Giáo trình Cơ Sở CAD/CAM Trong Thiết Kế Và Chế Tạo

Ngày nay công nghệ thông tin đã được ứng dụng rất nhiều hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, đăc biệt là trong các lĩnh vực tào ra của cải vật chất cho xã hội, điển hình nhất là khu vực sản xuất côn

~3IAO TRINH

J_'

, ~

50 GIAO Due VA BAO TAO HA NOI

TSKT LUll QUANG HUY

(Dung trong cac tnti'mgTHeN)

NHA XUAT BAN HA N<!I - 2005

Liri gil'li thi~u

N ude ta dang buclc vdo thiti leY cong nghi¢p hoa, hi¢n

dgi hoa nhdm dU'a Vi¢t Nam tro thdnh nuae cong

nghi¢p viin minh, hi¢n d(li.

Trang slf nghi¢p each mgng to Ian d6, cong uk diw lflo

nhdn ll/c lu6n gifi va; lro quan trQng Bao cao Chinh trt cua

Ban Chap hdnh Trung uang Ddng C¢ng san Vi¢t Nam tt;li

Dgi hQi Dang toan quo'c 16n thu IX dfi chi r6: "Phat triiin

giao dlJC va daD t<:,-o Iil m¢t trong nhung d¢ng h;rc quan tr9ng

thue dAy sv nghi¢p cong nghi¢p hoa, hi¢n dfli hoa, 1a dieu

ki¢n d~ phat tri~n ngu6n life can nguCri - yeu t6 cO ban d~

phat trien xii h¢i, tang twong kinh tenhanh va ben vfrng"

Quan tri¢t chit truong, Nghf quyet eua Dang va Nhil nuae

va nh{in thue dung ddn vi'td'm quan lr9ng cua chuang trinh,

giao trinh d(Ji vai vi¢c nang cao cha't lut;tng dao tgo, thea de'

nghi cua SaGiaa d~c va DaD tao Ha N(ii, ngay 231912003,

Uy ban nhdn dan thanh pM'Ha N(ii dti ra Quyet dinh s6'

56201QD-UB cho phep SaGido d~c va DaD tao th(1c hitn de'

an bien soC}n chuang trinh, giao trinh trong cdc truang Trung

h9c chuyen nghieP (THeN) Ha N(ii, Quyet dinh nay thi!' hien

S(1quan tam sau sac cua Thanh uy, UBND thanh phd Trang

vi¢c nang caD chd't lUQ11g dao tel-O va phdt triln ngu6'n nhdn

l(1c Thu d6,

rren cd sa chrtong trinh khung eua B¢ Gido dl:lC va Dao

tgo ban hi'mh va nhitng kinh nghi¢m rut ra til th¥c te'dew 190,

So-Ghio d{lC va Dda tgo dii chi deJo cae mtang THeN to'chile

bien sagn chuong trinh, giaa trinh m¢t each khoa hQc, h¢

,

thong va c(zp nh(zt nhilng kierl thuc thlfc tien phtt h(/p vCli d(li tuqng hrc sinh THCN Ha N(Ji,

B9 gMo trlnh nay la tai li¢u giang dq.y va hgc UJp trong cae truimg THeN aHa N(Ji, dong thin' Ia tai li¢u tham khdo hilu feh eho cae truCrngcodao tq.o cac nganhkJthuqt - nghi?p

v~ va d6ng ddo bc;n dgc quan tam den van de' huong nghi?p,

-Vi¢e to' chue bien soq.n bQ chu(Jng trinh, giao trinh nay

la mQt trong nhie'u hmp dQng thie't thlfc eua nganh giao d~e

va dao t«o Thli do de' ky ni¢m "50 nam gidi phong Thli do ",

"50 nam thanh l(zp nganh" va huitng titi ky ni¢m "1000 nam Thiing Long - Ha Nili".

