Bài giảng Thuốc điều trị hen - ThS.DS Mạnh Trường Lâm

Bài giảng Thuốc điều trị hen với mục tiêu nêu được cơ chế và tác dụng của các nhóm thuốc thường dùng trong điều trị HPQ, liệt kê được các biện pháp điều trị hỗ trợ hen bằng thuốc và không dùng thuốc.

THUỐC ĐIỀU TRỊ HEN

Ths.Ds Mạnh Trường Lâm

Chuyên ngành Dược lý_dược lâm sàng

Đối tượng: Dược liên thông

Thời gian: 2 tiếtEmail: thstruonglam@gmail.com

Cell Phone: 09180796232

Mục Tiêu

• Nêu được cơ chế và tác dụng của các nhóm thuốc thường

dùng trong điều trị HPQ

• Liệt kê được các biện pháp

điều trị hỗ trợ hen bằng thuốc

và không dùng thuốc.

Hoạt động hô hấp

HEN PHẾ QUẢN (SUYỄN)

Định nghĩa :

- Trạng thái lâm sàng của

sự pứ cao độ ở PQ do

nhiều kích thích khác

nhau, biểu hiện đặc trưng

là cơn khó thở với tiếng

cò cử hậu quả của co thắt

cơ trơn PQ & làm phù nề

niêm mạc PQ và tăng tiết

dịch nhày PQ

HEN PHẾ QUẢN (SUYỄN)

NGUYÊN NHÂN HPQ

Dị ứng khi tiếp xúc với 1

dị nguyên, gây mẫn

cảm,đặc biệt với người có

cơ địa dị ứng (mề đay,viêm

mũi…) Bụi nhà, lông thú,

PHÂN ĐỘ HEN PHẾ QUẢN

• Hiện nay phân

độ bệnh hen

phế quản trên nền tảng là

mức độ điều trị yêu cầu để

kiểm soát bệnh một cách tối đa (theo GINA

201 6)

MỤC TIÊU ĐIỀU TRỊ

THUỐC ĐIỀU TRỊ HPQ

Giãn phế quản :

- Thuốc kích thích beta – adrenergic

- Thuốc giãn PQ theo cơ chế kháng cholinergic

- Thuốc giãn PQ nhóm Xanthin

THUỐC KÍCH THÍCH BETA

-ANDRENERGIC

Các chất kích thích chọn lọc Receptor ß2 adrenergic.

- Ít t/d phụ hơn so với thuốc (+) ß không chọn lọc, ít ảnh hưởng trên tim.

- Sử dụng ở dạng khí dung.

- Đáp ứng với cơn hen từ nhẹ đến vừa

THUỐC KÍCH THÍCH Receptor ß2 adrenergic TD NGẮN

THUỐC KÍCH THÍCH Receptor ß2 adrenergic TD NGẮN

THUỐC KÍCH THÍCH Receptor ß2 adrenergic TD NGẮN

THUỐC KÍCH THÍCH Receptor ß2 adrenergic TD NGẮN

THUỐC KÍCH THÍCH Receptor ß2 adrenergic TD KÉO DÀI

THUỐC KÍCH THÍCH Receptor ß2 adrenergic TD KÉO DÀI

Cơ chế : kích thích ß2 làm giãn cơ trơn phế quản

THUỐC KÍCH THÍCH Receptor ß2 adrenergic

THUỐC KÍCH THÍCH Receptor ß2 adrenergic

- Tùy theo mức độ của bệnh: dạng xông hít, dạng uống…

THUỐC KÍCH THÍCH Receptor ß2 adrenergic

Loại tác dụng dài:

- Dùng đường hít là chủ yếu

- Thời gian khởi phát t/d : Formoterol<salmeterol

- Hen dai dẳng, trung bình, nặng CẦN PHỐI HỢP corticoid

- Không dùng đơn trị liệu để kiểm soát bệnh trongthời gian dài

- Che lấp dấu hiệu của cơn hen suyễn dai dẳng vàkhó kiểm soát

THUỐC KÍCH THÍCH Receptor ß2 adrenergic

THUỐC KHÁNG CHOLINERGIC

Đặc điểm:

- Thường dùng Ipratropium, Oxitropium, Tiotropium.

