Đề tài nghiên cứu này được thực hiện nhằm những mục tiêu nghiên cứu sau: 1) khảo sát đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của lao màng bụng; 2) xác định giá trị ngưỡng, độ nhạy, độ chuyên của ADA dịch báng trong chẩn đoán lao màng bụng.
Trang 1ADENOSINE DEAMINASE (ADA) DỊCH BÁNG TRONG CHẨN ĐOÁN LAO MÀNG BỤNG
Hứa Thúy Vi*, Bùi Hữu Hoàng**
TÓM TẮT
Mở đầu: Việc chẩn đoán lao màng bụng (LMB) còn gặp nhiều khó khăn vì các phương pháp chẩn đoán
trước đây có độ nhạy, độ chuyên biệt thấp Adenosine Deaminase(ADA) dịch báng đã được ứng dụng nhiều trong chẩn đoán LMB tại nhiều nước trên thế giới vì đây là một xét nghiệm nhanh, không xâm lấn, có độ nhạy và
độ chuyên biệt cao Ở Việt nam, xét nghiệm ADA dịch cơ thể chỉ mới thực hiện từ năm 2009 tại bệnh viện Chợ
Rẫy và chỉ có một nghiên cứu về vai trò của xét nghiệm này trong chẩn đoán LMB với cỡ mẫu nhỏ Mục tiêu
nghiên cứu: 1) khảo sát đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của LMB; 2) xác định giá trị ngưỡng, độ nhạy, độ
chuyên của ADA dịch báng trong chẩn đoán LMB
Phương pháp: nghiên cứu cắt ngang, thực hiện trên 91 bệnh nhân (BN) báng bụng có SAAG <11g/L Kết quả: có 30 BN được chẩn đoán LMB dựa vào 1 trong 2 tiêu chuẩn hoặc PCR dịch màng bụng dương
tính hoặc kết quả nội soi sinh thiết màng bụng có hiện diện nang lao Với ngưỡng ADA 31,7 U/L xác định bằng đường cong ROC, có độ nhạy 90% và độ chuyên 96,72% Giá trị trung bình của ADA trong nhóm LMB lớn hơn trong nhóm không phải LMB
Kết luận: ADA dịch báng là xét nghiệm có giá trị trong chẩn đoán phân biệt báng bụng do lao và không do
lao Xét nghiệm này nên thực hiện thường quy ở những BN báng bụng dịch tiết ưu thế lympho bào, nhất là những BN không thực hiện được nội soi sinh thiết màng bụng
Từ khoá: lao màng bụng (LMB), ADA (Adenosine Deaminase), SAAG (Serum Ascitis Albumin Gradient)
ABSTRACT
ADENOSINE DEAMINASE (ADA) IN ASCITIC FLUID IN THE DIAGNOSIS OF TUBERCULOUS
PERITONITIS
Hua Thuy Vi, Bui Huu Hoang * Y Hoc TP Ho Chi Minh * Vol 16 - Supplement of No 1 - 2012: 178 -
184
Background: The diagnosis of tuberculous peritonitis (TP) is still difficult due to the low sensitivity and
specificity of former diagnosis methods Adenosine deaminase (ADA) level ascitic fluid was used worldwide for the diagnosis of peritoneal tuberculosis because of quick and noninvasive test with high sensitivity and specificity
In Vietnam, ADA test in ascitic fluid has just done at Cho Ray hospital since 2009 and there is few studies concerning the role of ADA in diagnosis of TP
Objectives: 1) to survey clinical, paraclinical characteristics of TP; 2) to determine the sensitivity and
specificity of ADA levels in ascitic fluid for the diagnosis of TP
Methods: cross-sectional study, 91 ascitic patients with SAAG <11g/L
Results: 30 patients with TP were diagnosed by positive PCR of ascitic fluid or tubercles in results of
laparoscopic peritoneal biopsy Threshold of ADA was 31.7 U/L determined by the ROC curve, with sensitivity 90% and specificity 96.72% The mean value of ADA in the TP group is higher than other group
