, các văn b n nên đả ượ ắc s p x p theo lĩnh v c đ ngế ự ể ườ ọi đ c ti n theo dõi,ệ tra c u khi c n.ứ ầ
Cùng v i vi c cung c p văn b n pháp lu t v khi u n i, t cáo, n u kèmớ ệ ấ ả ậ ề ế ạ ố ế theo l i tóm t t gi i thi u n i dung chính c a văn b n thì s r t h u ích, ti nờ ắ ớ ệ ộ ủ ả ẽ ấ ữ ệ
l i cho ngợ ười đ c. Thông qua n i dung tóm t t, đ c gi có th bi t đọ ộ ắ ộ ả ể ế ượ c
nh ng n i dung c b n c a văn b n pháp lu t. Không c n thi t ph i tóm t tữ ộ ơ ả ủ ả ậ ầ ế ả ắ
t t c các văn b n quy ph m pháp lu t v khi u n i, t cáo mà ch c n tómấ ả ả ạ ậ ề ế ạ ố ỉ ầ
t t nh ng văn b n quan tr ng, văn b n m i liên quan tr c ti p t i quy n l iắ ữ ả ọ ả ớ ự ế ớ ề ợ
c a ngủ ười dân. Khi tóm t t văn b n c n nêu đắ ả ầ ược tinh th n chung c a vănầ ủ
b n, nêu n i dung c a nh ng quy đ nh m i, nh ng quy đ nh c b n c a vănả ộ ủ ữ ị ớ ữ ị ơ ả ủ
b n. Yêu c u c a l i tóm t t là ph i nêu tên c a văn b n, c quan ban hành,ả ầ ủ ờ ắ ả ủ ả ơ ngày tháng ban hành, ngày có hi u l c c a văn b n, tên nh ng văn b n h tệ ự ủ ả ữ ả ế
hi u l c do văn b n đó thay th L i tóm t t ph i ng n g n, d hi u, đ ngệ ự ả ế ờ ắ ả ắ ọ ễ ể ồ
th i b o đ m đờ ả ả ược tính chu n xác, tránh hi u sai, hi u nh m các quy đ nh c aẩ ể ể ầ ị ủ pháp lu t.ậ
b) H i đáp pháp lu t ỏ ậ
H i đáp pháp lu t là m t trong nh ng hình th c ph bi n, giáo d c phápỏ ậ ộ ữ ứ ổ ế ụ
lu t hi u qu Các câu h i v pháp lu t có nhi u d ng, có th là câu h i tr cậ ệ ả ỏ ề ậ ề ạ ể ỏ ự
ti p ( ch ng h n th nào là khi u n i hành chính? Trình t , th t c gi i quy tế ẳ ạ ế ế ạ ự ủ ụ ả ế khi u n i nh th nào?) ho c câu h i gián ti p thông qua m t tình hu ng, m tế ạ ư ế ặ ỏ ế ộ ố ộ
s ki n x y ra trong th c t ự ệ ả ự ế
Câu h i tr c ti p thỏ ự ế ường dùng đ gi i thích các khái ni m ni m ho c thu tể ả ệ ệ ặ ậ
ng pháp lý, các v n đ có tính lý thuy t. Vì th , câu tr l i đ i v i câu h iữ ấ ề ế ế ả ờ ố ớ ỏ
tr c ti p thự ế ường g m hai ph n: gi i thích khái ni m sau đó đ a ra ví d minhồ ầ ả ệ ư ụ
h a. Đ i v i câu h i gián ti p, câu tr l i c n phân tích tình hu ng, s ki n,ọ ố ớ ỏ ế ả ờ ầ ố ự ệ
ch ra các s ki n pháp lý, sau đó ch d n các quy đ nh pháp lu t v khi u n i,ỉ ự ệ ỉ ẫ ị ậ ề ế ạ
t cáo liên quan đ n v n đ đố ế ấ ề ược h i. Tuy nhiên, dù dỏ ướ ại d ng nào thì câu h iỏ
và câu tr l i cũng c n ng n g n, rõ ràng, tránh dài dòng gây khó hi u choả ờ ầ ắ ọ ể
