Bài giảng Đại cương về tật thị giác: Chương 1 - Cơ quan thị giác và hoạt động của cơ quan thị giác

Bài giảng Đại cương về tật thị giác: Chương 1 - Cơ quan thị giác và hoạt động của cơ quan thị giác giới thiệu tới các bạn những nội dung về cấu tạo cơ bản của mắt; hoạt động của cơ quan thị giác; khái niệm tổn thương thị giác. Với các bạn chuyên ngành Y thì đây là tài liệu hữu ích.

Đ I C Ạ ƯƠ NG V  T T TH  GIÁC Ề Ậ Ị

CH ƯƠ NG I:C  QUAN TH  GIÁC VÀ Ho T  Ơ Ị Ạ

BÀI 1:C U T O C  B N C A M T Ấ Ạ Ơ Ả Ủ Ắ

BÀI 1: C U T O C Ấ Ạ Ơ  B N C A M T Ả Ủ Ắ

  Lát căt ngang v  c u t o các ph n c a con m t. (1) Màng c ng; (2) Màng tr ch;  ẽ ấ ạ ầ ủ ắ ứ ạ (3) N p mi; (4) Giác m c—l p "kính" n m tr ế ạ ớ ằ ư c nhãn c u; (5) M ng m t; (6)  ớ ầ ố ắ Phòng trư c, ch a th y d ch; (7) Th y tinh th ;  ớ ứ ủ ị ủ ể đ ng t  là cái n m gi a 6 và 7(8)  ồ ử ằ ữ

D ch th y tinh, ch a  ị ủ ữ đ y trong nhãn c u; (9) Võng m c; (10) Dây th n kinh th  giác ầ ầ ạ ầ ị

I. H  QUANG H C C A M T: Ệ Ọ Ủ Ắ

Hình s  4 ố Giác mạc được nhìn nghiêng

Giác mạc được nhìn thẳng

Hình s  6: Quá trình  ố đi u ti t ề ế Hình s  5: Aùnh sáng  ố đi ngang qua th y tinh th ủ ể

II. H  TH N KINH C A M T: Ệ Ầ Ủ Ắ

Hình s  7: T  bào hình que (bên trái). T   ố ế ế bào hình nón (bên ph i) ả

Nón S ­ nh y c m v i sóng ng n . Nón S nh y c m v i màu xanh dạ ả ớ ắ ạ ả ớ ương, chi m t  l  16% s  lế ỉ ệ ố ư ng t  bào ợ ế

hình nón. ; Nón M – nh y c m v i sóng trung bình . Nón M nh y c m v i màu xanh lá cây. T  bào nón nh n ra màu ạ ả ớ ạ ả ớ ế ậ

xanh lá chi m 10%; ế

Hình s  8:Phân b   ố ổ đ  nh y c m t ộ ạ ả ương đ i c a các t  bào hình nón ố ủ ế

Nón L – nh y c m v i sóng dài . Nón L nh y c m v i màu ạ ả ớ ạ ả ớ đ  T  bào nh n ra màu ỏ ế ậ đ  chi m 74%.ỏ ế

Hình s  8:Phân b   ố ổ đ  nh y c m t ộ ạ ả ương đ i c a các t  bào hình nón ố ủ ế

Hình s  12 ố : Các đư ng th  giác t  m t t i não  ờ ị ừ ắ ớ

III. H  CHUY N Đ NG C A M T: Ệ Ể Ộ Ủ Ắ  Lát c t   m t bên ph i: (1) Mí m t trên; (2) Mí m t d ắ ở ắ ả ắ ắ ư i; (3)  ớ

Cơ nâng mí m t (4) C ắ ơ th ng trên; (5) C ẳ ơ th ng d ẳ ư i; (6) C ớ ơ chéo dư i; (7) X ớ ương trán; (8) Xương hàm trên; (9) M ; (10) Dây th n kinh th  giác; (11)  ỡ ầ ị

