Siêu âm khảo sát lồng ngực thai nhi - TS.BS Lê Thị Thu Hà

Tài liệu giới thiệu về hình ảnh và nội dung về siêu âm khảo sát lồng ngực thai nhi do TS.BS Lê Thị Thu Hà trình bày: Thoát vị hoành, tim thai, tứ chứng fallot, kênh nhĩ thất toàn, phổi, các dị dạng ở phổi, dị dạng nang tuyến phổi. Mời các bạn cùng tham khảo tài liệu.

SIÊU ÂM KHẢO SÁT LỒNG NGỰC THAI NHI

TS.BS LÊ THI THU HÀ

Đại cương

Ngực thai nhi: nằm trên cơ hoành

Cắt dọc: cơ hoành là đường phản âm kém, giới hạn giữa tim + phổi ở trên và gan + lách ở

dưới

Trung thất chiếm vị trí trung tâm lồng ngực Phần lớn tim nằm lệch trái đường giữa trung

thất

THOÁT VỊ HOÀNH

- 1.5% không có cơ hoành

- Độ rộng: từ 2 -3 cm đến 1/2 cơ hoành

- Thời điểm phát hiện: tùy vào độ rộng của lỗthoát vị Có thể sớm từ tuần 17 -20

THOÁT VỊ HOÀNH

- 20 - 53% kết hợp những DTBS khác: TKW,tim, RLNST

- Tim bẩm sinh: 18 - 23%

- Ống thần kinh : 28%

- Trisomy 21 & 18: 4%

THOÁT VỊ HOÀNH

Hình ảnh siêu âm:

- Không thấy dạ dày dưới cơ hoành

- Tim bị đẩy lệch sang phải

- Dịch trong lồng ngực Khối dịch nằm sautim hoặc bên trái (dạ dày hoặc ruột)

- ĐKNB nhỏ so với tuổi thai

- Đa ối

THOÁT VỊ HOÀNH

- Tiên lượng: Xấu

- Tử vong kèm TVH >75%

- Phụ thuộc vào:

- M alformations: DTBS khác kèm

- T ime: Thời gian xuất hiện (< 25 tuần xấu hơn)

- V olume: Tạng thoát vi!

CƠ HÒANH

Cơ hoành nhìn từ bên phải Cơ hoành nhìn từ bên trái

THOÁT VỊ HOÀNH

THOÁT VỊ HOÀNH

Thoát vị hoành: mặt cắt ngang ngực

Dạ dày Tim

TIM THAI

TIM THAI

- Hình thành: ngày 18 - 47 sau thụ thai

- Ngày thứ 21 hình thành 2 tâm nhĩ

- Ngày thứ 46 hình thành 2 tâm thất

- Sau đó hình thành động mạch chủ và phổi

- 7 tuần sau thụ thai, tim hoàn chỉnh về mặt hình thái và chức năng

- Vị trí: lệch trái trung thất

- Chú ý: đảo ngược phủ tạng (khó chẩn

đoán trong đảo ngược hoàn toàn)

TIM THAI

- Mặt cắt 4 buồng tim

- Thất phải sát thành ngực

- Nhĩ trái sát cột sống

- Van 2 lá nằm giữa NT và TT

- Van 3 lá nằm giữa NP và TP

- Vách liên thất, liên nhĩ đóng kín ?

- Mỏm tim quay về trái

- Nơi xuất phát động mạch chủ vàđộng mạch phổi

MẶT CẮT 4 BUỒNG DƯỚI SƯỜN

MẶT CẮT 4 BUỒNG TIM

THÔNG LIÊN THẤT/ TIM THAI: mặt cắt 4 buồng từ mỏm (A) và mặt cắt trục dọc (B)

THOÂNG LIEÂN NHÓ

THOÂNG LIEÂN THAÁT

TỨ CHỨNG FALLOT

TL: Drose JA Fetal Echocardiography WB Saunders 1998, p186

TỨ CHỨNG FALLOT

KÊNH NHĨ THẤT TOÀN PHẦN

BỆNH CƠ TIM PHÌ ĐẠI: mặt cắt 4

buồng dưới sườn

TRÀN DỊCH MÀNG TIM: mặt cắt 4

buồng từ mỏm

TRÀN DỊCH MÀNG TIM: SIÊU ÂM TM

THIỂU SẢN TIM TRÁI

TIM NGOÀI THÀNH NGỰC

PHOÅI

PHỔI BÌNH THƯỜNG

- PHÁT TRIỂN PHỔI

- 1 trong những yếu tố quan trọng nhất đểthai nhi có thể sống môi trường bên ngoàilà sự phát triển đầy đủ và trưởng thành vềcấu trúc và sinh hoá của phổi

