Nghiên cứu được tiến hành với mục tiêu nhằm xác định mối liên quan giữa mức độ phì đại của VA và viêm xoang hàm ở trẻ em. Mời các bạn cùng tham khảo bài viết để nắm rõ nội dung chi tiết của đề tài nghiên cứu này.
Trang 1MỐI LIÊN QUAN GIỮA MỨC ĐỘ PHÌ ĐẠI CỦA VA
VÀ VIÊM XOANG HÀM TRÊN X-QUANG Ở TRẺ EM
Nguyễn Trương Khương*, Phạm Kiên Hữu**, ĐặngHoàng Sơn*
TÓM TẮT
Mục tiêu: Xác định mối liên quan giữa mức độ phì đại của VA và Viêm xoang hàm ở trẻ em
Phương pháp: Cắt ngang mô tả
Kết quả: Trong thời gian 2 tháng từ 01/9/2007 đến 30/10/2007 có 39 trường hợp VA phì đại, trong đó:
độ I: 17%, độ II: 21%, độ III: 62% Tỷ lệ viêm xoang hàm 76% Không có sự liên quan giữa mức độ phì đại của VA và viêm xoang hàm trên X quang Blondeau (kiểm định χ2 Q = 0,39; p = 0,53)
Kết luận: Không có mối liên hệ giữa tình trạng viêm xoang hàm và phân độ quá phát của VA ở trẻ em
trên phim x quang
ABSTRACT
RELATIONS BETWEEN HYPERTROPHYADENOID
AND MAXILLARY SINUSITIS
Nguyen Truong Khuong, Pham Kien Huu, DangHoang Son
* Y Hoc TP Ho Chi Minh * Vol 12 – Supplement of No 1 – 2008: 39 – 41
Objective: Determine whether there have existed any relations between hypertrophyadenoid and
maxillary sinusitis in children
Method: Crossection study
Results: In a two-month period, from 1 st September 2007 to 30 th October 2007, there were 39 cases of hypertrophyadenoid, including 17% of grade I, 21% of grade II and 62% of grade III The percentage of cases with maxillary sinusitis is 76% Blondeau X-rays show no relations between hypertrophyademiod and maxillary sinusitis (χ2 Q = 0.39; p = 0.53)
Conclusion: There are no relations between hypertrophyadenoid and maxillary sinusitis in children in X-ray
ĐẶT VẤN ĐỀ
VA phì đại thường gặp ở trẻ em từ 2 đến 6
tuổi(4) Khi VA quá phát sẽ gây tắc nghẽn đường
thở ra một số biến chứng như viêm đường hô
hấp, viêm tai giữa, viêm mũi xoang Triệu chứng
lâm sàng của viêm VA phì đại và viêm mũi
xoang lẫn lộn rất khó phân biệt Tuy nhiên trên
thực tế có nhiều trường hợp VA quá phát nhưng
không có biểu hiện viêm xoang hàm trên X
quang
Chúng tôi tiến hành nghiên cứu này nhằm
xác định có hay không mối liên quan giữa mức
độ phì đại của VA và viêm xoang hàm trên x
quang để góp phần chẩn đoán và điều trị các
trường hợp VA phì đại và viêm xoang hàm ở trẻ
em hiệu quả hơn
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Phương pháp
Đây là nghiên cứu mô tả cắt ngang được
thực hiện tại khoa Tai Mũi Họng bệnh viên Nhi Đồng I thành phố Hồ Chí Minh từ 01/9/2007 đến 30/10/2007
Đối tượng và cách tiến hành
Tất cả các bệnh nhi lớn hơn 3 tuổi đến khám tại khoa Tai Mũi Họng bệnh viện Nhi Đồng 1 qua thăm khám được xác định có VA phì đại và được phân độ theo tiêu chuẩn(1,2,3):
* BV Nhi đồng I, Tp HCM
** Bộ môn TMH ĐH YD Tp HCM
Trang 2- Độ I: tỷ số A/N nhỏ hơn 0,575
- Độ II: tỷ số A/N từ 0,575 đến nhỏ hơn 0,8
- Độ III: tỷ số A/N lớn hơn hoặc bằng 0,8
A: số đo của khối VA, N: số đo khoảng họng
mũi Trong đó: A là khoảng cách từ A’ cho tới
đường B với: A’ là điểm lồi nhất dọc theo bờ
dưới của bóng VA
Đường B: được vẻ dọc theo bờ thẳng của bờ
trước mỏm nền xương chẩm
Khoảng A sẽ được đo lường theo đường
thẳng góc chiếu từ A’ xuống đường B
Hình 1: Xác định khoảng A
