Đề tài nghiên cứu trình bày về rút ngắn thời gian phẫu thuật đục thuỷ tinh thể, tăng hiệu quả của phẫu thuật, tạo thuận lợi trong việc giảng dạy giúp các học viên nắm bắt nhanh quá trình học mỗ đục thuỷ tinh thể bằng phương pháp nhũ tương hoá (phacoemulsification).
Trang 1Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG KỸ THUẬT PHACO ONE CHOP
TRONG PHẪU THUẬT ĐỤC THUỶ TINH THỂ BẰNG PHƯƠNG PHÁP
NHŨ TƯƠNG HOÁ (PHACOEMULSIFICATION)
Lê Minh Trường*, Nguyễn Hữu Chức*
TÓM TẮT
Đây là phương pháp phối hợp 3 kỹ thuật: Divide and Conquer, Chip and Flip, phaco Chop
Mục đích: Rút ngắn thời gian phẫu thuật đục thuỷ tinh thể, tăng hiệu quả của phẫu thuật, tạo thuận lợi
trong việc giảng dạy giúp các học viên nắm bắt nhanh quá trình học mỗ đục thuỷ tinh thể bằng phương pháp nhũ tương hoá (phacoemulsification)
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả
Kết quả nghiên cứu: Phẫu thuật 96 mắt (trong 12 tháng từ 4/2008 đến 2009) trong đó nam: 45,nữ: 51
thời gian trung bình cho một ca phẫu thuật nhóm có nhân cứng I-II: 5 phut, III: 6 phút, IV-V: 7.5 phút, thời gian phaco trung bình nhóm I-II: 16 giây, III: 18.2 giây,IV-V: 51 giây, thị lực sau mỗ nhómI-II: >9/10, III7.5/10, IV-V:
>5/10
Kết luận: Nhờ sự phối hợp giữa các kỹ thuật trện nên nó mang đến một hiêu quả tốt, giải quyết hầu hết
bệnh nhân đục thuỷ tinh thể, đông thời tạo ra một hiệu ứng tích cực giúp các phậu thuật viên mới bắt đầu lĩnh hội nhanh và hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng phẫu thuật cho bệnh nhân
Từ khóa: Đục thủy tinh thể, phẫu thuật Phaco, phương pháp nhũ tương hóa
SUMMARY
STUDYING THE APPLICATION OF PHACO ONE CHOP TECHNIQUE IN CATARACT SURGERY BY
EMULSIFICATION METHOD
Le Minh Truong, Nguyen Huu Chuc
* Y Hoc TP Ho Chi Minh * Vol 15 - Supplement of No 4 - 2011: 358- 361
We propose the combination of three technics: divide and conquer, chip and flip and phaco chop for cataract surgery
Purposes: To reduce the cataract surgery time, improve surgical efficiency, help trainees to absorb rapidly
the cataract surgery with the technic of phaco emulsification
Method: descriptire study
Results: 96 eyes were operated for cataract (during 12 months from April 2008 to April 2009), including 45
males and 51 females The average surgical time in dense nuclei of grade I-II, III, IV-V was 5 minutes, 6 minutes, and 7,5 minutes respectively The average phaco time in grade I-II, III, IV-V was 16 seconds, 18,2 seconds and 51 seconds respectively The post-surgical visual acuity in grade I-II: >9/10, grade III: 7,5/10, grade IV-V: >5/10
Conclusions: The combination of these three technics improves outcomes of cataract surgery and solves
most of cataract cases It also yield a positive effect upon new ophtalmic surgeons to absorb knowledge and technic rapidly and effectively, thus enhance the quality of cataract surgery
* Khoa Mắt, BV Chợ Rẫy,
Tác giả liên lạc: BS Lê Minh Trường ĐT: 0903644278 Email: truongphaco01@yahoo.com.vn
Trang 2Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011 Nghiên cứu Y học
Key words: cataract, Phaco surgery, emulsification method
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
Phẫu thuật đục thủy tinh thể bằng phương
pháp nhũ tương hóa là một bước tiến vượt bậc
của ngành nhãn khoa phẫu thuật đục thủy tinh
thể Mang lại lợi ích thiết thực nhất, giúp người
thầy thuốc mạnh dạng trong chọn lựa đục thủy
tinh thể để phẫu thuật sớm, giúp bệnh nhân
sớm hòa nhập vào cộng đồng xã hội
