Bài giảng Miễn dịch và tiêm chủng mở rộng

Mục tiêu chính của bài giảng là kể được các loại miễn dịch tự nhiên, nhân tạo và tác dụng của miễn dịch nhân tạo; định nghĩa kháng nguyên, kháng thể; trình bày được cơ chế miễn dịch và phân biệt được các loại miễn dịch. Mời các bạn tham khảo!

MI N D CH VÀ TIÊM  Ễ Ị

4. Nêu được 6 lo i vaccin và cách tiêm phòng các lo i ạ ạ

vaccin trong chương trình tiêm ch ng m  r ng.ủ ở ộ

5. K  nguyên nhân, tri u ch ng lâm sàng và phòng b nh ể ệ ứ ệ

u n ván.ố

6. K  nguyên nhân, tri u ch ng lâm sàng và phòng b nh ể ệ ứ ệ

b i li t.ạ ệ

II. KHÁI NI M V  MI N D CHỆ Ề Ễ Ị

         Mi n d ch theo nghĩa thông thễ ị ường là s c đ  kháng c a c  ứ ề ủ ơ

th  đ i v i tác nhân gây b nh nh  vi khu n, virus, các protein ể ố ớ ệ ư ẩ

l ạ

1. Các lo i mi n d chạ ễ ị

a. Mi n d ch t  nhiênễ ị ự

         Mi n d ch t  nhiên c a ch ng loài: M i loài có kh  năng ễ ị ự ủ ủ ỗ ả

mi n d ch v i m t s  b nh nh t đ nh c a loài khác. Ví d : trâu, ễ ị ớ ộ ố ệ ấ ị ủ ụ

bò không m c b nh thắ ệ ương hàn c a ngủ ười; người không m c ắ

b nh niucatson c a gà.ệ ủ

         Mi n d ch t  nhiên do m  truy n cho con: tr  em m i sinh ễ ị ự ẹ ề ẻ ớ

đ n 6 tháng tu i có kháng th  c a m  truy n qua nhau thai, mi n ế ổ ể ủ ẹ ề ễ

d ch này s  m t d n theo th i gian.ị ẽ ấ ầ ờ

         Mi n d ch t  nhiên mang tính ch  đ ng: mi n d ch xu t ễ ị ự ủ ộ ễ ị ấ

hi n sau khi m c m t b nh truy n nhi m nào dó. Th i gian ệ ắ ộ ệ ề ễ ờ

mi n d ch lâu hay mau tùy theo t ng b nh. Có b nh cho mi n ễ ị ừ ệ ệ ễ

d ch r t b n v ng nh : s i, đ u mùa. Có b nh cho mi n d ch r t ị ấ ề ữ ư ở ậ ệ ễ ị ấ

ng n nh  b nh cúm. ắ ư ệ

2.2.2. Mi n d ch nhân t oễ ị ạ

Có 2 lo i :ạ

         Mi n d ch th  đ ng do dùng kháng huy t thanh: dùng kháng ễ ị ụ ộ ếhuy t thanh đ a vào c  th  là m t lo i kháng th   đã có s n c a ế ư ơ ể ộ ạ ể ẵ ủ

người hay đ ng v t, c  th  s  d ng kháng th  đ c hi u này ộ ậ ơ ể ử ụ ể ặ ệ

ch ng l i kháng nguyên gây b nh. Thố ạ ệ ường được dùng đi u tr ề ị

       Tác d ng: mi n d ch dùng kháng huy t thanh xu t hi n s m ụ ễ ị ế ấ ệ ớ(ngay sau khi tiêm) và nhanh chóng b  th i tr  (10­15 ngày). Ví ị ả ừ

d : Dùng SAT đi u tr  b nh u n ván, dùng SAD đi u tr  b nh ụ ề ị ệ ố ề ị ệ

b ch h u, dùng SAR phòng b nh d i.    ạ ầ ệ ạ

         Mi n d ch ch  đ ng nhân t o: gây mi n d ch ch  đ ng ễ ị ủ ộ ạ ễ ị ủ ộ

b ng cách tiêm ho c u ng vaccin có ch a kháng nguyên c a vi ằ ặ ố ứ ủsinh v t gây b nh nh  b ch h u, ho gà, b i li t.ậ ệ ư ạ ầ ạ ệ