SiJGiao dlfC va Dao tq.o Ha N(Ji chan thanh cam 071 Thanh

uy, VBND, cae So', ban, nganh eua Thanh pho: V~l Giao dlfC ehuyen nghi¢p B(J Giao d/fc va Dao tc;o, eac nha khoa hqc, cac ehuyen gia dau ngcmh, cac gidng vien, cac nha qudn ly, cae nha doanh nghi¢p dii tq.o die'u ki¢n giup do, dong gop ykie'n, tham gia H(Ji dong phdn bi¢n, HQl do'ng thii'm d{nh va H(Ji dong nghi¢m thu cac chU071g trlnh, glaD trinh,

Day ld Ian ddu tien So Giao d/fc va Dao t(1o Ha Nili to' ehuc bien soq.n chuang trinh, giao trlnh, Dil dri he't sUe cO' gclng nhung ehac chan khong tranh khoi thi{u sot, btl! c(1p Chung toi mong nhqn duqc nhung ykien dong gop cua bq.n dgc dt timg bu(Jc hoan thi¢n b(J giao trinh trong cac Ian tal ban sau.

GlAM D6e s6 GlAD Due vA DAD TAO

Ngay nay CfJng ngh¢ thong tin dil dU(JC ung dl;!ng ri/t hi¢u qud frong

m9i lTnh vife, dge hi¢t la trong cae llnh vlfe {(fO ra cua cai v¢t chat chn xii h(!i, diC'n ht'nh nha't fa khu vlfe san xuat cong nghi¢p vai Ttl't nhie'u nganh do d«ng Cong ngh¢ thrJng tin da nhanh chong chuyin d6; die qua trinh san xua! kilu tTuyt'n thong (v6'i SI! tham gia eua con nglla'i la chii yeu) sang

cae qua trinh san xuilt vai cong ngh¢ cao (v6i slf trq giup vb cung hi¢U qua

eiia may lfnh) Nhil do cac giai dot(m thief kt va che' (<<0 dUt;fc lUng bUdC tLf

drng !loa [lIng phan ho(zc tl! d('mg hoa hoem loan, nhilcac ht! tho'ng CAD/CAM (thief ke'va chi'tq.o vai s/f frq giup cuo may linh).

NuiJc ta dang trong qua trlnh cong nghi¢p hoa viti to'c d¢ ngay ding

nhanh hon frong nhiing nam tO'i ddy Cae vifn nghien CUll va thiet ke: cae xi nghi¢p san xuat deu huang tui nghien cUu ung dl.mg cac h¢ thong CAD/CAM viti cac mue dQ khae nhau (mire d¢ ti/i thilu Iii thiet klditng CAD), nham nang eao hi¢U qua san xua't, tang khd nang cq,nh tranh eua doanh nghi¢p len ra't nhie'u Trong xu the'tat yell do, vai tro eua [[nil Vl!C dao t(jO IiJ rat quan tr(lng, nham giup eho nguO'i hge co khd nang nhanh chong dap ung ve' m(it cong vi¢e khi thlfc hi¢n cac nhi¢m vlj ky thu(Jt Clj the'.

Giao trinh nay duqc bien soq,n truoe het nham phljc vij. eho dao t<IO 0-h¢ THCN vi' ky thu(Jt, dong thiti phljc Vlj eho dao t<IO J b4c Cao ddng va Dt;li h9C nganh SU pht;lm ky thu4t Cac sinh vitn b¢e dt;li h9c cae nganh ky thu(it ciIng co till tham khao giao trinh nay khi h9C AutoCAD, vI phd'n nay nam trong muc d9 kiln thuc quy dinh eua khung chuang trinh ve ve ky thu(itJ cac truO'ng nay.

Ciao trinh (Phiin 1) gom hai phan:

+Phtln A: Co sa CAD/CAM

+ Phdn B: Lam vi¢c viii AutoCAD

N f)i dung eua giao frlnh dUf!C lac gid bien sogn {ren co sa cae bai gidng

dung trong c6ng tac gidng dqy nhie'u niim tqi Truitng THBe - Kj thuqt tin h(J-c

Hii Noi (EST/H), t~ikhoa Suph~mkj thudt truang Dai h9c Suph~mHii Nai rae gid xin chan thanh cam an cac dong nghi¢p ({Ii hai (ruang noi tTen dil

giup diJ rat nhie'u dll hoem thiinh giao trinh nay.

Ciao trinh duqc in ldn dau, nen ch&c chan con co nhieu sai sot hoijc din phdi hoan thi¢n han M9i ykietl·d6ng gop xin dUQ'c gUi wthai dia ehl eua hai

tnrO'ng noi (ren Tae gid xin chan thanh cam an.

