Bài giảng Hệ điều hành Linux - Bài 3: Một số tiện ích trong Linux

Bài 3 trình bày một số tiện ích trong Linux. Nội dung chính trong bài này gồm có: Hệ soạn thảo vim, tiện ích mc, mount và unmount hệ thống file, cài đặt và quản lý phần mềm, tiện ích setup, tiện ích fdisk. Mời các bạn cùng tham khảo.

L I N U X

Phần I: Hệ soạn thảo vi

Vi là một tiện ích dùng để soạn thảo các file ASCII

trong Linux Hệ soạn thảo vi rất hay được dùng để

soạn, sửa các file cấu hình hệ thống hoặc tạo, xem một file ASCII bất kỳ

Khởi động vi

$vi <tên file>

Lệnh này cho phép ta soạn thảo một file mới với tên được chỉ ra Nếu tên file đã tồn tại thì nội dung của file sẽ hiện lên màn hình cho phép ta soạn sửa file đó

vi có 2 mode làm việc

mode lệnh và mode chèn

-

- Mode lệnh cho phép người dùng sử dụng lệnh

trong khi soạn thảo

- Mode chèn cho phép người dùng chỉ có thể chèn văn bản vào file

chuyển mode làm việc

- Để chuyển từ chế độ lệnh sang chế độ chèn dùng phím “i”

- Để chuyển từ chế độ chèn sang chế độ lệnh, dùng phím esc.

dừng Vi

để dừng vi người dùng chuyển sang mode lệnh bằng

cách ấn phím esc

Có các cách để thoát khỏi lệnh vi như sau:

:x ghi vào file và ra khỏi vi.

:wq ghi vào file và ra khỏi vi.

:q! ra khỏi vi nhưng không ghi những thay đổi.

:w ghi vào file nhưng vẫn ở trong vi.

:e <tên file> soạn thảo file mới (trước đó đã dùng w

để ghi file trước đó).

Phần II: Tiện ích mc

mc (midnight commander) là tiện ích đi kèm Linux ý tưởng của mc xuất phát từ bộ tiện ích nc (norton

commander) trên hệ điều hành Dos Việc sử dụng

mc tương tự như nc Tiện ích mc cũng giúp ta thực

hiện các lệnh của shell một cách nhanh chóng.

Để sử dụng tiện ích mc, tại dấu nhắc lệnh của shell

ta dùng lệnh:

$ mc

Một số chức năng của các lệnh cơ bản trong mc đó là:

F1: hiển thị trợ giúp.

F2: menu người dùng.

F3: xem file hay thư mục.

F4: soạn thảo file.

Phần III: Mount và umount hệ thống file

Trong hệ thống Linux, người dùng chỉ có thể truy

nhập tới một hệ thống file nào đó bằng các lệnh của Linux khi hệ thống file đó đã được mount (gắn kết)

Thao tác mount nhằm khai báo một hệ thống file mới

bổ sung vào hệ thống file của Linux Sau khi được mount, mỗi hệ thống file sẽ có một thư mục đại diện

là thư mục con của hệ thống file gốc Người dùng

truy nhập đến hệ thống file này thông qua thư mục đó

Lệnh mount

Để thực hiện mount, cần truy nhập với tư cách root

và thực hiện lệnh mount với cú pháp sau:

mount -t <fs type> <device> <mount point>

Trong đó:

<fs type>: kiểu hệ thống file muốn gắn kết

(ext2, msdos )

<device>: tên thiết bị cần gắn kết

(tên phân vùng, đĩa mềm )

<mount point>: vị trí thư mục nơi gắn kết.

Lệnh mount (tt)

Các tuỳ chọn có thể như sau:

-r hay -o ro : gắn kết hệ thống file theo kiểu

chỉ đọc.

-rw : gắn kết hệ thống file theo kiểu đọc ghi.