III.VACCIN VÀ TIÊM CH NG M  R NGỦ Ở Ộ

l. Nguyên lý tác d ng c a vaccinụ ủ

       S  d ng vaccin là đ a vào c  th  kháng nguyên có ngu n ử ụ ư ơ ể ồ

g c là vi sinh v t gây b nh không còn đ c l c ho c vi sinh v t ố ậ ệ ộ ự ặ ậ

có c u trúc kháng nguyên gi ng vi sinh v t gây b nh đã đấ ố ậ ệ ược bào 

ch  đ m b o đ  an toàn c n thi t, kích thích c  th  t  t o ra các ế ả ả ộ ầ ế ơ ể ự ạ

mi n d ch ch ng l i tác nhân gây b nh.ễ ị ố ạ ệ

2. Các lo i vaccinạ

     D a vào tính ch t c a kháng nguyên, có 3 lo i:ự ấ ủ ạ

      Vaccin s ng là nh ng vi sinh v t s ng nh ng đã làm ố ữ ậ ố ư

gi m ho c làm m t kh  năng gây b nh ch  còn tính kháng ả ặ ấ ả ệ ỉnguyên nh : vaccin b i li t, đ u mùa.ư ạ ệ ậ

      Vaccin ch t là nh ng vi sinh v t đã đế ữ ậ ược làm ch t ế

nh ng v n gi  tính kháng nguyên nh  vaccin t , thư ẫ ữ ư ả ương hàn

      Vaccin là các đ c t  đã gi i đ c nh  gi i đ c t  ộ ố ả ộ ư ả ộ ố

b ch h u, gi i đ c t  u n ván.ạ ầ ả ộ ố ố

Ngoài ra đ a vào hi u l c tác d ng còn chia ra:ư ệ ự ụ

      Vaccin đ n giá ch  có tác d ng đ  phòng đơ ỉ ụ ể ược m t ộ

b nh nh  BCG phòng lao,sabin phòng b i li t. .ệ ư ạ ệ

      Vaccin đa giá là vaccin phòng được nhi u b nh do ề ệ

ph i h p nhi u lo i kháng nguyên nh  vaccin phòng ho ố ợ ề ạ ư

gà, b ch h u, u n ván.ạ ầ ố

3. Nguyên t c s  d ng vaccin:ắ ử ụ

         Đ i tố ượng dùng vaccin: ch  dùng cho ngỉ ười kh e, ỏ

không dùng cho người đang b  nhi m trùng c p tính ho c ị ễ ấ ặ

m n  ạ tính.

         Ph m vi s  d ng: di n càng r ng càng t t, s  lạ ử ụ ệ ộ ố ố ượng 

người càng nhi u càng t t.ề ố

        Th i gian s  d ng: thờ ử ụ ường tiêm trước mùa d ch và ị

ph i tiêm đúng k  h n vì sau khi tiêm ch ng t  15­20 ngày ả ỳ ạ ủ ừ

c  th  m i có mi n d ch. Đ i v i tr  em dơ ể ớ ễ ị ố ớ ẻ ưới 1tu i, tiêm ổtheo l ch tiêm ch ng c a chị ủ ủ ương trình tiêm ch ng m  ủ ở

