Bài giảng Tin học đại cương Phần 2: Bài 7 - Nguyễn Thành Kiên

Đến với Bài giảng Tin học đại cương Phần 2: Bài 7 - Cấu trúc do Nguyễn Thành Kiên biên soạn các bạn sẽ được tìm hiểu về khái niệm cấu trúc; khai báo và sử dụng cấu trúc; xử lí dữ liệu cấu trúc; mảng cấu trúc. Hy vọng tài liệu là nguồn thông tin hữu ích cho quá trình học tập và nghiên cứu của các bạn.

TIN H C Đ I C Ọ Ạ ƯƠ NG

       Nguy n Thành Kiên ễ

      B  môn K  thu t máy tính ộ ỹ ậ          Khoa Công ngh  thông tin –  HBK HN ệ Đ

Bài 7. C U TRÚC Ấ

 7.3. X  lí d  li u c u trúc ử ữ ệ ấ

 7.3. X  lí d  li u c u trúc ử ữ ệ ấ

7.1. Khái ni m c u trúc ệ ấ

    Ki u c u trúc (Structure) là ki u d  li u bao  ể ấ ể ữ ệ

g m nhi u thành ph n, m i thành ph n có th   ồ ề ầ ỗ ầ ể

có ki u khác nhau, m i thành ph n đ ể ỗ ầ ượ c g i là  ọ

m t tr ộ ườ ng (field).

7.2. Khai báo và s  d ng c u trúc ử ụ ấ

 Khai báo ki u d  li u c u trúc  ể ữ ệ ấ

struct tên_c u_trúc ấ

{

  <khai báo các tr ườ ng d  li u>; ữ ệ }; struct sinh_vien

{     char ma_so_sv[10];

    char ho_va_ten[30]; 

    float diem_TinDC; 

} 

struct point_3D {

      float x;

      float y;

      float z;

}

7.2. Khai báo và s  d ng c u trúc ử ụ ấ

 Khai báo bi n c u trúc ế ấ

C1: struct  tên_c u_trúc  tên_bi n;  ấ ế

struct sinh_vien a, b, c;

C2:   k t h p đ ng th i v a khai báo ki u d  li u  ế ợ ồ ờ ừ ể ữ ệ

c u trúc v a khai báo bi n: ấ ừ ế

struct [tên_c u_trúc] ấ {

<khai báo các tr ườ ng>;

} tên_bi n_c u_trúc; ế ấ  

struct diem_thi

{

float diem_Toan;

float diem_Ly;

float diem_Hoa;

}

struct thi_sinh

{

char SBD[10];

char ho_va_ten[30];

struct diem_thi ket_qua;

} thi_sinh_1, thi_sinh_2;

các c u trúc có th  l ng nhau  ấ ể ồ

m c đ  l ng là không h n ch    ứ ộ ồ ạ ế

7.2. Khai báo và s  d ng c u trúc ử ụ ấ

 Ngôn ng  C còn cho phép khai báo tr c ti p  ữ ự ế

tr ườ ng d  li u là c u trúc bên trong c u trúc  ữ ệ ấ ấ

ch a nó  ứ

struct thi_sinh {

char SBD[10];

char ho_va_ten[30];

struct diem_thi {

       float diem_Toan;

float diem_Ly;

float diem_Hoa;

}ket_qua;

} thi_sinh_1, thi_sinh_2;

7.2. Khai báo và s  d ng c u trúc ử ụ ấ

 Đ nh nghĩa ki u DL c u trúc v i typedef ị ể ấ ớ

 Khai báo bi n c u trúc ph i b t đ u b ng  ế ấ ả ắ ầ ằ

t  khóa struct, sau đó đ n tên c u trúc r i  ừ ế ấ ồ

m i đ n tên bi n => quên t  khóa struct ớ ế ế ừ

 => đ t tên m i cho ki u d  li u c u trúc  ặ ớ ể ữ ệ ấ

b ng câu l nh  ằ ệ typedef 

typedef  struct  tên_cũ  tên_m i;  ớ

typedef struct [tên_cũ]

