Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình.” - Để viết đúng cỡ chữ, viết đẹp trớc tiên cần xác định đờ
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm
Luyện viết nối liên kết các chữ cái
A/ Đặt vấn đề :
- Chữ viết có tầm quan trọng đặc biệt đối với việc giao tiếp của con ngời,là công
cụ không thể thiếu đối với tất cả các cấp học Nhất là trong thời đại ngày nay nền văn hoá của đất nớc ngày càng phát triển, việc rèn viết đúng, viết đẹp là một công việc hết sức cần thiết đối với ngời thầy Là một giáo viên tiểu học tôi thấy chữ viết của thầy cô có ảnh hởng rất lớn đến việc rèn các em viết đúng mẫu và viết đẹp Nếu giáo viên viết đúng, viết đẹp các em sẽ học tập và rèn luyện theo bởi thầy cô luôn luôn là tấm gơng sáng cho học sinh noi theo Nếu viết đúng cỡ chữ, viết rõ ràng, viết với tốc độ nhanh thì học sinh có điều kiện ghi chép bài học tốt, nhờ vậy kết quả học tập sẽ cao hơn Viết xấu, tốc độ chậm sẽ ảnh hởng không nhỏ đến chất lợng học tập
- Viết đúng, viết đẹp góp phần rèn cho các em những phẩm chất tốt đẹp nh tính cẩn thận, tỷ mỷ, tính kỷ luật và tính thẩm mỹ Cố Thủ tớng Phạm Văn Đồng
đã nói : “Chữ viết cũng là biểu hiện của nết ngời Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình.”
- Để viết đúng cỡ chữ, viết đẹp trớc tiên cần xác định đờng kẻ, dòng kẻ, toạ độ viết chữ, tên gọi các nét chữ, cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh, dấu phụ, và cách liên kết nét chữ, liên kết nét tạo tiếng ghi chữ từ đó có biểu tợng về hình dáng,
độ cao, sự cân đối, tính thẩm mỹ của chữ viết
- Khi viết tôi đã chú ý rèn kỹ năng viết các chữ từ đơn giản đến phức tạp
Đồng thời tôi đã xác định khoảng cách, vị trí, cỡ chữ trên vở kẻ ô ly để hình thành kỹ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và viết nhanh viết đẹp, ngoài ra tôi còn thờng xuyên chú ý đến t thế ngồi viết, cách cầm bút, để vở Khi viết bảng tôi chú ý đến t thế đứng viết, cách cầm phấn
- - Mặc dù tôi đã chú ý đến t thế ngồi ( hoặc đứng), cách cầm bút (hoặc cầm phấn) để viết nhng nếu không chú ý đến kỹ thuật viết nối các chữ cái với nhau thì chữ viết vẫn cha đẹp , tốc độ viết chậm Qua thực tế luyện viết trên bảng và viết trên giấy tôi thấy cần chú ý đến kỹ thuật viết, đặc biệt là kỹ thuật viết nối
Trang 2liên kết các chữ cái để tạo thành tiếng Chính vì vậy tôi đã vận dụng cách viết này vào việc rèn chữ nên chữ viết của tôi đã đẹp hơn, mềm mại hơn, tốc độ viết nhanh hơn
- Từ những lý do nêu trên, bản than tôi mạnh dạn lựa chọn và nghiên cứu đề tài:
“ Rèn kỹ năng viết nối liên kết các chữ cái”
Thông qua đề tài này, tôi rất mong đợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo cùng bạn bè đồng nghiệp để đề tài của tôi đợc hoàn thiện hơn
B/ Giải quyết vấn đề:
1- Kỹ THUậT VIếT NốI LIÊN KếT CáC CHữ CáI:
- Khi viết một chữ ( Ghi vần, ghi tiếng) gồm từ hai chữ cái nối lại với nhau, để
đảm bảo tốc độ viết, ngời ta không thể viết rời từng chữ cái mà phải di chuyển bút đa nét chữ liên tục theo kỹ thuật viết liền mạch Viết xong chữ cái đứng trớc, viết tiếp chữ cái đứng sau ( Không nhấc bút khi viết) Thực tiễn viết chữ ghi tiếng trong tiếng Việt có thể xảy ra các trờng hợp viết liên kết nh sau:
a- Trờng hợp viết nối thuận lợi:
Đây là trờng hợp các chữ cái đứng trớc và đứng sau đều có nét liên kết ( gọi là liên kết hai đầu) Khi viết tôi chỉ cần đa tiếp nét bút từ điểm dừng bút của chữ cái
đứng trớc nối sang điểm đặt bút của chữ cái đứng sau một cách thuận lợi theo h-ớng dịch chuyển nét bút từ trái sang phải
Ví dụ :
a nối với n tạo thành vần an
x nối với inh tạo thành tiếng xinh
ở loại liên kết này có thể xảy ra hai kiểu:
* Kiểu 1: Liên kết trong nội bộ vần
