Chẩn đoán hình ảnh bệnh lý khớp háng ở trẻ em

Tài liệu có nội dung đề cập về việc chẩn đoán hình ảnh bệnh lý khớp háng ở trẻ em thông qua 4 phần: Tổng quan về bệnh lý khớp háng, chẩn đoán hình ảnh về các bệnh lý đặc trưng, loạn sản khớp háng, viêm bao hạt dịch cấp thoáng qua, hoại tử vô trùng chỏm xương đùi, trượt chỏm xương đùi; và đưa ra kết luận về bệnh.

▫ Viêm bao hoạt dịch cấp thoáng qua

▫ Hoại tử vô trùng chỏm xương đùi

▫ Trượt chỏm xương đùi

• Kết luận

▫ Viêm bao hoạt dịch cấp thoáng qua

▫ Hoại tử vô trùng chỏm xương đùi

▫ Trượt chỏm xương đùi

hinhanhykhoa.com

Tổng quan

Viêm bao hoạt dịch

Trượt chỏm x đùi

Viêm khớp nhiễm trùng – chấn thương - u bướu

Các bệnh lý đặc trưng

• Loạn sản phát triển khớp háng

• Viêm bao hoạt dịch cấp thoáng qua

• Hoại tử vô trùng chỏm xương đùi

• Trượt chỏm xương đùi

LOẠN SẢN KHỚP HÁNG

• “Trật khớp háng bẩm sinh”

• Developmental dysplasia of the hip / dysplasie de hanche

• Ổ cối kém phát triển  giảm độ bao phủ của ổ cối

 Chưa cốt hóa chỏm xương đùi

 Đã cốt hóa chỏm xương đùi

▫ + Chân ếch : đã cốt hóa

α β

Loạn sản phát triển khớp háng hai bên

Trật khớp háng (T)

Loạn sản phát triển khớp háng (T), không trật

Khung chậu tư thế chân ếch

VIÊM BAO HOẠT DỊCH CẤP THOÁNG QUA

• Trẻ 3 – 10 tuổi Sau nhiễm siêu vi

• Đau khớp háng  gối,

▫ đi khập khiễng xuất hiện đột ngột

▫ Không chấn thương Không sốt

• Bilan nhiễm trùng (-)

• X quang khớp háng: bình thường

• Siêu âm: Tụ dịch bao khớp háng

• Ktra x quang sau 4 – 6 tuần nếu đau kéo dài

HOẠI TỬ VÔ TRÙNG CHỎM XƯƠNG ĐÙI

• Osteochondrose/Osteochondrosis Thiếu máu hoại tử tự giới hạn

nhân cốt hóa đầu xương:

▫ Legg – Perthes – Calvé (LPC): chỏm xương đùi

▫ Köhler : xương ghe bàn chân

▫ Freiberg : đầu xương bàn chân số 2

▫ Panner : nhân cốt hóa lồi cầu ngoài xương cánh tay

▫ Scheuermann : cao nguyên thân sống

…

Hoại tử vô trùng chỏm xương đùi

• Legg –Perthes – Calvé

▫ 3 – 12 tuổi, đỉnh tuổi 4 – 6 tuổi

▫ Nam/nữ: 5/1

▫ 15 – 20% hai bên, không đối xứng, không cùng lúc

▫ Yếu tố kinh tế

• Bốn giai đoạn: 2 – 4 năm:

▫ Gđoạn 1: thiếu máu – hoại tử: 6 – 12 tháng

▫ Gđoạn 2: vỡ chỏm xương đùi, 12 – 17 tháng

▫ Gđoạn 3: tái tạo chỏm xương đùi: 6 – 24 tháng

Hoại tử vô trùng chỏm xương đùi: CĐHA

• Siêu âm: tụ dịch bao khớp háng

• X quang: khung chậu thẳng và chân ếch

 Ngắn, rộng (coxa magna), xơ xương,

 Nang nhỏ thấu quang

 Bán trật khớp háng

 Biến dạng ổ cối

hinhanhykhoa.com

Giai đoạn tiến triển

Biến dạng di chứng.

Hoại tử vô trùng chỏm xương đùi

• MRI: Có thuốc tương phản , chụp dynamique

▫ Chẩn đoán, xác định giai đoạn bệnh, tiên lương

 GĐoạn thiếu máu:

 Sớm: tín hiệu bình thường, không bắt gado

 Hoại tử: tín hiệu thấp trên T1WI, T2WI, không bắt gado

 Tái tưới máu :

 Tín hiệu không đồng nhất

 Tăng tín hiệu trên T2WI và bắt gado.

 Dynamique: gado sớm cột ngoài  iên lượng tốt

T2WI T1WI

T1WI gado Giai đoạn sớm, thiếu máu, chưa hoại tử Chòm xương đùi (T) không bất thường tín hiệu, nhưng không bắt thuốc tương phản.

T2WI T1WI

T1WI gado Khớp háng (P): gđoạn hoại tử

Khớp háng (T): gđoạn tái tưới máu

Hoại tử vô trùng chỏm xương đùi

• Phân giai đoạn: xác định độ nặng và tiên lương.

▫ Bảng phân độ của Catterall

▫ Bảng phân độ của Salter – Thomson

▫ Bảng phân độ của Herring

• Tiên lương:

▫ Tuổi < 6 tuổi: tốt

▫ Mức độ hoại tử chỏm > 50% xấu

▫ Tổn thương 1/3 ngoài chỏm xương đùi: xấu

▫ Độ bao phủ chỏm xương đùi: bán trật

▫ Tổn thương hành xương

TRƯỢT CHỎM XƯƠNG ĐÙI

• Trẻ > 10 tuổi Nam / nữ : 2- 4

• Gãy sụn tiếp hợp, chỏm xương đùi trượt

vào trong và ra sau

• Béo phì

• Yếu tố nội tiết giai đoạn dậy thì

• Yếu tố nội tiết giai đoạn dậy thì

• Yếu tố mạch máu, di truyền, chuyển hóa

• Nguy cơ hai bên: 20%

Trượt chỏm xương đùi

▫ Trượt cấp: chấn thương

▫ Trượt mãn

▫ X quang : khung chậu thẳng, khớp háng nghiêng (+++).

▫ Siêu âm:Trượt mãn: dịch trong bao khớp  nguy cơ trượt cấp

▫ CT:

▫ MRI: khi nghi ngờ có hoại tử chỏm trước phẫu thuật

2

3 4

(1) Đường klein

(2) Chiều cao tối đa chỏm xương đùi

(3) Đường tiếp tuyến với chỏm xương đùi (4) Khoảng cách từ (3) tới sụn tiếp hợp

Bình thường Trượt chỏm xương đùi

hinhanhykhoa.com

Nguy cơ trượt hai bên: 20%

Trượt cấp

HỘI NGHỊ ĐIỆN QUANG VÀ Y HỌC HẠT NHÂN VIỆT NAM LẦN 20

HÀ NỘI 16-18/08/2018