Tác giả liên lạc: BS Hứa Thúy Vi ĐT: 0909181698 Email: huathuyvi@yahoo.com
Trang 2Conclusions: ascitic ADA level had an important role for the differential diagnosis of ascites due to
tuberculosis and not due to tuberculosis.This test should be done routinely in ascitic patients with lymphocytes dominated ascitic fluid, especially in those patients the laparoscopic peritoneal biopsy was not performed
Keywords: Tuberculous peritonitis, ADA (Adenosine Deaminase), SAAG (Serum Ascitis Albumin
Gradient)
ĐẶT VẤN ĐỀ
Theo thống kê của WHO, ước tính mỗi năm
có khoảng 8,8 triệu người mắc lao mới và 52.000
trường hợp tử vong mỗi tuần hoặc hơn 7.000
người chết do lao mỗi ngày(27) Khoảng 95% số
bệnh nhân mới và 99% số người chết do lao
thuộc các nước đang phát triển Việt Nam là
quốc gia đứng hàng thứ 13 trong 22 nước có số
bệnh nhân lao cao nhất thế giới Tỷ lệ phát hiện
bệnh lao các thể là 117/100.000 dân, trong đó lao
ổ bụng cũng có khuynh hướng gia tăng, chiếm
tỉ lệ khoảng 11% Lao màng bụng là thể lao
thường gặp nhất trong các bệnh lý lao ổ bụng
với tần suất ngày càng gia tăng trên toàn thế
giới (3,8) LMB thường có các biểu hiện lâm sàng
mơ hồ, diễn tiến âm thầm Chẩn đoán LMB chủ
yếu dựa vào nhuộm, cấy vi khuẩn lao, PCR lao
dịch màng bụng (DMB) và có thể nội soi sinh
thiết màng bụng Ngày nay, cấy vi khuẩn lao
trong hệ thống cấy tự động BACTEC 460 hoặc
MGIT, cho kết quả nhanh hơn nhưng thời gian
trung bình phải mất 14 ngày và tỉ lệ cấy dương
tính trong LMB vẫn thấp (17) PCR lao DMB tuy
có độ đặc hiệu cao nhưng độ nhạy rất thấp (6,8)
Sinh thiết màng bụng qua nội soi là một thủ
thuật xâm lấn, có giá trị cao trong chẩn đoán
LMB nhưng chỉ được thực hiện tại một số bệnh
viện lớn Chính vì vậy, chẩn đoán LMB còn gặp
nhiều khó khăn và từ đó gây chậm trễ trong
điều trị Vì vậy, việc tìm kiếm một phương pháp
chẩn đoán LMB sớm, không xâm lấn, có độ
nhạy và độ đặc hiệu cao, chi phí thấp là một vấn
đề rất cần thiết ADA là một nhóm các men có
cùng một chức năng hóa học trong quá trình
chuyển hóa purin, xúc tác sự chuyển adenosine
và deoxyadenosine thành inosine và
deoxyinosine ADA được phân bố rộng trong
các mô và các dịch cơ thể Hoạt tính của ADA
tăng cao trong những bệnh gây kích thích miễn
dịch tế bào Từ năm 1978, nhiều tác giả đã nghiên cứu và nhận thấy ADA dịch cơ thể rất có giá trị trong chẩn đoán các trường hợp tràn dịch
do lao ADA dịch báng trong chẩn đoán LMB đã được áp dụng ở nhiều nước trên thế giới, nhất là những nước có tần suất mắc lao cao vì đó là một xét nghiệm nhanh, kỹ thuật khá đơn giản, chi phí thấp, có độ nhạy và độ chuyên biệt cao từ 92
- 100% tùy theo giá trị điểm cắt của ADA(16) Việt Nam là một nước có tần suất cao về bệnh lao, nhưng xét nghiệm ADA dịch cơ thể chỉ mới được thực hiện từ năm 2009 tại BV Chợ Rẫy Ở Việt nam, có rất ít nghiên cứu ADA trong chẩn đoán LMB Chính vì thế, chúng tôi thực hiện đề tài này để xác định: vai trò của ADA dịch báng trong chẩn đoán LMB
