Bài giảng Một số bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi - ThS. Trần Thị Thu Hằng

Bài giảng Một số bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi - ThS. Trần Thị Thu Hằng trình bày đặc điểm sinh lý của người cao tuổi, một số bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi và một số biện pháp phòng ngừa.

MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP

Ở NGƯỜI CAO TUỔI

Giảng viên: ThS ĐD Trần Thị Thu Hằng

Bộ môn: Điều dưỡng lâm sàng Email: tranthithuhang.pnt@gmail.com Đối tượng: CNĐD

Muc tiêu ba i hoc ̣ ̀ ̣

1 Trình bày một số bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi

2 Nêu được một số biện pháp phòng ngừa

I ĐẠI CƯƠNG

Tuổi càng cao thì càng dễ mắc bệnh và bệnh mạn tính cũng thường hay bị tái phát do chức năng của cơ

thể bị suy giảm, trong đó có hệ thống miễn dịch.

Người già khỏe mạnh

Tương đối khỏe, mắc một bệnh

cấp

Mắc nhiều bệnh phức tạp, các h/c

lão khoa

Phụ thuộc, tàn

phế

Nằm liệt giường, trước khi chết

1

3

5

1 Bệnh tim mạch

2 Bệnh hô hấp

3 Bệnh tiêu hóa

4 Bệnh tiết niệu- sinh dục

5 Bệnh xương khớp ( LX- Thoái hóa khớp)

 Thiếu máu cơ tim

 Rối loạn nhịp tim

Dãn tĩnh mạch

Là sự suy giảm chức năng đưa máu trở

về tim của hệ tĩnh mạch chân, khiến máu

ứ đọng, làm biến đổi về huyết động &

biến dạng tổ chức mô xung quanh

Triệu chứng :nhức mỏi, phù chân, tê dị

cảm, vọp bẻ về đêm

BC: Chàm, loét chân không lành, viêm tĩnh

mạch nông huyết khối, huyết khối tĩnh

mạch sâu

Yếu tố NC: đứng hoặc ngồi 1 chổ lâu,

mang vác nặng, béo phì, chế độ ăn ít xơ

và vitamin

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

1 Bệnh tim mạch

Nguyên nhân

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

2 Bệnh hô hấp

 Thời tiết thay đổi làm tái phát các bệnh

đường hô hấp

 Ô nhiễm môi trường

 Các bệnh lý nhiễm vùng răng miệng

 Tiếp xúc với khói thuốc và khói bụi làm tổn thương các nhu mô phổi.

 Hệ miễn dịch suy giảm

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

2 Bệnh hô hấp

Nguyên nhân

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

2 Bệnh hô hấp

Phổi bình thường Phổi bị dãn PQ, PN

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

2 Bệnh hô hấp

Làm sao biết bệnh nhân mắc bệnh đường hô hấp?

Giãn PQ:

Là sự giãn không hồi phục một phần của cây PQ do tắc PQ hoặc

do viêm, hoại tử thành PQ Hậu quả là ổ giãn PQ có thể lan

rộng ra sau nhiều đợt bội nhiễm tái phát, gây áp-xe phổi, mủ

PQ, mủ phổi, mủ MP, xơ phổi, khí phế thũng Từ đó làm suy

HH trầm trọng, ảnh hưởng lớn đến chức năng tim, gây suy timBiểu hiện: khạc đàm, ho ra máu, khó thở, đau ngực

Giãn PN: (khí phế thũng) là tổn thương căng giãn thường

xuyên & phá hủy không hồi phục ở thành các khoang chứa

khí dưới tiểu PQ tận

Nguyên nhân: Viêm PQ mạn, Hen PQ mạn, lao phổi, lão suy, ở

người già phổi bị xơ hóa gây giãn PN

Biểu hiện: Khó thở gắng sức, giãn lồng ngực, gõ vang

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

2 Bệnh hô hấp

 Mất ngủ hoặc đảo lộn giấc ngủ

 Thiếu máu não

Tai biến mạch máu não( Đột quỵ): Nhồi máu não, chảy máu não

TBMMN (Đột quỵ não): xảy ra khi việc cung cấp máu lên một

 Là bệnh mãn tính tự phát, hoặc do độc

tính của một số thuốc , CT đầu hay các rối loạn khác

 Do tb não bị thoái hóa nên bn bị suy yếu

khả năng vận động, lời nói và các chức

Parkinson

Lão suy( Alzheimer)

là một bệnh thoái hóa não nguyên phát, căn nguyên chưa rõ ràng.