Trang 36ngườ ọi đ c. Hi n nay câu h i đệ ỏ ược hình thành t hai ngu n: M t là đ c giừ ồ ộ ộ ả truy c p vào trang web r i g i cho ban biên t p; hai là ban biên t p nghiên c uậ ồ ử ậ ậ ứ phát hi n nh ng v n đ nhi u ngệ ữ ấ ề ề ười quan tâm r i xây d ng câu h i đ tr l i.ồ ự ỏ ể ả ờ Tuy nhiên, cho dù các câu h i đáp đỏ ược hình thành nh th nào thì ngư ế ười biên
t p cũng c n l u ý l a ch n câu tr l i cho phù h p và c n s p x p câu h iậ ầ ư ự ọ ả ờ ợ ầ ắ ế ỏ đáp pháp lu t v khi u n i, t cáo m t cách khoa h c, d tìm, d tra c u khiậ ề ế ạ ố ộ ọ ễ ễ ứ
c n thi t.ầ ế
c) Xây d ng các chuyên m c v pháp lu t khi u n i, t cáo ự ụ ề ậ ế ạ ố
Các chuyên m c ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo cung c pụ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ấ
nh ng ki n th c chuyên sâu v pháp lu t khi u n i, t cáo. Các chuyên m cữ ế ứ ề ậ ế ạ ố ụ này nên xây d ng theo tiêu chí nh đ i tự ư ố ượng c n ph bi n, giáo d c phápầ ổ ế ụ
lu t, n i dung văn b n c n ph bi n. Song song v i vi c đ m b o v n iậ ộ ả ầ ổ ế ớ ệ ả ả ề ộ dung ki n th c, các chuyên m c này c n chú ý đ n v n đ trình bày, biên so nế ứ ụ ầ ế ấ ề ạ
n i dung c n tuyên truy n sao cho sinh đ ng đ ngộ ầ ề ộ ể ườ ọi đ c d theo dõi.ễ
d) Đ a thông tin lên m ng Internet ư ạ
Đ a các tài li u ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo lên m ngư ệ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ạ Internet được hi u là chuy n n i dung c a các n ph m ph bi n, giáo d cể ể ộ ủ ấ ẩ ổ ế ụ pháp lu t v khi u n i, t cáo đã xu t b n (sách, đ c san, t g p, băng caset,ậ ề ế ạ ố ấ ả ặ ờ ấ đĩa hình, đĩa ti ng ) thành d li u đi n t và đăng t i d li u đó trên m ngế ữ ệ ệ ử ả ữ ệ ạ Internet
Cách làm này không nh ng giúp ti t ki m th i gian mà còn ti t ki m c chiữ ế ệ ờ ế ệ ả phí, b i vì không ph i luc nào cũng có đi u ki n đ xây d ng các chuyên m cở ả ề ệ ể ự ụ
ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i t cáo hay biên so n m i n i dungổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ạ ớ ộ tuyên truy n c n thi t. H n n a, ngề ầ ế ơ ữ ười làm công tác ph bi n, giáo d c phápổ ế ụ
lu t v khi u n i, t cáo có th ch đ ng l a ch n lo i tài li u phù h p trongậ ề ế ạ ố ể ủ ộ ự ọ ạ ệ ợ
s nhi u n ph m có ch t lố ề ấ ẩ ấ ượng đã được xu t b n.ấ ả
Đ u tiên, c n căn c vào m c đích, đ i tầ ầ ứ ụ ố ượng và ngu n tài li u phồ ệ ổ
bi n giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo hi n có đ l a ch n tài li uế ụ ậ ề ế ạ ố ệ ể ự ọ ệ (sách, đ c san, t g p, t r i, đĩa CD, VCD ) đ a lên m ng Internet. Ti p theoặ ờ ấ ờ ơ ư ạ ế