Mục tiêu nghiên cứu: 1) Khảo sát đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của LMB 2) Xác định giá trị ngưỡng, độ nhạy, độ chuyên biệt của ADA dịch báng trong chẩn đoán LMB
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu
BN báng bụng tại khoa nội tiêu hóa, bệnh viện Nhân Dân 115 (từ tháng 1/2010 đến tháng 12/2010) và BV Chợ Rẫy (từ tháng 3/2010 đến tháng 9/2010)
Thiết kế nghiên cứu
Cắt ngang, mô tả và phân tích
Chọn mẫu
BN thỏa tiêu chuẩn chọn mẫu và tiêu chuẩn loại trừ:
Tiêu chuẩn chọn
BN báng bụng có SAAG < 11g/L
Tiêu chuẩn loại trừ
BN không đồng ý làm các xét nghiệm ADA, PCR dịch báng hoặc BN có chống chỉ định hoặc
từ chối nội soi sinh thiết màng bụng khi kết quả
Trang 3PCR dịch báng âm tính mà chưa rõ nguyên
nhân của tràn dịch màng bụng
Tiêu chuẩn chẩn đoán LMB
Dựa vào 1 trong 2 tiêu chuẩn sau: PCR dịch
báng dương tính hoặc nội soi sinh thiết màng
bụng có hiện diện nang lao
Cách tiến hành
Các đối tượng nghiên cứu được hỏi bệnh sử,
khám lâm sàng và tiến hành chọc DMB Khi kết
quả PCR dịch báng âm tính hoặc chưa xác định
được nguyên nhân của DMB qua các phương
tiện cận lâm sàng BN sẽ được hội chẩn với BS
khoa ngoại về chỉ định nội soi sinh thiết màng
bụng để chẩn đoán xác định Chúng tôi chia BN
thành 2 nhóm LMB và nhóm không LMB dựa
vào các kết quả trên Định lượng ADA dịch
báng được thực hiện tại phòng xét nghiệm của
bệnh viện Chợ Rẫy bằng bộ xét nghiệm
Bio-Quant ADA assay
Thu thập và xử lý số liệu
Theo phiếu thu thập số liệu, số liệu được xử
lý bằng Stata 10.0
KẾT QUẢ
Chín mươi môt BN được khảo sát gồm: 30
BN LMB và 61 BN không phải LMB (1 BN
lupus, 1 BN nang giả tụy, 1 BN tăng Eosinophil,
58 BN ung thư)
Đặc điểm dịch tễ học, lâm sàng, cận lâm
sàng của nhóm nghiên cứu
Bảng 1: Đặc điểm dịch tễ học, lâm sàng nhóm nghiên
cứu
Đặc điểm Nhóm LMB Nhóm không LMB p
Giới tính
Nữ
Nam
66,7%
33,3%
55,7%
44,3%
0,318 Tuổi trung bình 45,87±18,6 56,48±17,12 0,0083
Tr/chứng nhiễm lao chung
Mệt mỏi
Sốt kéo dài
Sốt về chiều
Ăn uống kém
73,3%
13,3%
50%
66,7%
57,4%
4,9%
13%
63,9%
0,139 0,213 0,000 0,797 Tr/chứng ở bụng
Đau bụng 53,3% 49,2% 0,71
Nhận xét: LMB: nữ chiếm gấp đôi nam Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về tuổi trung bình giữa 2 nhóm Triệu chứng mệt mỏi chiếm tỉ lệ cao nhất trong các triệu chứng nhiễm lao chung của nhóm LMB Triệu chứng đau bụng thường gặp nhất của các triệu chứng tại ổ bụng
Bảng 2: Mối tương quan của CA 12.5 trong nhóm
LMB và nhóm không LMB:
TB ± ĐLC Nhóm LMB Nhóm không LMB p
CA 12.5 647,12±413,48 682,94±1097,20 0,0168 Nhận xét: giá trị CA 12.5 trong nhóm LMB khác biệt có ý nghĩa thống kê so với nhóm không phải LMB
Bảng 3: Phân tích DMB:
Nhận xét: LMB: đa số DMB có màu vàng chanh, 66,67% BN LMB có bạch cầu đơn nhân
>70% Trung bình nồng độ protein, trung bình bạch cầu/ DMB trong nhóm LMB khác biệt có ý nghĩa thống kê so với nhóm không phải LMB
Đặc điểm kết quả ADA dịch màng bụng
Bảng 4: Độ nhạy, độ chuyên ADA theo các giá trị
