Qui trình kỹ thuật lọc huyết tương hấp phụ với hai quả lọc

Tài liệu trình bày qui trình kỹ thuật lọc huyết tương hấp phụ với hai quả lọc. Lọc huyết tương hấp phụ (plasma adsorption – PA) là phương pháp cho máu đi qua quả lọc thứ nhất để tách huyết tương, sau đó phần huyết tương được cho đi qua quả lọc thứ hai (quả lọc hấp phụ) với màng lọc có ái tính với thành phần phân tử lưu hành cần loại bỏ.

QUI TRÌNH K  THU T L C HUY T TỸ Ậ Ọ Ế ƯƠNG

H P PH  V I HAI QU  L CẤ Ụ Ớ Ả Ọ

I. Đ I CẠ ƯƠNG

L c huy t tọ ế ương h p ph  (plasma adsorption – PA) là phấ ụ ương pháp cho  mau đi qua qua loc th  nh t đ  tách huy t t́ ̉ ̣ ứ ấ ể ế ương, sau đó ph n huy t tầ ế ương đượ  c cho đi qua qu  l c th   hai (qu  l c h p ph ) v i mang loc co ai tinh v i thànhả ọ ứ ả ọ ấ ụ ớ ̀ ̣ ́ ́ ́ ớ  

ph n phân t  l u hanh cân loai bo. Thành ph n h u hình khi qua qu  l c thầ ử ư ̀ ̀ ̣ ̉ ầ ữ ả ọ ứ 

nh t và ph n huy t tấ ầ ế ương sau khi đi qua qu  l c h p ph  s  đả ọ ấ ụ ẽ ược truy n trề ở 

l i cho b nh nhân. Do v y lạ ệ ậ ượng huy t tế ương bo đi r t ít, h n ch  đ̉ ấ ạ ế ược haṇ   chê đ́ ược cac biên ch ng do truyên huy t t́ ́ ứ ̀ ế ương gây ra nh  di  ng, sôc phan vê.ư ̣ ứ ́ ̉ ̣

II. CH  Đ NHỈ Ị

Nhượ ơc c

H i ch ng Guillain­Barré ộ ứ

B nh lý viêm đa r  th n kinh m t myelin c p và mãn.ệ ễ ầ ấ ấ

B nh lý đa dây m t myelin có IgG và IgA.ệ ấ

X  c ng đa ơ ứ ổ Lupus ban đ  h  th ngỏ ệ ố

Th p kh p ác tínhấ ớ Suy gan sau ph u thu tẫ ậ III. CH NG CH  Đ NHỐ Ỉ Ị

­ Không có ch ng ch  đ nh.ố ỉ ị

­ Th n tr ng trong m t s  trậ ọ ộ ố ường h p sau:ợ

 Bn d   ng v i d ch thay th  albuminị ứ ớ ị ế

 Bn đang h  huy t áp: ph i nâng huy t áp v  giá tr  bình thạ ế ả ế ề ị ườ  ng

c a bn trủ ước khi ti n hành th  thu tế ủ ậ

 Bn đang có r i lo n đông máu: c n chú ý trong quá trình đ tố ạ ầ ặ   catheter tĩnh m ch (TM) đ  l c máu.ạ ể ọ

IV. CHU N BẨ Ị

1 Nhân viên y tế

­ 1 bác sĩ và 2 đi u d ng đã đ c đào t o v  th c hành PA.ề ưỡ ượ ạ ề ự

­ Bác sĩ: đ i mũ, đeo kh u trang, r a tay, m c áo và đi găng vô khu nộ ẩ ử ặ ẩ

­ Điêu dưỡng: đ i mũ, đeo kh u trang, ph  giúp bác sĩ làm th  thu tộ ẩ ụ ủ ậ

2 Phương ti nệ

­ May loc mau có ch c năng l c máu h p ph  (PA)́ ̣ ́ ứ ọ ấ ụ

­ D ch đ  kh i đ ng, chu n b  máy: NaCl 0,5%  4000mlị ể ở ộ ẩ ị

­ B  túi, dây, qu  tách huy t tộ ả ế ương 

­ Bàn làm th  thu tủ ậ

­ Áo m , săng có l  vô khu nổ ỗ ẩ

­ Găng tay vô khu n: 4 đôiẩ

­ B m tiêm 10 ml: 6 chi cơ ế

­ Betadin 10%: 50 ml

­ Máy monitor theo dõi ch c năng s ng: nh p tim, SpO2, nh p th , huy tứ ố ị ị ở ế   áp

