Bài giảng Tin học đại cương: Chương 3 (Tuần 4) - Viết và trình bày báo cáo nghiên cứu ở dạng văn bản

Bài giảng Tin học đại cương: Chương 3 - Viết và trình bày báo cáo nghiên cứu ở dạng văn bản giới thiệu một số phần mềm soạn thảo văn bản thông dụng; nguyên tắc soạn thảo văn bản tiếng Anh, tiếng Việt; kỹ thuật định dạng cơ bản và một số nội dung khác.

Tin học đại cương

Introduction to Information Technology

Khoa Công Nghệ Thông Tin

Email:

Website:

Bộ môn Kĩ Thuật Dạy Học

Chương 3: Viết và trình bày

báo cáo nghiên cứu ở dạng văn bản

Nhóm tác giảEmail: _

Website: _

Septemper 00, 2011

Viết và trình bày báo cáo nghiên cứu

Nội dung chính

Chương 1:

Viết và trình bày báo cáo nghiên cứu ở dạng văn bản

Giới thiệu một số phần mềm soạn thảo văn bản thông dụng

Nguyên tắc soạn thảo văn bản tiếng Anh, tiếng Việt

Các kỹ thuật định dạng cơ bản

Các kỹ thuật định dạng nâng cao

Kỹ năng đọc và viết một báo cáo khoa học

Giới thiệu chung

Soạn thảo văn bản trên máy tính

 Để soạn văn bản trên máy tính ta cần phải có chương trình hỗ trợ soạn thảo văn bản.

 [Theo Wiki] chương trình soạn thảo văn bản điện tử

phải có một số chức năng chính như sau:

 Hiển thị nội dung văn bản trên màn hình

 Cho phép sửa đổi, bổ sung tại vị trí bất kì trong văn bản

 Thể hiện nhiều kiểu chữ (font), cỡ chữ, màu sắc khác nhau

 Có thể kèm theo hình ảnh trong văn bản

 Lưu giữ văn bản dưới dạng file

 Hỗ trợ in ấn văn bản

 Có chức năng ghép ảnh

3.1 Giới thiệu một số phần mềm

soạn thảo văn bản

7

3.1 Giới thiệu một số phần mềm

soạn thảo văn bản (tt)

3.1 Giới thiệu một số phần mềm

soạn thảo văn bản (tt)

9

3.1.7 Bảng mô tả chi tiết

WordPad Windows Microsoft Microsoft®Notepad ver 5.1 (Windows XP),

Microsoft®Notepad ver6.1

(Windows 7)

Đi kèm HĐH - Ms.Word Windows Microsoft 2000, Xp, 2003,

2007,2010.

Có Microsoft.com

Open Office Windows

/Linux

Oracel Open Office 3 Miễn phí Openoffice.org

Libre Office Windows

/Linux

Tổ chức phi lợi nhuận

Libre Office 3 Miễn phí LibreOffice.org Googledoc Web Google

- Miễn phí Docs.Google.com

3.2 Nguyên tắc soạn thảo

văn bản tiếng Việt – tiếng Anh

 Nguyên tắc chung

Khi gõ đến cuối dòng các chương trình soạn thảo sẽ tựđộng xuống dòng Nguyên tắc của việc tự động xuốngdòng là không được làm ngắt đôi một từ

Chương trình soạn thảo cho phép người dùng ngắt dòngtheo ý riêng với các tổ hợp phím ngắt dòng "nhân tạo"như các phím Enter, Shift+Enter hoặc Ctrl+Enter

11

3.2 Nguyên tắc soạn thảo

văn bản tiếng Việt – tiếng Anh

Phím Enter là kết thúc của một đoạn văn

Giữa các từ chỉ dùng một dấu khoảng trắng (Space) đểphân cách Không sử dụng dấu khoảng trắng đầu dòngcho việc canh chỉnh lề

Không được gõ nhiều phím Spacebar liên tục.Muốn tạo nhiều khoảng trắng phải sử dụng phím Tab

3.2 Nguyên tắc soạn thảo

văn bản tiếng Việt – tiếng Anh

Phải liền với từ đứng trước nó

 Khi chữ nằm trong các cặp dấu ngoặc đơn (()) , nháy đơn („ ‟) , nháy kép (“ ”) Sau dấu

mở và trước dấu đóng phải không có khoảng trắng.