r ng.ộ

3,4. Các lo i vaccin thạ ường dùng cho tr  emẻ

        Vaccin BCG (Bacillin de Calmette Guerine) là vaccin phòng 

b nh lao. Có 2 lo i: vaccin BCG s ng và BCG ch t, hi n nay ệ ạ ố ế ệ

BCG ch t hay dùng. Vaccin   d ng đông khô, trế ở ạ ước khi s  d ng ử ụ

ph i pha v i dung môi. ả ớ

        Vaccin Sabin là vaccin phòng b i li t, ch a h n d ch vrus ạ ệ ứ ỗ ị

b i li t s ng đã làm gi m đ c l c. Vaccin   d ng dung d ch màu ạ ệ ố ả ộ ự ở ạ ị

h ng (u ng).ồ ố

       Vaccin phòng b nh s i là m t ch ng virus s i đã làm ệ ở ộ ủ ở

gi m đ c l c. Vaccin s i   d ng đông khô, trả ộ ự ở ở ạ ước khi s  ử

d ng ph i pha v i dung môi. Tiêm 01 l n có kh  năng ụ ả ớ ầ ả

mi n d ch lâu dài. Khi dùng mi n d ch này có th  t o ra ễ ị ễ ị ể ạ

m t b nh s i nh  sau khi tiêm.ộ ệ ở ẹ

        Vaccin b ch h u ­ ho gà ­ u n ván (DPT) g m:ạ ầ ố ồ

      Gi i đ c t  b ch h uả ộ ố ạ ầ

      Gi i đ c t  u n vánả ộ ố ố

      H n d ch vi khu n ho gà đã b  gi t ch tỗ ị ẩ ị ế ế

        Vaccin viêm gan B:   d ng dung d ch đóng thành li u ở ạ ị ềtrong l , trọ ước khi tiêm ph i l c đ u.ả ắ ề  

         Vaccin viêm não Nh t B n: 1à dung d ch ch a virus ậ ả ị ứviêm não Nh t B n đã đậ ả ược b t ho t, vaccin trong su t ấ ạ ốkhông màu

5. B o qu n vaccinả ả

        Vaccin c n đầ ược b o qu n   nhi t đ  0oc đ n 8oc, ả ả ở ệ ộ ế

đ  n i khô ráo, tránh ánh sáng và tránh đóng băng, do v y ể ơ ậkhông đ  l  vaccin ti p xúc tr c ti p v i nể ọ ế ự ế ớ ước đá ho c ặbình tích l nh.ạ

6. Chương trình tiêm ch ng m  r ngủ ở ộ

IV. KHÁNG HUY T THANHẾ

1. Nguyên lý tác d ng c a kháng huy t thanhụ ủ ế

       Dùng kháng huy t thanh là đ a vào c  th  kháng th  có ế ư ơ ể ểngu n g c t  ngồ ố ừ ười hay đ ng v t, giúp c  thê có ngay kháng thê ộ ậ ơ

đ c hi u ch ng l i tác nhân gây b nhặ ệ ố ạ ệ

2. Nguyên lý s  d ng kháng huy t thanh ử ụ ế

       Kháng huy t thanh trong đi u tr : đi u tr  cho nhũng b nh ế ề ị ề ị ệnhân đang nhi m viễ  sinh v t gây b nh hay nhi m đ c c p tính, ậ ệ ễ ộ ấ

c n có ngay kháng thê đê ch ng l i tác nhân gãy b nh nh : huy t ầ ố ạ ệ ư ếthanh ch ng u n ván (SAT), ch ng b ch h u (SAD).ố ố ố ạ ầ

       Kháng huy t thanh trong d  phòng: m t s  trế ự ộ ố ường h p ợ

còn được dùng v i m c đích d  phòng nh  kháng huy t thanh ớ ụ ự ư ế

kháng d i (SAR).ạ

3. Ph n  ng do tiêm kháng huy t thanhả ứ ế

a. Đ  phòng ph n  ngề ả ứ

      Ph i h i b nh nhân đã đả ỏ ệ ược tiêm kháng huy t ế

thanh ch a?ư

      Làm test huy t thanh, n u có ph n  ng, ti n hành ế ế ả ứ ế

gi i m n c m (phả ẫ ả ương pháp Bedredska). 