­ Cac thiêt bi và thu c câp c u: bong ambu, may th , ông nôi khi quan,́ ́ ̣ ố ́ ứ ́ ́ ở ́ ̣ ́ ̉   adrenalin1mg, dimedron, methylpresnisolon 40mg

­ Thu c: ch ng đông heparin: 50.000 đ n v  ố ố ơ ị

3. B nh nhânệ

­ Gi i thích cho bn, gia đình bn  bi t l i ích và tác d ng ph  c a PAả ế ợ ụ ụ ủ

­ Bn n m ng a, đ u cao 30ằ ử ầ 0 (n u không có h  huy t áp)ế ạ ế

­ Chân bên đ t catheter TM: du i th ng & xoay ra ngoài.ặ ỗ ẳ

­ N u đ t TM c nh trong: đ u b ng, m t quay sang bên đ i di n.ế ặ ả ầ ằ ặ ố ệ

4. H  s  b nh ánồ ơ ệ

­ Gia đình ho c bn ký cam k t làm th  thu t.ặ ế ủ ậ

­ Ghi phi u ch  đ nh PEX: máy tách huy t tế ỉ ị ế ương, t c đ  máu, t c đ  d chố ộ ố ộ ị   thay th , li u ch ng đông heparin.ế ề ố

­ Ghi h  s  b nh án: s  lồ ơ ệ ố ượng d ch thay th , th i gian ti n hành, k t thúcị ế ờ ế ế   DFPP, ch c năng s ng (m ch, HA, nh p th ) trong quá trình ứ ố ạ ị ở DFPP

V. CÁC BƯỚC TI N HÀNHẾ

Bước 1: đ t catheter TM (xin xem bài đ t catheter TM đ  l c máu)ặ ặ ể ọ

Bước 2: thi t l p vòng tu n hoàn ngoài c  th  ế ậ ầ ơ ể

­ Bât nguôn điên, chon pḥ ̀ ̣ ̣ ương th c điêu tri “ứ ̀ ̣ PA”, sau đo lăp ́ ́ 2 mang loc̀ ̣  

va dây dân mau theo chi dâǹ ̃ ́ ̉ ̃ trên máy l c huy t tọ ế ươ ng

­   Đuôi   khi   co   trong   mang   loc   va   dây   dân,   th̉ ́ ́ ̀ ̣ ̀ ̃ ương   dung   dung   dich̀ ̀ ̣   natriclorua 0,9% co pha heparin 5000UI / 1000ml.́

­ Kiêm tra toan bô hê thông an toan cua vong tuân hoan ngoai c  thê (cac̉ ̀ ̣ ̣ ́ ̀ ̉ ̀ ̀ ̀ ̀ ơ ̉ ́  khoa, đâu tiêp nôi cua may).́ ̀ ́ ́ ̉ ́

Bước 3: nôi đ́ ương mau ra (ông thông mau đo) v i tuân hoan ngoai c  thê,̀ ́ ́ ̀ ̉ ớ ̀ ̀ ̀ ơ ̉  

m  b m mau tôc đô khoang 60 ­ 70 ml/ phut, b m liêu đâu heparin 20ở ơ ́ ́ ̣ ̉ ́ ơ ̀ ̀  

đv /kg rôi duy tri heparin 10 đvi/kg/gi , ị ̀ ̀ ̣ ơ khi mau đên 1/3 qua loc th  nh t̀ ́ ́ ̉ ̣ ứ ấ   thi ng ng b m mau va nôi tuân hoan ngoai c  thê v i đ̀ ừ ơ ́ ̀ ́ ̀ ̀ ̀ ơ ̉ ơ ướ ng tinh mach̀ ̃ ̣   (ông thông mau xanh) va tăng dân tôc  đô mau lên đên  ́ ̀ ̀ ̀ ́ ̣ ́ ́ khoang  ̉ 80­100  ml/phut.́