13

• Hai chấm (:)

• Chấm hỏi (?)

• Chấm than (!)

3.2.2 Các bước soạn thảo văn bản

3.2.3 Một số lưu ý khi soạn thảo

văn bản tiếng Anh

người nhận bên góc trái thấp hơn

 Dấu chấm phẩy (;) dùng ngăn cách 02 mệnh đề độc lập.

 Quy tắc viết ngày/giờ là tháng/ngày/năm giờ:phút:giây

15

3.2.3 Một số lưu ý khi soạn thảo

văn bản tiếng Anh

 Về ngữ pháp

 Quy tắc viết liệt kê: dùng etc không dùng ba chấm (…)

I love cat, dog, bird, etc.

 Quy tắc dùng liên từ “and”:

Khi dùng “and” liên kết hai đại từ thì không có dấu phẩy

(,) trước “and”

“I and you”

Nhưng khi dùng “and” để liên kết hai mệnh đề thì dùng dấu phẩy (,) trước chữ “and”.

3.2.3 Một số lưu ý khi soạn thảo

văn bản tiếng Anh

 Về ngữ pháp

 Quy tắc viết tiền tệ, thì hàng ngàn được phân cách

bằng dấu phẩy (,) khác với dấu chấm (.) như Việt Nam.

 Quy tắc về viết thư thì ở đầu thư sau chữ "Dear " là dấu phẩy (,)

 …

17

3.2.3 Một số lưu ý khi soạn thảo

văn bản tiếng Anh

 Về chính tả.

 Tiếng Anh là ngôn ngữ thông dụng nên các chương trình soạn thảo văn bản luôn hỗ trợ sửa lỗi chính tả đối với một số từ thông dụng

 Trong quá trình sử dụng, người dùng cũng có thể

thêm vào danh sách sửa lỗi các từ mà bản thân hay

gõ nhầm.

3.2.4 Một số lưu ý khi soạn thảo

văn bản tiếng Việt

 Khi soạn thảo tiếng Việt cần cài đặt thêm phần mềm

hỗ trợ gõ tiếng Việt (Unikey, Vietkey, …)

 Về chính tả.

 Dùng từ rõ nghĩa, không dùng từ lóng, từ viết tắt (trừ trường hợp có công bố trước bảng các từ viết tắt

sẽ dùng trong toàn văn bản).

 Khi gõ dấu, phải đặt ngay trên nguyên âm chính, không đặt trên nguyên âm phụ.

VD: hòa: đúng <> hoà: sai 19

3.2.4 Một số lưu ý khi soạn thảo

văn bản tiếng Việt

 Về hình thức văn bản

 Một đoạn văn phải có tối thiểu 2 câu, cũng không nên quá dài Trừ trường hợp đặc biệt như: các áng văn, khổ thơ

 Phải sử dụng các dấu câu đúng chỗ và vừa phải, tránh lạm dụng dấu câu không cần thiết.

 Khi dàn trang văn bản cần chú ý vào sự cân đối giữa văn bản và trang giấy.

- Nếu văn bản quá ngắn so với trang giấy thì nên giãn khoảng cách giữa các dòng.

- Nếu trang cuối của văn bản chỉ còn 1-2 dòng thì nên gom chung vào trang trước đó.

3.2.4 Một số lưu ý khi soạn thảo

văn bản tiếng Việt

 Về hình thức văn bản

Lưu ý: Quy tắc trên chỉ áp dụng cho các văn bản thông dụng Các văn bản hành chính sự nghiệp như: nghị định, nghị quyết, công văn, thông tư, đơn từ,… thì phải tuân theo các quy tắc soạn thảo mà Nhà nước đã ban hành.

21

Các bước thực hiện

soạn thảo tiếng Việt.

