Bài giảng Gãy xương tầng giữa mặt - BS. Minh Phúc trình bày cấu tạo xương tầng giữa mặt. Phân loại gãy xương như gãy một phần và gãy toàn bộ, gãy dọc và gãy ngang cùng các dấu hiệu lâm sàng.
Trang 1Gãy x ươ ng t ng gi a m t ầ ữ ặ
BSNT Minh
Phúc
Trang 2Kh i xố ương t ng gi a c a m t đầ ữ ủ ặ ượ ấ ạc c u t o nên b i 13 ở
xương đ i x ng t ng đôi m t (2 xố ứ ừ ộ ương hàm trên, 2
xương xoăn dưới; 2 xương gò má, 2 xương kh u cái; 2 ẩ
xương mũi, 1 xương lá mía và 2 xương l ). Trong đó ệ
xương hàm trên và xương gò má là xương to và c b n.ơ ả
Trang 3Phân lo i gãy x ạ ươ ng
a) Gãy m t ph n: gãy x ng răng, gãy m m lên, ộ ầ ươ ổ ỏ gãy b dờ ướ ươi x ng m t, góc trong m t, lún h ổ ắ ắ ố nanh, gãy m m và vòm kh u cái.ỏ ẩ
b) Gãy toàn b : có hai lo i, gãy d c và gãy ngang.ộ ạ ọ
Trang 4Gãy d c ọ
Gãy d c ọ
Lannelogue: đường gãy gi a, tách r i hai xở ữ ờ ương hàm trên, t o k h gi a hai răng c a gi a, niêm m c kh u cái ạ ẽ ở ữ ử ữ ạ ẩ
b rách.ị
Richet: gãy d c m t bên qua răng c a bên ho c răng ọ ộ ử ặ
nanh
Bassereau: ph i h p Lannelogue và Richet chia xố ợ ương hàm trên thành ba đo n.ạ
Huet: đường gãy hình tam giác, đ nh là m u lên XHT, hai ỉ ấ góc là hai răng nanh
Walther: g m ba đồ ường gãy d c, m t gi a, hai đọ ộ ở ữ ường khác qua răng hàm nh th nh t ho c răng hàm nh th ỏ ứ ấ ặ ỏ ứ hai, ph i h p v i m t đố ợ ớ ộ ường gãy ngang (Le Fort I)
Trang 5Gãy ngang Gãy Lefort
Trang 6Do m t l c ch n thộ ự ấ ương
m nh vào vùng môi trên.ạ
Đ ườ ng gãy:
B t đ u ph n dắ ầ ở ấ ướ ối h c mũi, sang c hai bên, đi ả
ngang trên các chóp răng, đi
dưới và cách đường n i hàm ố trên gòmá # 1,5cm. C t ắ
ngang qua l i c xồ ủ ương hàm trên và 1/3 dướ ươi x ng chân
bướm hàm. Bên trong cũng gãy 1/3 dở ướ ươi x ng lá mía hay vách ngăn mũi
Trang 7 B nh nhân choáng nhệ ẹ
Ăn nhai khó, nu t vố ướng vì ph n gãy sa xu ng.ầ ố
M t bi n d ng: môi trên s ng n , b m tím, mi ng ặ ế ạ ư ề ầ ệ
h c a, ch y máu mũi.ở ử ả
Trong mi ng: ngách l i môi , l i má b m tím, có ệ ợ ợ ầ
th th y xu t huy t hình móng ng a vòm mi ng ể ấ ấ ế ự ở ệ sau vài ngày. Khi c n, kh i răng hàm ch m s m, h ắ ố ạ ớ ở
c a.ử
n t gai mũi trẤ ừ ước đ n XHT b nh nhân đau chói.ế ệ
D u Guérin: n sau l i c XHT vùng chân bấ ấ ồ ủ ở ướm hàm b nh nhân đau chói.ệ
L c cung hàm s th y di đ ng toàn b (d u hi u ắ ẽ ấ ộ ộ ấ ệ
"đeo hàm gi ").ả
Trang 8Gãy Lefort II (Gãy tách r i s m t ờ ọ ặ
th p, dấ ướ ươi x ng gò má)
Do l c ch n th ự ấ ươ ng t tr ừ ướ c ra sau
ho c t d ặ ừ ướ i lên trên mà đi m ch m ể ạ vùng răng hay x ng răng hàm
ở ươ ổ
trên.
