Bài giảng Tin học căn bản: Phần 1 Chương 3 - KS. Lê Thanh Trúc

Bài giảng Tin học căn bản: Phần 1 Chương 3 - Hệ điều hành do KS. Lê Thanh Trúc thực hiện nhằm mục tiêu trang bị cho các bạn những kiến thức về khái niệm hệ điều hành; cách khởi động XP; giới thiệu màn hình làm việc của XP; Sử dụng chuột và bàn phím và một số kiến thức khác.

CH ƯƠ NG III: H  ĐI U HÀNH Ệ Ề

I: KHÁI NI M H  ĐI U HÀNH (HĐH) Ệ Ệ Ề

 Là t p h p các chậ ợ ương trình t o s  liên h  gi a ngạ ự ệ ữ ườ ử ụi s  d ng máy tính và máy tính thông qua các l nh đi u khi n.ệ ề ể

 Không có h  đi u hành thì máy tính không ho t đ ng đệ ề ạ ộ ược

 Các ch c năng chính c a h  đi u hành:ứ ủ ệ ề

 Th c hi n các l nh theo yêu c u c a ngự ệ ệ ầ ủ ười dùng. 

 Qu n lý, phân ph i và thu h i b  nh  máy tính.ả ố ồ ộ ớ

 Đi u khi n các thi t b  ngo i vi nh :   đĩa, máy in, bàn phím, màn ề ể ế ị ạ ư ổhình, 

 Qu n lý t p tin,  ả ậ

 Các  h   đi u  hành  ph   bi n  hi n  nay  nh :  Windows  XP,  Windows ệ ề ổ ế ệ ư

2000,  Windows  Server  2003,  MS­DOS,  UNIX,  LINUX,  Windows  95, Windows 98, 

PHÂN LO I H  ĐI U HÀNH Ạ Ệ Ề

II: GI I THI U HĐH WINDOWS XP Ớ Ệ

 Làm vi c v i c a s ệ ớ ử ổ

 Thoát kh i XP (t t máy vi tính).ỏ ắ

 Tu   thu c  vào  c u  hình  Windows  XP, ỳ ộ ấ

n u  XP  xu t  hi n  thông  báo  yêu  c u ế ấ ệ ầ

nh p vào tài kho n (User name) và m t ậ ả ậ

kh u  (Password)  c a  ngẩ ủ ười  dùng  thì 

người dùng đăng nh p vào, ngậ ượ ạc l i thì 

XP s  t  đ ng kh i đ ng vào th ng màn ẽ ự ộ ở ộ ẳhình desktop

2. Gi i thi u màn hình làm vi c c a XP ớ ệ ệ ủ

 Sau khi kh i đ ng, giao di n đ u tiên c a XP nh  sau:ở ộ ệ ầ ủ ư

Giao di n Desktop c a Windows XP ệ ủ

3. S  d ng chu t và bàn phím ử ụ ộ

 S  d ng bàn phím:ử ụ

 Gõ phím (press): nh n m t phím nào đó r i th  ra ngay t c thì.ấ ộ ồ ả ứ

 Nh n  và  gi   phím  (press  and  hold):  nh n  phím  xu ng  nh ng ấ ữ ấ ố ưkhông th  phím ra trong m t kho ng th i gian nào đó.ả ộ ả ờ

S  d ng chu t và bàn phím (tt) ử ụ ộ

 Click  đúp  chu t  (double  click):  s   d ng  ngón  tr   nh n  phím  trái ộ ử ụ ỏ ấchu t 2 l n liên ti p.ộ ầ ế

 Rê chu t (drag): b m và gi  phím trái chu t r i di chuy n chu t.ộ ấ ữ ộ ồ ể ộ

 Th   phím  chu t  (drop):  khi  rê  chu t  t i  n i  thích  h p,  th   phím ả ộ ộ ớ ơ ợ ảchu t.ộ

 Đ  ch n m t đ i tể ọ ộ ố ượng: click chu t trái.ộ

 Kích ho t đ i tạ ố ượng (ch n và m  đ i tọ ở ố ượng): click đúp chu t.ộ

 Đ  b t menu nhanh (trình đ n pop­up): click chu t ph i vào đ i tể ậ ơ ộ ả ố ượng khi đó xu t hi n trình đ n pop­up (ví d : xoá, sao chép, xem thông tin, ấ ệ ơ ụ

…)

Taskbar:

