Mục tiêu môn học: Trang bị cho sinh viên kiến thức xác suất thống kê nhằm phục vụ cho việc học tập nghiên cứu chuyên ngành Quản trị kinh doanh Sau học môn học sinh viên sẽ: - Nắm vững phương pháp xác suất thống kê như: phương pháp tính xác suất trường hợp sử dụng thích hợp, phương pháp tóm tắt trình bày liệu thống kê mô tả số phương pháp thống kê suy diễn - Có đủ kiến thức tảng để học tiếp môn nguyên lý thống kê môn liên quan đến phương pháp định lượng Yêu cầu môn học: Sinh viên cần nắm vững kiến thức tóan cao cấp để tiếp thu tốt môn học Thời lượng môn học Lý thuyết xác suất thống kê học phần đơn vị học trình (60 tiết) phân bổ sau: Số tiết lý thuyết tập: 45 Số tiết thực hành máy có hướng dẫn: 15 Phương pháp giảng dạy - Phương pháp diễn giảng hướng dẫn sinh viên tự nghiên cứu thêm dựa tài liệu học tập - Hướng dẫn sinh viên vận dụng lý thuyết để giải tập - Hướng dẫn sinh viên sử dụng phần mềm thông dụng để giải tập Đánh giá kết học tập Kiểm tra kỳ (bài tập thực hành máy vi tính): 30% tổng điểm Bài thi hết môn (bài tập, trắc nghiệm): 70% tổng điểm Học liệu -
Trang 1ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ
THÔNG TIN TỔNG QUÁT VỀ MÔN HỌC
1 Mục tiêu môn học:
Trang bị cho sinh viên kiến thức cơ bản về xác suất và thống kê nhằm phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu chuyên ngành Quản trị kinh doanh
Sau khi học môn học này sinh viên sẽ:
- Nắm vững phương pháp xác suất và thống kê cơ bản như: các phương pháp tính xác suất và các trường hợp sử dụng thích hợp, các phương pháp tóm tắt và trình bày dữ liệu của thống
kê mô tả và một số phương pháp cơ bản của thống kê suy diễn
- Có đủ kiến thức nền tảng để học tiếp môn nguyên lý thống kê và các môn liên quan đến phương pháp định lượng
2 Yêu cầu của môn học:
Sinh viên cần nắm vững kiến thức cơ bản của tóan cao cấp để tiếp thu tốt môn học này
3 Thời lượng của môn học
Lý thuyết xác suất và thống kê là 1 học phần 4 đơn vị học trình (60 tiết) được phân bổ như sau:
Số tiết lý thuyết và bài tập: 45
Số tiết thực hành trên máy có hướng dẫn: 15
4 Phương pháp giảng dạy
- Phương pháp diễn giảng và hướng dẫn sinh viên tự nghiên cứu thêm dựa trên tài liệu học tập
- Hướng dẫn sinh viên vận dụng lý thuyết để giải các bài tập
- Hướng dẫn sinh viên sử dụng các phần mềm thông dụng để giải các bài tập
Trang 25 Đánh giá kết quả học tập
Kiểm tra giữa kỳ (bài tập hoặc thực hành trên máy vi tính): 30% tổng điểm
Bài thi hết môn (bài tập, trắc nghiệm): 70% tổng điểm
6 Học liệu
- Tài liệu Power Point các bài giảng
- Thống kê ứng dụng trong quản trị, kinh doanh và nghiên cứu kinh tế : Trần Bá Nhẫn, Đinh Thái Hòang, NXB Thống kê 2007
- Bài tập Thống kê ứng dụng trong quản trị, kinh doanh và nghiên cứu kinh tế : Trần Bá Nhẫn, Đinh Thái Hòang, NXB Thống kê 2007
- Phân tích dữ liệu nghiên cứu với SPSS: Hòang Trọng, Chu Nguyễn Mộng Ngọc, NXB Thống kê 2005
7 Phân bố thời gian giảng dạy
3 Các đặc trưng đo lường độ tập trung và độ phân tán 5
5.Biến ngẫu nhiên và qui luật phân phối xác suất 5
Phần thực hành trên máy vi tính Số tiết
NỘI DUNG CỦA MÔN HỌC
Trang 3CHƯƠNG 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Mục đích yêu cầu: giới thiệu các khái niệm cơ bản của phương pháp xác suất và thống kê.