Ngày nay có rất nhiều phương pháp phẫu
thuật đục thủy tinh thể bằng phương pháp
phaco như: Dive and Conque, Chip and Flip,
phaco Chop, Stop and Chop…
Mỗi một phương pháp là một bước khởi đầu
cho một phẫu thuật mới hoàn thiện nhất nhằm
mang đến cho bệnh nhân một thị lực tốt nhất,
một phương pháp tối ưu nhất Công nghệ khoa
học phát triển đã hỗ trợ cho phẫu thuật viên
ngày trở nên nhẹ nhàng và thuận lợi hơn trong
phẫu thuật
Tuy nhiên thành công của phẫu thuật phụ
thuộc rất lớn vào phẫu thuật viên như: kinh
nghiệm, và các đánh giá ban đầu (độ cứng của
đục thủy tinh thể…) và nhiều yếu tố khác (siêu
âm, javal, các bệnh lý khác…) Trong quá trình
phẫu thuật nếu ta cứng nhắc áp dụng một loại
phẫu thuật cho từng bệnh nhân một thì sẽ gặp
không ít nhiều khó khăn vì đây là một phẫu
thuật động (biến đổi trong suốt quá trình phẫu
thuật: như thay đổi độ nông sâu của tiền phòng,
thay đổi vị trí của nhân,thao tác dụng cụ trong
nội nhãn,…)
Nhằm khắc phục những khó khăn nói
trên,phẫu thuật phối hợp các phương pháp
trong phẫu thuật đục thuỷ tinh thể được ứng
dụng: phương pháp có tên gọi: kỹ thuật Phaco
One Chop
Đặc điểm của kỹ thuật này là sự phối hợp
của ba loại phương pháp:
- Divide and Conquer
- Chip and Flip
- Phaco Chop
Mục đích của phẫu thuật:
- Rút ngắn thời gian phẫu thuật
- Hạn chế tối đa những tổn thương trong nội Nhãn
- Làm phương pháp giảng dạy có hiệu quả và nhanh nhất cho các học viên mới bắt đầu phẫu thuật đục thủy tinh thể bằng phương pháp phaco
- Nâng cao chất lượng phẫu thuật, giúp người bệnh đạt được thị lực tối ưu
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu
Tất cả các bệnh nhân bị đục thủy tinh thể, ngoại trừ một số chống chỉ định đặc biệt như:
- Lệch thủy tinh thể nhiều lớn hơn 2/4 chu vi thủy tinh thể
- Đục thuỷ tinh thể chấn thương có vỡ bao
thủy tinh thể
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu lâm sàng có so sánh, phân loại
độ cứng của nhân theo Lucio Buratto
Cỡ mẫu
96 trường hợp
Phương tiện nghiên cứu
Dụng cụ phẫu thuật phaco: pen xé bao, móc chop, pen giác mạc, dao đường hầm 2.8mm, dao nhọn 15 độ (hoặc dao 11), pen đặt kính,
Máy phaco hiệu Pulsar minimal stress của
hảng optikon 2000
Chuẩn bị bệnh nhân
Tâm lý và giải thích cho bệnh nhân hiểu rõ phẫu thuật để họ hợp tác trong lúc phẫu thuật Tính công suất kính nội Nhãn (máy siêu âm, javal kế)
Khám các phần liên quan (phần phụ của mắt như lệ bộ, mi mắt, kết mạc, …và các bệnh
lý toàn thân) để chuẩn bị cho cuộc phẫu thuật
được an toàn
Trang 3Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011
Kỹ thuật
Các bước tiến hành:
Bước 1: Tê tại chỗ: nhỏ thuốc tê bề mặt giác
mạc bằng Dicain 10%, Novocain 0,5% nhỏ 3 lần,
mỗi lần cách nhau 5 phút trước mổ
Bước 2: Rạch giác mạc:
- Dùng dao có đường kính 2.8mm, hoặc
3,2mm và dao nhọn 15
- Vị trí phía thái dương
- Tạo 2 đường mổ, đường chính (7-9h nếu là
mắt phải, 1-3h nếu là mắt trái) và đường mổ phụ
(12h nếu mắt phải, 6h nếu là mắt trái) và đường
mổ phụ sao cho vuông góc với đường mổ chính
- Làm đường hầm giác mạc theo 3 bước đối
với đường mổ chính, một bước đối với đường
mổ phụ
Bước 3: Xé bao trước:
- Bơm chất nhày vào tiền phòng
- Dùng pen xé bao trước theo hình tròn, liên
tục, cùng chiều kim đồng hồ hoặc ngược chiều
kim đồng hồ
- Kích thước đường kính xé bao khoảng
5-6mm
Bước 4: Phaco: Phaco nhân,thượng nhân
- Phaco lớp thượng nhân: Dùng đầu Tip
Phaco hút lớp thượng nhân vùng xé bao trước
- Phaco nhân theo các bước sau: Dùng đầu
Tip phaco đào sâu vào bề dày nhân (khoảng ½
