Bài giảng Các nguyên lý y học gia đình - TS. BS. Trần Đức Sĩ, TS. BS. Nguyễn Thanh Hiệp

Bài giảng Các nguyên lý y h ọc gia đình - TS. BS. Trần Đức Sĩ, TS. BS. Nguyễn Thanh Hiệp gồm các nội dung sau: Định nghĩa y học gia đình (YHGĐ), các tình huống YHGĐ, 6 nguyên lý của YHGĐ, y tế cộng đồng, năng lực lâm sàng của bác sĩ gia đình và một số nội dung khác.

Tình huống giả ñịnh 1

• Giả sử bạn không phải là 1 BS, và

bạn có con nhỏ ñang sốt cao, bạn sẽ

ñưa con ñến khám tại ñâu?

– Nhà thuốc tây

– Phòng mạch tư

– Phòng mạch tư BS CK Nhi

– Trạm Y tế phường xã

– Phòng khám ña khoa tư, BV tư

– BV ña khoa công

– Bệnh viện chuyên khoa Nhi

3

• Quá tải tại các BV tuyến trên

• Quyền lợi của bệnh nhân không ñược bảo ñảm

Tình huống giả ñịnh 2

• Giả sử bạn không phải là 1 BS, và

bạn ñột ngột có những cơn chóng mặt kịch phát thành từng cơn rất ngắn,

nhưng dữ dội, kèm buồn nôn, bạn sẽ tìm ñến khám chuyên khoa nào?

– BS ña khoa,

– BS CK Tai mũi họng

– BS CK Nội thần kinh

5

Tình huống giả ñịnh 3

• Giả sử bạn là BS trực cấp cứu và bạn ñang

xử trí một trường hợp ñột quỵ nhồi máu

não; một người lạ tự nhận là bác sĩ ña khoa,

ñồng thời là người thân của bệnh nhân,

muốn nắm rỏ về tình trạng bệnh lý của bệnh nhân, bạn sẽ xử trí như thế nào?

– Khai thác thêm tiền sử, cho xem các kết quả

CLS và tích cực giải thích

– Tranh thủ khai thác tiền sử, tránh né trả lời chi tiết, không cho tiếp cận bệnh án cũng như các kết quả CLS

– Kiếm cớ tránh tiếp xúc 7

Vấn ñề

• Quan hệ giữa bác sĩ ñiều trị và ñồng

nghiệp,

• Quan hệ giữa bác sĩ ñiều trị và bệnh

nhân/thân nhân bệnh nhân,

• Cầu nối giữa bác sĩ ñiều trị và bệnh

nhân/thân nhân bệnh nhân,

• Quyền lợi chính ñáng của bệnh nhân ñược bảo vệ?

• Hoạt ñộng của nhân viên y tế ñược bảo

vệ?

9

Y HỌC GIA ĐÌNH LÀ GÌ?

CK YHGĐ là kết quả của sự tiến triển và nâng

cấp của thực hành ña khoa và ñược ñịnh nghĩa

trong bối cảnh gia ñình

YHGĐ phục vụ chăm sóc KCB ngoại trú tại tuyến

cơ sở và có thể hiểu là CK ña khoa

YHGĐ phục vụ chăm sóc KCB ngoại trú tại tuyến

cơ sở và có thể hiểu là CK ña khoa

Các CK khác phát triển theo hướng ñi sâu vào

chuyên môn YHGĐ theo hướng thực hành

ngoại trú và mang tính cá nhân, gia ñình và cộng

ñồng của mọi CK ñưa vào CK mình.

Sáu nguyên lý c ủ a YHG Đ

1 Chăm sóc ban ñầu, tổng quát, toàn diện

Chăm sóc ban ñầu

• Dễ tiếp cận

• Gần gũi và luôn sẵn sàng

• Xử trí cấp cứu ban ñầu

• Đa chuyên khoa

• Đáp ứng ña số các tình huống

• Tự ñào tạo liên tục theo ñòi hỏi

• Thực hành trong những môi trường khác nhau

• Bị bó buộc trong ñiều kiện trang thiết bị nhất ñịnh

Chăm sóc toàn diện

• Chăm sóc hướng bệnh nhân

• Sinh học – tâm lý – xã hội

• Tiếp cận hướng bệnh nhân trong gia ñình và môi trường của họ

Chăm sóc liên tục

• Từ khi sinh ra ñến khi qua ñời

• Chăm sóc thường xuyên

• Bệnh sử : lịch sử liên tục về bệnh lý của bệnh nhân

• Theo dõi lâu dài: các bệnh lý mạn tính

• Hồ sơ bệnh án YHGĐ

• Đồng hành cùng bệnh nhân

Phối hợp chăm sóc y tế

• Tư vấn cho bệnh nhân

• Tổng hợp thông tin ở mức ñộ cá nhân và

Năng lực lâm sàng của BSGĐ

• BSCK BSGĐ phải là một BS lâm sàng giỏi

• Đáp ứng ñược nhu cầu và ñòi hỏi của BN

• Đa số các tình huống thường gặp

• Những bệnh ít gặp nhưng nặng

• Nhận biết và can thiệp ở giai ñoạn sớm của bệnh

• Khả năng theo dõi lâu dài

• Làm việc hiệu quả với chi phí hợp lý

17

LĨNH VỰC HOẠT ĐỘNG CỦA YHGĐ

C ộ ng

ñồ ng

YHG Đ

YHG Đ

BỘ MÔN YHGĐ - TĐHYKPNT

• Phổ biến khái niệm YHGĐ, mô hình khám chữa bệnh theo YHGĐ

• Xây dựng ñội ngũ BS chuyên khoa YHGĐ có kiến thức và năng lực phù hợp cho hoạt ñộng khám chữa bệnh theo mô hình YHGĐ

Hình thức giáo dục chủ ñộng

Sắm vai

• Kiến thức

ARC (Tự học bằng lý luận lâm sàng),

ARPc (Tự học bằng giải quyết tình huống phức hợp)

• Tâm lý

• Môi trường – xã hội

21

CÁM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA QUÝ VỊ

23