RFA ung thư gan nguyên phát chỉ định và kĩ thuật - Dr. Ngô Lê Lâm

Việt Nam vấn đề ung thư gan nguyên phát, hướng dẫn điều trị theo barcelona clinic liver cancer, nguyên lý của RFA, nguyên tắc chung của RFA, các loại thiết bị RFA, kỹ thuật (RFA u gan dưới hướng dẫn siêu âm b-mode, RFA dưới hướng dẫn siêu âm), một số biến đổi kĩ thuật trong RFA u gan nguyên phát (no touch technique, kiểm tra lại bằng clvt, RFA – một số hạn chế) là những nội dung tài liệu trình bày.

RFA UNG THƯ GAN NGUYÊN PHÁT

CHỈ ĐỊNH VÀ KĨ THUẬT

DR Ngô Lê Lâm

BV Bạch Mai

VIỆT NAM VẤN ĐỀ UNG THƯ GAN NGUYÊN PHÁT

• Là nguyên nhân gây chết hàng

đầu đối với nam và thứ 2 đối

với nữ

• Chủ yếu do viêm gan B: 2005

khoảng 8,4 triệu dân mắc, có

thể giảm xuống 8 triệu 2025

• Nhưng con số HCC tiếp tục

tăng từ 9400 (1990) lên đến

25000 ( 2025)

Khoa u gan – BV Chợ rẫy HCM

HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ THEO BCLC

Forner A, Llovet JM, Bruix J Lancet 2012 Mar 31;379(9822):1245-55

Phá huỷ khối u tại chỗ có hiệu quả gần 100% với HCC < 2cm và thời gian sống thêm

hầu như tương đương cắt gan

PT chỉ đặt ra khi thất bại hoặc chống chỉ định

của điều trị hủy u tại chỗ

HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ THEO BCLC

Safety margin: 5-10mmNGUYÊN LÝ CỦA RFA

• Hiệu ứng tản nhiệt

“heat sink effect”

Lựa chọn khối u có kích thước phù hợp

RFA u gan dưới hướng dẫn của các phương tiện chẩn đoán hình ảnh:

• Lên kế hoạch,

• Nhắm trúng mục tiêu,

• Giám sát, theo dõi trong quá trình RFA,

• Đánh giá ngay sau RFA.

Theo dõi sau RFA:

• Thành công về hiệu quả điều trị và kĩ thuật,

• Theo dõi và kết quả.

NGUYÊN TẮC CHUNG CỦA RFA

CÁC LOẠI THIẾT BỊ RFA

KỸ THUẬT

RFA U GAN DƯỚI HƯỚNG DẪN

SIÊU ÂM B - MODE

U GAN VỊ TRÍ HPT V

KT ~15mm

RFA DƯỚI HƯỚNG DẪN SIÊU ÂM

U gan HCC vị trí HPT V

(13x18mm)

RFA DƯỚI HƯỚNG DẪN SIÊU ÂM

MỘT SỐ BIẾN ĐỔI KĨ THUẬT TRONG

RFA U GAN NGUYÊN PHÁT

«NO TOUCH» TECHNIQUE

Artery phase Delay phase

Diffusion weighted Subtraction MR

Khối u gan vị trí HPT VIII tính chất HCC

«NO TOUCH» TECHNIQUE

Cắt ngang Gan bình thường

- Đường chọc

“không chạm” – đốt

khối u từ ngoài vào

«NO TOUCH» TECHNIQUE

«NO TOUCH» TECHNIQUE

Trước RFA

Đốt hình chêm

RFA BẰNG NHIỀU KIM

Chọc kim dưới hướng dẫn siêu âm

RFA BẰNG NHIỀU KIM

KIỂM TRA LẠI BẰNG CLVT

CHỤP CLVT KIỂM TRA SAU RFA

Các khối u gan ở “High-risk locations”

• Dưới bao gan, sát vòm hoành (hạn chế tầm nhìn …)

• Gần cấu trúc ống tiêu hóa (đại tràng, dạ dày)

• Cạnh túi mật, đường mật

• Cạnh tĩnh mạch cửa

Biến chứng khi thực hiện điều trị RFA cho u khối ở risk locations”

“High-• Bỏng – thủng đại tràng → Viêm phúc mạc

• Viêm – thủng túi mật → Viêm phúc mạc mật

• Tràn khí – tràn máu màng phổi

RFA – MỘT SỐ HẠN CHẾ

Khối u gan cạnhđại tràng

Khối u gan vị trísát vòm hoành

RFA – MỘT SỐ HẠN CHẾ

• Khối u gan sát vòm hoành →Bơm dịch khoang màng

phổi phải → Kiểm soát tốt hơn tổn thương dưới siêu

âm.

• Khối u gan sát với cấu trúc ống tiêu hóa → Bơm dịch

ổ bụng → Bảo vệ an toàn trong khi làm RFA.

BIẾN ĐỔI KỸ THUẬT RFA

Màng phổi Ổ bụng

KỸ THUẬT CHỌC BƠM DỊCH Ổ BỤNG, MÀNG PHỔI

BƠM DỊCH MÀNG PHỔI

Cơ hoành

Đường tiếp cận khoang màng phổi

Bơm dịch khoang màng phổi

BƠM DỊCH MÀNG PHỔI

Khối u vị trí sát vòm hoành, hạn chế quan sát trên siêu âm

BƠM DỊCH MÀNG PHỔI

Tiến hành bơm 1000ml dịch Glucose 5% vào khoang màng phổi phải

BƠM DỊCH MÀNG PHỔI

Sau RFA 01 tháng

Sau RFA 03 tháng

BƠM DỊCH MÀNG PHỔI

Đại tràng

Khối u gan HPT VI sát đại tràng phải

Tiến hành bơm dịch ổ bụng và RFA khối u gan phải

BƠM DỊCH Ổ BỤNG

Sau 01 tháng

Sau 03 tháng

BƠM DỊCH Ổ BỤNG

Heat sink effect

Đốt sóng cao tần u gan có phối hợp với nút tắc tĩnh mạch cửa

A: khối u gan nằm cạnh nhánh tĩnh mạch cửa

B: nút tắc tĩnh mạch cửa bằng Histoacryl C: chụp kiểm tra lại sau RFA

NÚT TẮC (HOẶC GÂY TẮC TẠM THỜI) NHÁNH TĨNH MẠCH CỬA/TĨNH MẠCH GAN

CÁM ƠN!