      Chu n b  c  s  thu c ch ng s c, d   ng.ẩ ị ơ ố ố ố ố ị ứ

b. Phán  ng huy t thanh ứ ế

      T i ch : đau m n đ , s  h t sau ít ngày.ạ ỗ ẫ ỏ ẽ ế

      Toàn thân: có th  b  s t rét run, nh c đ u ho c ể ị ố ứ ầ ặ

n ng h n nh  s c ph n v ,ặ ơ ư ố ả ệ

viêm c u th n c p. viêm c  tim. ầ ậ ấ ơ . . C n đầ ược x  tri k p ử ị

th i.ờ

      Sau khi ngườ ệi b nh có v t thế ương h  ti p xúc v i bào t  ở ế ớ ử

u n ván có trong đ t, môi trố ấ ường xung quanh. vi d : v t thụ ế ương 

b n ho c cu ng r n tr  s  sinh bi nhi m bào t  u n ván.ẩ ặ ố ố ẻ ơ ễ ử ố

      M i l a tu i đ u có thê b  m c b nh u n ván. B nh có ọ ứ ổ ề ị ắ ệ ố ệ

th   g p và nguy hi m ể ặ ể ở tr  s  sinh đ   ẻ ơ ược g i là u n ván s  sinh ọ ố ơ(UVSS). H u h t tr  s  sinh m c UVSS đ u t  vong. UVSS hay ầ ế ẻ ơ ắ ề ử

g p   vùng nông thôn, n i có ti l  đ  t i nhà cao, đ  và chăm sóc ặ ớ ơ ệ ẻ ạ ẻ

r n không đ m b o vô trùng.ố ả ả

       B nh u n ván không lây truy n t  ngệ ố ề ừ ười sang 

người. 

       Người có th  b  nhi m u n ván khi v t thể ị ễ ố ế ương 

ho c v t c t b  nhi m bào t  u n ván. ặ ế ắ ị ễ ử ố

      Tác nhân gây b nh thệ ường phát tri n trong v t ể ế

thương sâu do đinh, dao, m nh v n c a g  b n và đ ng ả ụ ủ ỗ ẩ ộ

v t c n. ậ ắ

      Ph  n  có th  có nguy c  nhi m trùng cao nêu dùng ụ ữ ể ơ ễ

d ng c  b  nhi m b n khi sinh ho c n o thai. ụ ụ ị ễ ẩ ặ ạ

      Tr  s  sinh có th  b  nhi m bào t  u n ván n u ẻ ơ ể ị ễ ử ố ế

d ng c  dùng đê c t r n, chăm sóc r n ho c tay c a ngụ ụ ắ ố ố ặ ủ ười 

đ  đ  không s ch ỡ ẻ ạ .

       Tr  em cũng có th  b  b nh khi dùng các d ng c  ẻ ể ị ệ ụ ụnhi m nha bào u n ván nh  c t bao qui đ u, r ch da và ễ ố ư ắ ầ ạ

nh ng th  không s ch đ p vào các v t thữ ứ ạ ắ ế ương

1 3. Tri u ch ngệ ứ

      Th i gian   b nh thờ ủ ệ ường 3 đ n 10 ngày nh ng cũng có ế ư

th  t i 3 tu n. ể ớ ầ

       Th i gian   b nh càng ng n thì nguy c  t  vong càng cao.ờ ủ ệ ắ ơ ử

        tr  em và ngỞ ẻ ườ ới l n, c ng hàm là d u hi u đ u tiên ứ ấ ệ ầ

28 sau khi sinh, tr  không bú đẻ ược, sau đó là co c ng và co gi t. ứ ậ

H u h t tr  thầ ế ẻ ường t  vong.ử

4. Bi n ch ngế ứ

       Co th t và co gi t các c  có th  gãy xắ ậ ơ ể ương s ng ố

ho c các xặ ương khác. R i lo n nh p tim, hôn mê, viêm ố ạ ị

ph i và các nhi m trùng khác có th  x y ra. T  vong cao   ổ ễ ể ả ử ở

tr  nh  và ngẻ ỏ ười già. 