Ví dụ:

#mount /dev/hda1 /usr -r

hoặc

#mount -r /dev/hda1 /usr

#mount -o ro /dev/hda1 /usr

Lệnh này thực hiện gắn kết hệ thống file tại

phân vùng /dev/hda1 vào thư mục /usr theo kiểu chỉ đọc (read only).

hoặc umount <mount point>

Tham số được sử dụng trong lệnh umount là

tên thiết bị hay điểm gắn kết của hệ thống

file Nếu không có ai khác trên hệ thống đang dùng phân vùng thì nó sẽ được tháo.

Mount và umount hệ thống file trên đĩa cứng

Giả sử hệ thống của ta có 2 hệ thống file với tên

là /dev/hda1 có kiểu hệ thống file ext2 và

/dev/hda4 có kiểu hệ thống file FAT của DOS Ta tiến hành mount các hệ thống file này như sau:

#mount /dev/hda1 /mnt/pv1

Đối với hệ thống file ext2 ta không cần chỉ ra

kiểu hệ thống file.

#mount -t msdos /dev/hda4 /mnt/pv4

Đối với các hệ thống file khác với ext2 ta phải chỉ

ra kiểu hệ thống file.

Để tháo bỏ gắn kết tới 2 hệ thống file ở trên ta dùng lệnh umount :

#umount /dev/hda1 hoặc umount /mnt/pv1

#umount /dev/hda4 hoặc umount /mnt/pv4

Mount và umount hệ thống file trên đĩa mềm

Đĩa mềm trên Linux tương ứng với tên thiết bị là

/dev/fd0 Trên đĩa mềm có thể chứa hệ thống file

ext2, msdos hay bất kỳ hệ thống file nào khác Muốn

sử dụng đĩa mềm trên Linux cần phải mount hệ

thống file trên nó tới hệ thống file gốc Khi đó ta có

thể thao tác với đĩa mềm bằng thư mục đại diện nơi gắn kết nó

#mount /dev/fd0 /mnt/floppy

Để mount hệ thống file FAT cuả DOS trên đĩa mềm ta phải chỉ ra kiểu hệ thống file.

#mount -t msdos /dev/fd0 /mnt/floppy

Để tháo bỏ gắn kết của đĩa mềm ta dùng lệnh

umount.

#umount /dev/fd0

hoặc #umount /mnt/floppy

Trên hệ thống, CD-ROM có tên thiết bị tương ứng là /dev/cdrom Cũng giống như đĩa

mềm, muốn sử dụng nó ta phải gắn kết nó tới

hệ thống file gốc Hệ thống file trên đĩa

CD-ROM thường là kiểu iso9660 và theo mặc

định Linux tự hiểu hệ thống file này, do đó

không cần chỉ ra kiểu hệ thống file trong lệnh

mount.

Để gắn kết đĩa CD-ROM ta dùng lệnh:

#mount /dev/cdrom /mnt/cdrom

Linux tạo sẵn thư mục /mnt/cdrom dùng để mount

đĩa CD-ROM.

Để tháo bỏ gắn kết đĩa CD-ROM ta dùng lệnh:

#umount /dev/cdrom

hoặc #umount /mnt/cdrom

Chú ý: khi đang gắn kết đĩa CD-ROM ta không thể lấy đĩa ra khỏi ổ

đĩa Muốn làm điều này ta phải dùng lệnh umount hay eject.

Lệnh eject –t : đẩy đĩa CD vào.

[root@localhost Packages]# rpm -ivh foo-1.0-1.i386.rpm

Một số lỗi xảy ra (trang 31)

• Cài đặt gói phần mềm avg

• Cài đặt gói phần mềm Flash

-Tạo file fedora-dvd.repo trong thư mục /etc/yum.repos.d

- Chỉnh sửa nội dung file này như sau:

Là trình tiện ích cho phép hỗ trợ

thiết lập cấu hình mạng, dịch vụ hệ thống,…

#setup

Ví dụ (trang 42)

– Thiết lập địa chỉ IP cho máy Linux

– Ping thông 2 máy Linux

Là trình tiện ích cho phép quản lý đĩa cứng như: tạo mới, xem, sửa các thông tin về partition