- Sinh khả dụng toàn thân thấp.

- Dùng theo đường xông hít

THUỐC KHÁNG CHOLINERGIC

Dược lực:

- Thuốc khởi phát t/d sau 5-20 phút, t/d tối đa 30-60 phút và kéo dài 3-6h

- Có hiệu quả trong viêm PQ mạn

- T/d giãn PQ kém hơn nhóm (+) beta

- Phối hợp 2 thuốc hiệu quả hơn dùng riêng lẻ

từng loại.

- Dùng phối hợp với nhóm (+) beta trong hen

suyễn cấp tính,mức độ trung bình nặng.

- Có lợi trong COPD hơn là đối với hen

- Ít dùng trong điều trị hen do giảm tiết dịch

- Với thuốc nhóm Macrolid (ở giai đoạn chuyển hóa) se làm tăng nồng độ Theophylin trong huyết tương.

- T/d kích thích TKTW tăng lên, nếu BN uống café, trà trong lúc

THUỐC NHÓM XANTHIN

-Buồn nôn, nôn, đau đầu,

mất ngủ, tim nhanh, loạn

nhịp

- Nếu trầm trọng có thể mê sảng, co giật, thậm chí có thể tử vong.

T/d phụ,

độc tính

Đặc điểm :

- Đóng vai trò quan trọng trong điều trị

HPQ với cơ chế chống viêm, giãn PQ nhẹ.

- Giúp tăng tốc độ hồi phục sau các cơn

hen và phòng ngừa cơn cấp

- Không có t/d tức thời nên cần phối hợp thuốc giãn PQ (kích thích beta) để giảm

nhanh chóng triệu chứng.

- Dạng dùng: uống, tiêm hoặc khí dung (giảm tdp)

- Sử dụng lâu dài cần giảm liều từ từ, ko ngưng độtngột để giảm t/d suy thượng thận

KHÁNG HISTAMIN H1

không gây co thắt PQ

Tuy nhiên Histamin chỉ là 1 trong những yếu tố gây co thắt PQ chỉ ngăn chặn

được cơn hen trong 1 số case.

TDP : giảm tiết dịch gây khô miệng, dịch nhày PQ quánh đặc, giảm thải đờm,

uống nhiều nước

KHÁNG HISTAMIN H1

Đặc điểm:

- Giúp ổn định màng tb Mast khỏi pứ KN-KT

- T/d kháng viêm nhẹ, DPQ ko đáng kể

- Dùng để dự phòng, phòng ngừa hen suyễn

trước khi thể dục, phơi nhiễm ko tránh được đối với dị nguyên đã biết, Ít t/d trong điều trị

- Phổ biến là cromolyn dạng hít

- Khá an toàn cho người sử dụng

THUỐC BẢO VỆ TẾ BÀO MAST

- Phổ biến là cromolyn dạng hít

- Khá an toàn cho người sử dụng

THUỐC BẢO VỆ TẾ BÀO MAST

CORTICOID

Lưu ý:

Mỗi lần xịt chỉ xịt một nhát Sau 5 phút xịt tiếp nhát thứ 2 Những thuốc có thành phần corticoid: cần xúc miệng sau xịt thuốc Việc không xúc miệng sau xịt những thuốc này

có thể gây nấm họng.

Cần nhấn mạnh lại vai trò của động tác: Hít THẬT

NHANH, THẬT SÂU, THẬT DÀI ngay sau xịt thuốc

giúp bạn đạt hiệu quả tối ưu của mỗi lần dùng thuốc

Mang theo thuốc và dùng thử ngay trước mặt bác sỹ để

chắc chắn bạn đã dùng thuốc đúng cách

CÁC BiỆN PHÁP HỖ TRỢ

- Thuốc long đờm

- Oxy : thường dùng trong bv, đặc biệt trong điều trị tích cực ở bệnh nhân hen kéo dài và mức độ nặng.

- Bù nước