TAc mA

+ HiE!u dL1<;1c val tro ella h~ thong CAD/CAM trong chu trJnh san ph,§rn Trang chu trinh d6, cae phan ffiem CAD d6ng val tro ti€tn phong trong tl,! d909 haa thiet ke Cae phan mem CAD co d~c trtJng chung th~ hi~n qua CaG ma dun trong d6.

+ HiE!u dlf<;lC 1'1 thuyetCd ban ve xay dl.,fng me hinh hinh hQc troog CAD 86 lacd sa quan tn;mg ella do ho.; may tfnh, d~ co the ve va thiet ke tren may tinh nho xay dl,fng CaG rna hlnh khung day, me hlnh be m~t va ma hinh kh6i d~c.

+ C6 khai ni~m t6ng quat ve h~ thong CAM va moi quan h~ CAD/CAM veti tv d¢ng hoa SEln xuat.

• NQi dung tom tat

+ SV trl;! giup cua may tfnh trong qua trlnh thiet ke va che t~o san pham.

+ CAD - Thiet ke vCli sLf trQ giup clla may tfnh.

+ Phfin cCfng CAD.

+ Xay dlfng ma hinh hlnh hQc trong CAD.

+ CAM - Moi quan M CAD/CAM va tl! d¢ng hoa san xuat.

I SI,JTR<) GUlP CVA MAy TiNH TRONG QuA TRINH THIET KE

1 Qua trinh thiet kevil chet~odE!t~o ra s'," ph11m

I Lap 'ap 1- Kie'm fra

va ;+- chat lutIng cluff IUr;ttlg

Hlnh J.1: So do' qud trinh [hili hi' -che'tgo san phdm

2 Qua trinh thiet ke-chet~o kiE!u truyen thong

Hall het ca.c cong vi¢c co him do con ngmJi tr!!e tiep thl!c hi¢n nhu:

- Thu th~p cae thong tin vesan phAm

- Ph<k ho~ cae yluang - Pharr tich, Iva chQn yWang hay

- Thiel k€tdng the, sau d6 thief k€chi tiel cho san pham

- Chet~o thit (che thit)

+Ch€ thirmau bang v~t li~u dan gian

+ Ch€ thl'r mall bang vi}t li~u thl!c

Tren co sa mAu dii duqc che thu, phai tien h~mh vi¢c pharr rich va dauhgia mau, Hi co sa cho vi¢c sua chua thiet k€ Thi€t k€ da duQ'c sUa chua l<;tiduQ'c dua vao qua trlnh chet~othu Qua trinh nhuv~ynham ch€t~oduqc sanph~m phil hqp nha't d6i voi nhu cau nguoi sird~ng sao phAm sau nay

- Che tao (san xuat)

~ Ki~m tra chat lugng

- Lap ni.p

- Dong, goi

• Dijc di(i'm:

- Hau het cae giai do<;tn deu do con nguai tfl!C tiep thl!c hi¢n

- Qua tdnh thiet ke - che thu keo dai, kho d~t duqc phuong an thiet ketoi uu

- Qua tdnh che t<;to keo dai V~ thOi gian, phai sir dl,mg nhi~u thiet bi, nangsuat thap

- D9 chfnh X,lc thiet ke va che t<;to thap, kh6 d<;tt dugc d¢ chfnh xac cao

- Dautuban dau kh6ng qua Ian Chi phi cho baa duang va duy trl khOng cao

Qua tdnh thiet k€ - ch€ t<;lo vai cong ngh¢ cao thl!c chat la dung may tinhde: trg giup con nguai trang hau het cac bu6'c (giai do~o)quan trQog cua quatdnh thiet ke - che t<;lo san pham

Nhuv~y,a day xuat hi¢n vai tro quan trQng cua SI! tn; giup cua may tinh

(Computer Aid - CA) trang thiet ke - che t<;lO

Qua tdnh thiet ke - che t<;lO v6i c6ng ngh¢ cao lien quan den cac Hnh vl!csau day:

• CAD (Computer Aided Design): Thief kt co sf! trf! giup CUG may t[nh.