là, chuy n t i n i dung tài li u t d ng b n in sang d li u đi n t (ví d : đ iể ả ộ ệ ừ ạ ả ữ ệ ệ ử ụ ố
v i n ph m d ng b n in gi y thì d li u đi n t có th là b n đánh máy).ớ ấ ẩ ạ ả ấ ữ ệ ệ ử ể ả
C n ki m tra (nghe đ c, soát) đ đ m b o n i dung c a d li u đi n t gi ngầ ể ọ ể ả ả ộ ủ ữ ệ ệ ử ố
n i dung c a n ph m đã xu t b n. Sau khi đã l a ch n độ ủ ấ ẩ ấ ả ự ọ ược tài li u, c nệ ầ
Trang 37nghiên c u cách th c đ a lên m ng dứ ứ ư ạ ưới các d ng file Word, file.RAR ho cạ ặ file.PDF tùy thu c vào dung lộ ượng c a tài li u, tính năng k thu t c a trangủ ệ ỹ ậ ủ Web Đ i v i tài li u có dung lố ớ ệ ượng không l n, có th đ a dớ ể ư ướ ại d ng đ nơ
gi n là file Word. Các file đính kèm d ng .RAR ho c .PDF có th s d ngả ạ ặ ể ử ụ trong trường h p tài li u có dung lợ ệ ượng l n, tuy nhiên c n có chớ ầ ương trình
tương thích đ xem xét.ể
đ) T ch c giao l u tr c tuy n ổ ứ ư ự ế
Giao l u tr c tuy n là hình th c đ i tho i qua m ng Internet, là d p ngư ự ế ứ ố ạ ạ ị ườ itham gia bày t , trao đ i nh ng quan đi m c a mình v nh ng v n đ c th ỏ ổ ữ ể ủ ề ữ ấ ề ụ ể
N i dung giao l u tr c tuy n v pháp lu t khi u n i, t cáo thộ ư ự ế ề ậ ế ạ ố ường là h i vàỏ
tr l i các v n đ liên quan đ n pháp lu t v khi u n i, t cáo, qua đó gópả ờ ấ ề ế ậ ề ế ạ ố
ph n nâng cao nh n th c v các v n đ xã h i nói chung và nh n th c vầ ậ ứ ề ấ ề ộ ậ ứ ề pháp lu t khi u n i, t cáo nói riêng.ậ ế ạ ố
Đ t ch c t t vi c ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo, chể ổ ứ ố ệ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ủ
đ c a bu i giao l u tr c tuy n v pháp lu t khi u n i, t cáo c n c th , rõề ủ ổ ư ự ế ề ậ ế ạ ố ầ ụ ể ràng. Ngườ ổi t ch c và ngứ ười gi i đáp vả ướng m c c n có s chu n b chu đáoắ ầ ự ẩ ị
v n i dung các v n đ đ t ra, chú ý đ n nh ng v n đ th i s đang đề ộ ấ ề ặ ế ữ ấ ề ờ ự ượ cnhi u ngề ười quan tâm. B trí h th ng máy móc đ m b o ch t lố ệ ố ả ả ấ ượng và phân công đ i ngũ nhân s giúp vi c, ph c v t t cho cho bu i giao l u.ộ ự ệ ụ ụ ố ổ ư
4.2. Các b ướ c th c hi n ự ệ
a) Xây d ng k ho ch ự ế ạ
C n xác đ nh m c tiêu, n i dung c a pháp lu t v khi u n i, t cáo c n phầ ị ụ ộ ủ ậ ề ế ạ ố ầ ổ
bi n và th i gian c n đăng t i. (xem ph n xây d ng k ho ch ph bi n, giáoế ờ ầ ả ầ ự ế ạ ổ ế
d c pháp lu t v khi u n i, t cáo Chuyên đ 1 c a tài li u này).ụ ậ ề ế ạ ố ở ề ủ ệ
c) Thi t k giao di n, hình th c trình bày ế ế ệ ứ
Trang 38M t giao di n website độ ệ ược thi t k khoa h c, h p lý s th hi n rõ đế ế ọ ợ ẽ ể ệ ược ý