Khởi động chương trình soạn thảo.

Khởi động chương trình hỗ trợ gõ tiếng Việt.

Chọn bảng mã, font chữ và kiểu gõ thích hợp.

Bắt đầu soạn thảo.

3.3 Các kỹ thuật định dạng cơ bản

Chương trình

soạn thảo NotePad WordPad Ms Word

Open Office

Libre Office Googledoc

Hỗ trợ Picture

Đồ thị

(Chart) -

-Từ Version

2007 có

hỗ trợ

-23

3.3.1 Định dạng trang in

 Thiết lập các giá trị cho trang in

 Canh lề trang in

 Chọn kích thước trang in

 Chọn hướng giấy: ngang hay đứng

 Chọn khổ giấy A4, A5, …

3.3.1 Định dạng trang in

3.3.1.1 Thiết lập các giá trị cho trang in

Canh lề trang in

Chọn kích thước trang in

Chọn hướng giấy: ngang hay đứng

Chọn khổ giấy A4, A5, …

3.3.1.2 Lệnh sử dụng.

Trong word 2003: [File] /Page Setup

Trong word 2007: [Page Layout] /Page Setup

Trong Open Office 3.3: [Format] /Page /Page

3.3.1.3 Minh họa định dạng trang in trên Word

Word

2007

3.3.2 Định dạng ký tự

 Sử dụng các chức năng trên thanh công cụ định dạng và

thanh công cụ chuẩn để định dạng

3.3.1.4 Header và Footer

Word 2003

3.3.1.5 Đánh số trang

 Đánh số trang là kỹ thuật đánh số tự động cho tập văn bản nhiều trang Các kiểu đánh số như: 1, 2, 3 hay I, II, III

 Lệnh sử dụng [Insert]/Page Number

Word

3.3.1.5 Đánh số trang

 Vị trí.

Top of Page: đầu trang

Bottom of Page: cuối trang

Page Margins: lề trái/phải

Current Position: vị trí con trỏ

 Định dạng.

Number format: chọn kiểu số

Start at: bắt đầu đánh từ số nào?Mặc định là từ 1

3.3.2 Định dạng ký tự

 Nếu yêu cầu phức tạp hơn ta phải vào chức năng Format

tương ứng trong Menu lệnh:

Trong MsWord2003 [Format] /Font

Trong MsWord2007 [Ctrl+D]

Trong Googledoc [Format] hoặc [Định dạng]

Trong OpenOffice [Format] /Character

3.3.2 Cửa sổ định dạng ký tự

33

Googledoc

3.3.2 Định dạng ký tự

 Định dạng Drop Cap

Đặt con trò vào đoạn văn cần định dạng

Word 2003: Menu Format =>Drop Cap

Word 2007:

3.3.2 Định dạng ký tự

 Định dạng Drop Cap

3.3.3 Định dạng đoạn văn

(Paragraph)

 Canh lề đoạn văn

 Khoảng cách giữa các dòng trong đoạn - Line Spacing

 Khoảng cách giữa các đoạn với nhau

 Định lề trái và lề phải của đoạn văn

3.3.3 Định dạng đoạn văn

(Paragraph)

Trong MsWord2003 [Format] /Paragraph

Trong MsWord2007

Trong Googledoc [Format] hoặc [Định dạng]

Trong OpenOffice [Format] / Paragraph

37

3.3.3 Định dạng đoạn văn

(Paragraph)

Minh họa với Word 2003/2007

3.3.3 Định dạng đoạn văn

(Paragraph)

39

3.3.4 Định dạng cột

Đánh dấu khối các đoạn văn cần chia cột

Lệnh sử dụng.

Trong MsWord2003: [Format] /Column

Trong MsWord2007: [Page Layout] /Columns /More Columns…

Trong Open Office 3.3: [Format] /Columns

Trong googledoc:

3.3.4 Định dạng cột

41

Word 2003

Word 2007

3.3.4 Định dạng cột

OpenOffice

3.3.5 Định dạng Tab

43

3.3.5 Định dạng Tab

 Trong MsWord2003 [Format] /Tab

 Trong MsWord2007

ta chỉ cần nhấp đôi

dấu biểu tượng Tab

trên thanh Ruler thì Nhấp đôivào đây.