Ml,lc tieu cua Hoh vl!c CAD ht Tl! d¢ng hoa tUng bu6c, tien Wi tlJ dQnghoa cao trang thiet ke san pham

• CAE (Computer Aided Engineering): Ky thw,lt ma ht'nh hoa va tgo mau

Ilhanh (Rapid Prototyping - RP) trang thiet ke - che thit san phllm

Ml,lc tieu eua nnh vve CAE Hl: TV d¢og hoa ehu tdnh thiet ke - che thusan pham

• CAPP (hoac CAP) (Computer Aided Process Planning ho~c Computer

Aided Planning): Kl }wgeh hoa san xudt e6 slf trq giup eua may tinh.

M~c tieu cua finh vgc CAPP la: Tu di)ng hoa tung phAn cong tac qulin ly

sfm xuat tren m~ng may Hnh c6ng ty

~ CAM (Computer Aided Manufacturing): Che'tgo (san xudr) eo sl! trq

giup ella may rinll.

Ml;lc tieu cua llnh vl!c CAM 180: Mo ph6ng qua tdnh eh€t~o, l~p tdnh ch€t<J.o san phfun tren cac may cong CI;lt1!d¢ng CNC (Computer Numerical Control

- dieu khi~n s6 dung may tinh)

T6ng quAt han, c6 the dung khai niem v6 he thong CAD/CAM;CAD/CAE/CAM; CAD/CAPP/CAM

• CAQ (Computer Aided Quality Control): Kiem Ira chat IUf/ng san phdm

co sf! trq giup ella may tinh.

Ml,lc tieu clla linh vl!c CAQ 180: Tl! d¢ng hoa va nang cao d¢ chinh xacki~m tra chat luqng san phAm

• CIM (Computer Integrated Manufacturing): Che'l«o (san xuat) rich hr;tp

nhi! may rinh.

M~c tieu cua linh vuc CIM lao Lien ket toan bi) CAD, CAM, CAPP vao

mqtqua trinh hoan to~l.fiduqc quan Iy, giam sat va dieu khi~n btmg may tinh

• CNC (Computer Numerical Control): Dieu khie"n so dung may tinh, d6

dieu khh~n tt! d¢ng cac may trongh~ thong san xuat

II CAD· TRIET KE VOl SVTRO GIUP CVA MAy TfNH

1 CAD/CAM trong cong nghi~p

Cong nghe CAD/CAM trong cong nghieP hien nay duqc iIng d~ng ngaycang hi~u qua tmng eae nganh thu¢e eong nghi~p nhy cG.ng nhu cae nganhthuoc cong nghiep nang

• Trong eong nghi¢p nh~: Cong ngh¢ CAD/CAM rlit hi¢u qua trong ngimh

da giay (sao xuat giay dep ), ngzmh d~t, san xuat hang lieu dung thongthuang (thuae danh rang, my pham ), san xulit thue pham (bia, nu6e ngQt,thue pham dong h¢p )

• Trong e6ng nghi¢p nang: C6ng ngh¢ CAD/CAM dae bi¢t quan trQngtrong che1<;\0 co khf n6i chung, chet<:10may d¢og h,rc, che t<;lo phuong ti¢ngiao

thong (xe may, 616, may bay ), che t'.10 khi clJ di¢n, ch€t<.t0 may di¢n(d¢og

co di¢n, may bien ap ), che t'.10 trang thiet bi di~n tU

Nhu du phat trien CAD/CAM la rat bue xuc trang cong nghi~p n~ng b

nucre ta hi¢n nay

2 Chu Irlnh san phii'm va val Ira h~ Ihong CAD/CAM

51! can thief ella khach hang va nhu CclU thi truang d6i voi san ph~mda.n

den nhu can thiet k€ san phArn

Qua frinh thiefki"lu6n kem theo qua trinh tdng hap va phan tfeh de tai uu

hoa thiet ke Cae qua trloh t60g hqp va philo tich co vai lro quan trQog nhanhau Hi¢n nay thuang dung may tfnh M phan tfeh va tdng hap khi thiet ke

Qua trinh chi'tflO 13 qua tdoh rat phuc t<:tP, g6m nhh~u cong vi¢c c6 tinh

ky thu~t rat r6 net nhu: quy ho<;tch qua tdnh c6ng ngh~, thiet ke che t<;to caetrang bi c6ng nghe, eung ling vat tu, laP trinh NC-CNC-DNC, ehe t~o (sanxuat), ki€m tra·chat Im;mg, d6ng g6i

