Bài giảng môn học Tin đại cương: Bài 2 - Lý Anh Tuấn

Bài 2 - Một số khái niệm cơ sở. Nội dung chính trong bài giảng gồm có: Khái niệm thuật toán, biểu diễn thuật toán, thiết lập môi trường soạn thảo và chạy chương trình C++, sơ đồ quá trình lập trình, các thành phần cơ bản của C++. Mời các bạn cùng tham khảo.

Môn học Tin đại cương

Lý Anh Tuấn

Bộ môn Khoa học máy tính, Khoa Công nghệ

thông tin, Trường đại học Thủy Lợi

Buổi 2: Một số khái niệm cơ sở

chương trình C++

Khái niệm thuật toán

 Thuật toán (algorithm): là một danh sách

các chỉ thị, khi được thi hành sẽ biến đổi

thông tin đầu vào thành thông tin đầu ra

 Đầu vào (input): là dữ liệu được cung cấp cho

thuật toán để thuật toán thực hiện chức năng của

nó

 Đầu ra (output): là dữ liệu mà thuật toán đưa ra

môi trường bên ngoài

Khái niệm thuật toán

 Ví dụ: thuật toán để giải phương trình bậc

nhất P(x): a x + b = c ( a , b , c là các số

thực) có thể gồm các bước sau đây:

1 Nếu a = 0

Nếu b = c thì P(x) có nghiệm bất kì Nếu b ≠ c thì P(x) vô nghiệm

2 Nếu a ≠ 0

P(x) có duy nhất một nghiệm x = (c - b)/a

Tính chất của thuật toán

 Tính chính xác: để đảm bảo kết quả tính toán hay các thao

tác mà máy tính thực hiện được là chính xác

 Tính rõ ràng: Thuật toán phải được thể hiện bằng các câu

lệnh minh bạch; các câu lệnh được sắp xếp theo thứ tự nhất định

 Tính khách quan: Một thuật toán dù được viết bởi nhiều

người trên nhiều máy tính vẫn phải cho kết quả như nhau

 Tính phổ dụng: Thuật toán không chỉ áp dụng cho một bài

toán nhất định mà có thể áp dụng cho một lớp các bài toán có đầu vào tương tự nhau

Tính kết thúc: Thuật toán phải gồm một số hữu hạn các bước

Biểu diễn thuật toán

 Có hai cách chính để biểu diễn thuật toán

bằng ngôn ngữ:

 Ngôn ngữ của con người (mã giả)

 Ưu điểm: diễn đạt dễ dàng và tự nhiên

 Nhược điểm: lỏng lẻo, khó chính xác

 Ngôn ngữ lập trình

 Qui định cấu trúc và ngữ nghĩa một cách chặt chẽ

 Thuật toán được diễn đạt bằng ngôn ngữ lập trình hoặc ngôn ngữ máy gọi là chương trình

 Thuật toán: Tăng lương hiện tại lên 5%

1.Nhập giá trị cho lương_cũ

2.Tính giá trị lương_cũ *1.05 và gán cho

lương_mới

3.Trả về giá trị lương_mới

Các ví dụ về mã giả

 Thuật toán: Nhân hai số không âm

(Giả sử ngôn ngữ lập trình không định nghĩa phép nhân)

1 Nhập giá trị cho hai số nhân m và n

Bài tập

 Sử dụng mã giả để biểu diễn thuật toán giải các bài toán sau:

1,Cho 2 số nguyên a, b bất kỳ Tìm thương của hai

số nếu b khác 0, trong trường hợp b=0 kết luận không tồn tại thương

2,Biết a, b là độ dài hai cạnh hình chữ nhật, tính chu

vi và diện tích của hình chữ nhật

3,Cho ba hệ số a, b, c giải và biện luận phương trình bậc hai ax2 + bx + c =0

Thiết lập môi trường C++

 Tải phần mềm miễn phí TextPad và Borland C++

Builder Compiler 5.5 tại:

Thiết lập môi trường C++

Thiết lập môi trường C++

- Chọn mục Tools trong cây danh mục bên trái

- Kích vào nút Add, rồi chọn Program… để thêm vào hai mục mới là Bcc32

Thiết lập môi trường C++

Thiết lập môi trường C++

Trong mục Tools, chọn mục Run c++ và thiết lập các tham số như sau:

- Command: $BaseName.exe

Thiết lập môi trường C++

- Lưu và đặt tên cho ví dụ

- Soạn thảo ví dụ đơn giản sau trong Textpad

Sơ đồ quá trình lập trình

static, struct, switch, typedef, union, unsigned, while

Tên (định danh)

 Tên đúng là một dãy liên tiếp các chữ cái, chữ số và dấu gạch dưới (không chứa dấu cách)

 Phải bắt đầu bằng chữ cái hoặc dấu gạch dưới

 Không được trùng với từ khóa

 Chiều dài của tên không bị giới hạn

 Phân biệt chữ hoa và chữ thường

Ví dụ:

 Các tên đúng: i, i1, j, delta, PT_Bac_2

 Các tên sai: Bai tap, 3abc, case

 Các tên sau đây là khác nhau: ha_noi, Ha_noi, HA_NOI

Cấu trúc một chương trình C++

 using namespace std; khai báo sử dụng không gian tên

std, định danh cout được định nghĩa trong không gian tên này

trình C++, tất cả các chương trình C++ đều có một hàm main

 cout << "Xin chao"; đây là một câu lệnh C++, làm nhiệm

Kiểu dữ liệu

Làm việc với biến

Khởi tạo giá trị cho biến

 Hằng kí tự và xâu kí tự: 'z', 'p', “Xin chao“

 Hằng logic: true, false

Một số hằng kí tự đặc biệt

Khai báo và sử dụng hằng