{

<khai báo các tr ườ ng>;

}danh_sách_các_tên_m i;  ớ

L u ý ư : Đ ượ c phép đ t tên_m i trùng v i tên_cũ.  ặ ớ ớ

7.2. Khai báo và s  d ng c u trúc ử ụ ấ

 Ví d : ụ

typedef struct point_2D {

float x, y;

}point_2D, diem_2_chieu, ten_bat_ki; point_2D X;

diem_2_chieu Y;

ten_bat_ki Z;

struct point_3D

{

float x, y, z;

} P;

struct point_3D M;

typedef struct point_3D point_3D;

point_3D N;

 7.3. X  lí d  li u c u trúc ử ữ ệ ấ

7.3. X  lí d  li u c u trúc ử ữ ệ ấ

 Truy nh p các tr ậ ườ ng  DL c a c u trúc ủ ấ  

tên_bi n_c u_trúc.tên_tr ế ấ ườ ng  

 ta có th  “đ i x ” ể ố ử  v i ớ  

tên_bi n_c u_trúc.tên_tr ế ấ ườ ng  gi ng  ố

nh  m t bi n thông th ư ộ ế ườ ng có ki u d  li u  ể ữ ệ

là ki u d  li u c a tên_tr ể ữ ệ ủ ườ ng  

Ví dụ cách sử dụng

biến cấu trúc

#include <stdio.h>

#include <conio.h>

void main()

{

struct point_2D

{

char ten_diem;

struct {

float x, y;

} toa_do;

} p;

float temp_float;

char temp_char;

printf( “\n Hay nhap thong tin ve mot diem”);

printf( “\n Ten cua diem: “); fflush(stdin); scanf(“%c”,&temp_char);

p.ten_diem = temp_char;

printf( “\n nhap vao hoanh do cua diem: “); scanf(“%f”,&temp_float);

p.toa_do.x = temp_float;

// giả sử điểm đang x ét nằm trên đường thẳng y = 3x + 2;

p.toa_do.y = 3*p.toa_do.x + 2;

printf( “\n %c = (%5.2f,%5.2f)”,p.ten_diem, p.toa_do.x, p.toa_do.y);

getch();

}

 Có th  th c hi n phép gán bi n c u trúc ể ự ệ ế ấ

struct s {

char ho_ten[20];

float diem;

}a, b, c;

float temp_f;

printf("\na.ho_ten: ");fflush(stdin); gets(a.ho_ten);

printf("\na.diem = ");scanf("%f",&temp_f);

a.diem = temp_f;

strcpy(c.ho_ten, a.ho_ten);

c.diem = a.diem;

 Con tr  c u trúc ỏ ấ  

 Con tr  c u trúc ỏ ấ  ch a đ a ch  c a m t c u  ứ ị ỉ ủ ộ ấ trúc.

 Cú pháp khai báo 

struct <tên c u trúc> * <tên bi n con tr >; ấ ế ỏ  

 Truy nh p vào tr ậ ườ ng  DL c a c u trúc t   ủ ấ ừ

bi n con tr  c u trúc ế ỏ ấ :

 (*<tên bi n con tr  c u trúc>).<tên tr ế ỏ ấ ườ ng  DL>

 <tên bi n con tr  c u trúc>­><tên tr ế ỏ ấ ườ ng  DL> 

 7.1. Khái ni m c u trúc ệ ấ

 7.3. X  lí d  li u c u trúc ử ữ ệ ấ

struct <tên c u trúc> <tên m ng c u trúc> [s  ph n t ]; ấ ả ấ ố ầ ử  

 Ví d : ụ struct sinh_vien {

char ho_ten[20];

float diem_thi;

};

struct sinh_vien lop_CNTT[50];

Ví dụ về cách sử dụng

mảng cấu trúc

#include <stdio.h>

#include <conio.h>

#include <string.h>

void main()

{

struct sinh_vien

{

char ma_sv[10];

char ho_ten[20];

float diem_thi;

};

struct sinh_vien sv[3];

int i;

clrscr();

for(i=0;i<3;i++)

{

char str[20]; float diem;

printf(“\n Nhap thong tin cho sinh vien thu %d”,i+1);

printf(“\n Ma so sinh vien:”); fflush(stdin); gets(str); strcpy(sv[i].ma_sv,str);

printf(“\n Ho va ten: “); fflush(stdin); gets(str); strcp(sv[i].ho_ten,str);

printf(“\n Diem thi: “); scanf(“%f”,&diem); sv[i].diem_thi = diem;

}

printf(“\n Thong tin ve cac sinh vien”);

for(i=0;i<3;i++)

{

printf(“\n Sinh vien thu %d ”,i+1);

printf(“%-10s %-20s %-3.1f”,sv[i].ma_sv, sv[i].ho_ten, sv[i].diem_thi);

}

getch();

 Vi t 1 chế ương trình th c hi n nh ng công vi c sau:ự ệ ữ ệ

Yêu c u ngầ ười dùng nh p vào m t s  nguyên dậ ộ ố ương n v i 5 ớ ≤ 

n ≤ 20 (có ki m tra tính h p l ).ể ợ ệ

 Yêu c u ngầ ười dùng nh p vào thông tin c a n sinh viên g m:ậ ủ ồ

 H  và tên: có ki u d  li u là xâu kí t  g m không quá 30 kí t ọ ể ữ ệ ự ồ ự

 L p: xâu kí t  có đ  dài không quá 5 kí t ớ ự ộ ự

 Đi m thi Tin đ i c ể ạ ươ ng: là m t s  nguyên có giá tr  t  0 đ n 10 ộ ố ị ừ ế

 Đi m thi Toán ể

 Đ a ra màn hình danh sách các sinh viên cùng thông tin c a h  ư ủ ọ

mà người dùng v a nh p vàoừ ậ

 Hi n th  danh sách các sinh viên thi qua môn Tin.ể ị

 Hi n th  danh sách sinh viên để ị ược s p x p theo chi u gi m ắ ế ề ả

d n c a đi m thi Tin đ i cầ ủ ể ạ ương

 Đ a ra màn hình danh sách sinh viên v i h  và tên đư ớ ọ ược s p ắ

x p theo chi u c a b ng ch  cái.ế ề ủ ả ữ

Bài t p 2 ậ

Vi t 1 chế ương trình th c hi n nh ng công vi c sau:ự ệ ữ ệ

Yêu c u ngầ ười dùng nh p vào m t s  nguyên dậ ộ ố ương n v i 10 ớ  n 

 20 (có ki m tra tính h p l )ể ợ ệ

Yêu c u ngầ ười dùng nh p vào thông tin c a n m t hàng g m:ậ ủ ặ ồ

Tên m t hàng: có ki u d  li u là xâu kí t  g m không quá 30 kí t ặ ể ữ ệ ự ồ ự

S  l ố ượ ng: là m t s  nguyên d ộ ố ươ ng.

Đ n giá: là m t s  th c d ơ ộ ố ự ươ ng.

Đ a ra màn hình danh sách các m t hàng cùng các thông tin liên ư ặ

quan (s  lố ượng và đ n giá).ơ

Tìm và đ a ra màn hình danh sách các m t hàng có s  lư ặ ố ượng nh  ỏ

h n m t s  nguyên nh p t  bàn phím. M u hi n th  là:ơ ộ ố ậ ừ ẫ ể ị

Tên mặt hàng Số lượng

Tìm và đ a ra màn hình nh ng m t hàng có giá tr  l n h n m t s  ư ữ ặ ị ớ ơ ộ ố

th c đự ược nh p t  bàn phím, bi t r ng giá tr  c a m t lo i ậ ừ ế ằ ị ủ ộ ạ

m t hàng tính b ng s  lặ ằ ố ượng m t hàng đó nhân v i đ n giá ặ ớ ơ

c a nó. M u đ a ra màn hình làủ ẫ ư