Đ ườ ng gãy:
Đi qua gi a x ữ ươ ng chính mũi, làm t n ổ
th ươ ng thành trong h c m t, qua ố ắ
x ươ ng l ra ngoài c t b d ệ ắ ờ ướ ố i h c
m t c nh ho c qua l d ắ ạ ặ ỗ ướ ổ ắ ồ i m t, r i
đi d ướ ươ i x ng gò má và đi ra sau qua
l i cũ x ồ ươ ng hàm trên, c t qua 1/3 ắ
gi a x ữ ươ ng chân b ướ m hàm. Bên
trong đ ườ ng c t đi qua gi a x ắ ữ ươ ng vách ngăn mũi. th gãy này cung Ở ể
ti p gò má còn nguyên v n ế ẹ
Trang 9 B nh nhân choáng ệ
Đau d c đ ọ ườ ng gãy g c mũi b d ở ố ờ ướ ố i h c m t, n i ắ ơ
ti p giáp x ế ươ ng gò má. Có th b tê m t do t n th ể ị ặ ổ ươ ng
l d ỗ ướ ổ ắ i m t, ch y máu mũi, nhai v ả ướ ng đau.
X p ph n gi a m t do kh i răng c a lún lên trên và lùi ẹ ầ ữ ặ ố ử
ra sau, b m tím mi d ầ ướ i, ch y n ả ướ c m t do chèn ép ng ắ ố
l mũi ệ
Trong mi ng: sai kh p c n do kh i răng hàm b đ y ệ ớ ắ ố ị ẩ
xu ng d ố ướ i và ra sau nên khi c n, răng hàm ch m s m. ắ ạ ớ Ngách l i vùng răng hàm b m tím, n đau, ngách l i ợ ầ ấ ợ
ti p giáp x ế ươ ng gò má có th có hình b c thang ể ậ
n đau góc trong, b d Ấ ờ ướ ố i h c m t, g c mũi, b d ắ ố ờ ướ i
x ươ ng gò má, l i c XHT ồ ủ
Trang 10Gãy Lefort III (Gãy tách r i s ờ ọ
m t cao trên xặ ương gò má)
Đường gãy ch y theo trán gò má, ạ trán xương hàm và trán mũi, t n ổ
thương vào xoang sàng, bướm, sâu vào sau h c m t. Thố ắ ường đó
là nh ng ch n thữ ấ ương r t n ng, ấ ặ
nh tai n n ô tô, ngã t trên cao ư ạ ừ
xu ng….ố
Đường gãy đi t trán mũi qua ừ ổ
m t ra b ngoài m t, ch y v ắ ờ ổ ắ ạ ề phía sau đ n chân bế ướm, c 2 ả bên đ u v nh v y, thề ỡ ư ậ ương t n ổ này s làm cho kh i xẽ ố ương m t ặ tách ra v i n n s phân ly s ớ ề ọ ọ
m tặ
Trang 11 B nh nhân choáng n ngệ ặ
Đau d c đọ ường gãy kh p mũi trán, trángò má, gò ở ớ mácung ti p, ch y máu mũi, có th ch y d ch não t yế ả ể ả ị ủ
M t phù n , b m tím quanh h c m t (d u "đeo kính ặ ề ầ ố ắ ấ râm"), nhãn c u có th b lõm ho c s p gây song th ầ ể ị ặ ụ ị
Trong mi ng: sai kh p c n kh i răng hàm ch m s m, ệ ớ ắ ố ạ ớ
h vùng răng c a, b m tím vòm mi ng.ở ử ầ ệ
Có th s th y các đ u xể ờ ấ ầ ương di l chệ
Toàn b kh i xộ ố ương m t di đ ng so v i kh i xặ ộ ớ ố ương
s ọ