Th y tinh th ; (12) D ch th y tinh ủ ể ị ủ

Bài 2:  I. HO T Đ NG C A C Ạ Ộ Ủ Ơ  QUAN TH  GIÁC:  Ị

 Bài 3 :KHÁI NI M T N TH Ệ Ổ ƯƠNG TH  Ị

GIÁC

 I. KHÁI NI M V  T N TH Ệ Ề Ổ ƯƠ NG TH  GIÁC: Ị

 Thu t ng   ậ ữ t n th ổ ương th  giác  ị có th  ch  m i lo i tình  ể ỉ ọ ạ

tr ng mà    ạ ở đó không th   ể đi u ch nh th  l c v  m c  ề ỉ ị ự ề ứ

đư c g i là “bình th ợ ọ ư ng”.  ờ

Khái ni m “nh ệ ư ợ c th ” và  ị

“Như c th ” th ợ ị ư ng  ờ đư c các bác sĩ hi u nh ợ ể ư sau: như c th  là hi n t ợ ị ệ ư ng  ợ

m t kém m t ho c hai bên do các nguyên nhân nh ắ ộ ặ ư lác, t t khúc x  hay m t  ậ ạ ộ

s  b nh lý khác. Nh ố ệ ư c th  có th  ch a kh i n u  ợ ị ể ữ ỏ ế đư c phát hi n s m và  ợ ệ ớ

đi u tr   ề ị đúng hư ng.  ớ Khi m th  là tình tr ng khi m khuy t v  ch c n ế ị ạ ế ế ề ứ ăng c a c ủ ơ quan th  giác do  ị

b nh m t b m sinh, di truy n hay m c ph i, ho c do ch n th ệ ắ ẩ ề ắ ả ặ ấ ương m t;  ắ không th   ể đi u tr  kh i b ng các ph ề ị ỏ ằ ương pháp đi u tr  khúc x , b ng thu c  ề ị ạ ằ ố

hay ph u thu t.  ẫ ậ

c a kính m t, kính áp tròng, thu c hay ph u thu t) ( ủ ắ ố ẫ ậ đ nh nghĩa  ị

c a H c Vi n M t Qu c Gia Hoa K ) ủ ọ ệ ắ ố ỳ

II. NGUYÊN NHÂN GÂY T N  Ổ

Có ba lý do t n th ổ ương th  giác:  ị Đ u tiên,  ầ

III. CH N ĐOÁN T N TH Ẩ Ổ ƯƠ NG TH  Ị

C m t  “Th  l c 20/20” là s   ụ ừ ị ự ố đo kh  n ả ăng m t ng ộ ư i có th   ờ ể đ c m t b ng bao  ọ ộ ả

g m các ch  cái và/ho c các ch  s  t t nh ồ ữ ặ ữ ố ố ư th  nào.  ế

Kho ng cách th ả ư ng  ờ đư c dùng là  ợ

Ngư i có th  l c bình th ờ ị ự ư ng có th   ờ ể đ c rõ ràng ch   ọ ữ cái ho c ch  s  c  3/8 inch (t ặ ữ ố ỡ ương đương v i 9,5mm)  ớ  kho ng cách 20 feet. H  

ở ả ọ đư c g i là có th  l c 20/20  ợ ọ ị ự

vì   kho ng cách 20 feet h  nhìn th y cái mà ng ở ả ọ ấ ư i có  ờ

th  l c bình th ị ự ư ng nhìn  ờ đư c   kho ng cách 20 feet ợ ở ả

cách 80 feet.

