Yếu tố V là một yếu tố của phức hợp prothrombin của cơ chế đông máu huyết tương. Đây là một xét nghiệm thường dùng ở lâm sàng để phân biệt bệnh suy gan và thiếu vitamin K, định lượng yếu tố V là một kỹ thuật xét nghiệm có độ nhạy cao, dễ bị sai lầm kết quả đòi hỏi kỹ thuật làm thật chính xác, để tìm hiểu mức độ tổn thương gan ở bệnh nhân có viêm gan, xơ gan và ung thư gan nhóm nghiên cứu tiến hành nghiên cứu đề tài này.
Trang 1Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 1 * 2012 Nghiên cứu Y học
KHẢO SÁT YẾU TỐ V Ở BỆNH NHÂN VIÊM GAN, XƠ GAN
VÀ UNG THƯ GAN CÓ HOẶC KHÔNG RỐI LOẠN ĐÔNG MÁU TẠI BỆNH VIỆN THỐNG NHẤT TỪ THÁNG 01/2011 ĐẾN THÁNG 10/2011
Nguyễn Quang Đẳng*, Nguyễn Trương Quỳnh Nga*, Tạ Tấn Vũ*
TÓM TẮT
Đặt vấn đề: Yếu tố V là một yếu tố của phức hợp Prothrombin của cơ chế đông máu huyết tương Đây là
một xét nghiệm thường dùng ở lâm sàng để phân biệt bệnh suy gan và thiếu vitamin K Định lượng yếu tố V là một kỹ thuật xét nghiệm có độ nhạy cao, dễ bị sai lầm kết quả đòi hỏi kỹ thuật làm thật chính xác
Mục tiêu: Để tìm hiểu mức độ tổn thương gan ở bệnh nhân có viêm gan, xơ gan và ung thư gan chúng tôi
tiến hành nghiên cứu đề tài: “Khảo sát yếu tố V ở bệnh nhân viêm gan, xơ gan và ung thư gan có hoặc không rối loạn đông máu tại Bệnh viện thống nhất từ tháng 10/ 2010 đến tháng 10/2011”
Đối tượng – phương pháp nghiên cứu: Thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang Đối tượng là tất cả bệnh
nhân được chẩn đoán viêm gan, xơ gan và k gan có hoặc không có rối loạn đông máu nhập viện Thống nhất từ tháng 10/2010 đến tháng 10/2011 Số liệu được xử lý qua phần mềm SPSS 11.0 for window
Kết quả: Kết quả nghiên cứu từ 92 bệnh nhân cho định lượng yếu tố V, trong đó 70 bệnh nhân viêm gan,
16 bệnh nhân xơ gan và 6 bệnh nhân k gan cho kết quả: bệnh nhân có tổn thương gan càng nhiều thì yếu tố V giảm càng nhiều > 50% (yếu tố V < 50%), tỉ lệ bệnh nhân có rối loạn đông máu (tỉ lệ Prothrombin < 50%) nhưng
tỉ lệ yếu tố V không tương ứng (yếu tố V < 50% là 3,26%, yếu tố V > 50% là 3,25%)
Kết luận: Yếu tố V càng giảm thì mức độ tổn thương tế bào gan càng nhiều, nên cần làm xét nghiệm định
lượng yếu tố V cho tất cả bệnh nhân có bệnh lý về gan Yếu tố V không đánh giá được rối loạn đông máu của bệnh nhân Định lượng yếu tố V còn giúp chúng ta phân biệt được bệnh nhân tổn thương gan (suy gan) với thiếu vitamin K
Từ khoá: Yếu tố V, viêm gan, xơ gan, ung thư gan, thiếu vitamin K
ABSTRACT
INVESTIGATING V FACTOR IN HEPATITIS, CIRRHOSIS AND HEPATIC CANCER PATIENTS WITH
OR WITHOUT COAGULATION DISORDER AT THONG NHAT HOSPITAL FROM JANUARY 2011
TILL OCTOBER 2011
Nguyen Quang Dang, Nguyen Truong Quynh Nga, Ta Tan Vu
* Y Hoc TP Ho Chi Minh * Vol 16 - Supplement of No 1 - 2012: 115 - 117
Background: V factor is one of factors which build up Prothrombin complex It plays an role in plasma
coagulation mechanism This is a test applied to distinguish hepatic failure and vitamin K insufficiency V factor quantification is test having high sensitivity However, it’s result can incorrect easily So, V factor quantification technique has to be performed accurately.