tưởng m c đích c a vi c ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo.ụ ủ ệ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố
d) Qu ng bá đ a ch tuyên truy n ả ị ỉ ề
M c đích c a công vi c này là đ nhi u ngụ ủ ệ ể ề ười bi t và truy c p vào trangế ậ web. Th c hi n vi c qu ng bà, gi i thi u website có th d a vào các kênhự ệ ệ ả ớ ệ ể ự thông tin ph bi n nh tuy n hình, đài phát thanh, báo chí ho c t ch c lổ ế ư ề ặ ổ ứ ễ khai trương gi i thi u r ng r i đ a ch trang web.ớ ệ ộ ả ị ỉ
đ) C p nh t thông tin, duy trì n i dung trang web ậ ậ ộ
Sau khi các bước trên được hoàn t t, đ duy trì trang web và phát huy tácấ ể
d ng trong ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo, đòi h i ngụ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ỏ ườ ilàm ph i c p nh t thông tin thả ậ ậ ường xuyên Có th nói đây là bể ước đòi h i sỏ ự đâu t v th i gian và chi phí l n nh t. Trên th c t có nhi u trang web đãư ề ờ ớ ấ ự ế ề
được xây d ng xong nh ng ch sau m t th i gian ho t đ ng, do thông tinự ư ỉ ộ ờ ạ ộ không c p nh t thậ ậ ường xuyên nên đã không đ t đạ ược các m c đích nh banụ ư
đ u. Vì v y, đ thông tin đầ ậ ể ược duy trì thường xuyên, c n đ u t thích đáng cầ ầ ư ả
v nhân l c và v t l c; chú ý đ n v n đ phát tri n đ i ngũ c ng tác viên, đ uề ự ậ ự ế ấ ề ể ộ ộ ầ
t kinh phí thích đáng đ m b o chi phí thu th p thông tin, nhu n bút, biên t p,ư ả ả ậ ậ ậ
c p nh t lên m ng Internet.ậ ậ ạ
M t đi m c n l u ý trong ph bi n, giáo d c pháp lu t trên m ng Internetộ ể ầ ư ổ ế ụ ậ ạ
là v n đ an ninh thông tin. Th i gian qua, tình hình an ninh thông tin trênấ ề ờ Internet di n bi n ph c t p. Theo kh o sát s b có 80% các trang tin đi n tễ ế ứ ạ ả ơ ộ ệ ử còn nhi u s h trong đ m b o an ninh thông tin, nhi u h th ng thông tin cònề ơ ở ả ả ề ệ ố nhi u khi m khuy t ch a đề ế ế ư ược c p nh t và quan tâm đúng m c nên đã gây raậ ậ ứ
nh ng s c đáng ti c. Vì v y, khi th c hi n ph bi n, giáo d c pháp lu t vữ ự ố ế ậ ự ệ ổ ế ụ ậ ề khi u n i, t cáo trên m ng Internet c n l u ý quan tâm đ n v n đ b o m tế ạ ố ạ ầ ư ế ấ ề ả ậ thông tin, bi n pháp phòng, ch ng s xâm nh p c a các đ i tệ ố ự ậ ủ ố ượng bên ngoài
II. S d ng m ng lử ụ ạ ưới truy n thanh c s ề ơ ở
1 . Khái ni m, đ c đi m ệ ặ ể
1. 1. Khái ni m ệ
Ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo qua m ng lổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ạ ưới truy nề thanh c s là quá trình ngơ ở ười làm công tác tuyên truy n s d ng h th ng loaề ử ụ ệ ố truy n thanh các xã, phề ở ường, th tr n đ truy n đ t pháp lu t v khi u n i,ị ấ ể ề ạ ậ ề ế ạ