5. Đi u trề ị

      B nh u n ván   m i l a tu i c n ph i đi u tr  c p c u t i ệ ố ở ọ ứ ổ ầ ả ề ị ấ ứ ạ

b nh vi n v i thu c giãn c , diazepam, kháng sinh ch ng b i ệ ệ ớ ố ơ ố ộ

nhi m.ễ

1 6. Phòng b nhệ

         Tr  em tiêm vaccin DPT ho c DT và ngẻ ặ ườ ới l n tiêm 

TT/UV

         C n tiêm vaccin u n ván cho ph  n  có thai và ph  n  ầ ố ụ ữ ụ ữ

trong đ  tu i sinh đ ộ ổ ẻ

      Tiêm vaccin u n ván s  phòng đố ẽ ược u n ván cho m  và ố ẹ

UVSS cho con. 

      Ti t khu n d ng c  và công tác vô khu n đ c bi t quan ệ ẩ ụ ụ ẩ ặ ệ

tr ng trong khi ngọ ười m  sinh con, ngay c  khi ngẹ ả ười m  đa ẹ

được tiêm vaccin phòng u n ván. Nh ng ngố ữ ười đã m c u n ván ắ ốkhông có mi n d ch t  nhiên vì v y c n thi t ph i tiêm ch ng. ễ ị ự ậ ầ ế ả ủ

7. Đ y m nh lo i tr  u n ván s  sinhẩ ạ ạ ừ ố ơ

         WHO, UNICEF và UNFPA đ t m c tiêu lo i tr  UVSS ặ ụ ạ ừ

loàn câu vào năm 2005, là gi m s  m c UVSS xu ng dả ố ắ ố ưới 

1/1000 tr  đ  s ng trong m t năm   t t c  các huy n. M c tiêu ẻ ẻ ố ộ ở ấ ả ệ ụnày đã được xác đ nh l i b i m t cu c h p Đ i H i Đông Liên ị ạ ở ộ ộ ọ ạ ộ

hi p qu c năm 2002. Vì vi khu n u n ván luôn t n t i trong môi ệ ố ẩ ố ồ ạ

trường nên vi c thanh toán b nh u n ván là không thê th c hi n ệ ệ ố ự ệ

được. Vi c tiêm vaccin đ t t  l  cao cân duy trì ngay c  sau khi ệ ạ ỉ ệ ả

đã đ t m c tiêu toàn c u.ạ ụ ầ

         Đ  đ t m c tiêu toàn c u v  lo i tr  UVSS, các nể ạ ụ ầ ề ạ ừ ướ ầc c n tri n khai chi n lể ế ược sau:

       Tăng t  l  tiêm vaccin u n ván cho ph  n  có thai.ỷ ệ ố ụ ữ

       Tiêm vaccin u n ván cho t t c  ph  n  tu i sinh đ  t i ố ấ ả ụ ữ ổ ẻ ạvùng nguy c  cao, tri n khai qua ba vòng chi n d ch. ơ ể ế ị

       Đ y m nh th c hành đ  s ch và chăm sóc r n s ch.ẩ ạ ự ẻ ạ ố ạ

       Tăng cường giám sát và báo cáo các trường h p UVSSợ

8. Nh ng đi m chính ữ ể

        B nh u n ván do vi khu n gây ra. ệ ố ẩ

        Nhi m trùng x y ra khi công tác vô khu n không đ m ễ ả ẩ ả

b o trong khi sinh, khi s  d ng d ng c  c t r n bi nhi m ả ử ụ ụ ụ ắ ố ễbào t  u n ván. ử ố