Hình 2: Xác định khoảng N
N là khoảng cách giữa C’ và D’ với:
C’ là điểm ở bờ sau trên khẩu cái cứng
D’ là điểm trước dưới của khớp bướm và
mỏm nền xương chẩm
Sau đó các bệnh nhi này được thêm x quang
Blondeau để xác định có hay không hình ảnh
mờ hoặc dày niêm mạc xoang hàm
Sau đó số liệu sẽ được thu thập và xử lý
thông kê
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
Bảng 1: Đặc điểm dân số của mẫu nghiên cứu (n=39)
Đặ c đ i ể m Trung bình ± độ l ch chu ẩ n
ho ặ c T ầ n xu ấ t (%)
23 (59)
16 (41)
Phân độ
VA*
Độ I
Độ II
Độ III
5 (17)
6 (21)
18 (62)
Viêm xoang**
Có
Không
29 (76)
9 (24)
* với n = 29 ** với n = 38
Qua 39 trường hợp trên, chúng tôi nhận thấy độ tuổi trung bình trong nhóm nghiên cứu là 4,2 tuổi, trong đó khoảng 60% là bệnh nhi nam Số trường hợp VA độ III là 18 ca (chiếm tỷ lệ 62%), còn lại là tỷ
lệ VA độ I và độ II lần lượt là 17% và 21%
Tuy nhiên chỉ có ¾ trường hợp (chiếm 76%)
có ghi nhận tình trạng viêm xoang trên hình ảnh
mờ xoang ở phim X-quang Blondeau
Độ tuổi trung bình của các bệnh nhi có VA quá phát nằm trong khoảng từ 2 đến 6 tuổi(4) Tuy nhiên các bệnh nhi ở độ tuổi nhỏ hơn 3 lại
có kích thước xoang hàm rất bé không thể quan sát trên X-quang Blondeau nên trong nghiên cứu chúng tôi chỉ chọn những bệnh nhi có VA phì đại từ 3 tuổi trở lên
Khi VA phì đại, viêm nhiễm thường kéo theo tình trạng viêm mũi xoang ở các mức độ khác nhau Để quan sát được các dấu hiệu viêm xoang hàm thật sự trên X-quang Blondeau, bệnh nhi phải có một diễn tiến viêm mũi xoang lâu dài Tuy nhiên độ đặc hiệu của X-quang Blondeau để chuẩn đoán viêm xoang hàm ở trẻ
em cũng còn hạn chế Điều này làm cho việc diễn dịch kết quả có giá trị tương đối
Bảng 2: Mối liên quan giữa mức độ quá phát VA và
sự hiện diện của viêm xoang
Độ I –II Độ III T ng
Kiểm định χ2 Q = 0,39; p = 0,53
Trang 3Chúngt tôi ghi nhận không có mối liên hệ giữa sự hiện diện của tình trạng viêm xoang và phân độ quá phát VA (p = 0,53) Điều này có thể
do cỡ mẫu trong nghiên cứu của chúng tôi nhỏ Theo lý thuyết khi có sự tắt nghẽn dẫn lưu của mũi xoang và bội nhiễm sẽ dẫn đến viêm xoang Tuy nhiên trong thực tế không phải lúc nào VA phì đại cũng gây viêm xoang (trong nghiên cứu này chỉ chiếm 76% viêm xoang trên
VA phì đại) có thể do chưa có sự viêm nhiễm hoặc có sự viêm nhiễm nhưng không đủ để dẫn đến tình trạng viêm mũi xoang Nhưng cũng có thể là VA phì đại và viêm mũi xoang là 2 bệnh lý không có liên quan với nhau nhưng thường xuất hiện cùng một lúc ở trẻ em và đếu là hậu quả của viêm đường hô hấp trên Việc tiếp tục nghiên cứu với cỡ mẫu lớn hơn sẽ làm sáng tỏ mối liên quan giữa mức độ của VA phì đại và viêm xoang hàm trên X-quang
KẾT LUẬN
Trong nghiên cứu này, chúng tôi không tìm thấy mối liên quan nào giữa mức độ phì đại của
VA và tình trạng viêm xoang hàm ở trẻ em trên phim X quang Tuy nhiên điều này cần được tiếp tục làm sáng tỏ với những nghiên cứu có cỡ mẫu lớn hơn
TÀI LIỆU THAM KHẢO
the nasopharyngeal in healthy children from the Madrid area – An Esp Pedia, p 571 – 576
adenoidal size in children: Adenoidal – Nasopharyngeal ratio, Am J Roentgenol, p 401-404
trẻ em qua phi X-quang sọ nghiêng - Luận án chuyên khoa
II chuyên ngành Tai Mũi Họng
nạo VA – Tai Mũi Họng, Tập 1, trang 236 – 245