Bài giảng Siêu âm trong chẩn đoán một số bệnh lý nhiễm trùng bào thai - Ths.BS. Ngô Thị Kim Loan

Bài giảng do báo cáo viên ThS.BS Ngô Thị Kim Loan trình bày bài giảng Siêu âm trong chẩn đoán một số bệnh lý nhiễm trùng bào thai cung cấp một số kiến thức sau: Nhiễm trùng toxoplasma bẩm sinh, nhiễm virus rubella bẩm sinh, nhiễm cytomegalovirus bẩm sinh, nhiễm parvo virus bẩm sinh, nhiễm trùng giang mai bẩm sinh. Mời các bạn tham khảo.

SIÊU ÂM TRONG CHẨN ĐOÁN MỘT SỐ

BỆNH LÝ NHIỄM TRÙNG BÀO THAI

Báo cáo viên: Ths.Bs NGÔ THỊ KIM LOAN

GIỚI THIỆU

• Nhiễm trùng chu sinh: 2-3% các bất thường bẩm sinh

• TORCH: là một số nhiễm trùng bào thai bất thường bẩm sinh

• Điều trị cho mẹ: thường không thay đổi kết cục cho thai

Hậu quả cho con

Tác hại cho mẹ

TORCH

GIỚI THIỆU

TORCH?

NHIỄM TRÙNG TOXOPLASMA BẨM SINH

• Là bệnh gây ra do nhiễm KST Toxoplama gondii

• Thể hoạt động: phóng thích ra và tiêu diệt tế bào thai nhi

NHIỄM TRÙNG TOXOPLASMA BẨM SINH

Nhiễm trùng Toxo bào thai chỉ xảy ra ở mẹ nhiễm nguyên phát

Khi mẹ bị nhiễm:

• 50% thai nhi bị nhiễm:

o 75% không có biểu hiện

o 10% có tổn thương nặng: Nhiễm ở quý 1, quý 2 thai kỳ +++

NHIỄM TRÙNG TOXOPLASMA BẨM SINH

Đục thủy tinh thể

Thủy tinh thể bình thường

Nốt vôi hóa rải rác trong não

Dấu hiệu trên thai nhi:

Siêu âm:

NHIỄM TRÙNG TOXOPLASMA BẨM SINH

Đầu nhỏ

Dãn não thất

Tràn dịch đa màng hoặc đơn lẻ Ruột echo dày

Gan lách to, vùng echo dày

trong gan

Dấu hiệu trên thai nhi

Siêu âm:

NHIỄM TRÙNG TOXOPLASMA BẨM SINH

NHIỄM TRÙNG TOXOPLASMA BẨM SINH

Siêu âm:

• Lượng ối: Nếu có đa ối, thường kèm với phù thai

• Bánh nhau: Bánh nhau dày

• Các số đo sinh học: Có thể có IUGR

• Thời điểm biểu hiện: thường ở quý 2 thai kỳ

NHIỄM TRÙNG TOXOPLASMA BẨM SINH

•Là bệnh gây ra do mẹ nhiễm virus Rubella nguyên phát

•Virus Rubella là loại VR chứa ARN trong nhân

NHIỄM VIRUS RUBELLA BẨM SINH

Đốm xuất huyết Đục thủy tinh thể

Dị tật tim PDA

Nhiễm Rubella bẩm sinh, đặc trưng bởi:

Nhiễm Rubella cấp tính trong thai kỳ:

• Trong 12 tuần đầu: > 90% nhiễm trùng cho bào thai

• Từ 13-17 tuần: 60%

• Từ 18-24 tuần: 25%

• Từ 36 tuần: gần 100%

Tiên lượng:

• Thai lưu trong tử cung

• Bất thường tim: khiếm khuyết vách

• Bất thường mắt: Đục thủy tinh thể, bệnh lý võng mạc

• Bất thường hệ thần kinh: đầu nhỏ, bất thường cấu trúc => Chậm phát triển tâm thần

• Điếc

Kiểm soát: CDTK đặt ra cho thai nhiễm ở quý 1

Theo dõi sát tăng trưởng và cấu trúc thai nhi

NHIỄM VIRUS RUBELLA BẨM SINH

NHIỄM VIRUS RUBELLA BẨM SINH

Đục thủy tinh thểThủy tinh thể nhỏ Hốc mắt nhỏ

SIÊU ÂM:

•Là bệnh gây ra do mẹ nhiễm virus CMV

•CMV là loại VR mụn rộp lớn, DNA trong nhân có vỏ bọc

NHIỄM CYTOMEGALOVIRUS

BẨM SINH

Nhiễm CMV ở người lớn thường không nặng nhưng ở thai nhi có thể gây tổn thương nghiêm trọng:

• 20% có biểu hiện nặng trong thai kỳ hoặc lúc sinh

• 17% có biểu hiện nặng lúc 1 tuổi

• Mẹ nhiễm nguyên phát: 30% thai sẽ bị nhiễm

• Mẹ nhiễm ở quý 1 thai kỳ: thai nguy cơ cao bất thường nặng

Siêu âm:

Dấu hiệu trên thai nhi:

Vôi hóa và xuất huyết

vùng germinal matrix

quanh não thất bên

NHIỄM CYTOMEGALOVIRUS

BẨM SINH

Siêu âm:

Dấu hiệu trên thai nhi:

Xuất huyết diện rộng

vùng germinal matrix

quanh não thất bên

NHIỄM CYTOMEGALOVIRUS

BẨM SINH

Siêu âm:

Dấu hiệu trên thai nhi:

Xuất huyết diện rộng

vùng germinal matrix

quanh não thất bên

NHIỄM CYTOMEGALOVIRUS

BẨM SINH

Siêu âm:

Dấu hiệu trên thai nhi:

Phù thai do thiếu máu, gan lách to,

không do miễn dịch,

NHIỄM CYTOMEGALOVIRUS

BẨM SINH

Siêu âm:

Bánh nhau: dày +/- kèm phù thai

NHIỄM CYTOMEGALOVIRUS

BẨM SINH

• Là bệnh gây ra do mẹ nhiễm Parvovirus, dòng B19+++

• PV là loại VR có chuỗi đơn DNA trong nhân

•

•

Hồng ban đặc hiệu( slapped cheek)

NHIỄM PARVO VIRUS

BẨM SINH

Nhiễm PV ở người lớn và TE gây bệnh hồng ban nhiễm

trùng (fifth disease)

• Có thể nhẹ hoặc không triệu chứng

• Thai nhi: gây thiếu máu và phù thai nghiêm trọng không do MD

• Nguy cơ lây nhiễm từ mẹ: 10%- 20%

Nhiễm PV bào thai, có thể gây thiếu máu bào thai nghiêm trọng:

Siêu âm:

Dấu hiệu trên thai nhi:

•Tràn dịch màng bụng thường hiện diện

•Các dấu hiệu của phù thai: TDMP, TDMB, da dày

•Tim to và giảm động trong trường hợp nặng

•Gan lách to

•Dãn não thất, vôi hóa nội sọ và trong gan

•PSV động mạch não giữa tăng cao ở thai thiếu máu

TB và nặng

Lượng ối: thường là bình thường

Bánh nhau: bánh nhau dày

Tăng trưởng: thường là bình thường

NHIỄM PARVO VIRUS

BẨM SINH

Siêu âm:

NHIỄM PARVO VIRUS

BẨM SINH

Siêu âm:

NHIỄM PARVO VIRUS

BẨM SINH

Siêu âm:

NHIỄM PARVO VIRUS

BẨM SINH

• Là bệnh gây ra do mẹ nhiễm xoắn khuẩnTreponema Pallidum

• Bệnh lây tryền qua đường tình dục và đường máu

•

•

NHIỄM TRÙNG GIANG MAI

BẨM SINH

Siêu âm:

Dấu hiệu trên thai nhi:

•Những TH nặng có thể có các dấu hiệu của phùthai: TDMP, TDMB, TD màng ngoài tim và da dày

•Gan lách to: thường là dấu chứng duy nhất

Lượng ối: đa ối ít gặp, nếu có thường xuất hiện trễ

Bánh nhau: bánh nhau dày, to ít gặp

Tăng trưởng: thường là bình thường

Thời điểm phát hiện: Có dấu hiệu được phát hiện lần đầu thường khoảng 24 tuần

NHIỄM TRÙNG GIANG MAI

BẨM SINH