Nội dung đề tài nghiên cứu mang nội dung và mục tiêu về: Đau lưng do thoái hóa đốt sống là một trong những bệnh phổ biến ở người lớn tuổi. Phương pháp quang châm bằng laser bán dẫn được ứng dụng trong điều trị đau vùng thắt lưng do thoái hóa gai đốt sống. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả của việc điều trị đau vùng thắt lưng do thoái hoá đốt sống bằng quang châm laser bán dẫn.
Trang 1ĐIỀU TRỊ ĐAU VÙNG THẮT LƯNG DO THOÁI HÓA ĐỐT SỐNG BẰNG QUANG
CHÂM LASER BÁN DẪN
Trương Thị Bé Sáu ∗∗∗∗,Tạ Văn Trầm* và CS
TÓM TẮT
Mở ñầu: Đau lưng do thoái hóa ñốt sống là một trong những bệnh phổ biến ở người lớn tuổi Phương
pháp quang châm bằng laser bán dẫn ñược ứng dụng trong ñiều trị ñau vùng thắt lưng do thoái hóa gai ñốt sống
Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá hiệu quả của việc ñiều trị ñau vùng thắt lưng do thoái hoá ñốt sống
bằng quang châm laser bán dẫn
Phương pháp nghiên cứu:Thử nghiệm lâm sàng
Kết quả: Điều trị khỏi 84,5%, giảm bệnh 15,5%
Kết luận: Kỹ thuật ñiều trị ñau thắt lưng do thoái hoá ñốt sống bằng quang châm laser bán dẫn rất ñơn
giản và dễ phổ cập rộng rãi cho các tuyến ñiều trị
Từ khóa: Đau vùng thắt lưng, thoái hoá ñốt sống, quang châm Laser bán dẫn
ABSTRACT
PAIN RELIEF IN LUMBAR OSTEOARTHRITIS USING SEMICONDUCTOR LASER OPTICAL
ACUPUNCTURE
Trương Thi Be Sau, Ta van Tram
Background:Back pain due to degeneration of the vertebrae is a common disease in the elderly
Semiconductor laser optical acupuncture has been applied in treatment of the lumbar pain due to degenerative arthritis of vertebrae
Objectives:Evaluating the effects of semiconductor laser optical acupuncture on lumbar pain due to
degenerative arthritis
Method: Pilot study
Results: 84.5% recovered, 15.5% reduced
Conclusion: The therapeutic technique for lumbar pain due to degenerative arthritis using
semiconductor laser optical acupuncture is very simple and easy in popularization in all medical service levels
Key words: The lumbar pain, degenerative vertebrae, semiconductor laser optical acupuncture
ĐẶT VẤN ĐỀ
Đau lưng do thoái hóa ñốt sống là một trong những bệnh phổ biến nhiều nước trên thế giới Ở Việt Nam, ñau vùng thắt lưng chiếm 2% trong nhân dân, chiếm 17% những người trên 60 tuổi và chiếm 6% những người mắc bệnh xương khớp [1] Đau vùng thắt lưng là triệu chứng của rất nhiều bệnh, từ ñơn giản ñến phức tạp mà thoái hóa ñốt sống là một nguyên nhân quan trọng Thoái hóa ñốt sống vùng thắt lưng là một bệnh mang tính xã hội do tính phổ biến của nó Nếu như việc sử dụng phương pháp ñiều trị không thích hợp, bệnh sẽ kéo dài trong nhiều năm, ảnh hưởng trực tiếp ñến lao ñộng và sinh hoạt cá nhân
Thiết bị quang châm bằng laser bán dẫn do phòng thí nghiệm “Công nghệ laser” Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh chế tạo Quang châm laser bán dẫn về cơ bản ñược thực hiện trên cơ sở lý thuyết kinh lạc huyệt của Đông y, lấy huyệt trên da làm vị trí cơ bản, dùng tia laser thay cho cây kim truyền thống, tác dụng ñiều trị phủ tạng tương ứng với cơ thể