Trang 39t cáo, t đó tác đ ng có m c đích, có k ho ch, nh m hình thành cho ngố ừ ộ ụ ế ạ ằ ườ idân nh ng tri th c, tình c m và hành vi phù h p v i quy đ nh c a pháp lu tữ ứ ả ợ ớ ị ủ ậ khi u n i, t cáo.ế ạ ố
1. 2. Đ c đi m ặ ể
Công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo qua m ngổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ạ truy n thanh c s có m t s đ c đi m sau:ề ơ ở ộ ố ặ ể
Th nh t: ứ ấ đ i tố ượng tác đ ng c a ph bi n, giáo d c pháp lu t qua m ngộ ủ ổ ế ụ ậ ạ
lưới truy n thanh c s là toàn th cán b , nhân dân xã, phề ơ ở ể ộ ở ường, th tr n trênị ấ
c nả ướ ừc t thành th t i nông thôn, t đ ng b ng t i mi n núi, t đ t li n t iị ớ ừ ồ ằ ớ ề ừ ấ ề ớ
h i đ o xa xôi Do v y, có kh năng tác đ ng t i nhi u đ i tả ả ậ ả ộ ớ ề ố ượng trong cùng
m t th i gian, ph m vi tác đ ng r ng; s lộ ờ ạ ộ ộ ố ượng người nghe đông đ o; vi cả ệ
ch n th i gian phát thanh phù h p càng làm tăng đáng k s lọ ờ ợ ể ố ượng người nghe
Th hai ứ : ph m vi c a hình th c ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i,ạ ủ ứ ổ ế ụ ậ ề ế ạ
t cáo qua m ng lố ạ ưới truy n thanh c s đề ơ ở ược xác đ nh c th trong ph m viị ụ ể ạ
m t xã, phộ ường th tr n hay m t t dân ph , m t thôn. Do v y, s g n gũi,ị ấ ộ ổ ố ộ ậ ẽ ầ thân thi t v i ngế ớ ười dân c s , b i nh ng n i dung pháp lu t đở ơ ở ở ữ ộ ậ ược phát thanh trên m ng lạ ưới truy n thanh c s là nh ng quy đ nh pháp lu t v khi uề ơ ở ữ ị ậ ề ế
n i, t cáo liên quan thi t th c đ n đ i s ng hàng ngày c a ngạ ố ế ự ế ờ ố ủ ười dân c s ,ơ ở
nh ng s vi c; nh ng con ngữ ự ệ ữ ười có th t t i đ a phậ ạ ị ương; nh ng băn khoăn,ữ
th c m c c a ngắ ắ ủ ười dân c s v đơ ở ề ường l i, ch trố ủ ưởng c a Đ ng, chínhủ ả sách, pháp lu t c a Nhà nậ ủ ước được gi i đáp nhanh chóng, k p th i. Chúng ta cóả ị ờ
th l a ch n th i gian, n i dung phát thanh m t cách phù h p t p quán sinhể ự ọ ờ ộ ộ ợ ậ
ho t c a t ng đ a phạ ủ ừ ị ương, yêu c u v chính tr , v lao đ ng s n xu t c aầ ề ị ề ộ ả ấ ủ
người dân đ a phở ị ương đ cho bu i phát thanh có tác d ng, hi u qu caoể ổ ụ ệ ả
nh t. Qua đó s ti t ki m đấ ẽ ế ệ ược th i gian, công s c và ti n c a nhân dân vìờ ứ ề ủ không ph i t p trung nhân dân t i m t đi m nh t đ nh đ tuyên truy n, phả ậ ạ ộ ể ấ ị ể ề ổ
bi n.ế
2. Vai trò và trách nhi m th c hi n ệ ự ệ
Đ ti n hành ph bi n, giáo d c pháp lu t qua h th ng loa truy n thanhể ế ổ ế ụ ậ ệ ố ề