- 16- 20 phát triển những nhánh phế quản

- Đến 24 tuần phát triển phế nang, mạchmáu lớn và mao mạch

- Sau 24 tuần, dẹt những tế bào biểu mô lótbên trong phế nang giúp sự trao đổi khí

PHỔI BÌNH THƯỜNG

- 3 YẾU TỐ QUAN TRỌNG /PHÁT TRIỂN PHỔI

- Khoang lồng ngực đủ rộng

- Có cử động thở thai

- Dịch ối đủ

GIẢM SẢN PHỔI

- Tỉ lệ trọng lượng phổi/ trọng lượng cơ thể giảm

- Giảm số lượng phế nang và phế quản

Tỉ lệ chu vi ngực / chu vi bụng

< 0.8 thai trên 20 tuần

GIẢM SẢN PHỔI

-Tràn dịch màng phổi.

-Thoát vị hoành bẩm sinh

- Giai đoạn sớm TCN II khi vòng ngực chưa giảm

Chu vi ngực không giảm do:

CÁC DỊ DẠNG Ở PHỔI

- PHỔI PHỤ

- Có 1 tổ chức phổi phụ ở riêng biệt với phổichính ở ngoài vùng phế nang (90% ở phổi T)

- Màng phổi không bao phủ phần này

- Hệ thống mạch máu do hệ động mạch chủbụng chứ không do hệ động mạch phổi

- Hình ảnh siêu âm:

- Khối phản âm dày nằm phía sau phổi

- Kèm theo đa ối, thai tích dịch

PHỔI PHỤ

Phổi phụ nằm đáy phổi

Doppler mạch máu

CÁC DỊ DẠNG Ở PHỔI

- DỊ DẠNG NANG TUYẾN PHỔI

- Hiếm gặp (1/25000 – 35000)

- Chẩn đoán nhờ SÂ

- 1 bên > 2 bên

- Kết hợp: thai tích dịch, đa ối, giảm sản phổi

- Chia làm 3 loại (Stockner et al 1977):

- Loại I: 50%, gồm những nang lớn, 3-7cm, thùy trên hoặc giữa phổi, không gặp thùy dưới,  tốt

Loại II: 40%, gồm những nang nhỏ hơn, 10 12mm,  kém

Loại III: 10%, gồm những nang nhỏ li ti,  kém

Chẩn đóan Siêu âm

- Hầu hết trong TCN II

- Phần lớn trường hợp

không suy tim và chỉ cần

Chẩn đóan Phân biệt

Phổi phụ

Nang phế quản

Khí phế thủng bẩm sinh

Thóat vị hòanh

DỊ DẠNG NANG TUYẾN PHỔI

Nặng có kèm đa ối,

đẩy lệch trung thất,

thai tích dịch và nguy

cơ chết thai

DỊ DẠNG NANG TUYẾN PHỔI

VÀ THAI TÍCH DỊCH

DỊ DẠNG NANG TUYẾN PHỔI

DỊ DẠNG NANG TUYẾN PHỔI

DỊ DẠNG NANG TUYẾN PHỔI

DỊ DẠNG NANG TUYẾN PHỔI

CÁC DỊ DẠNG Ở PHỔI

- TEO PHẾ QUẢN BẨM SINH

- Nguyên nhân không rõ

- Có thể do khối u gây chèn ép phế quản, cóthể gây bít phế quản  dịch tiết của phếnang không tiết ra được  phổi to ra, tiểuphế quản dãn do ứ dịch

CÁC DỊ DẠNG Ở PHỔI

- TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI

- Có thể đơn thuần or kết hợp với thai tích dịch

- Nếu kèm TTD  Karyotype tế bào ối

- Nếu bình thường: theo dõi qua siêu âm Thể nhẹ tự mất đi Thể nặng: chọc dò trong tử cung

- Tràn dịch dưỡng chấp

- Dịch màng phổi đơn độc, thường 1 bên

- Nếu có kết hợp tràn dịch ổ bụng: lượng dịch không tương xứng (dịch phổi > dịch bụng)

- Bé trai > gái

TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI

CÁC DỊ DẠNG Ở PHỔI

- U TRONG NGỰC

- Dạng đặc hay dạng nang

- U lớn chèn ép phổi, đẩy lệch trung thất vàtim

-  ≠: TVH, DDNTP, PHỔI PHỤ

- Tiên lượng xấu

- Có thể kèm với dị dạng khác

NANG PHOÅI