Nội dung bài viết với mục tiêu xác định được tỷ lệ người dân có kiến thức đúng, thái độ đúng đối với triệu chứng, các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư dạ dày. Xác định được các mối liên quan giữa kiến thức, thái độ với các đặc điểm về nhân khẩu học.
Trang 1VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN BỆNH UNG THƯ DẠ DÀY
TẠI HUYỆN LONG PHÚ TỈNH SÓC TRĂNG
Trần Thiện Hải *, Jane Dimmitt Champion **, Trần Thiện Trung***
TÓM TẮT
Mục tiêu: xác định được tỷ lệ người dân có kiến thức đúng, thái độ đúng đối với triệu chứng, các yếu tố liên
quan đến bệnh ung thư dạ dày. Xác định được các mối liên quan giữa kiến thức, thái độ với các đặc điểm về nhân khẩu học.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu cắt ngang 600 ngưới dân trong độ tuổi từ 20‐ 40 tại
huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng trong thời gian từ tháng 02 đến tháng 05 năm 2013. Sử dụng bộ câu hỏi gồm 3 phần: Kiến thức, thái độ và các nguồn thông tin để khảo sát kiến thức, thái độ và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư dạ dày.
Kết quả: Tỷ lệ người dân có kiến thức đúng về bệnh ung thư dạ dày còn thấp 28,2% (169/600) trường hợp. Tỷ
lệ người dân có thái độ đúng về bệnh ung thư dạ dày là 81,3% (488/600) trường hợp. Người dân có kiến thức đúng, thái độ đúng về bệnh ung thư dạ dày 30,1% (147/488) trường hợp, cao hơn người dân có kiến thức đúng, thái độ chưa đúng 19,6% (22/112) trường hợp; người dân có kiến thức chưa đúng và thái độ đúng về bệnh ung thư dạ dày 69,9% (341/448) trường hợp, thấp hơn người dân có kiến thức chưa đúng và thái độ chưa đúng 80,4% (90/112) trường hợp, với p = 0,026; OR = 1,76 (KTC = 1,06‐ 2,92).
Kết luận: Qua nghiên cứu trên 600 người dân về kiến thức, thái độ và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư
dạ dày tại huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng, chúng tôi nhận thấy người dân có kiến thức và thái độ đúng về bệnh ung thư dạ dày còn thấp, điều này cho thấy cần đẩy mạnh công tác truyền thông giáo dục sức khỏe về bệnh ung thư
dạ dày đến tận các xã trong huyện Long Phú, tỉnh Sóc trăng.
Từ khóa: Kiến thức, Thái độ, Ung thư dạ dày
ABSTRACT
KNOWLEDGE, ATTITUDE OF THE RESIDENTS REGARDING TO SYMPTOMS AND RELATED FACTORS OF THE GASTRIC CANCER IN LONG PHU DISTRICT, SOCTRANG PROVINCE
Tran Thien Hai, Jane Dimmitt Champion, Tran Thien Trung
* Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 17 ‐ Supplement of No 4 ‐ 2013: 195 ‐ 201
Objective: Identify the population’s rate has right knowledge, right attitude to the symptoms, related factors to
the gastric cancer. Identify the relations between knowledge, attitude and demographics.
Methods: Cross sectional survey with 600 populations who ranged from 20 to 40 in Long Phu district, Soc
Trang province and live in from February to May in 2013. Using Likert Scale questionnaire include knowledge, attitude and information resource to survey the knowledge, attitude and related factors to the gastric cancer.
Results: The population’s rate has right knowledge about gastric cancer is 28.2% (169/600) case. The
population’s rate has right attitude about gastric cancer is 81.3% (488/600) case. The population’s rate has right
knowledge and right attitude is 30.12% (147/488) case more than the population’s rate has right knowledge and wrong attitude about gastric cancer is 19.6% (22/112) case. The population’s rate has right attitude about gastric
** Trường Cao đẳng y tế tỉnh Sóc Trăng ** Friendship Bridge Group‐ USA
*** Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh
Tác giả liên lạc: CN Trần Thiện Hải ĐT: 0989297150 Email: haitho102@yahoo.com
Trang 2cancer is 81.3% (488/600) case. The population’s rate has wrong knowledge and right attitude is 69.9% (341/488) case is less than the population’s rate has wrong knowledge and wrong attitude about gastric cancer is 80.4%
(90/112) case with p = 0,026; OR = 1,76 (Cl 95% = 1,06‐ 2,92).
Conclusion: This study shows that the population’s knowledge and attitude about gastric cancer is low. Thus
the improvement of communication and health education for population who live in Long Phu district, Soc Trang
province is necessary.
Keywords: Knowledge, Attitude, Gastric cancer.
Trang 3Ung thư dạ dày là bệnh ác tính thường gặp
đứng hàng thứ hai trên thế giới, có tỷ lệ tử
vong cao(1,2,5,6,9,10), tỉ lệ mắc bệnh khác nhau về
giới nam /nữ là 2/1 và phân bố không đồng
đều ở các nước trên thế giới. Các nước có tỷ lệ
mắc bệnh ung thư dạ dày cao thuộc vùng
Đông Á (Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc),
Liên Xô cũ, Nam Mỹ, vùng Caribê, và Nam
Âu. Các nước có tỷ lệ mắc bệnh thấp thuộc
vùng Nam Á (Ấn Độ, Pakistan, Thái Lan), Bắc
Mỹ, Úc, và châu Phi(10).
Bệnh ung thư dạ dày nếu không được điều
trị phẫu thuật sớm thì khả năng dẫn đến tử
vong rất cao(3) và tỷ lệ sống thêm được trên 5
năm là rất thấp. Trong khi đó nếu bệnh được
phát hiện và điều trị sớm thì tỷ lệ sống trên 5
năm là hơn 95% trường hợp(7,8).
Theo kết quả nghiên cứu bước đầu về bệnh
ung thư tại 10 nước trong khu vực châu Á được
công bố tại diễn đàn các nước ASEAN tại
Singapore cho thấy tỷ lệ tử vong của bệnh ung
thư dạ dày tại Việt Nam cao hơn gấp 4 đến 5 lần
so với Lào, Philipines và Thái Lan. Tuy tỷ lệ tử
vong còn cao, số người mắc bệnh còn nhiều
nhưng bệnh ung thư dạ dày vẫn có thể phòng
ngừa được(3,4).
Như vậy để ngăn ngừa, phát hiện và điều trị
sớm bệnh ung thư dạ dày, trong bài viết này
chúng tôi giới thiệu nghiên cứu về kiến thức,
thái độ của người dân đối với triệu chứng và các
yếu tố liên quan đến bệnh ung thư dạ dày qua
điều tra tại huyện Long Phú tỉnh Sóc Trăng. Qua
nghiên cứu thì việc giáo dục cho người dân về
các kiến thức y học thường thức để người dân
biết tự chăm sóc sức khỏe cho chính mình của
ngành y tế cùng với các phương tiện thông tin
đại chúng là hết sức quan trọng và cần thiết.
ĐỐI TƯỢNG ‐ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu cắt ngang trên 600 người dân
trong độ tuổi từ 20‐ 40 tại huyện Long Phú, tỉnh
Sóc Trăng trong thời gian từ tháng 02 đến tháng
05 năm 2013.
Tiêu chuẩn chọn mẫu
Tất cả người dân từ 20 đến 40 tuổi đang sống trong huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng đồng ý tham gia nghiên cứu.
Tiêu chuẩn loại trừ
Có một trong các tiêu chuẩn sau:
Những người không phải trong độ tuổi từ 20‐ 40.
Những người không thể trả lời phỏng vấn như: câm, điếc, bệnh tâm thần.
Những người đang sống tại địa phương nhưng 2 lần đến nhà điều tra không gặp.
Những người không đồng ý tham gia nghiên cứu.
Tiến hành nghiên cứu
Sử dụng bộ câu hỏi gồm 3 phần: Kiến thức, thái độ và các nguồn thông tin để khảo sát kiến thức, thái độ và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư dạ dày.
Xử lý và phân tích số liệu
Sau khi phỏng vấn người điều tra phải kiểm tra lại đầy đủ các nội dung trong bộ câu hỏi, sau
đó số liệu sẽ được nhập vào máy tính và phân tích bằng phần mền SPSS 13.0.
Y đức
Dùng bộ câu hỏi để thu thập dữ liệu bằng cách phỏng vấn trực tiếp nên không làm tổn hại đến tinh thần, thể chất của người tham gia nghiên cứu. Những người tham gia vào nghiên cứu được giải thích về mục đích nghiên cứu và
có sự đồng ý tham gia nghiên cứu. Kết quả thu thập, được mã hóa và giữ bí mật, chỉ sử dụng cho mục đích nghiên cứu.
Khái quát hóa và tính ứng dụng của đề tài: nghiên cứu này giúp xác định được kiến thức thái độ của người dân đối với bệnh ung thư dạ dày và xác định được yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức thái độ của người dân như: giới, tuổi, trình độ học vấn, tình trạng kinh tế gia đình.
Trang 4Nghiên cứu giúp cho lãnh đạo ngành y tế biết
được những khó khăn về sự tiếp nhận thông tin
về bệnh ung thư dạ dày của người dân để có kế
hoạch truyền thông giáo dục sức khỏe cho
người dân đạt được hiệu quả tốt nhất.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Tỷ lệ kiến thức đúng về bệnh ung thư dạ
dày
Bảng 1: Tỷ lệ kiến thức đúng của người dân về bệnh
ung thư dạ dày
Tổng cộng 600 100
Nhận xét: Trong tổng số 600 người được
phòng vấn, số người có kiến thức đúng là 28,2% (169/600) trường hợp, chưa đúng là 71,8% (431/600) trường hợp.
Mối liên quan giữa kiến thức với đặc điểm nhân khẩu học về bệnh ung thư dạ dày
Bảng 2: Mối liên quan giữa kiến thức với đặc điểm nhân khẩu học về bệnh ung thư dạ dày
Đặc điểm
Kiến thức n = 600
p Tỷ số chênh (KTC 95%) Đúng
n = 169 (%)
Chưa đúng
n = 431 (%)
Nghề nghiệp
<0,001
Có ai trong gia đình của ông bà
(kể cả ông/bà) đã mắc bệnh
ung thư dạ dày?
0,035 (0,94 – 28,66) 5,20
Ông/ bà có lo lắng về bệnh
ung thư dạ dày trong cộng đồng
nơi ông bà ở không?
0,017 (1,08 – 2,29) 1,58
Nhận xét
Người dân có trình độ học vấn ≤ cấp 2 có
kiến thức đúng 24,1% (105/435) trường hợp thấp
hơn người dân có trình độ ≥ cấp 3 chiếm 38,8%
(64/165) trường hợp, khác biệt có ý nghĩa thống
kê với p <0,001; tỷ số chênh = 0,51 (KTC 95%:
0,34‐ 0,75).
Người có nghề nghiệp là công chức nhà
nước có kiến thức đúng 56,7% (17/30) trường
hợp, tiếp theo là học sinh‐ sinh viên có kiến thức
đúng 54,5% (12/22) trường hợp cao hơn người so
với các nghề còn lại, khác biệt có ý nghĩa thống
kê (p<0,001).
Người dân có sổ hộ nghèo có kiến thức đúng
20,6% (22/107) trường hợp thấp hơn người dân
không có sổ hộ nghèo 29,8% (147/493) trường hợp, khác biệt có ý nghĩa thống kê với p=0,033;
tỷ số chênh = 0,61 (KTC 95%: 0,37‐ 1,01).
Người có người thân trong gia đình bị ung thư dạ dày có kiến thức đúng 66,7% (4/6) trường hợp cao hơn người dân trong gia đình không có người bị ung thư dạ dày 27,8% (165/594) trường hợp, khác biệt có ý nghĩa thống kê với p = 0,035;
tỷ số chênh = 5,2 (KTC 95%: 0,94‐ 28,66). Tuy nhiên cỡ mẫu nhỏ 04/06 trường hợp nên chưa đáng tin cậy.
Người lo lắng về bệnh ung thư dạ dày có kiến thức đúng 34,8% (64/184) trường hợp cao hơn người dân không lo lắng về bệnh ung thư
dạ dày 25,2% (105/416) trường hợp, khác biệt có
Trang 5(KTC 95%: 1,08‐ 2,29).
Tỷ lệ thái độ đúng của người dân về bệnh
ung thư dạ dày
Bảng 3: Tỷ lệ có thái độ đúng của người dân về bệnh
ung thư dạ dày
Tổng cộng 600 100
Nhận xét: Trong 600 người dân được phỏng
vấn có 81,3% (488/600) trường hợp có thái độ đúng, và 18,7% (112/600) trường hợp có thái độ chưa đúng về bệnh ung thư dạ dày.
Thái độ về bệnh ung thư dạ dày theo từng nội dung câu hỏi
Bảng 4: Thái độ về ung thư dạ dày của người dân theo từng nội dung câu hỏi
STT Nội dung câu hỏi
Trả lời phỏng vấn n = 600 Rất không
đồng ý (%)
Không đồng ý (%)
Không ý kiến (%)
Đồng ý (%)
Rất đồng ý (%)
3 Ông bà nghĩ là nên đi kiểm tra khám tầm soát ung thư dạ dày khi có dấu hiệu bất thường về đường tiêu hóa 3 (0,5) 60 (10) 90 (15) 323 (53,8) 124 (20,7)
Nhận xét
24,8% (149/600) trường hợp đồng ý và 16,2%
(97/600) trường hợp rất đồng ý là họ khó có
nguy cơ mắc bệnh ung thư dạ dày.
62,2% (373/600) trường hợp đồng ý và 16,5%
(99/600) trường hợp rất đồng ý là ung thư dạ
dày gây tử vong cao.
53,8% (323/600) trường hợp đồng ý và 20,7%
(124/600) trường hợp rất đồng ý là nên đi kiểm
tra khám tầm soát ung thư dạ dày khi có dấu
hiệu bất thường về đường tiêu hóa.
57,5% (345/600) trường hợp đồng ý và 9,3%
(56/600) trường hợp rất đồng ý là ung thư dạ
dày có thể phòng ngừa được.
61,7% (370/600) trường hợp đồng ý và 23%
(138/600) trường hợp rất đồng ý là bệnh ung thư
dạ dày có thể chữa được nếu phát hiện sớm.
Liên quan giữa kiến thức và thái độ về
bệnh ung thư dạ dày
Bảng 5: Liên quan giữa kiến thức và thái độ về bệnh
ung thư dạ dày
Thái độ
Kiến thức n = 600
p Tỷ số chênh (KTC 95%) Đúng
n = 169
Chưa đúng
n = 431
Thái độ
Kiến thức n = 600
p Tỷ số chênh (KTC 95%) Đúng
n = 169
Chưa đúng
n = 431
Đúng
0,026 (1,06 – 2,92)1,76 Chưa đúng
Nhận xét: Người dân có kiến thức đúng, thái độ đúng
là 30,1% (147/488) trường hợp cao hơn so với người dân có kiến thức đúng, thái độ chưa đúng 19,6%
(22/112) trường hợp, khác biệt có ý nghĩa thống kê với p
= 0,026; tỷ số chênh = 1,76 (KTC: 1,06‐ 2,92).
Người dân có có kiến thức chưa đúng, thái độ chưa đúng là 80,4% (90/112) trường hợp cao hơn
so với người dân có kiến thức chưa đúng, thái độ đúng là 69,9% (341/488) trường hợp, sự khác biệt
có ý nghĩa thống kê với p = 0,026; tỷ số chênh = 1,76 (KTC: 1,06‐ 2,92).
BÀN LUẬN Mối liên quan giữa kiến thức đúng với đặc điểm nhân khẩu học
Tuổi
Nhóm tuổi ≥ 30 có kiến thức đúng về bệnh ung thư dạ dày là 27,6% (100/362) trường hợp, thấp hơn người có nhóm tuổi 20‐29 tuổi 29%
Trang 6biệt không có ý nghĩa thống kê. Điều này có thể
nói người trên 30 tuổi có nhiều công việc nên họ
ít quan tâm đến việc học tập, ít tìm hiểu kiến
thức về bệnh ung thư dạ dày.
Trình độ học vấn
Tại thời điểm nghiên cứu những người có
trình độ học vấn ≥ cấp 3 có kiến thức đúng về
bệnh ung thư dạ dày là 38,8% (64/165) trường
hợp cao hơn so với người có trình độ ≤ cấp hai
4,1% (105/435) trường hợp, vớp p = 0,001; tỷ số
chênh = 0,51 (KTC 95%: 0,34‐ 0,75). Có lẽ do
người dân có trình độ thấp, họ ít có thói quen
đọc sách nên kiến thức đúng về bệnh ung thư
dạ dày thấp hơn người có trình độ ≥ cấp 3.
Nghề nghiệp
Người làm nghề buôn bán 79,1% (102/192)
trường hợp, nông dân 74,9% (230/307) trường
hợp có kiến thức chưa đúng cao hơn các nghề
khác, khác biệt có ý nghĩa thống kê p = 0,001.
Những người có kiến thức chưa đúng về bệnh
ung thư dạ dày thì họ có thể có khả năng mắc
bệnh ung thư dạ dày nhiều hơn.
Kinh tế
Những người nghèo (có sổ hộ nghèo) có
kiến thức chưa đúng 79,4% (85/107) trường hợp,
cao hơn so với những người không nghèo
(không có sổ hộ nghèo) 70,2% (346/493) trường
hợp, khác biệt có ý nghĩa thống kê với p = 0,033;
tỷ số chênh = 0,61 (KTC 95%: 0,37‐ 1,01). Những
người nghèo có thể họ chú ý đến việc làm ăn,
kiếm tiền nhiều hơn nên họ ít chú ý đến việc tìm
hiểu kiến thức về phòng bệnh ung thư dạ dày.
Trong gia đình có người mắc bệnh ung thư dạ
dày
Những người trong gia đình có người thân
đã mắc bệnh ung thư dạ dày có kiến thức đúng
là 66,7% (04/06) trường hợp với p = 0,035; tỷ số
chênh = 5,2 (KTC 95%: 0,94‐ 28,66). Liên quan
đến kiến thức đúng cho thấy những người trong
gia đình có người thân mắc bệnh ung thư dạ
dày thì họ lo lắng, muốn biết về bệnh nên họ tự
tìm hiểu kiến thức về ung thư dạ dày. Điều này
cũng phù hợp với tâm lý những người trong gia đình có người thân mắc bệnh liên quan. Tuy nhiên với cỡ mẫu nhỏ (6 trường hợp) nên chưa đại diện cho quần thể nghiên cứu.
Qua phân tích trên cho thấy người có trình
độ học vấn thấp ≤ cấp 2, người nghèo, những người nông dân, buôn bán là những người có kiến thức chưa đúng chiếm tỷ lệ cao. Vì vậy cần quan tâm đến những người này trong việc cung cấp thông tin về triệu chứng và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư dạ dày.
Để người dân có được kiến thức đúng, sự hiểu biết đúng về triệu chứng và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư dạ dày, chúng tôi nghĩ cần tập trung vào các công việc sau
‐ Tuyên truyền giáo dục sâu, rộng trong cộng đồng về các triệu chứng, các yếu tố nguy
cơ và biện pháp phòng ngừa bệnh ung thư dạ dày có hiệu quả.
‐ Xây dựng đầy đủ mạng lưới y tế cơ sở đến tận các ấp trong huyện.
‐ Đào tạo cán bộ y tế có đủ kiến thức về bệnh ung thư dạ dày để phục vụ tốt việc chăm sóc sức khoẻ nhân dân.
Mối liên quan giữa thái độ về triệu chứng
và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư
dạ dày với các đặc điểm nhân khẩu học
Qua phân tích giữa thái độ với đặc điểm nhân khẩu học về bệnh ung thư dạ dày cho thấy các biến số như: nhóm tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp có liên quan với thái độ về triệu chứng và các yếu tố liên quan đến bệnh ung thư
dạ dày có ý nghĩa thống kê.
Liên quan đến tuổi
Người có nhóm tuổi ≥ 20‐ 29 có thái độ đúng
là 77,3% (184/238) trường hợp, thấp hơn so với người có nhóm tuổi nhóm tuổi ≥ 30 có thái độ đúng là 84% (304/362) trường hợp, khác biệt có ý nghĩa thống kê với p = 0,042; tỷ số chênh = 1,42 (KTC: 1,02‐ 1,97). Người có độ tuổi ≥ 30 có kiến
Trang 7thức đúng cao nhất có thể do họ bắt đầu quan
tâm đến sức khỏe của bản thân, vì vậy có thái độ
đúng cao hơn so với nhóm còn lại.
Liên quan đến học vấn
Trình độ văn hoá ≤ cấp 2 có thái độ đúng là
79,5% (346/435) trường hợp, thái độ chưa đúng
là 20,5% (89/435) trường hợp; trình độ học vấn ≥
cấp 3 có thái độ đúng là 86,1% (142/165) trường
hợp, thái độ chưa đúng là 13,9% (23/165) trường
hợp, khác biệt có ý nghĩa thống kê với p = 0,041;
tỷ số chênh = 1,47 (KTC: 0,96‐ 2,24). Nhóm người
có trình độ học vấn ≥ cấp 3 có thái độ đúng là
cao nhất 86,1% (142/165) trường hợp, có thể do
người có trình độ học vấn cao thì họ có nhiều cơ
hội tiếp cận hơn với các thông tin về bệnh ung
thư dạ dày.
Liên quan đến nghề nghiệp
Công chức nhà nước có thái độ đúng chiếm
tỷ lệ 96,7% (29/30) trường hợp cao hơn các nhóm
khác như: nông dân 83,4% (256/307) trường hợp;
buôn bán 79,1% (102/129) trường hợp; học sinh,
sinh viên 77,3% (17/22) trường hợp; nghề khác
75% (84/112) trường hợp, khác biệt có ý nghĩa
thống kê với p = 0,028. Những người có nghề
nghiệp là công chức nhà nước có thái độ đúng
về triệu chứng và các yếu tố liên quan đến bệnh
ung thư dạ dày cao hơn các nhóm nghề khác.
Điều này có thể họ là công chức nhà nước nên
họ dễ dàng tiếp nhận kiến thức đúng, từ đó họ
có thái độ đúng về bệnh ung thư dạ dày.
KẾT LUẬN
Tỷ lệ người dân có kiến thức đúng về bệnh
ung thư dạ dày còn thấp, tập trung vào những
người có trình độ học vấn thấp, nghề nghiệp
nông dân hoặc buôn bán và người nghèo.
Tỷ lệ người dân có thái độ đúng về bệnh
ung thư dạ dày là khá cao, tập trung vào những
người có độ tuổi từ 30‐ 40, dân tộc Kinh, trình độ
học vấn cao ≥ cấp 3, những người là công chức
nhà nước và kinh tế khá giả.
Liên quan giữa kiến thức và thái độ của người dân đối với bệnh ung thư dạ dày cho
thấy người dân vừa có kiến thức đúng và vừa có thái độ đúng cao hơn so với người dân có kiến thức đúng nhưng thái độ chưa đúng. Bên cạnh
đó, người dân có có kiến thức chưa đúng, thái độ chưa đúng nhiều hơn so với người dân có kiến thức chưa đúng, thái độ đúng. Vì vậy việc tuyên
truyền giáo dục về các kiến thức y học thường thức để người dân có thái độ đúng và biết cách
tự chăm sóc sức khỏe cho chính mình của ngành y tế cùng với các phương tiện thông tin đại chúng trong công tác bảo vệ và nâng cao sức khoẻ nhân dân là hết sức quan trọng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Crew KD, Neugut AI (2006). Epidemiology of gastric cancer.
World J Gastroenterol, 12 (3): 354.
2 Đái Duy Ban, Lữ Thị Cẩm Vân, Đái Thị Ngân Hà, Thái Thị
Hằng Nga (2000). Phòng bệnh ung thư, Nhà xuất bản Y học,
Hà Nội, 217‐ 219.
3 Hiệp hội quốc tế chống ung thư (1995), Cẩm nang ung
bướu học lâm sàng, Nhà xuất bản Y học, TP. Hồ Chí Minh,
tr. 447‐ 463.
4 Lê Minh Huy, Hứa Thị Ngọc Hà, Nguyễn Sào Trung (2007). Phân lọai chuyển sản ruột ở dạ dày. Tạp chí y học TP. Hồ Chí
Minh, tập 13 (3): 132‐ 136.
5 Lê Đình Roanh, Nguyễn Văn Chủ (2007). Những điều cần
biết về ung thư dạ dày và ruột, Nhà xuất bản Y học, Hà
Nội: 11‐ 27.
6 Nguyễn Văn Cư (2003). Nghiên cứu tìm nguyên nhân quá tải
ở khoa ngoại chẩn bệnh viện ung bướu. Tạp chí y học TP. Hồ Chí Minh, Tập 7 (3): 145.
7 Nguyễn Chấn Hùng, Lê Hoàng Minh, Phạm Xuân Dũng, Đặng Huy Quốc Thịnh (2008). Giải quyết gánh nặng ung thư
cho thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí y học TP. Hồ Chí Minh,
Tập 12 (4).
8 Phạm Quang Cử (2010). Bệnh các cơ quan tiêu hóa, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội: 102‐ 119.
9 Phan Tấn Thuận, Vũ Văn Vũ, Trần Nguyên Hà, Võ Ngọc Đức, Hoàng Thị Mai Hiền, Nguyễn Chấn Hùng (2009). Điều trị carcinom dạ dày giai đọan tiến xa. Tạp chí y học TP. Hồ Chí Minh, Tập 13 (1): 152‐ 159.
10 Trần Thiện Trung (2008), Bệnh dạ dày‐ tá tràng và nhiễm Helicobacter pylori, Nhà xuất bản y học, TP. Hồ Chí Minh: 227‐
261.
Ngày nhận bài 27/07/2013. Ngày phản biện nhận xét bài báo 04/09/2013. Ngày bài báo được đăng: 18/10/2013