Bài viết báo cáo một trường hợp nam 28 tuổi vừa mới lập gia đình bị mất toàn bộ da vùng sinh dục, bộc lộ các tạng cương và 02 tinh hoàn, sau một tai nạn lao động. Bệnh nhân được điều trị ghép da mỏng bìu - dương vật tại khoa nam học bệnh viện Bình Dân, cho kết quả khả quan về mặt chức năng và thẩm mỹ.
Trang 1Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 1 * 2012
NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP MẤT TOÀN BỘ DA BÌU - DƯƠNG VẬT
Mai Bá Tiến Dũng*, Dương Quang Huy*
TÓM TẮT
Mất toàn bộ da bìu và dương vật là một cấp cứu hiếm gặp trong thực hành y khoa Chúng tôi báo cáo một trường hợp nam 28 tuổi vừa mới lập gia đình bị mất toàn bộ da vùng sinh dục, bộc lộ các tạng cương và 02 tinh hoàn, sau một tai nạn lao động Bệnh nhân được điều trị ghép da mỏng bìu – dương vật tại khoa Nam Học bệnh viện Bình Dân, cho kết quả khả quan về mặt chức năng và thẩm mỹ
Từ khóa: mất da sinh dục
SUMMARY
CASE REPORT OF GENITAL AVULSION
Mai Ba Tien Dung, Dương Quang Huy
* Y Hoc TP Ho Chi Minh * Vol 16 - Supplement of No 1 - 2012: 249 - 252
Genital avulsion is a rare emergency injury in practice of medicine We report a case of a 28-year-old newly married patient with avulsion of the penile and scrotal skin, with exposure of the corpora cavernosal and corpus spongiosum of penis and testes, after an agricultural machine accident Reconstruction was performed in Andrology department of Binh Dan Hospital by using a thin split - thickness skin graft, achieving a satisfactory sexual functions and aesthetic result
Key words: genital skin loss, genital avulsion
MỞ ĐẦU
Cơ quan sinh dục ngoài là nơi thường gặp
của chấn thương niệu dục trong thời chiến và
có thể lên đến 50%(10) Trong khi đó thì chấn
thương sinh dục chỉ chiếm khoảng 7% các chấn
thương hệ niệu dục(1) và mất da toàn bộ vùng
bìu dương vật là một cấp cứu y khoa hiếm gặp
trong thực tế(3) Các báo cáo thường đơn lẻ về
mất da bìu hoặc mất da dương vật và kết quả
điều trị thường chỉ đảm bảo về mặt chức năng
nhưng lại ít bàn về yếu tố thẩm mỹ
NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP MẤT TOÀN BỘ
DA BÌU – DƯƠNG VẬT
Bệnh nhân nam sinh năm 1983 vừa lập gia
đình được 07 tháng, chưa có con, nhập viện
sau một tai nạn lao động Cùng ngày nhập
viện, bệnh nhân bị máy đuôi tôm quấn vào
quần áo và tuốt toàn bộ da vùng dương vật và
bìu Bệnh nhân được người nhà đưa đến BV đa
khoa Đông Hải tỉnh Bạc Liêu khám, cho thuốc giảm đau (Diclofenac 75mg 01 ống TB) và sau
đó chuyển lên BV Bình Dân trong ngày Thăm khám thấy bệnh nhân tỉnh, sinh hiệu
ổn Vết thương mất da toàn bộ tại dương vật phía sau rảnh quy đầu và mất da bìu toàn bộ cho đến bờ hậu môn, hở 02 tinh hoàn Không tổn thương thừng tinh 02 bên, niệu đạo, thể hang và hậu môn (Hình 1)
Hình 1: Tình trạng lúc nhập viện
* Khoa Nam Học bệnh viện Bình Dân
Trang 2Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 1 * 2012 Nghiên cứu Y học
Bệnh nhân được tiến hành cắt lọc mô dập
nát ở vùng sinh dục và điều trị ổn định tình
trạng nhiễm trùng trong vòng 07 ngày Sau
đó, bệnh nhân được tiến hành ghép da mỏng
bìu - dương vật trong vòng 210 phút với mảnh
da mỏng ghép có diện tích lên đến 15 x10 cm
được lấy từ đùi phải Sau ghép da bệnh nhân
vẫn giữ đước chức năng sinh lý và hài lòng về
mặt thẩm mỹ (Hình 2, 3)
Hình 2: Ngay sau phẫu thuật
Hình 3: Hậu phẫu ngày 14 – xuất viện
BÀN LUẬN
Vết thương mất toàn bộ da bìu và da dương vật rất hiếm gặp trong thực hành y khoa và mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng nhưng nó lại gây ảnh hương không nhỏ lên tâm lý của người bệnh và gia đình về các chức năng của cơ quan sinh dục
Tác giả Jack W McAninch đã đưa ra phát
đồ xử trí cho các trường hợp mất da vùng sinh dục như sau(6):
MẤT DA DƯƠNG VẬT
MẤT DA BÌU
Trang 3Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 1 * 2012
Mất da dương vật đơn thuần thường không