Objectives: To find out hepatic damaged level in hepatitis, cirrhosis and hepatic cancer patients, we studied
the thesis investigating V factor in hepatitis, cirrhosis and hepatic cancer patients with or without coagulation disorder at Thong Nhat hospital from January 2011 to October 2011
* Bệnh viện Thống Nhất TP.Hồ Chí Minh
Tác giả liên lạc: BS Nguyễn Quang Đẳng ĐT : 01207686847 Email : bsquangdang@gmail.com
Trang 2Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 1 * 2012
Hội nghị Khoa Học Kỹ Thuật BV Thống Nhất TP HCM 2012
116
Method: A cross-sectional descriptive study Subjects were all patients diagnosed as hepatitis, cirrhosis and
hepatic cancer with or without coagulation disorder admitted at Thong Nhat hospital from January 2011 till October 2011 Data was processed by SPSS 11.0 software for window
Results: The thesis was carried out on 92 patients composed of 70 ones with hepatitis, 16 ones with hepatic
cancer It showed that over 50 percent hepatopathy patient had plasma V factor concentration under 50% Among the patients with Prothrombin rate under 50 percent, the rate of patient with V factor under 50 percent and over
50 percent were equal (3.26%)
Conclusion: There was a significant negative correlation between V factor plasma concentration and injured
level of liver Quantification V factor plasma concentration helps us to differentiate hepatopathy and vitamin K insufficiency So, we should indicate V factor plasma concentration quantification for all patients with hepatopathy
Keywords: V factor, hepatitis, cirrhosis, hepatic cancer, vitamin K insufficiency
ĐẶT VẤN ĐỀ
Yếu tố V là một yếu tố của phức hợp
Prothrombin của cơ chế đông máu huyết
tương Đây là một xét nghiệm thường dùng ở
lâm sàng để phân biệt bệnh suy gan và thiếu
vitamin K(1) Định lượng yếu tố V là một kỹ
thuật xét nghiệm có độ nhạy cao, dễ bị sai lầm
kết quả đòi hỏi kỹ thuật làm thật chính xác
Để tìm hiểu mức độ tổn thương gan ở bệnh
nhân có viêm gan, xơ gan và ung thư gan
chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Khảo
sát yếu tố V ở bệnh nhân viêm gan, xơ gan và
ung thư gan có hoặc không rối loạn đông máu
tại Bệnh viện Thống Nhất từ tháng 10/ 2010
đến tháng 10/2011”
Mục tiêu
Mục tiêu tổng quát
Khảo sát yếu tố V ở bệnh nhân viêm gan, xơ
gan và ung thư gan có hoặc không có rối loạn
đông máu
Mục tiêu cụ thể
- Khảo sát yếu tố V ở bệnh nhân viêm gan
- Khảo sát yếu tố V ở bệnh nhân xơ gan
- Khảo sát yếu tố V ở bệnh nhân ung thư
gan
- Mối quan hệ giữa yếu tố V và rối loạn
đông máu
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng
Tất cả bệnh nhân được chẩn đoán viêm gan,
xơ gan và ung thư gan có hoặc không có rối loạn đông máu nhập viện từ tháng 10/2010 đến 10/2011 tại bệnh viện Thống nhất
Phương pháp nghiên cứu
Mô tả cắt ngang
Cách tiến hành
Chọn đúng đối tượng nghiên cứu tiến hành xét nghiệm định lượng yếu tố V và TQ (thời gian Quick)
Lấy máu tĩnh mạch bệnh nhân buổi sáng chưa ăn 2ml cho vào ống đông máu có chất chống đông Citrat 3,8%, quay ly tâm 1.250 vòng trong 10 phút, sau đó đưa vào máy đông máu tự đông Sta-compact để tiến hành định lượng yếu
tố V và đo TQ
Mẫu bệnh phẩm tiến hành xét nghiệm không quá 2 giờ kể từ lúc lấy máu
Bình thường: Yếu tố V khoảng > 70%
Tiêu chuẩn loại trừ
Mẫu bệnh phẩm bị đông sau ly tâm
Mẫu bệnh phẩm để quá 2 giờ sau lấy máu
Xử lý kết quả
Tất cả số liệu được nhập vào phần mềm SPSS 11.0 để xử lý
KẾT QUẢ
Qua nghiên cứu 92 mẫu định lượng yếu tố V trong đó có 70 bệnh nhân chẩn đoán viêm gan,
16 bệnh nhân xơ gan và 6 bệnh nhân ung thư
Trang 3Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 1 * 2012 Nghiên cứu Y học
gan cho kết quả như sau
Bảng 1: Tuổi
Nhận xét: Tuổi trung bình 54 ± 5,2 Tuổi cao
nhất là 79 tuổi, thấp nhất là 27 tuổi
Bảng 2: Giới
Nhận xét: Tỷ lệ Nam / Nữ = 2/1
Bảng 3: Yếu tố V
Yếu tố V
(%)
Viêmgan n=70
Xơ gan n=16
ung thư gan n=6
Nhận xét: Qua bảng 3 chúng tôi nhận thấy
bệnh nhân càng có tổn thương tế bào gan càng
nhiều thì yếu tố V càng giảm (p < 0,05) có ý
nghĩa thống kê
Mối quan hệ giữa yếu tố V và TQ (tỉ lệ
Prothrombin)
Bảng 4: Mối quan hệ giữa yếu tố V và TQ
Nhận xét: Yếu tố V không phụ thuộc vào tỉ
lệ Prothrombin, bệnh nhân có TQ dài nhưng yếu
tố V có thể bình thường hoặc giảm
- Nếu TQ dài, yếu tố V bình thường thì là thiếu vitamin K
- Nếu TQ dài, yếu tố V giảm thì là suy gan(2)
KẾT LUẬN
Yếu tố V càng giảm thì mức độ tổn thương
tế bào gan càng nhiều, nên cần làm xét nghiệm định lượng yếu tố V cho tất cả bệnh nhân có bệnh lý về gan
Yếu tố V không đánh giá được rối loạn đông máu của bệnh nhân
Định lượng yếu tố V còn giúp chúng ta phân biệt được bệnh nhân tổn thương gan (suy gan) với thiếu vitamin K
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trần Văn Bé (2003): Thực hành truyền máu và bệnh lý huyết học Nhà xuất bản Y học 2003
2 Trần Văn Bé (1998): Lâm sàng huyết học Nhà xuất bản Y học năm 1998