        B nh UVSS hi n còn là vân đ  y t  nghiêm tr ng   ệ ệ ề ế ọ ở

II. B NH S T B I  LI T:Ệ Ố Ạ Ệ

         B nh s t b i li t là m t b nh nhi m trùng c p tính do siêu ệ ố ạ ệ ộ ệ ễ ấ

vi trùng(virus) gây ra. Virus này có tên là Poliovirus. B nh gây t n ệ ổ

thương toàn b  c  th  k  c  h  c  và h  thân kinh.      Nh ng ộ ơ ể ế ả ệ ơ ệ ữ

trường h p nhi m virus n ng có th  gây li t vĩnh vi n ho c ợ ễ ặ ể ệ ễ ặ

th m chí t  vong.ậ ử

1. Nguyên nhân và nh ng y u t  nguy c :ữ ế ố ơ

        S t b i li t là m t b nh nhi m trùng trong c ng đ ng, vi c ố ạ ệ ộ ệ ễ ộ ồ ệlây truy n virus tr c ti p t  ngề ự ế ừ ười sang người. Đường lây truy n ềchính c a virus là đủ ường tiêu hóa lây qua các ch t ti t t  mũi, ấ ế ừ

mi ng c a ngệ ủ ười mang virus, ho c do ti p xúc v i phân ngặ ế ớ ười 

b nh có mang virus.ệ

         Virus xâm nh p vào c  th  qua mũi mi ng, phân chia đ  ậ ơ ể ệ ể

tăng sinh v  s  lề ố ượng trong h ng và h  tiêu hóa r i chúng theo ọ ệ ồ

h  b ch huy t và đệ ạ ế ường máu lan tràn kh p c  th ắ ơ ể  Th i k    ờ ỳ ủ

b nh kéo dài t  ệ ừ 5­35 ngày, trung bình là 7­14 ngày.

 2. Y u t  nguy c  nhi m b nh:ế ố ơ ễ ệ

       Không tiêm phòng b i li t trạ ệ ước đó

       Đi đ n nh ng n i t ng x y ra d ch s t b i li tế ữ ơ ừ ả ị ố ạ ệ

       Bà m  mang thai khi quá tr  ho c quá giàẹ ẻ ặ

       Có nh ng ch n thữ ấ ương vùng mi ng, mũi, h ng, ví d  c t ệ ọ ụ ắ

amidal. nh  răng  B  nh ng sang ch n tinh th n ho c g ng s c ổ ị ữ ấ ầ ặ ắ ứquá m c sau khi ti p xúc v i siêu vi b i li t b i vì nh ng sang ứ ế ớ ạ ệ ở ữ

ch n này làm suy gi m kh  năng mi n d ch c a c  the.ấ ả ả ễ ị ủ ơ

      B nh b i li t x y ra trên kh p th  gi i. Tuy nhiên, t i M  ệ ạ ệ ả ắ ế ớ ạ ỹtrong vài năm g nầ

      Đây không ghi nh n trậ ường h p m c b nh m i nào. (Ca m c ợ ắ ệ ớ ắ

b nh g n nh t do không tiêm phòng b i li t x y ra năm 1979).ệ ầ ấ ạ ệ ả

      B nh cũng ít g p   phía tây bán c u. Ban đ u b nh thệ ặ ở ầ ầ ệ ường 

g p   tr  nh , nh ng g n đây b nh có xu hặ ở ẻ ỏ ư ầ ệ ướng g p   nh ng ặ ở ữ

b nh nhân trên 15 tu i. B nh x y ra t p trung vào mùa hè và mùa ệ ổ ệ ả ậthu, vào các tháng 7. 8, 9

      Ngườ ới l n và ph  n  tr  có thai d  b  b nh h n, nh ng t  l  ụ ữ ẻ ễ ị ệ ơ ư ỉ ệ

b  b i li t thì nam l i cao h n n  Trong th i gian t  năm l840 ị ạ ệ ạ ơ ữ ờ ừ

đ n nh ng năm 1950, s t b i li t là m t b nh d ch trên toàn th  ế ữ ố ạ ệ ộ ệ ị ế

gi i. Nh ng t  khi có vaccin phòng b i li t t  l  nhi m b nh đã ớ ư ừ ạ ệ ỉ ệ ễ ệ