Biểu hiện: mất trí tiến triển, không phục hồi, thường gặp trên 65 tuổi

 Quên tên: lãng quên tên người thân Cuối cùng là quên tên mình.

 Hay ghi chép lặt vặt (tạo tiền đề để nhớ).

Quên toàn bộ và thay vào chỗ quên, kể những sự việc không

hề xảy ra, nhưng bản thân không hề biết mình bịa ra & khẳng

định những sự việc ấy có thật Có thể BN không quên mà chỉ

bịa thêm vào

Nội dung chuyện bịa có thể thông thường hay kỳ quái

 Loét dạ dày tá tràng

 Sỏi túi mật

 Vàng da, tắc mật

 Xơ gan, K gan, K tụy

 Trạng thái kém thu hút ở tiểu tràng

 Thiếu lactoza làm không dung nạp sữa

 Viêm ruột thừa bán cấp

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

4 Bệnh tiết niệu- sinh dục

 U xơ tiền liệt tuyến

 Tiểu không kiềm chế được

 Nhiễm khuẩn đường tiết niệu

 Viêm thận- bể thận mạn tính

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

4 Bệnh tiết niệu- sinh dục

Loãng xương(xốp xương)

Là tình trạng giảm khối lượng

xương, thường đi kèm với gãy

xương, lún các đốt sống

hấp thu canxi & chức năng tạo cốt

bào cường tuyến cận giáp thứ

phát

Yếu tố nguy cơ LX: di truyền, không

hay ít hoạt động thân thể, người tạng

gầy

Trong giai đoạn đầu: mệt mỏi, ăn

uống kém, nhức xương không

thường xuyên.Càng về sau các triệu

chứng đau nhức rõ rệt hơn

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

5 Bệnh xương khớp

Loãng xương

 Tăng cường vận động nhẹ để giảm LX.

 Thực hiện chế độ ăn đủ chất, đủ canxi,khoảng 100g thịt

hay cá/ ngày

 1/4 lít sữa tươi/ngày

 Dùng thuốc kiên trì và theo đúng hướng dẫn của bác sĩ:

Calcium, Vitamin D2 hoặc D3,Estrogen 50mg/ngày

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

5 Bệnh xương khớp

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

5 Bệnh xương khớp

Thoái hóa khớp

Là tình trạng hư hỏng phần sụn đệm giữa 2 đầu xương, kèm PƯ viêm & giảm dịch nhầy giúp bôi trơn ma sát ở điểm nối giữa 2 đầu xương, gây đau nhức, cứng khớp, hạn chế cử động khớp

không có nguyên nhân rõ rệt.

Yếu tố nguy cơ:

Cột sống cổ:

Biểu hiện: đau cổ, hạn chế cử động cổ

BC: đau vùng cổ và tay do chèn ép hoặc kích thích rễ TK, gây cảm giác mỏi và đau gáy, lan đến cánh tay bên phía dây TK bị ảnh

hưởng

Khớp gối:

Biểu hiện: đau, kèm tiếng lạo xạo khi co duỗi gối

Đau nhiều hơn khi đi lại vận động; nhất là khi ngồi xổm thì đứng dậy rất khó khăn, nhiều khi phải có chỗ tựa mới đứng dậy được.Diễn tiến nặng: tê chân, biến dạng khớp gối

Khớp háng:

Biểu hiện: đi lại khó khăn

Thường đau ở vùng bẹn và mặt trước trong của đùi, có khi đau

vùng mông, mặt sau của đùi

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

5 Bệnh xương khớp

Phòng ngừa và hạn chế các cơn đau do THK

Giảm cân

Tập luyện :

Các động tác nhẹ nhàng, tránh để cho các khớp ít hoạt động.VLTL, thực hiện các BT “chống lại” các cơn đau khớp

Áp dụng các biện pháp châm cứu

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

5 Bệnh xương khớp

đau lâu dài.

 Tăng cường các loại trái cây như: đu đủ, dứa, chanh, bưởi

Thực phẩm có hàm lượng purin và fructozo cao như:

cá trích, thịt gia súc, gan và thịt lợn muối

Món ăn làm tăng mỡ trong máu như: thịt mỡ, bơ, xúc xích, dăm bông

II MỘT SỐ BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP Ở NCT

5 Bệnh xương khớp

 Rối loạn tiền đình

 Chảy máu cam

III PHÒNG NGỪA

III PHÒNG NGỪA

1 Duy trì thể trạng hợp lý

2 Chế độ ăn uống KH, ăn nhiều rau xanh, uống đủ nước

3 Hạn chế thuốc lá, rượu bia, chất kích thích

Cảm ơn đã chú ý lắng nghe!