­ Đ m ngón tay  ế (hay CF)   kho ng cách   feet (ho c inch) ở ả ặ

Bác sĩ s  gi ẽ ơ ngón tay lên và b o tr   ả ẻ đ m (v i nh ng tr  quá nh , b o chúng ch  vào  ế ớ ữ ẻ ỏ ả ỉ

ho c ch m vào nh ng ngón tay) và ghi chép l i kho ng cách mà tr  có th  làm  ặ ạ ữ ạ ả ẻ ể đư c.  ợ

­ Di chuy n tay  ể (hay HM)   kho ng cách   feet (ho c inch) ở ả ặ

S   ố đo này cho ta kho ng cách mà     ả ở đó tr  có th  nh n bi t s  di chuy n c a bàn tay  ẻ ể ậ ế ự ể ủ

trư c m t tr ớ ặ ẻ

­ Chi u sáng: ế Thu t ng  này ch  kh  n ậ ữ ỉ ả ăng có th  nh n bi t ngu n sáng c a tr , và có th  th c hi n  ể ậ ế ồ ủ ẻ ể ự ệ

b ng cách b o tr  ch  ánh sáng  ằ ả ẻ ỉ đ n t  c a s  hay c a ra vào ế ừ ủ ổ ử

­ Nh n bi t ánh sáng: ậ ế Thu t ng  này mô t  kh  n ậ ữ ả ả ăng nh n bi t s  có m t c a ánh sáng c a tr  ( ậ ế ự ặ ủ ủ ẻ đèn đang t t  ắ

hay đang b t) mà không c n nói ánh sáng  ậ ầ đ n t   ế ừ đâu.

­ Đo th  tr ị ư ng: ờ

Đánh giá th  l c ch c n ị ự ứ ăng c a tr   ủ ẻ

theo các tiêu chí sau:

­ Kh  nả ăng dùng m t quét xung quanh ắ đ  tìm m t ể ộ đ  v t ho c m t ai ồ ậ ặ ộ đó c a tr  t t t i m c nào.ủ ẻ ố ớ ứ

­ Ánh sáng nào là t t nh t cho tr ? Tr  có d  dàng ố ấ ẻ ẻ ễ đi t  m t phòng có ánh sáng sang m t phòng không có ánh ừ ộ ộsáng (hay ngư c l i) mà không g p khó khợ ạ ặ ăn v  th  giác không? M c dù ngề ị ặ ư i ta thờ ư ng nghĩ tr  có th  l c ờ ẻ ị ựsuy gi m s  c n nhi u ánh sáng hay ánh sáng sáng hả ẽ ầ ề ơn, nhưng đi u này không hoàn toàn ề đúng. Tr  b  b ch ẻ ị ạ

t ng, ch ng h n, thạ ẳ ạ ư ng không tho i mái v i ánh sáng sáng.ờ ả ớ

­ Kích thư c c a ớ ủ đ  v t tr  có th  nh n bi t và   kho ng cách nào?ồ ậ ẻ ể ậ ế ở ả

­ Tr  có d  b  m t m i khi cô g ng làm nh ng vi c c n th  giác nhẻ ễ ị ệ ỏ ắ ữ ệ ầ ị ư đ c, vi t, tô màu, hay nhìn tranh hay ọ ế

­ Tr  thích nhìn vào cái gì? Ánh sáng sáng? Đ  chẻ ồ ơi nhi u màu s c? Đ  v t hoa về ắ ồ ậ ăn tr ng ắ đen

­ Tr  dùng th  l c c a mình ẻ ị ự ủ đ  di chuy n nhể ể ư th  nào? Tr  có tránh ế ẻ đư c nh ng ợ ữ đ  ồ

khác nhau và s  không t ự ương  ng c a các các ch c n ứ ủ ứ ăng đó;

­  Tính không b n v ng c a các kh  n ề ữ ủ ả ăng th  giác, s  suy gi m t c  ị ự ả ố đ  và  ộ

ch t l ấ ư ng truy n thông tin; ợ ề  ­ S  xu t hi n m t m i nhanh do suy gi m ch c n ự ấ ệ ệ ỏ ả ứ ăng c a th  giác ủ ị

CHƯƠNG II: