Bài giảng Pemphigus thông thường - BS. Nguyễn Thanh Hùng gồm một số nội dung chính sau: đại cương, nguyên nhân, triệu chứng lâm sàng của bệnh Pemphigus, cách chẩn đoán phân biệt và phương pháp điều trị bệnh Pemphigus
Trang 1PEMPHIGUS THÔNG THƯỜNG
BS CK2 Nguyễn Thanh Hùng Bệnh Viện Da Liễu TPHCM
1 30/07/2017
Trang 2I ĐẠI CƯƠNG
Pemphigus thông thường là bệnh tự miễn mắc phải,
trong đó tự kháng thể IgG tấn công vào desmoglein 1 và
3 tạo thành bóng nước ở da nằm trong thượng bì
2 30/07/2017
Trang 3Nữ giới chiếm nhiều hơn nam giới với tỷ lệ1,33-2,25:1
Tuổi trung bình mắc bệnh từ 40-60 tuổi
3 30/07/2017
Trang 4II NGUYÊN NHÂN
Kháng nguyên của pemphigus: là các desmoglein, các
glycoprotein xuyên màng của desmosome, có chức
năng gắn kết các tế bào
Desmoglein 1 ở các biểu mô sừng hóa (da), desmoglein
3 ở các biểu mô không sừng hóa (niêm mạc)
4 30/07/2017
Trang 5II NGUYÊN NHÂN
Tự kháng thể gắn vào các desmoglein sẽ phá hủy cầu
nối giữa các tế bào kerarinocyte khiến cho các tế bào kerarinocyte mất kết dính (hiện tượng tiêu gai) và hình
thành bóng nước
5 30/07/2017
Trang 6II TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
Luôn có tổn thương ở niêm mạc : các vết trợt đau rát,
hình ảnh bóng nước chùng rất ít gặp
Vị trí: niêm mạc miệng, đường tiêu hóa, sinh dục, mắt
6 30/07/2017
Trang 7II TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
Da: bóng nước chùng chứa dịch trong nằm trên nền da
lành, dễ vỡ tạo thành các vết trợt rỉ dịch
Phân bố bất cứ nào trên cơ thể
trừ bàn tay/bàn chân
7 30/07/2017
Trang 8Vị trí của bóng nước trong các bệnh có bóng nước
TB BN teo
Lớp gai:
pemphigus thường
Dưới lớp sừng:
SSSS, Mụn mủ dưới lớp sừng
Trang 9II TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
Nikolsky (+)
9 30/07/2017
Trang 10DẤU NIKOLSKY
Lực tác dụng là rất quan trọng: trong các bệnh Bullous
pemphigoid,
Durhing nếu lực
tác dụng mạnh cũng
sẽ gây ra vết chợt da nhưng ở dưới
thượng bì
Trang 11II TRIỆU CHỨNG CẬN LÂM SÀNG
Giải phẫu bệnh thấy bóng nước nằm trên màng đáy với
hình ảnh tiêu gai
biểu hiện lâm sàng
đặc trưng,
giải phẫu bệnh và
miễn dịch huỳnh quang
trực tiếp và/hay gián tiếp
Trang 1230/07/2017 12
Trang 13II TRIỆU CHỨNG CẬN LÂM SÀNG
Miễn dịch huỳnh quang trực tiếp thấy hình ảnh lắng
đọng IgG nằm trong khoảng gian bào ở lớp thượng bì
Miễn dịch huỳnh quang gián tiếp phát hiện được tự
kháng thể IgG chống lại bề mặt tế bào sừng
Trang 1530/07/2017 15
(indirect) utilizing salt-split human
skin A Circulating IgG autoantibodies
from BP patients bind to the epidermal
side (roof) of the salt-induced split
(arrows); the artificial separation is
indicated by an asterisk B IgG
autoantibodies from patients with EBA,
anti-p200 pemphigoid and certain forms
of mucous membrane pemphigoid (e g
with antibodies against laminin 5/332)
react with the dermal side (floor) of the
blister (arrows) Courtesy, H Pas, MD
Trang 1630/07/2017 16
Trang 17Bệnh Ngứa Bóng nước Niêm mạc Vị trí
PV - Rời, chùng, trợt, nền da +++ Thân > chi
PF - Chùng, trợt, mài, nền HB - Vùng tiết bã
BP ++ Căng, nền HB và 10-35% Nếp, bụng dưới
DH +++ Chùm, nền HB và < 5% Mặt duỗi chi
LAD ++ Chùm, hình vòng 60-80% Bất kỳ
EBA +/- Giống BP, DH, LAD 30-40% Vùng chấn thương
SJS +/- Đa dạng, bóng nước, sẩn, hồng
ban, hình bia thương ít Tổn
nhất 2 niêm
Chi > thân, rồi khắp người
III CHẨN ĐỐN PHÂN BIỆT
Trang 19IV ĐIÊU TRỊ
Điều trịtại chỗ
- Tắm thuốc tím pha loãng 1:10.000
- Thoa eosin 2%, milian hay castellani 2 lần/ngày
- Băng urgotul
- Các vết trợt trong miệng: súc miệng 3 lần/ngày bằng
dung dịch có tính sát trùng (nhưfluomedic hay
orafar) và thoa glycerin borat 10% hay kết hợp thoa thuốc giảm đau (kamistad) ngay trước khi ăn
Trang 20- Tổn thương khô (mài khô, vảy): thoa kháng
Trang 21Điều trịtoàn thân
bệnh pemphigus thông thường
1mg/kg/ngày vào buổi sáng, nếu không đáp ứng sau 5-7 ngày thì tăng liều lên 50%, tối đa
2mg/kg/ngày
IV ĐIÊU TRỊ
Trang 22 Thuốc ức chếmiễn dịch (azathioprine, mycophenolate
mofetil, cyclophosphamide, dapsone, methotrexate, cyclosporine):
Thuốc ức chế miễn dịch thường được dùng kết hợp
với corticosteroid do khởi phát tác dụng chậm hơn so với corticosteroid Chỉ sử dụng một mình trong một số trường hợp đặc biệt: bệnh nhân lớn tuổi có bệnh còn
khu trú hay những bệnh nhân có chống chỉ định sử
dụng corticosteroid
IV ĐIÊU TRỊ
Trang 23
23 30/07/2017
XIN CẢM ƠN