gi m r t nhi u, tuy nhiên v n còn nh ng tr n d ch x y ra, nh t ả ấ ề ẫ ữ ậ ị ả ấ

là   nh ng c ng đ ng không đở ữ ộ ồ ược tiêm phòng đ y đ ầ ủ

3. Tri u ch ng :ệ ứ

        S t b i li t có 3 th  lâm sàng kinh đi n, đó là: s t b i ố ạ ệ ể ể ố ạ

li t không tri u ch ng lâm sàng (dệ ệ ứ ưới lâm sàng), s t b i ố ạ

li t th  không li t và s t b i li t th  li t.ệ ể ệ ố ạ ệ ế ệ

        Kho ng 95% các trả ường h p nhi m virus b i li t là ợ ễ ạ ệ

th  không tri u ch ng và thể ệ ứ ường không được phát hi n. ệ

        Nh ng trữ ường h p nhi m virus có tri u ch ng lâm ợ ễ ệ ứsàng là do virus t n công vào h  th n kinh trung ấ ệ ầ ương (não 

­b  và tu  sông), và chia làm hai th  là th  không li t và ộ ỷ ể ể ệ

th  li t. Xét nghi m phân (phân l p virus polio) đê ch n ể ệ ệ ậ ẩđoán xác đ nh là c n thi t.ị ầ ế

     C m giác b t thả ấ ường ­ d  c m   m t s  vùng c a c  thị ả ở ộ ố ủ ơ ể

     Tăng s  nh y c m v i c m giác s , m t s  s  nh  cũng có ự ả ả ớ ả ờ ộ ự ờ ẹ

      Co c ng c  đ c bi t vùng b p chân, vùng c , vùng l ngứ ơ ặ ệ ắ ổ ư

      Ch y nả ước dãi

      Khó th  ở

      D  b  kích thích, d  nôi nóng, cáu g t ễ ị ễ ắ

      Ph n x  Babinski dả ạ ương tính 

5. Bi n ch ng ế ứ

        T  vong có th  x y ra n u b  li t c  hô h p và không ử ể ả ế ị ệ ơ ấ

có máy th  h  tr  Di ch ng do li t không h i ph c su t ở ổ ợ ứ ệ ồ ụ ố

đ i thờ ường g p   nh ng trặ ở ữ ường h p không đợ ược đi u tr  ề ị

7. Phòng b nh ệ

      U ng vaccin b i li t (OPV) ho c vaccin b i li t b t ho t ố ạ ệ ặ ạ ệ ấ ạtheo đường tiêm (IPV)

8. M c tiêu và chi n lụ ế ượt thanh toán b nh b i li t ệ ạ ệ

      Năm 1988. T  ch c Y t  Thê gi i đã đ a ra sáng ki n toàn ổ ứ ế ớ ư ế

c u v  thanh toán b i li t. Có 4 chi n lầ ề ạ ệ ế ượ ơ ảc c  b n đ  ngăn ch n ể ặ

s  l u hành virus b i li t hoang d i và đ m b o thanh toán b nh ự ư ạ ệ ạ ả ả ệ

b i li t toàn c u vào cu i năm 2005:ạ ệ ầ ố

      Đ t t  l  u ng 3 li u vaccin b i li t cho tr  dạ ỉ ệ ố ề ạ ệ ẻ ưới 1 tu i caoổ      Cho t t c  tr  dấ ả ẻ ưới 5 ­tu i u ng b  sung vaccin b i li t ổ ố ổ ạ ệ

trong nh ng ngày tiêm ch ng toàn qu cữ ủ ố

      Giám sát virus b i li t hoang d i qua báo cáo ra xét nghi m ạ ệ ạ ệ

t t c  các trấ ả ường h p li t m m c p (LMC) c a tr  dợ ệ ề ấ ủ ẻ ưới 15 tu i ổ

      T  ch c chi n d ch vét khi virus b i li t hoang d i đổ ứ ế ị ạ ệ ạ ược 

gi i h n trong m t vùng c  th ớ ạ ộ ụ ể