 Thanh hi n th  các  ng d ng đang ch y, các qick launch  ể ị ứ ụ ạ

 Click chu t ch n  ng d ng trên taskbar đ  chuy n sang  ng d ng đóộ ọ ứ ụ ể ể ứ ụ

 Đ   đóng  nhanh  1  ng  d ng:  click  chu t  ph i  vào  ng  d ng  trên ể ứ ụ ộ ả ứ ụtaskbar  ch n Close.ọ

 Thi t l p c u hình thanh Taskbar: click chu t ph i vào taskbar (l u ý ế ậ ấ ộ ả ưtránh nh p vào các  ng d ng trên taskbar) ấ ứ ụ  ch n Properities.ọ

windows:  thanh  Taskbar  hi n  lên ệ

phía trước các c a s ử ổ

 Group  similar  taskbar  buttons: 

gom  các  chương  trình  cùng  lo i ạ

 Hide inactive icons:  n bi u tẩ ể ượng 

các chương trình không được kích 

 Cho  phép  l a  ch n  ki u  Menu ự ọ ể

Start  theo Classic  Start  Menu hay 

 Clear:  xóa  danh  sách  t p  tin ậ

trong  nhóm  Documents  trong menu Start

 Advanced:  thêm,  xóa,  s a, ử

t o  các  bi u  tạ ể ượng  nhóm (Folder)  và  các  bi u  tể ượng 

chương  trình  (Shortcut)  trong menu Start

L p Start Menu ớ

H p tho i  ộ ạ Customize

 Thanh ch c năng liên k t t i các  ng d ng hay dùng nh t.ứ ế ớ ứ ụ ấ

 Cách s  d ng:ử ụ

 M ở  ch ươ ng tình  ng d ng:  ứ ụ click chu t trái ch n  ng d ng  ộ ọ ứ ụ đ  m ể ở

 S  d ng  Show desktop:  thu nh  t t c  các  ng d ng  đang m  xu ng taskbar, và  ử ụ ỏ ấ ả ứ ụ ở ố

đ a ng ư ườ i dùng quay l i màn hình Desktop ạ

 Đ a  ng d ng xu ng quick launch b ng cách: clichk ch n ch ư ứ ụ ố ằ ọ ươ ng trình  ng d ng  ứ ụ trong menu Start, ho c l i t t ngoài desktop, rê xu ng taskbar khi nào xu t hi n ch   ặ ố ắ ố ấ ệ ữ đinh thì buông chu t ra ộ

Show Desktop Các chương trình khác

 Start    Programs    Ms  Office  Ms Word 2003.

 Start    Programs    Ms  Office  Ms Excel 2003.

 Start    Programs    Accessories  Paint.

 Documents: danh sách các t p tin đậ ược m  g n đây nh t.ở ầ ấ

 Settings: các ch c năng cài đ t, thi t l p c u hình Windows XPứ ặ ế ậ ấ

 Control Panel: m  b ng đi u khi n.ở ả ề ể

 Network  and  Dialup  Connections:  thi t  l p  m ng  n i  b   và  m ng ế ậ ạ ộ ộ ạInternet

 Printer and Faxes: qu n lý máy in và máy Fax.ả

 Taskbar and Start menu: thi t l p thanh Taskbar và menu start.ế ậ

 Search: các ch c năng tìm ki mứ ế

 Help and support: kích ho t ch c năng tr  giúp c a Windows.ạ ứ ợ ủ

 Run: ch y m t l nh hay chạ ộ ệ ương trình nào đó b ng cách gõ l nh ho c ằ ệ ặ

ch  ra t p th c thi.ỉ ệ ự

 Shutdown ho c Turn off Computer: t t, kh i đ ng l i máy vi tính.ặ ắ ở ộ ạ

5. C u hình Desktop ấ

 Ph n không gian l n c a màn hình làm vi cầ ớ ủ ệ

 Ch a các liên k t t i các thành ph n c a máy tính, bao g m:ứ ế ớ ầ ủ ồ

 My Documents: n i l u tr  tài li u c a ngơ ư ữ ệ ủ ười dùng

 My Computer: n i truy xu t các tài nguyên (  c ng, d  li u chia s  ơ ấ ổ ứ ữ ệ ẽqua m ng, máy in, …).ạ

C u hình Desktop (tt) ấ

 Thi t l p c u hình desktop:ế ậ ấ

 Thay đ i  nh n n cho Desktop.ổ ả ề

 Thi t l p ch  đ  b o v  màn hình và cài đ t password.ế ậ ế ộ ả ệ ặ

 Thi t l p c u trúc h p tho i xu t hi n: font ch , màu s c, kích c  ế ậ ấ ộ ạ ấ ệ ữ ắ ỡ

ch ữ

 Thay đ i đ  phân gi i màn hình, ch t lổ ộ ả ấ ượng hình  nh.ả

 Cách th c hi n:ự ệ

 Ch n l nh ọ ệ Start  Settings  Control Panel  Display.