3.3.5 Định dạng Tab

 Trong OpenOffice [Format] /Paragraph /Tab

45

3.3.5 Xem ví dụ minh họa

3.3.6 Bảng biểu

 Bảng biểu (Table) là một kiểu trình bày văn bản có cấu trúc gồm các cột (Column) và các dòng (Row) giao nhau tạo thành các ô (Cell).

47

3.3.6 Bảng biểu

Lệnh sử dụng

 Trong MsWord2003 [Table] /Insert /Table

 Trong MSWord2007 [Insert] /Table

 Trong OpenOffice: [Insert] /Table

 Trong googledoc: chọn menu [Bảng] hay [Table]

3.3.6 Bảng biểu

Minh họa trong MsWord 2003

C1: Tạo mới Table từ thực đơn

C2: Tạo mới Table

từ thanh công cụ

49

3.3.6 Bảng biểu

Minh họa trong MsWord 2007

C1: Drag chuột trực tiếp

trên bảng kẽ ô

C2: Chọn vào mục Insert Table

Công cụ thao tác nhanh trên bảng

 Thanh công cụ Table anh Borders trong Word 2003

 Mục Table Tools trên Ribbon trong Word 2007

51

Các thao tác trên đối tượng Table

 Các thao tác trên đối tượng Table

Chọn dòng

Chọn cột

3.3.7 Các đối tượng đồ họa

 Ngoài các kỹ thuật định dạng văn bản, các chương trình soạn thảo văn bản còn cung cấp cho người dùng các đối tượng đồ họa nhằm trang trí cho văn bản thêm sinh động, đẹp mắt.

53

Đối tượng Picture

Chèn hình từ tập tin hình ảnh có sẵn trên máy

Minh họa trong Word 2003

1 Chọn Picture 2 Chọn File hình cần chèn

3 Chọn Insert

Đối tượng Picture

Chèn hình từ tập tin hình ảnh có sẵn trên máy

Minh họa trong Word 2007

55

2 Chọn File hình cần chèn

3 Chọn Insert

1 Chọn Picture

Đối tượng ClipArt

Chèn hình vẽ từ bộ sưu tập có sẵn trên máy

Minh họa trong Word 2003

1 Chọn ClipArt

2 Chọn Organize clips

Đối tượng ClipArt

Chèn hình vẽ từ bộ sưu tập có sẵn trên máy

Minh họa trong Word 2007

57

1 Chọn ClipArt

2 Chọn Organize clips

Đối tượng ClipArt

Nhấn nút phải chuột và chọn Paste vào trong trang soạn thảo

Đối tượng

(Chữ nghệ thuật)

Trong Ms Word 2003:

Đối tượng

(Chữ nghệ thuật)

Trong Ms Word 2003

61

Đối tượng

(Chữ nghệ thuật)

Trong Ms Word 2007

Hiệu chỉnh vị trí tương đối

giữa văn bản và các đối tượng

65Word 2003

Hiệu chỉnh vị trí tương đối

giữa văn bản và các đối tượng

Word 2007

Hiệu chỉnh vị trí tương đối

giữa các đối tượng trong Word 2003

67

Hiệu chỉnh vị trí tương đối

giữa các đối tượng trong Word 2007

3.3.8 Kỹ thuật đóng khung

và tô nền cho đoạn văn

 Chọn đoạn văn/page cần đóng khung hay tô nền

69

Đóng khung cho trang in.

Word

2003

Đóng khung cho trang in.

 Whole document:

đóng khung tất cả trang

trong văn bản

 This section:

chỉ đóng khung trang thuộc

section chứa con trỏ

 This section – First Page only:

đóng khung trang đầu tiên

 This section – All except first page:

đóng khung tất cả trừ

trang đầu tiên.

73

Đóng khung cho trang in.

THE END