Thiết bị quang châm thực hiện phối hợp với các thủ pháp châm cứu như châm bổ, châm tả, thông qua các thông số, tần số ñiều biến chùm tia, công suất phát xạ và thời gian thực hiện
Về tác dụng của tia laser bán dẫn thay thế kim truyền thống: laser bán dẫn có bước sóng 940 nm ñã ñược
sử dụng làm “Kim quang học” có ñộ xuyên sau vào cơ thể, có thể thay ñổi tần số, ñiều biến và công suất phát
xạ của “Kim quang học” ñến các ñộ nông sâu khác nhau của các huyệt
Thiết bị quang châm bằng laser bán dẫn ñược sử dụng trong quá trình nghiên cứu là loại laser bán dẫn
10 ñầu châm 0A.CC.102 Ngoài ra, hiện nay những bệnh lý lây truyền qua ñường máu rất nhiều; do ñó khi người bệnh ñến cơ sở ñiều trị ñược sử dụng bằng quang châm laser trong châm cứu bệnh nhân cảm thấy ñược an tâm hơn và không ñau Từ năm 2007, Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang ñã ứng dụng quang châm bán dẫn thay thế kim châm cứu ñể ñiều trị bệnh nhân thoái hóa gai cột sống Mục ñích của ñề tài này là ñánh giá
∗ Bệnh viện Đa Khoa Tiền Giang
Trang 2hiệu quả của việc sử dụng phương pháp quang châm bằng laser bán dẫn trong điều trị đau vùng thắt lưng do
thối hĩa gai đốt sống
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu: Tất cả bệnh nhân đến nhập viện tại Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đa khoa Tiền
Giang từ tháng 01/2007 đến tháng 11/2007
Phương pháp nghiên cứu: Hồi cứu, cắt ngang mơ tả
Tiêu chuẩn chọn bệnh
- Khơng phân biệt tuổi, giới
- X quang cĩ hình ảnh thối hĩa gai cột sống thắt lưng
- Bệnh nhân được khám và chẩn đốn là thối hĩa gai cột sống thắt lưng (theo Y học hiện đại), chẩn đốn là yếu thống (theo Y học cổ truyền)
Tiêu chuẩn loại trừ: tất cả các trường hợp đau vùng thắt lưng do:
- Thốt vị đĩa đệm, đặc xương
- Chấn thương - dị dạng cột sống
- Bệnh lý ngồi cột sống gây đau lưng như bệnh phụ khoa, tiết niệu
Qui trình điều trị
- Giải thích cho bệnh nhân về phương pháp điều trị bằng quang châm laser bán dẫn
- Điều trị:
* Phần điều trị: trong điều trị vùng thắt lưng do thối hĩa đốt sống, sử dụng quang châm bằng laser bán dẫn trên các huyệt kinh điển theo phác đồ điều trị bằng laser bán dẫn trên các điểm đau nhất
* Phác đồ điều trị bằng quang châm laser bán dẫn: sử dụng các huyệt sau đây: tam tiêu du, thận du, đại trường du, quan nguyên du, giáp tích, mệnh mơn, chí thất
- Sử dụng máy: Laser bán dẫn hồng ngoại 10 đầu châm, bước sĩng 940 nm, cơng suất trên mỗi đầu phát 4mV, tần số phát điều chỉnh liên tục từ 3Hz – 128 Hz
- Liệu trình điều trị:
Mỗi ngày thực hiện một lần điều trị
Thời gian điều trị: 20 phút – 30 phút
Một liệu trình điều trị gồm 20 lần điều trị, để điều trị đau vùng cột sống thắt lưng do thối hĩa cột sống phải thực hiện 3 liệu trình điều trị tức là 60 lần điều trị
- Các chỉ tiêu cần theo dõi:
Sinh hiệu: Mạch - huyết áp
Mức độ giảm hạn chế hoạt động cột sống và tồn thân
Các ghi nhận chủ quan: ăn, ngủ, sức khỏe
Các phản ứng phụ trong và sau khi kết thúc điều trị
Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả
Đánh giá hiệu quả điều trị được tiến hành theo các nội dung chính sau:
- Mức độ giảm đau: Mức độ giảm giới hạn vận động cột sống và vận động tồn thân