điểm cắt:
Điểm cắt ADA (U/L) Độ nhạy Độ chuyên
Gía trị điểm cắt ADA DMB trong nghiên cứu chúng tôi: 31,7 U/L, cho độ nhạy: 90%, độ đặc hiệu 96,72% phù hợp với giá trị ngưỡng
Đặc điểm Nhóm
LMB
Nhóm không LMB
p
Màu sắc Vàng chanh Vàng đục
Đỏ hồng
70%
6,67%
23,33%
65,6%
4,92%
29,48
0,74
Trung bình nồng độ Protein
56±11,23 46,03
±11,5
0,0002 Trung bình đường 96,57
±30,64
110,73
±43,75
0,077 Trung bình bạch cầu 3216,2
±3373,72
1357,85
±1049,38
0,017
Trung bình bạch cầu đơn nhân
73,45
±13,82
44,82
±23,14
<0,001
Trang 4cho độ nhạy, độ đặc hiệu tốt nhất theo đường
cong ROC
Hình 1: Đường cong ROC
Bảng 5: Kết quả ADA DMB:
LMB Không LMB
P = 0,000
< 31,7 U/L 3 (10%) 59 (96,72%)
≥ 31,7 U/L 27 (90%) 2 (3,28%)
Tổng 30 (100%) 61 (100%)
Nhận xét: 90% BN LMB có ADA DMB ≥ 31,7
U/L so với 3,28% BN không phải LMB, sự khác
biệt có ý nghĩa thống kê
BÀN LUẬN
Tuổi và giới
Bảng 6: So sánh đặc điểm tuổi và giới tính với các
nghiên cứu khác:
Tác giả Số BN Tuổi trung bình Nam/nữ
Chúng tôi 91 45,87 1:2
Võ H Minh Công(25) 48 34,2 1:3
Hồ Xuân Thọ(9) 40 30 1:2
Uzunkoy A(24) 11 39 1:2
Muneef MA(11) 46 46 1:1
Chow KM(5) 115 55 1:1
Tuổi
LMB có thể gặp ở mọi lứa tuổi Theo y văn
và theo nhiều nghiên cứu cho thấy lứa tuổi
LMB thường gặp từ 20-40 tuổi Độ tuổi trung
bình trong nghiên cứu chúng tôi phù hợp với
nghiên cứu của Muneef MA và cs(11), của
Chow KM (5), tuy nhiên tuổi trung bình trong
nghiên cứu chúng tôi lớn hơn so với những
nghiên cứu của các tác giả khác(9,24,25) Bên
cạnh đó, chúng tôi nhận thấy nhóm BN báng bụng do lao xảy ra ở lứa tuổi trẻ hơn nhóm báng không do lao có ý nghĩa thống kê Điều này phù hợp với y văn vì báng không do lao
đa số là do ung thư di căn hay ung thư nguyên phát xảy ra ở những BN lớn tuổi
Giới tính
Trong nghiên cứu chúng tôi, tỉ lệ BN nữ gấp đôi nam Tỉ lệ này tương tự của Hòa Bình- Hữu Lộc(12), Hồ Xuân Thọ và cs(9), Uzunkoy A(24) Trong thời gian gần đây, đa số các nghiên cứu LMB cho thấy tỉ lệ phân bố giữa nam và nữ gần như tương đương nhau(5,11)
CA 12.5
Kháng nguyên CA 12.5 là một chỉ dấu “cổ điển” để chẩn đoán và theo dõi ung thư buồng trứng Tuy nhiên gần đây, người ta nhận thấy
CA 12.5 cũng tăng ở những bệnh lành tính đặc biệt là lao và một số bệnh lý ác tính khác Theo nghiên cứu của chúng tôi, CA 12.5 tăng đáng kể trong những trường hợp LMB Giá trị trung bình của CA 12.5 là: 648,12 ± 413,48 Trong nghiên cứu của Koc S và cs(10) thực hiện trên 1.826 BN nữ, tác giả nhận thấy CA 12.5 tăng trong 90% BN nữ LMB với giá trị trung bình là
565 U/ml Như vậy, giá trị trung bình CA 12.5 trong nghiên cứu chúng tôi tương đương với kết quả của Koc S và cs(10) Tuy nhiên, kết quả CA 12.5 trong nghiên cứu chúng tôi cao hơn nghiên cứu của Bilgin T và cs (2) (CA 12.5: 331 U/ml) và một số nghiên cứu khác Ngoài ra, giá trị CA 12.5 trong nghiên cứu chúng tôi thấp hơn của Ocal PA và cs(14) (CA 12.5: 1070 U/ml) Sự khác biệt này có lẽ do khác nhau về cỡ mẫu trong mỗi nghiên cứu Trong nhiều nghiên cứu đã cho thấy, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê của giá trị