 Ho cặ  click chu t ph i lên  ộ ả Desktop  ch n Properties. ọ

C u hình Desktop (tt) ấ

H p tho i thi t l p c u hình  ộ ạ ế ậ ấ

Desktop

S  d ng Control Pannel (tt) ử ụ

 Kh i đ ng Control Panel:ở ộ

 Kích chu t vào nút Start ộ  ch n Settings ọ  ch n Control Panel.ọ

7. Làm vi c v i c a s ệ ớ ử ổ

 M i  ng d ng  đỗ ứ ụ ược ch y s  tạ ẽ ương  ng v i m t ho c nhi u c a s  ứ ớ ộ ặ ề ử ổCác thao tác c  b n v i c a s :ơ ả ớ ử ổ

 Close: đóng c a s ử ổ

 Minimize: h  c a s  đang làm vi c xu ng Taskbar.ạ ử ổ ệ ố

 Maximize: phóng to c a s  b ng đ  phân gi i màn hình.ử ổ ằ ộ ả

 Restore: chuy n c a s  Maximize sang ¼ c a s  Maximize.ể ử ổ ử ổ

 M i c a s  đ u có m t thanh tiêu đ  (Title bar): dòng màu xanh trên ỗ ử ổ ề ộ ềcùng ch a tên  ng d ng và tài li u đang m ,…).ứ ứ ụ ệ ở

 Click  chu t  vào  thanh  tiêu  đ   đ   ch n  c a  s   làm  vi c,  b m  và  rê ộ ề ể ọ ử ổ ệ ấchu t t i thanh này đ  di chuy n c a s ộ ạ ể ể ử ổ

 Khi c a s    tr ng thái Restore ử ổ ở ạ  click chu t trái vào góc b t k  c a ộ ấ ỳ ủ

c a s  đ  thay đ i kích c  c a s ử ổ ể ổ ỡ ử ổ

Làm vi c v i c a s  (tt) ệ ớ ử ổ

The Window sizing handle.

8. Thoát kh i XP (t t máy) ỏ ắ

 Trước khi t t máy c n ph i đóng t t c  các c a s  đang m ắ ầ ả ấ ả ử ổ ở

 T t máy là thao tác quan tr ng và c n thi t đ  tránh gây h ng hóc cho ắ ọ ầ ế ể ỏcác thi t b  cũng nh  cho HĐH khi ta k t thúc phiên làm vi c.ế ị ư ế ệ

 Click  chu t  ch n  menu  Start ộ ọ   ch n  Shutdown  (ho c  Turn  off ọ ặComputer)

Đóng Windows XP

Ba i tâp: ̀ ̣

1. M  3 c a s : Windows Explorer, My  ở ử ổ

Computer, paint bung c c đai, thu nh ,  ự ̣ ỏ

chuyên qua lâ n l ̉ ̀ ượ t 3 windows. 

2. Đôi ma n hi nh nê n ̉ ̀ ̀ ̀

3. Thiê t lâp ma n hi nh ch  sau 1 phu t, yêu  ́ ̣ ̀ ̀ ơ ̀ ́

câ u nhâp password khi hoat đông lai ̀ ̣ ̣ ̣ ̣

4. Thi t l p màn hình t m ngh  là tên c a b n ế ậ ạ ỉ ủ ạ

Ba i tâp: ̀ ̣

5. Thiê t lâp thuôc ti nh să p xê p t  đông cho  ́ ̣ ̣ ́ ́ ́ ự ̣

icons

6. Thiê t lâp thuôc ti nh: task bar luôn hiên,  ́ ̣ ̣ ́ ̣

nă m trên windows, tao nho m cho taskbar ̀ ̣ ́

7. Thiê t lâp thuôc ti nh ân cho icon trên  ́ ̣ ̣ ́ ̉

taskbar, hiên Quick Launch, thêm 1 icon  ̣

Windows media player va o đo ̀ ́