+ Vần không có âm đệm: am ; ai ; ân…Khi viết các kiểu vần này cần lKhi viết các kiểu vần này cần lu
ý điều tiết khoảng cách giữa chữ cái ghi âm chính và chữ cái ghi âm cuối sao cho không hẹp quá hoặc không rộng quá
+ Nét nối của chữ cái đứng sau là nét nhọn đầu trong các chữ u; i; y…
Trang 3nét nối tròn đầu trong các chữ n ; m Với các nét chữ nhọn đầu, việc thực hiện liên kết với các nét kết thúc của các chữ cái đứng trớc đơn giản hơn
Ví dụ :
a nối với t tạo thành at
Với các nét tròn đầu, việc thực hiện liên kết phức tạp hơn Cần điều chỉnh nét kết thúc của chữ cái đứng trớc sao cho điểm gặp gỡ với điểm đặt bút của nét chữ đi sau phải tự nhiên không có nét gãy
Ví dụ :
e nối với n tạo thành en
+ Vần có âm đệm bằng chữ cái u Đây là trờng hợp chữ cái ghi âm
đệm là âm u, chữ cái ghi âm chính là y , ê Việc thực hiện liên kết giữa u với y khác với u với ê vì điểm đầu của ê thấp hơn y
Ví dụ 1 :
u nối với y tạo thành uy .Trờng hợp này cần điều chỉnh điểm dừng bút của chữ cái u cao lên, điểm bắt đầu của chữ cái y thấp xuống để việc nối tự nhiên
Ví dụ 2 :
u nối với ê tạo thành uê Trờng hợp này cần điều chỉnh điểm dừng bút của chữ cái ê đi sau thấp hơn một chút và kéo dài nét kết thúc của chữ cái
đứng trớc cao hơn một chút
* Kiểu 2 : Liên kết phụ âm đầu với vần:
+ Liên kết ở các tiếng không có âm đệm: Liên kết này xảy ra giữa các phụ âm đầu có nét liên kết sau ( b ; d ; v…Khi viết các kiểu vần này cần l) Khi viết cần lu ý hai trờng hợp
1- Điều chỉnh điểm dừng của chữ cái ghi phụ âm đầu lên cao hơn một chút để
nối với điểm bắt đầu của chữ cái ghi âm chính
Ví dụ :
Trang 4t nối với in tạo thành tin
đ nối với ung tạo thành đung thêm thanh / tạo thành đúng
2- Điều chỉnh điểm dừng của chữ cái ghi phụ âm đầu xuống thấp hơn một chút
để nối với điểm bắt đầu của chữ cái ghi âm chính
Ví dụ :
b nối với i tạo thành bi
v nối với e tạo thành ve
+ Liên kết ở các tiếng có âm đệm ( âm đầu vần); Liên kết này xảy ra giữa các chữ cái ghi âm đầu b ; v ; c với chữ cái ghi âm đệm u Khi viết cần điều chỉnh điểm dừng của chữ cái ghi âm đầu lên cao để nối với điểm bắt đầu của u thành một nét liền
Ví dụ:
t nối với uân tạo tành tuân
b- Trờng hợp viết nối không thuận lợi :
Trong việc viết chữ ghi âm tiếng Việt còn có nhiều trờng hợp viêt không thuận lợi Đó là những trờng hợp nối các chữ cái mà ở vị trí liên kết không thể viết các nét nối từ nét cuối của chữ cái đứng trớc với điểm bắt đầu của chữ cái đứng sau
Ví dụ : na ; oa ; ao…Khi viết các kiểu vần này cần l
* Tr ờng hợp liên kết một đầu:
+ Chữ cái đứng trớc có liên kết, chữ cái thứ hai không có liên kết
Ví dụ : lo ; ra
Điểm liên kết sẽ là điểm kết thúc của chữ cái thứ nhất trong vần hoặc trong tiếng
Ví dụ :
-Trong vần : u ghép với ân tạo thành uân
- Trong tiếng: t ghép với oan tạo thành toan
Trờng hợp này, khi viết đến điểm dừng bút của chữ cái đứng trớc, cần
“ lia bút ” đến điểm bắt đầu của chữ cái đứng sau rồi viết sao cho nét cong trái chạm vào điểm dừng bút của chữ cái đứng trớc
+ Chữ cái đứng trớc không có nét liên kết, chữ cái đứng sau có nét liên kết Trong trờng hợp này, khi viết đến điểm dừng bút của chữ cái đứng trớc, thì
“ lia bút ’’ đến điểm bắt đầu của chữ cái đứng sau Khi viết xong chữ cái
Trang 5đứng trớc, từ điểm dừng bút rê bút trên vở tạo nét liên kết phụ và viết tiếp theo quy trình viết liền mạch
Ví dụ :
Bình ; quý
* Trờng hợp không có liên kết
Trờng hợp này cả hai chữ cái đứng cạnh nhau đều không có nét liên kết, khi viết phải tạo thêm nét liên kết phụ nh trờng hợp liên kết một đầu (Liên kết giữa các chữ cái đứng trớc không có liên kết, chữ cái đứng sau có liên kết)