Bươc 4:́  đăt cac thông sô cho may hoat đông.̣ ́ ́ ́ ̣ ̣

­ L u lư ượng mau khoang ́ ̉ 80­100 ml / phut (phu thuôc huyêt ap) ́ ̣ ̣ ́ ́

­ Liêu heparin liêu đâu 20 đv /kg, liêu duy tri 10 đv /kg/gi ̀ ̀ ̀ ị ̀ ̀ ị ờ

(th n tr ng và đi u ch nh li u khi bn có r i lo n đông máu)ậ ọ ề ỉ ề ố ạ

­ T c đ  ố ộ huyêt t́ ương khi qua qu  l c h p ph : kho ng 20 ml/phútả ọ ấ ụ ả

­ Th i gian l c huy t tờ ọ ế ương

Bước 5: sau khi PA xong phai r a sach hai nong ̉ ử ̣ ̀ catheter TM băng NaCl̀   0,9% sau đo b m vao môi bên 12.500 đ n v  heparin nhăm muc đich khônǵ ơ ̀ ̃ ơ ị ̀ ̣ ́  

bi tăc ̣ ́ catheter TM đê l u qua lân loc sau. Cân sat khuân ky ̉ ư ̀ ̣ ̀ ́ ̉ ̃catheter băng̀   dung dich betadin, sau đo băng kin lai.̣ ́ ́ ̣

VI. THEO DOĨ

*Lâm sang̀ :

­ Ý th c, mach, nhiêt đô, huyêt ap, nhip th , SpOứ ̣ ̣ ̣ ́ ́ ̣ ở 2

­ Cac thông sô may th  (n u b nh nhân đang th  máy)́ ́ ́ ở ế ệ ở

­ Cac phan  ng di  ng: mân ng a, mê đay, kho th , sôc phan vê.́ ̉ ứ ̣ ứ ̉ ứ ̀ ́ ở ́ ̉ ̣

­ Cac biên ch ng chay mau: chay mau d́ ́ ứ ̉ ́ ̉ ́ ươi da, niêm mac, đ́ ̣ ương tiêù   hoa, hô hâp, nao, chân ông thông TM. Kiêm tra liêu heparin.́ ́ ̃ ́ ̉ ̀

*Theo doi cac thông sô trên may loc huyêt t̃ ́ ́ ́ ̣ ́ ương

­ Áp l c đự ương đông mach (ap l c vao may).̀ ̣ ̣ ́ ự ̀ ́

­ Áp l c đự ương tinh mach (ap l c tr  vê bn).̀ ̃ ̣ ́ ự ở ̀

­ Áp l c trự ươc mang.́ ̀

­ Áp l c xuyên mang.ự ̀

VII. X  TRÍ CAC BIÊN CÔ KHI DFPPỬ ́ ́ ́  (co thê phai d ng cuôc loc).́ ̉ ̉ ừ ̣ ̣

­ D   ng: Dimedron  10 mg tiêm b pị ứ ắ

­ Sôc phan vê: r t hi m khi x y ra. B t bu c ph i d ng quá trình́ ̉ ̣ ấ ế ẩ ắ ộ ả ừ   DFPP,  tiêm Adrenalin 1/3  ng tiêm TM, tiêm nh c l i n u c n cho đ nố ắ ạ ế ầ ế   khi HATT > 90 mmHg (xem x  trí s c ph n v )ử ố ả ệ

­ Đông mang va bâu bây khi, v  màng: d ng cu c l c̀ ̀ ̀ ̃ ́ ỡ ừ ộ ọ

­ Tăc hay tuôt catheter TM: đ t l i catheter TḾ ̣ ặ ạ

­ Khi lot vao tuân hoan ngoai c  thê: gi m tôc đ  máu, dung b m tiêḿ ̣ ̀ ̀ ̀ ̀ ơ ̉ ả ộ ơ   hút khí ch  b u b y khí.ỗ ầ ầ

­ Ch y máu:  ít x y ra vì th i gian DFPP ng n (kho ng 2 gi ), th iả ả ờ ắ ả ờ ờ   gian h t tác d ng c a heperin trong 6 gi , nên không có bi u hi n ch yế ụ ủ ờ ể ệ ả   máu trên lâm sàng. 

*Chú ý:  Nên l c huy t t ng cách ngày.ọ ế ươ