CA 12.5 trước và sau khi điều trị lao, và người ta
sử dụng CA 12.5 như là một công cụ theo dõi đáp ứng với điều trị LMB Chính vì những điều trên, chúng tôi muốn nhấn mạnh một điều cần lưu ý là nên đặt ra chẩn đoán phân biệt LMB với ung thư buồng trứng trong những trường hợp DMB dịch tiết và kèm theo tăng CA 12.5, nhất là trong những nước đang phát triển có tần suất
1 - Specificity
Area under ROC curve = 0.9620
Trang 5lao cao
Đặc điểm DMB
Trong nghiên cứu chúng tôi, nhóm LMB
đều có những đặc tính gợi ý LMB như: đa số
DMB đều có màu vàng chanh (70%), protein
DMB ≥ 25 g/l, bạch cầu đơn nhân chiếm ưu thế
(66,67%) Tuy nhiên, những dấu hiệu này không
đặc trưng cho LMB, như bạch cầu đơn nhân
trong DMB chiếm ưu thế cũng có thể gặp trong
những trường hợp không phải do LMB như:
tràn dịch màng bụng có tăng áp cửa do sử dụng
lợi tiểu hoặc viêm phúc mạc thứ phát có điều trị
kháng sinh, hoặc ung thư màng bụng(18)
PCR lao DMB
Qua khảo sát 30 BN LMB chúng tôi ghi nhận
chỉ có 13,3% PCR lao DMB dương tính Kết quả
của chúng tôi lớn hơn kết quả của Võ Hồng
Minh Công(25) (tỉ lệ PCR lao/DMB dương tính:
8,33%), Schwake và cs(20) (tỉ lệ dương tính: 0%)
Tuy nhiên, kết quả này thấp hơn một số nghiên
cứu khác như: Nguyễn Khánh Trạch và Hồ Nam
Phương(13) là 35,7%, Akin T là 25%(1) Sự khác biệt
này có thể liên quan về mặt kỹ thuật thực hiện
PCR, đoạn DNA được chọn để khuếch đại, hóa
chất sử dụng, cũng như việc lấy mẫu thử DMB
trong nghiên cứu chúng tôi với số lượng tương
đối ít khoảng 10ml mà chúng ta biết rằng trực
khuẩn lao trong DMB rất ít nên độ nhạy thấp
nếu lượng dịch làm xét nghiệm ít Kỹ thuật PCR
lao DMB trong chẩn đoán LMB có nhiều ưu
điểm như sau: không xâm lấn, cho kết quả
nhanh sau 48 giờ, có độ đặc hiệu cao(20,25) Tuy
nhiên, PCR lao DMB trong chẩn đoán LMB trên thực tế còn nhiều vấn đề cần quan tâm như: chi phí PCR lao DMB tương đối cao, xét nghiệm này chỉ được thực hiện tại những trung tâm chuyên khoa do máy móc hiện đại, kỹ thuật thực hiện PCR tương đối phức tạp và quan trọng nhất đó là độ nhạy trong chẩn đoán LMB của xét nghiệm thấp(1,6,13,25) Do đó, chúng tôi nhận thấy PCR lao DMB chưa đủ sức thuyết phục để được ứng dụng rộng rãi trên lâm sàng, nhất là những BN nghi ngờ LMB không có điều kiện để được khám tại những trung tâm chuyên khoa
Nội soi sinh thiết màng bụng
Chúng tôi có 31 BN được nội soi sinh thiết màng bụng, kết quả mô học như sau: 26 BN LMB, 4BN carcinoma di căn màng bụng, 1 BN viêm mạn tính Tuy rằng, nội soi sinh thiết màng bụng là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán LMB, nhưng khi ứng dụng vào lâm sàng chúng tôi thấy có một vài khó khăn như sau: nội soi sinh thiết màng bụng đòi hỏi phải được thực hiện tại một số bệnh viện lớn, cần có sự phối hợp giữa hai chuyên khoa nội và ngoại khoa, hạn chế thực hiện ở một số BN có chống chỉ định của nội soi sinh thiết màng bụng, chi phí