Nội dung chính:
1 Một số khái niệm về xác suất
a Phép thử – kết cục – biến cố
b Định nghĩa xác suất
c ứng dụng của xác suất
2 Một số khái niệm về thống kê
a Tổng thể
b Mẫu
c Biến dữ liệu
d ứng dụng của thống kê
3 Các loại thang đo
a Khái niệm
b Các loại thang đo
Những kiến thức cần nắm:
- các khái niệm cơ bản của xác suất và thống kê
- các loại thang đo
CHƯƠNG 2: THU THẬP VÀ TRÌNH BÀY DỮ LIỆU
Mục đích yêu cầu: trình bày các nguồn dữ liệu và các phương pháp cơ bản của tóm tắt và trình
bày dữ liệu
Nội dung chính:
1 Nguồn dữ liệu
a Nguồn dữ liệu sơ cấp
b Nguồn dữ liệu thứ cấp
2 Thống kê mô tả với dữ liệu định tính
a Bảng phân phối tần số
b Biểu đồ tần số
c Biểu đồ hình thanh và hình tròn
3 Thống kê mô tả với dữ liệu định lượng
a Bảng phân phối tần số
Trang 4b Biểu đồ tần số, tần số tương đối, tần số tích luỹ
c Biểu đồ histogram
4 Phương pháp nhánh và lá
5 Biểu đồ hộp
Những kiến thức cần nắm
- phân biệt nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp
- phương pháp thống kê mô tả dữ liệu định tính, dữ liệu định lượng
- phương pháp nhánh và lá, biểu đồ hộp
CHƯƠNG 3: CÁC ĐẶC TRƯNG ĐO LƯỜNG ĐỘ TẬP TRUNG VÀ ĐỘ PHÂN TÁN
Mục đích yêu cầu: trình bày các đặc trưng đo lường độ tập trung và độ phân tán của một tập dữ
liệu
Nội dung chính:
1 Các đặc trưng đo lường khuynh hướng tập trung
a Trung bình số học đơn giản và trung bình số học có trọng số
b Trung vị
c Mode
d Trung bình hình học
2 Độ phân tán
a Khái niệm
b Các đặc trưng đo lường độ phân tán
i Khoảng biến thiên
ii Tứ phân vị iii Độ trải giữa
iv Độ lệch tuyệt đối trung bình
v Phương sai
vi Độ lệch chuẩn vii Hệ số biến thiên
c Hình dáng phân phối của dãy số
Những kiến thức cần nắm
- các đặc trưng đo lường khuynh hướng trung tâm như: các số trung bình, trung vị, mode
- các đặc trưng đo lường độ phân tán như: khỏang biến thiên, tứ phân vị, độ trãi giữa, độ lệch tuyệt đối trung bình, phương sai, độ lệch chuẩn, hệ số biến thiên và hình dáng phân phối của dãy số
Trang 5CHƯƠNG 4: CƠ BẢN VỀ XÁC SUẤT
Mục đích yêu cầu: Nắm được các khái niệm cơ bản về xác suất, các qui tắc và phương pháp tính
cơ bản
Nội dung chính:
1 Phương pháp tính xác suất
a Phương pháp cổ điển
b Phương pháp thực nghiệm
c Phương pháp chủ quan
2 Qui tắc tính xác suất
a Qui tắc cộng
b Qui tắc nhân
3 Công thức tính xác suất đầy đủ và công thức Bayes
a Công thức tính xác suất đầy đủ
b Công thức Bayes
4 Qui tắc đếm
a Qui tắc nhân
b Chỉnh hợp
c Chỉnh hợp lặp
d Tổ hợp
Những kiến thức cần nắm: các phương pháp tính xác suất, các qui tắc tính xác suất và công thức
tính xác suất đầy đủ, công thức Bayes
CHƯƠNG 5: BIẾN NGẪU NHIÊN VÀ QUI LUẬT PHÂN PHỐI XÁC SUẤT
Mục đích yêu cầu: hiểu được khái niệm biến ngẫu nhiên, phân biệt được biến ngẫu nhiên
rời rạc và biến ngẫu nhiên liên tục, một số qui luật phân phối xác suất thông dụng
Nội dung chính:
1 Khái niệm
2 Phân phối xác suất của biến ngẩu nhiên rời rạc
a Trung bình (kỳ vọng)
b Phương sai và độ lệch chuẩn
3 Phân phối xác suất của biến ngẫu nhiên liên tục