- Biến đổi mạch, huyết áp, nhịp tim nếu cĩ
- Đánh giá hiệu quả làm giảm giới hạn vận động cột sống vùng thắt lưng Việc đánh giá hiệu quả làm giảm giới hạn vận động cột sống vùng thắt lưng được tiến hành theo thang điểm cĩ so sánh với điểm được qui ước như sau:
+ Mức độ giới hạn, vận động cột sống vùng thắt lưng, chia thành 5 độ và tương xứng với thang điểm
5 bậc
+ Bắt đầu là điểm 0 tương xứng với:
Khơng hạn chế động tác: cúi, ngửa, nghiêng quay
Mức độ cúi, bàn tay đất < 20cm
Đi lại bình thường
+ Và kết thúc là điểm 4 tương ứng với trường hợp hạn chế hồn tồn động tác cúi, khơng đi lại được
Đánh giá tổng thể và hiệu quả điều trị
- 3 mức sau đây:
+ Điều trị khỏi
+ Điều trị giảm
Trang 3+ Điều trị không có kết quả
- Để ñánh giá hiệu quả ñiều trị, tiêu chuẩn của 3 mức ñộ trên ñây như sau:
* Điều trị khỏi: Khi kết thúc ñiều trị ñạt các tiêu chí sau:
- Hết ñau vùng thắt lưng
- Cột sống vùng thắt lưng hoạt ñộng bình thường, hoàn toàn không bị hạn chế
- Chỉ số về huyết áp, nhịp tim ở giới hạn bình thường
- Trong quá trình ñiều trị: Không gây tai biến, cũng như phản ứng phụ có hại cho sức khỏe bệnh nhân
* Điều trị giảm: Khi kết thúc ñiều trị ñạt các tiêu chí sau:
- Vùng thắt lưng còn ñau nhẹ (ñộ I)
- Khoảng cách bàn tay – ñất khi cúi ñạt 20 – 30 cm
- Các chỉ số còn lại ñạt như ở phần ñiều trị khỏi
* Điều trị không có kết quả:
- Vùng thắt lưng còn ñau ở mức ñộ 2 trở lên
- Khoảng cách bàn tay - ñất khi cúi trên 30cm (bảng 3)
- Tiêu chuẩn ñánh giá mức ñộ ñau và mức ñộ hoạt ñộng của cột sống vùng thắt lưng
Bảng 1: Tiêu chuẩn ñánh giá mức ñộ ñau và mức ñộ hoạt ñộng của cột sống vùng thắt lưng
Độ Mức ñộ ñau
vùng thắt
lưng
Mức ñộ hoạt ñộng của cột sống và toàn thân
Điểm Ghi chú
0 Không ñau - Không hạn chế ñộng tác
cúi, ngữa, nghiêng và quay.
- Mức ñộ cúi: khoảng cách
bàn tay
- Đất < 20 cm
0
Thang ñiểm
5 bậc, bắt ñầu là 0, kết thúc là 4
1 Đau nhẹ - Hạn chế một phần các
ñộng tác cúi, nghiêng,
ngữa, quay
- Mức ñộ cúi: khoảng cách
bàn tay
- Đất 20 – 30 cm
- Đi lại bình thường, làm
việc ñược lâu
1
2 Đau vừa - Hạn chế khá nhiều các
ñộng tác: cúi, ngữa,
nghiêng, quay
- Mức ñộ cúi: khoảng cách
bàn tay
- Đất 30 – 40 cm
- Giới hạn ñi lại vì ñau
2
3 Đau nặng - Hạn chế nhiều các ñộng
tác cúi, ngữa, nghiêng,
quay
- Mức ñộ cúi: Không ño
ñược ( ≥ 60 cm)
- Đi lại khó khăn
3
4 Đau rất
nặng
- Hạn chế hoàn toàn các
ñộng tác cúi, ngữa,
nghiêng, quay
- Mức ñộ cúi không ño
ñược ≥ 60 cm Không ñi lại
ñược hoặc ngồi xe lăn hay
nằm
4
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
Qua phân tích số liệu từ 264 bệnh nhân ñau vùng cột sống thắt lưng do thoái hóa ñốt sống ñược ñiều trị bằng quang châm laser bán dẫn
Phân bố theo tuổi
Bảng 2: Phân bố theo tuổi
Lứa tuổi
BN 30 - 40 40 – 59 50 – 60 60 – 70
Tổng cộng
Số lượng
BN
Tỷ lệ (%) 13,64 23,48 36,74 26,14 100
Trang 437,12 62,88 Nhận xét: Bệnh nhân > 50 tuổi chiếm tỉ lệ 62,88%
Phân bố bệnh nhân theo giới
Bảng 3: Phân bồ theo giới
Số lượng
BN
Giới tính
Nhận xét: Bệnh nhân nữ bị thoái hóa ñốt sống chiếm tỉ lệ 61,36%
Phân bố theo thời gian mắc bệnh
Bảng 4: Thời gian mắc bệnh
Thời gian