Điểm đặc biệt ở đây là khó viết nét liên kết phụ Do đó cần xác định điểm nối ở chữ cái đứng sau sao cho nét liên kết phụ nối từ điểm dừng bút của chữ cái đứng trớc chạm đúng vào điểm bắt đầu của chữ cái đứng sau
Ví dụ :
sạch
Trờng hợp này, điểm dừng bút của chữ cái đứng trớc cách xa và không thuận chiều với điểm đặt bút của chữ cái đứng sau, ta phải sử dụng kỹ thuật “ lia bút” để đảm bảo viết liền mạch Quá trình này cũng đợc thực hiện bằng cách
điều tiết hình dáng của phần cuối nét của chữ cái đứng trớc và phần nét của chữ cái đứng sau sao mcho phù hợp với chiều hớng của quy trình viết Đây
là trờng hợp xảy ra giữa một số chữ hoa đứng trớc không có nét liên kết và chữ cái thờng đứng sau không có nét liên kết
Ví dụ : D ; Đ ; V ; I
Sau khi viết xong chữ cái viết hoa, cần tạo một nét phụ ( / ) ở trớc chữ cái thờng đứng sau ( phía tr ớc nét cong trái nh : o ; a…Khi viết các kiểu vần này cần l) Điểm
đặt bút của nét phụ nằm trên đ ờng kẻ ngang, thẳng hàng dọc với vị trí ngoài cùng của nét cuối chữ hoa Sau đó viết nét thẳng hất lên,
“ lia bút” về điểm đặt bút của chữ cái đứng sau:
Ví dụ :
Đống Đa
Khi viết từ này, ta viết nối liên kết liền mạch các chữ cái Viết liền mạch không chỉ làm cho tốc độ viết đ ợc nâng lên mà còn đảm bảo tính cân đối và yêu cầu thẩm mỹ của chữ viết
Trang 62- t thếviết:
a- T thế ngồi viết :
Khi ngồi viết, phải ngồi ngay ngắn, lng thẳng, không tỳ ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cúi, hai mắt cách mặt vở từ 25 cm đến 30 cm Cánh tay trái đặt trên mằt bàn bên trái
vở, bàn tay trái tỳ vào mép vở giữ vở không xê dịch khi viết Cánh tay phải cũng ở trên mặt bàn Với cách để tay nh vậy, khi viết, bàn tay và cánh tay phải có thể dịch chuyển thuận lợi từ trái sang phải dễ dàng
b- T thế viết bảng:
Khi viết bảng, ta phải chú ý đứng nghiêng ngời về bên trái Tay phải hớng về bảng c- Cách cầm bút, cầm phấn:
- Cách cầm bút: Khi viết ta cầm bút và điều khiển bút bằng ba ngón tay ( ngón trỏ, ngón cái, ngón giữa) của bàn tay phải Đầu ngón tay trỏ đặt ở phía trên, đầu ngón tay giữa bên trái, phía bên phải của đầu bút tựa vào cạnh đối đầu ngón tay giữa Ba
điểm tựa này giữ bút và điều khiển ngòi bút dịch chuyển linh hoạt Ngoài ra, động tác viết cần có sự phối hợp cử động của cổ tay, khuỷu tay và cánh tay
- Cách cầm phấn: Khi viết bảng ta cầm phấn nh cách cầm bút
d- Cách để vở: Vở viết cần đặt nghiêng so với mép bàn một góc khoảng 300
(nghiêng về bên phải) vì chiều thuận của vận động tay khi viết chữ Việt là vận động
từ trái sang phải
C- Kết quả và bài học kinh nghiệm:
1- Kết quả đạt đợc:
Qua việc vận dụng cahc viết nối liên kết các chữ cái để tạo chữ ghi tiếng tôi thấy: Chữ viết của tôi đẹp lên rất nhiều, tốc độ viết nhanh hơn, đúng mẫu chữ, đúng cỡ chữ, chữ viết vừa đẹp vừa mềm mại Trong thời gian qua tôi đã vận động bạn bè
đồng nghiệp cùng áp dụng các biện pháp rèn kỹ năng viết nối liên kết các chữ cái, chữ viết của giáo viên trờng tôi có nhiều tiến bộ Đặc biệt tôi đã áp dụng biện pháp rèn kỹ năng này vào việc rèn chữ cho học sinh lớp tôi, kết quả nhiều em viết đúng cỡ chữ, viết đều và đẹp, chữ viết mềm mại, tốc độ viết nhanh tạo điều kiện cho các em học tốt các môn học khác
2- Bài học kinh nghiệm:
Muốn viết nối liên kết các chữ cái để tạo chữ ghi tiếng, ngời viết cần:
- Nắm đợc kỹ thuật viết liên kết các chữ cái đối với trờng hợp viết nối thuận lợi
và trờng hợp viết nối không thuận lợi
Trang 7- Chuẩn bị tốt t thế viết.
Trên đây là một số biện pháp rèn kỹ năng viết liên kết các chữ cái đã đợc tôi
áp dụng có hiệu quả Tuy nhiên trong khuôn khổ hạn hẹp, sáng kiến của tôi
còn hạn chế, rất mong đợc sự góp ý của bạn bè đồng nghiệp
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Trực Đại, ngày 25 tháng 10 năm 2007
Ngời viết
Đỗ Thị Phơng