c s trơ ở ước h t ph i xây d ng c ch ph i h p gi a các cán b đế ả ự ơ ế ố ợ ữ ộ ược giao làm công tác này và cán b thông tin c a xã, xác đ nh trách nhi m c a các bên trongộ ủ ị ệ ủ công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo thông qua h th ngổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ệ ố truy n thanh c s , c th nh sau:ề ơ ở ụ ể ư
Trang 40 B ướ c 1: Trách nhi m c a cán b đ ệ ủ ộ ượ c giao làm công tác ph bi n, giáo ổ ế
d c v pháp lu t khi u n i, t cáo: ụ ề ậ ế ạ ố
+ Làm đ u m i ph i h p v i các ban ngành, đoàn th đ a phầ ố ố ợ ớ ể ở ị ương trong
vi c t ch c ph bi n, giáo d c pháp lu t khi u n i, t cáo qua h th ngệ ổ ứ ổ ế ụ ậ ế ạ ố ệ ố truy n thanh c s ;ề ơ ở
+ Ch u trách nhi m v n i dung ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i,ị ệ ề ộ ổ ế ụ ậ ề ế ạ
t cáo c a chố ủ ương trình phát thanh;
+ Giúp cán b văn hoá thông tin xây d ng đ i ngũ c ng tác viên cácộ ự ộ ộ ở ngành, các t ch c đoàn th tham gia vi t bài cho chổ ứ ể ế ương trình phát thanh về pháp lu t khi u n i, t cáo.ậ ế ạ ố
B ướ c 2: Trách nhi m c a cán b văn hoá thông tin: ệ ủ ộ
+ T ch c m ng lổ ứ ạ ưới truy n thanh trong ph m vi đ a phề ạ ị ương;
+ Xây d ng đ i ngũ c ng tác viên;ự ộ ộ
+ Xây d ng k ho ch phát thanh qua m ng lự ế ạ ạ ưới truy n thanh c s ;ề ơ ở
+ T ch c th c hi n chổ ứ ự ệ ương trình phát thanh;
+ B o đ m kinh phí th c hi n chả ả ự ệ ương trình phát thanh
B ướ c 3: Cán b làm công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t và cán b thông ộ ổ ế ụ ậ ộ tin c a xã có trách nhi m: ủ ệ
+ T ch c giao ban đ nh k đ thông báo nh ng vi c làm đổ ứ ị ỳ ể ữ ệ ược, nh ng vi cữ ệ
ch a làm đư ược, nh ng vi c c n rút kinh nghi p và nh ng vi c c n ph i tri nữ ệ ầ ệ ữ ệ ầ ả ể khai trong th i gian ti p theo;ờ ế
+ T ch c các cu c h p c ng tác viên đ trao đ i, rút kinh nghi m trongổ ứ ộ ọ ộ ể ổ ệ công tác ph bi n, giáo d c pháp lu t khi u n i, t cáo qua m ng lổ ế ụ ậ ế ạ ố ạ ưới truy nề thanh c s ơ ở
3. T ch c xây d ng chổ ứ ự ương trình phát thanh
3. 1. Xây d ng k ho ch ự ế ạ
Vi c xây d ng k ho ch phát thanh là công vi c không th thi u đệ ự ế ạ ệ ể ế ược để
đ m b o cho vi c ph bi n, giáo d c pháp lu t v khi u n i, t cáo qua m ngả ả ệ ổ ế ụ ậ ề ế ạ ố ạ
lưới truy n thanh c s đề ơ ở ược th c hi n nh m xác đ nh rõ th i gian, đ a đi m,ự ệ ằ ị ờ ị ể phân công c th trách nhi m cho cán b có trách nhi m… nh m m c đíchụ ể ệ ộ ệ ằ ụ tuyên truy n m t cách thề ộ ường xuyên, liên t c, n đ nh và hi u qu ụ ổ ị ệ ả