mắc bệnh
BN
1 năm 2 năm 3 ăm 4 năm Tổng cộng
Tỷ lệ (%) 51,89 32,19 11,74 4,18 100
Số bệnh nhân mắc bệnh từ 1 – 2 năm chiếm 84,08% Điều này cho thấy số bệnh nhân ñiều trị ñã bị ñau vùng thắt lưng trong thời gian dài và ñiều trị bằng các phương pháp khác nhau nhưng hiệu quả mang lại
không như ý muốn
Kết quả phục hồi sự vận ñộng cột sống của bệnh nhân ñau vùng thắt lưng do thoái hóa ñốt sống khi
ñược ñiều trị bằng phương pháp quang châm laser bán dẫn
Bảng 5: Trước ñiều trị:
Mức ñộ ñau Khoảng cách bàn
tay- ñất khi cúi
Số bệnh nhân Tỷ lệ %
Bảng 6: Sau ñiều trị
20 ñợt ñiều trị
40 ñợt ñiều trị
60 ñợt ñiều trị
Mức ñộ
ñau
Khoảng cách
bàn tay- ñất
P so với trước ñiều trị Hết ñau < 20 cm 0 0 172 65 223 84,5 P < 0,001
Đau nhẹ 20 – 30 cm 164 62 92 35 41 15,5 P < 0,001
Đau vừa 31 – 40 cm 100 38 0 0 0 0 P < 0,001
Đau nặng > 40 cm 0 0 0 0 0 0 P < 0,001
- Chỉ số bàn tay ñất khi cúi giảm rõ rệt, sau từng ñợt 20 lần ñiều trị bằng quang châm laser bán dẫn
so với trước khi ñiều trị
- Hơn nữa sự khác biệt của chỉ số bàn tay - ñất khi cúi, trước và sau 20 ñợt ñiều trị, 40 ñợt ñiều trị,
60 ñợt ñiều trị, có ý nghĩa thống kê
Đánh giá hiệu quả chung của phương pháp quang châm bằng laser bán dẫn trong ñiều trị ñau vùng thắt lưng
do thoái hóa ñốt sống
Việc ñánh giá hiệu quả ñiều trị, chúng tôi dựa vào tiêu chuẩn của ba bước: ñiều trị khỏi, ñiều trị giảm, ñiều trị không có hiệu quả Trong 264 bệnh nhân bị ñau vùng thắt lưng do thoái hóa ñốt sống ñược ñiều trị bằng phương pháp quang châm laser bán dẫn, với kết quả như sau:
- Điều trị khỏi 223 bệnh nhân, chiếm 84,5%
- Điều trị giảm 41 bệnh nhân, chiếm 15,5%
- Điều trị không có kết quả 0 bệnh nhân, chiếm 0%
- Tỉ lệ khỏi và giảm chiếm 100%
- Kết quả ñiều trị khỏi nhiều hơn ñiều trị giảm 5,44 lần
KẾT LUẬN
Phương pháp quang châm laser bán dẫn trong ñiều trị ñau vùng thắt lưng do thoái hóa gai ñốt sống có nhiều ưu ñiểm, ưu việt so với các phương pháp khác, ñó là:
Trang 5- Khi thực hiện ñiều trị bằng quang châm laser bán dẫn, bệnh nhân dễ dàng tiếp nhận, vì không gây cảm giác ñau và sợ, ñồng thời tránh ñược sự lây lan các căn bệnh hiểm nghèo như viêm gan siêu vi, HIV… giữa bệnh nhân với bệnh nhân Mặc khác, không xảy ra các tai biến trong ñiều trị cũng như các phản ứng phụ sau khi kết thúc ñiều trị
- Hiệu quả trong ñiều trị cao, ñiều này ñược thể hiện trên 2 mặt:
+ Tỉ lệ ñiều trị khỏi và giảm cao, ñạt 100%
+ Tỉ lệ ñiều trị khỏi nhiều hơn tỉ lệ ñiều trị giảm là 5,44 lần
- Độ ổn ñịnh của kết quả ñiều trị ñược giữ trong thời gian dài Đây là ñặc ñiểm thứ hai của quang châm bằng laser bán dẫn
Hiệu quả giảm ñau bằng quang châm laser bán dẫn thể hiện rõ nét sau từng liệu trình ñiều trị và ñi ñến
giảm ñau sau một liệu trình thích hợp Tác dụng giảm ñau của laser bán dẫn công suất thấp là ñặc tính nổi bật của quang châm
Kỹ thuật ñiều trị ñau vùng thắt lưng do thoái hóa gai ñốt sống bằng quang châm laser bán dẫn rất ñơn giản
và dễ phổ cập rộng rãi cho các tuyến ñiều trị cơ sở
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trần Ngọc Ẩn (1999), Bệnh thấp khớp, Nhà xuất bản Y học Hà Nội, tr 15 - 17