hoặc 2/3 nhân) đi từ 3h đến 9h (MP) trong viền xé
bao trước cùng lúc đó dùng đầu móc Chop luồn
dưới bao, dưới lớp thượng nhân đi từ trung tâm
nhân ra xích đạo phía đối diện với đầu Tip phaco
sau đó cả hai cùng kéo về phía đối diện nhau rồi
bẻ nhân ra làm đôi (tách rời nhân làm đôi) tiếp
tục lấy móc Chop luồn ra xích đao của nửa mãnh
nhân kéo vào tâm và nâng, lật nhân lên vào trong
và tiến hành phaco cho đến hết nữa mảnh nhân,
rồi tiến hành xoay nữa mảnh nhân còn lại phía
đối diện đầu Tip phaco (cùng chiều kim đồng hồ,
hoặc ngược chiều kim đồng hồ) và làm tương tự
như nữa mảnh nhân trước, hoặc bẻ nhỏ làm đôi
rời tiến hành phaco cho đến hết
Bước 5: Rửa hút cortex Đánh bong bao sau Bước 6: Đặt IOL trong bao
Bước 7: Rửa sạch chất nhày trong tiền phòng, trên kính và dưới kính
Bước 8: Bơm Vancomycin 1mg/1ml trong tiền phòng Bơm phù mép mổ bằng nước
Bước 9: Tra pommade, băng mắt kết thúc
phẫu thuật
Theo dõi hậu phẫu
Một ngày sau mổ
Phim phẫu thuật
Phaco One Chop
KẾT QUẢ
Tỉ lệ giới nam Nữ Giới
Tỉ lệ tuổi
bình)
Bảng tổng hợp
10.4w 12w 33w Năng lượng (trung
bình) / 1ca
7 (7.3%) 73 (76%) 16 (16.7%) Độ cứng của nhân
5 phút 6 phút 7.5 phút Thời gian phẫu thuật
(trung bình) /1 ca
16 giây 18.2 giây 51 giây Thời gian xử dụng
sóng siêu âm (trung bình) / 1 ca
Thị lực trước và sau phẫu thuật 01 ngày
Sau mỗ >9/10 >7.5/10 >5/10
Các biến chứng
Phù giác mạc, rách bao trước, rách bao sau, không đặt kính: không
BÀN LUẬN
Do tính ưu việt của phẫu thuật (phối hợp tốt các đặc điểm của các phương pháp) nên nó mang lại lại hiệu quả rất lớn, phục hồi sớm, hạn chế nhiều biến chứng xảy ra trong quá trình phẫu thuật Năng lượng dùng trong quá trình
Trang 4Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011 Nghiên cứu Y học
phẫu thuật thấp, ít,chúng cũng phù thuộc vào
độ cứng của nhân, nhân càng cứng thì năng
lượng dùng càng nhiều và thời gian trung bình
cho phậu thuật càng dài, thời gian trung bình
của sóng siêu âm càng dài Mặc khác nó cũng
hạn chế năng lượng phaco thoát ra để tán nhân
không hiệu quả ít hơn Chính những năng lượng
này góp phần vào tăng khả năng tổn thương nội
nhãn và các biến chứng, giảm tuổi thọ của máy
Trong 96 ca được phẫu thuật kết quả thu được
cho thấy: thời gian, năng lượng để tán nhuyễn
nhân nó tỉ lệ thuận với độ cứng của nhân Nhân
càng cứng thì thời gian phẫu thuật càng dài,
năng lượng dùng càng nhiều, nhưng tỉ lệ nghịch
với thị lực nhân có độ cứng ít thì thị lực càng
cao (khả năng tổn thương, biến chứng it, độ tập
trung của phẫu thuật viên cao độ hơn, nếu
không kèm nhưng thương tổn đáy mắt, tổn
thương khác trước đó)
Tuy nhiên trong quá trình phẫu thuật nó
cũng đòi hỏi kỹ năng thao tác chuẩn và sự phối
hợp nhuần nhuyễn các thao tác trong phẫu
thuật, kinh nghiệm của phẫu thuật viên Đó là
yếu tố quyết định thành công của phẫu thuật
KẾT LUẬN
Đây là kỹ thuật hiệu quả, giúp rút ngắn thời
gian xử dụng năng lượng sóng siêu âm, giảm thiểu khả năng tổn thương các thành phần trong nhãn cầu
Có thể dùng để giảng dạy, rút ngắn thời gian học của học viên, mang lại lợi ích tốt nhất cho phẫu thuật viên và hiệu quả nhất mà người bệnh đã có, hạn chế các biến chứng không đáng
có trong quá trình phẫu thuật
Kéo dài tuổi thọ của máy phaco.Nâng cao chất lượng của phẫu thuật
Giải quyết gần như toàn bộ các mức độ đục của thủy tinh thể
TÀI LIỆU THAM KHẢO
đại học y dược tp hcm năm 2007 Trang 104, 112-113
Trang 267-275,283-284
Deborah pavan-langston Trang 164-167
Lucio Buratto Trang 348-350,362-371,117-155