kỹ thuật khá cao, và có rất nhiều BN từ chối thực hiện thủ thuật Chính vì thế, nội soi sinh thiết màng bụng không thể là một thủ thuật thường quy áp dụng cho tất cả BN nghi ngờ báng bụng do lao
Giá trị ngưỡng, độ nhạy, độ chuyên của ADA DMB trong chẩn đoán LMB
Bảng 7: So sánh giá trị ADA DMB trong nghiên cứu chúng tôi với các nghiên cứu khác:
Nghiên cứu Số BN Độ nhạy % Độ chuyên % Điểm cắt (U/L) Tiêu chuẩn ∆ LMB
Trần Thị Khánh Tường(23) 23 92,86 100 95,65 100 16 40 Mô học
Trang 6(Cấy: vi khuẩn lao dương tính Mô học: dựa vào sinh thiết màng bụng phù hợp lao Điều trị thử: đáp ứng hoàn toàn với điều trị lao)
Giá trị ngưỡng, độ nhạy, độ đặc hiệu của
ADA trong nghiên cứu chúng tôi tương đương
với Brant và cs(4), Voigt MD và cs (26), Sathar M và
cs(19), Tarcoveanu E và cs(22) Tuy nhiên, theo
Riqielme A và cs(16) phân tích số liệu của 264 BN
từ 12 nghiên cứu tiền cứu thực hiện tại nhiều
quốc gia đã ghi nhận: với giá trị ngưỡng ADA là
39 U/l cho độ nhạy 100%, độ chuyên 97,2% Như
vậy, có sự khác biệt về giá trị ngưỡng, độ nhạy,
độ chuyên của ADA trong nghiên cứu của
chúng tôi và từ tổng hợp gộp của Riqielme A và
cs(16), hay của Soliman A(21), Ribera E và cs(15) và
của Trần Thị Khánh Tường và cs(23) Nghiên cứu
của chúng tôi và các tác giả trên khác nhau về số
lượng BN, khác nhau về tiêu chuẩn chẩn đoán
LMB trong mỗi nghiên cứu, cũng như khác
nhau về phương pháp xác định ADA: tác giả
Riqielme A, Ribera và cs dùng phương pháp
Giusti để xác định ADA, ngược lại Soliman,
Trần Thị Khánh Tường và nghiên cứu của
chúng tôi dùng phương pháp Non Giusti để xác
định ADA Nguyên lý của phương pháp Giusti
dựa trên việc đo những thay đổi màu sắc được
tạo ra sau khi NH3 hình thành trong quá trình
chuyển hóa của Adenosine Và nguyên lý hoạt
động của phương pháp Non Giusti ngược với
phương pháp Giusti Chính từ những khác biệt
đó đã dẫn đến sự khác nhau về giá trị điểm cắt,
độ nhạy, độ chuyên của ADA trong nghiên cứu
của chúng tôi và của các tác giả đã đề cập ở trên
Bên cạnh đó, chúng tôi ghi nhận khi ADA
≥31,7 U/L, có 02 trường hợp cho kết quả dương
tính giả chiếm tỉ lệ 3,28% đó là 02 BN bị ung thư
dạ dày Kết quả ADA dương tính giả do bệnh lý
ác tính hoặc viêm phúc mạc do vi khuẩn không
do lao đã được ghi nhận trong những nghiên
cứu trước đây Theo Hillebrand DJ và cs(7) thực
hiện nghiên cứu trong tổng số 368 mẫu DMB,
ghi nhận có 13% trường hợp dương tính giả do
K màng bụng và 5,8% nhiễm khuẩn màng bụng
không do lao Kết quả này tương tự như kết quả
trong nghiên cứu của Voight MD và cs(26) và của
Ribera E và cs(15)
KẾT LUẬN
ADA dịch báng là một xét nghiệm không xâm lấn, thời gian trả kết quả nhanh,, chi phí thấp và nhất là có độ nhạy và độ đặc hiệu cao trong chẩn đoán LBM Với giá trị điểm cắt ADA trong nghiên cứu của chúng tôi là 31,7 U/L cho
độ nhạy: 90%, độ đặc hiệu 96,72% Do đó, xét nghiệm ADA dịch màng bụng nên làm thường quy cho tất cả những BN tràn dịch màng bụng dịch tiết ưu thế lympho, nhất là những BN có chống chỉ định của nội sinh sinh thiết màng bụng hoặc những nơi chưa thực hiện được sinh thiết màng bụng