khó xử trí do da bìu có tính đàn hồi và thường đủ
để chôn dương vật cũng như phục vụ cho tạo
hình thì hai(7) Nhược điểm của phương pháp này
là phần da dương vật sau đó sẽ rậm lông và có
dạng gợn sóng của da bìu Nếu dùng vạt da bụng
thì cũng sẽ có nhược điểm rậm lông vùng dương
vật và tỉ lệ thành công không cao(7) Đồng thời,
trong trường hợp mất cả da bìu và da dương vật
thì đòi hỏi phải ghép da do diện tích da bị mất
lớn
Có đến 50% trường hợp mất da bìu được xử
trí khâu tại chỗ với phần da bìu còn lại(5)
Trong trường hợp diện tích da bìu bị mất lớn,
các phẫu thuật viên thường chọn giải pháp
chôn dưới da đùi hay chuyển vạt da đùi(4) Tuy
nhiên, các phương pháp này không đảm bảo
về mặt chức năng (hiện tượng sinh tinh giảm
do tăng nhiệt độ tại tinh hoàn) cũng như thẩm
mỹ Đặc biệt trong trường hợp mất toàn bộ da
bìu và cả da dương vật thì không thể áp dụng
các phương pháp kể trên
Da bìu có cấu tạo gồm nhiều tuyến tiết, có lông bao phủ và nhiều rảnh nếp phù hợp với chức năng trao đổi nhiệt cần thiết cho quá trình sinh tinh Bên dưới có hệ thống cơ bám nâng đỡ như một hệ thống giải nhiệt cần thiết cho quá trình sinh tinh(2) Theo các tác giả Wang DL, Wang YM, Zheng H, Feng J, Fu SN, Gao ZY thì chức năng sinh tinh sẽ không bị thay đổi trong giai đoạn sớm (03 tháng sau phẫu thuật) tuy nhiên chức năng này sẽ giảm dần sau đó Do đó, ghép da càng mỏng thì càng tốt cho chức năng sinh tinh(11)
Một vấn đề quan trọng cần bàn đến mà hầu hết các tác giả đều đồng thuận đó là tỉ lệ thành công của phẫu thuật phụ thuộc nhiều vào kĩ thuật ghép da và điều trị nhiễm trùng(8,9) Trong trường hợp bệnh nhân trên đòi hỏi ghép da riêng từng tinh hoàn và dương vật, đảm bảo không có khoảng chết giữa các chỗ nối nhằm đảm bảo vùng da ghép được nuôi dưỡng tốt
KẾT LUẬN
Trong trường hợp bệnh nhân của chúng tôi, Chôn dưới đùi
Trang 4Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 16 * Phụ bản của Số 1 * 2012 Nghiên cứu Y học
việc ghép da mỏng đem lại hiệu quả về mặt thẩm
mỹ và chức năng sinh lý Bệnh nhân hoàn toàn
hài lòng về mảng da ghép và khả năng cương
không bị ảnh hưởng Chúng tôi mong rằng các
trường hợp mất da sinh dục nếu có xảy ra sẽ được
áp dụng ghép da mỏng nhằm bảo toàn các chức
năng sinh lý cũng như mang lại hiệu quả thẩm
mỹ cao
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Cass AS (1988) Male genital injury from external trauma In
Cass AS: Genitourinary trauma Boston Blackwell Scientific: 257
2 Culp DA, Huffman WC (1956) Temperature determination in
the thigh with regard to burying the traumatically exposed testis
J Urol.76(4): 436-438
3 Gencosmanoglu R, Bilkay U, Alper M, Gurler T, Cagdas A
(1995) Late results of spilt-graft penoscrotal avulsion injuries J
Trauma 39: 1201-1203
4 Gudaviciene D, Milonas D (2008) Scrotal reconstruction using
thigh pedicle flaps after scrotal skin avulsion Ural Int 81:
122-124
5 Kwon EO, Pareek G, Fracchia JA, Armenakas NA (2008) Scrotal reconstruction using rapid intraoperative tissue expansion: a preliminary report J Urol 179: 207-209
6 McAninch JW (1989) Management of genital skin loss Urol Clin North Am 16: 387-397
7 Paraskevas KI, Anagnostou D, Bouris C (2003) An extensive traumatic degloving lesion of the penis A case report and review
of the literature Int Urol Nephrol 35: 523–527
8 Ratner D (1998) Skin grafting From here to there Dermatol Clin 16: 75–90
9 Robson MC, Krizek TJ (1973) Predicting skin graft survival J Trauma 13: 213–217
10 Smith BA (1987) External genital injuries In Patton JF: Surgery
in World War II Office of the Surgeon General and Center of Military History US Army Washington DC: 469
11 Wang DL, Wang YM, Zheng H, Feng J, Fu SN, Gao ZY, et al (2004) An experiment study and clinical observation of the testicle spermatogenesis after scrotum reconstruction [Article in Chinese] Zhonghua Zheng Xing Wai Ke Za Zhi 20: 203-205