4 Một số phân phối xác suất thông dụng
a Phân phối nhị thức
Trang 6b Phân phối siêu bội
c Phân phối Poisson
Những kiến thức cần nắm:
- cách tính các đặc trưng của biến ngẫu nhiên rời rạc và liên tục
- các phân phối xác suất thông dụng như: phân phối nhị thức, phân phối siêu bội và phân phối poisson
CHƯƠNG 6: PHÂN PHỐI CHUẨN
Mục đích yêu cầu: hiểu bản chất của phân phối chuẩn và các ứng dụng của nó Biết cách vận
dụng phân phối chuẩn vào một số tính toán xác suất và xấp xỉ các phân phối rời rạc thông dụng
Nội dung chính:
1 Định nghĩa
2 Tính chất
3 Phân phối chuẩn tiêu chuẩn hóa
4 Bảng tích phân Laplace
5 Thí dụ minh hoạ
6 Dùng phân phối chuẩn để xấp xỉ các phân phối rời rạc
a Xấp xỉ cho phân phối nhị thức
b Xấp xỉ cho phân phối siêu bội
c Xấp xỉ cho phân phối Poisson
Những kiến thức cần nắm
- phân phối chuẩn
- bảng tích phân Laplace
- xấp xỉ các phân phối rời rạc
CHƯƠNG 7: PHÂN PHỐI MẪU
Mục đích yêu cầu: hiểu được bản chất của phân phối mẫu trong thống kê suy diễn Nắm được các
đặc trưng cơ bản của phân phối trung bình mẫu, phân phối tỉ lệ mẫu và phân phối phương sai mẫu
Nội dung chính:
1 Giới thiệu
2 Tham số của tổng thể và giá trị thống kê mẫu
a Tham số tổng thể
Trang 7i Trung bình tổng thể
ii Tỉ lệ tổng thể iii Phương sai tổng thể
b Giá trị thống kê mẫu
i Trung bình mẫu
ii Tỉ lệ mẫu iii Phương sai mẫu
3 Phân phối của trung bình mẫu
a Thuộc tính của trung bình mẫu
b So sánh phân phối của tổng thể với phân phối của trung bình mẫu
c Sai số chuẩn của trung bình mẫu
d Chọn mẫu từ tổng thể có phân phối chuẩn
e Chọn mẫu từ tổng thể không có phân phối chuẩn
4 Phân phối tỉ lệ mẫu
5 Phân phối của phương sai mẫu
Những kiến thức cần nắm:
- Mối quan hệ giữa tham số tổng thể và giá trị thống kê mẫu
- Phân phối trung bình mẫu
- Phân phối tỉ lệ mẫu
- Phân phối phương sai mẫu
CHƯƠNG 8: ƯỚC LƯỢNG
Mục đích yêu cầu: phân biệt phương pháp ước lượng điểm và ước lượng khỏang Nắm vững các
phương pháp ước lượng tham số tổng thể từ dữ liệu mẫu trong các trường hợp xác định khỏang tin cậy
Nội dung chính:
1 Ước lượng điểm
2 Ước lượng khoảng
a Khoảng tin cậy của trung bình
b Khoảng tin cậy của tỉ lệ
c Khoảng tin cậy của phương sai
d Khoảng tin cậy cho sự khác biệt giữa trung bình hai tổng thể
e Khoảng tin cậy cho sự khác biệt giữa tỉ lệ hai tổng thể
f Khoảng tin cậy một bên
3 Xác định kích thước mẫu
a Kích thước mẫu trong trường hợp ước lượng khoảng tin cậy của trung bình tổng thể
Trang 8b Kích thước mẫu trong trường hợp ước lượng khoảng tin cậy của tỉ lệ tổng thể
Những kiến thức cần nắm:
- Bản chất của ước lượng
- Các phương pháp xác định khỏang tin cậy cho trung bình tổng thể, tỉ lệ tổng thể, phương sai và sự khác biệt giữa các tham số của 2 tổng thể
- Xác định kích thước mẫu trong ước lượng
Viết đề cương : Ths Trần Tuấn Anh
DANH SÁCH GIẢNG VIÊN
Trần Tuấn Anh: Giảng viên chính
Thạc sĩ, Đại học Mở TPHCM
Trần Bá Nhẫn: Giảng viên chính
Thạc sĩ, Đại học Kinh Tế TPHCM
Đinh Thái Hòang: Giảng viên
Thạc sĩ, Đại học Kinh Tế TPHCM