TÀI LIỆU THAM KHẢO
peritonitis”.The Turkish Journal of Gastroenterology, 11, pp:
162-165
tuberculosis with pelvic abdominal mass, ascites ans elevated CA125 mimicking advanced ovarian carcinoma: a series of 10
cases” Int.J Gynecol Cancer,11, pp 290-294
laparoscope away?” Gastroenterology, 113, pp 687-689
Adenosine deaminase determination in the diagnosis of
tuberculous Rev Inst Med Trop Sao Paulo, 37, pp 449-453
associated mortality is high among patients waiting for the
results of Mycobacterial cultures of ascittic fluid samples” Oxfod
Journals medicine clinical infectious disease, 35, pp 409-413
correctional facility inmate” Hosp Physician, pp 35-39
reports of 26 cases, detailing diagnostic and therapeutic
problems” European Journal of Gastroenterology and hapatology,
13, pp 581-585
Trường đại học Y dược Thành Phố Hồ Chí Minh Nhà xuất bản
y học, tr: 267-277
trị tại bệnh viện Nhân Dân Gia Định 1980-1982 Báo cáo khoa học kỹ thuật bệnh viện Nhân Dân Gia Định,tr:87-92
retrospective review of 22 cases” Gynecol, Oncol,103, pp
565-569
“Tuberculosis in the belly: a review of forty six cases involving
the gastrointestinal tract and peritoneum” Scand J
Gastroenterol.36, pp.528-532
cảnh hiện nay của lao màng bụng ở người lớn tại bệnh viện Việt
Trang 7Nam Cu Ba-Hà Nội” Hội nội khoa Việt Nam Tổng hội y học Việt
Nam xuất bản, tập3, tr: 8-11
trị của một số kỹ thuật chẩn đoán trong lao màng bụng” Nội
khoa, tập 2, tr:11-20
patients with ascites” The Turkish Journal of Gastroenterology, 16,
pp.257-261
value of ascites gamma interferon levels in tuberculosis
peritonitis Comparision with Adenosine Deaminase activity”
Tubercle, 71, pp 193-197
Adenosine Deaminase in ascitic fluid for the diagnosis of
tuberculosis peritonitis” A meta-ananlysis J Clin Gastroenterol,
40, pp 705-710
detection of Mycobacteria by BATEC MGIT 460, Lowenstein
Jensen media and direct AFB smear examination” India J med
microbial, 25, pp 383-386
peritonitis: preseting features, diagnostic strategies and
treatment” Aliment Pharmacol Ther, 22, pp 685-700
Adenosine Deaminase activity in patients with HIV and
tuberculosis peritonitis” Eur J Gastroenterol Hepatol, 11, pp.337
tuberculosis with negative polymarese chain reaction results:
report of two cases” Scand J Gastroenterol; 38, pp.221-224
of ascites adenosine deaminase activity and gamma interferon
level in discrimating tuberculous from non-tuberculous ascites” J
Egypt Soc Parasitol, 24, pp 93-105
Tuberculosis in laparoscopic Era” Acta Chir Belg, 109, pp 65-70
đầu giá trị của Adenosine Deaminase trong dịch báng để chẩn
đoán lao màng bụng” Tập san thông tin y học Trường đại học y
khoa Phạm Ngọc Thạch, tập 9, tr: 83-89
tuberculosis: experience from 11 cases and review of the
literature” World J Gastroenterol, 10, pp 3647-3549
hướng dẫn siêu âm trong chẩn đoán lao màng bụng” Luận văn
thạc sĩ y học
of ascites adenosine deaminase in TB peritonitis” Lancet, 8, pp
751-754
Guidelines for national programmes”