Cung cap san phdm cho thi truong Hl qua trlnh d~e trung hoi tfnh thuangm<;ti rat r6 net

Th! twang

Nhu cilu thiet ke

LlJa chQn cae th6ng tin thi~t ke va nghien ClIu khi thi

Ytuang thiet ke

M6 hlnh hoa va rna phOng thiet ke

Thier ke chi tiet

PhAn rich va toi uu hOa thi€t k€

[IQua trinh thiet kel

I CMt~o (san xuat) I

Qua trinh Slrd~ng sanph~m l~i nay sinhSf! can thilt khae ella khaeh hang

va nhu eau mid eua thi tntang d6i vai san ph~m, dan den nhu cau mai trong

thiet ke san phAm

Va nhu v~y, da hlnh thanh m¢t ehu trinh san pha'm Chu trlnh san ph~m th~ hi¢n ct;! the hem trong sado hlnh 1.2

Sa do chu trinh san phAm cho thay vai tro cua h¢ thong CAD/CAM laquan trQng nhat, quyet dinh hi¢u qua eua qua trinh thiet ke va che t~o sanphim

Trang h¢ thong CAD/CAM, qua trlnh CAD dong vai tro ca sa, t~o tien de

ky thu~t cho qua trinh CAM tiep sau

3 Mi?t so ph~n mem CAD vii CAD/CAM hi~n nay

a M¢t so' phan me'm dung elzo kien true, xdy df!ng, giao thong w,in tai

• LARSA (hang Innovative Analisys Incorporated): Dung cho tinh toancac ket cau phang va khong gian

o STRASAPMAXIM (hang General Product Incorporation): Dung cho tinhtoan cac ket cau xay d'!llg IOn va phuc t~p (theo phuong phap phan tit hUU h~n)

• SSCAD (hang Space Structure Internation Corporation - My): DiIng chotinh toan ket cau, toi l1U hoa thiet ke va tinh toan thi congo

o CHACVITE (hang Le monsieur Consultant - Phip): La phan mem rat

tnlc tiep tit ban ve.

oAUSTIN (hang Automated Structural Design Integrated System - Nh"t):Chuyen dung cho thiet ke tlnh toan nha cao tang

• SAP (Structural Analisys Programs - My): Dung cho tlnh toan thiet k€xay d'!llg (dung phuong phip ph:ln tit hUUh~n).

o BILD (Building Design System - Han qu6c): Dung cho tfnh toan thiet kexay dl;1ng, kien truc (ung dt;!ng cong ngh¢ trttu¢ nhm t~o).

b M(Jt so' phan me'm CAD dung eho co khi ehl tgo, san xud't c6ng nghi¢p

• AutoCAD (hang AutoDesk -My,la m¢t trang cac hang dan dau ve CAD,

ra di1i 1970): Dung cho thiet ke cO khi xay d~ng. kien truc, di~n, di~n tif

o UNIGRAPHICS (Duc): Rat manh trong thiet ke, tinh toan cO khi chet~o

• SOLIDWORK: R~t m~nhtrong thi€t k€, tfnh lOan cOkhf eMt~o(vaxfiyd\lng).

• CIMATRON (NMt - Israel): Tfch hgp lien hoan CAD/CAM/CNC eho

cokhichet~o.

• Master CAM (My): Tieh hgp lien hom CAD/CAM/CNC eho co khf eMt~o.

• DENFORD (Anh): Giai phap CAD/CAM - CNC tron g6i

4 Cae yeu eau eel bim do; va; mC}t phan mem CAD

M¢l phArr mem CAD naa d6, muondap ling duqc nhu d.ll thi truang din

d<;l-t dugc cae yeu d.ll co bim sau:

• C6 the' chq,y duoi h¢ die'u himh lieu chua'n mgnh va desit d1!ng: D~ t<;10dieu ki¢n thu~n lqi cho d~lO t<;1o oharr vien, t':\O co 56thu~n lqi hcm cho phat

trien phArr mem lrong nllae

• Co kiifu giao di¢n nguoi dung tot: T':!o dieu ki¢nthll~nlqi d6i v6i nguOi

mai su dl;log ho~c da co kinh nghi¢rn d6i v6'i cae giao di¢n quen thuQc khac

Vi dt): H¢ thongMenu gAo gai, quen thuQc, thu~n lqicho nhieu d6i tugng

nguaidung. Dong thoi h¢ thongkhong Menu (dung cae nut bi6utUQ'og) l<;1i rAt

cho phep nguoi sir dlJ-ng t~o ra cac Menu rieng clla h9

• Ngon ngii dan gidn, ngii phap tlf nhien:

- Ngon ngO' dan gHm, ngu philp tl,l nhien se de: dao t~o, de h9C

- Nguoi sir dlJ-ng de t~p trung vao van de dang d.n giai quyet tren ma.y

- Cho phep nguoi sir dlJ-ng lam l<;li cac l~nhco sai sot (undo)

• Co tai li¢u huang ddn m¢t each khoa h9c, hqp Iy, de hilu

• Co tinh linh hOt;lt: D~ de dang chuy~nd6i cac chue nang ve ho~c ched¢ ve

Ch~ng h~n chuy~n tu ch€ d¢ ve 2D sang ch€ d¢ ve 3D ho~c nguQ'c l~i, chuy~n che d¢ ve thee rno hlnh· khung dAy sang ve thee mo hlnh be m~t, mohlnh khai d~c ho~cngllQ'c l~i.

• Co tinh bin viing: Cac d6i tllQ'llg ve khong b~ thay d6i ho~cmat di m¢tcach de dang do cac yeu to khac

• Cb tinh dan gidn: De hi~u, de sir dl;log cho nhieu d6i tugng: ky Sll (ca

khi, xay dl!ng), kien truc SU, nhAn vien kg thu~t

• C6 tinh kinh tif' Dam baa h<;l thap chi phi cua nguai dung cho vi¢c mlia,cai di\it, sir dl;lng

5 Cae mo dun eua ph;;n mem CAD

Hi~n co nhieu phan mem CAD khac nhau, rn6i phan mem co di~m m<;lnh

va di\ic thli rieng Nhung cac phan mem CAD deu co cAu truc chung va g6mcac mo dun co ban sau:

1 M6 dun h¢ die'u hanh (OS - Operating System):

• M6 dun nay cung cap chlic nang:

-V~n himh cae t¢p (file): delete copy, rename ,

- Quan 19 d.c thu ml;lC (directory) khi dung b¢ sO<;ln thao van ban (texteditor)

- L~p trinh va tinh toan thong thuong

• Cae t¢p (File) do mo dun OS t<;lo ra co hai lo<;\i:

- Cae t¢p van ban (text file)

- Cae tep d6 hoa (graphic file)

2 M6 dun do h09 (Graphics)

Mo dun nay cung cAp cac chlic nang:

- Thl!c hi¢n vi¢c mo hlnh hoa hlnh hqe va xAy dVng hlnh hqc

- Sua chua, bien d6i cac hlnh dii co

- Xay dJ!11g co sa da li¢u ve hlnh hqc

3 M6 dun Ung d¥ng (Applications)

M6i phan mem deu co mo dun ling dl:mg nham d~t duQ'c nhung m~c tieuilng d~ng e~ th€:

Phan mem CAD diIng cho co khi va san xuat c6ng nghi¢p co mo dun lingdl;lng cung cap cac chilc nang sau:

- Tinh toan cac d~ctinh hang 10~t cua san phfun

- Phftn tfeh vi¢e l~p rap

- Phftn tfeh cae dung sal l~p ghep

- M6 hlnh hoa va phftn tfeh ph~n tit hilu han

- Mo phong va pha.n tfeh qua trlnh gia cong.

- Ky thu~t hlnh anh d¢ng

4 M6 dun ltip trinh (Programming)

M6 dun nay cung cAp ngon ngii l~ptrlnh tieu ehu<ln va ngon ngiil~p trlnhphl,l thu¢e h¢ thong

- Ng6n ngii l~p trlnh tieu chuftn: Dung cho tinh toan va phan tfeh

- Ngon ngul~p trlnh phl,l thu¢e h¢ thong: Dung cho cae ml,lc dieh do ho'.1(vi du cae ng6n ngil VARPR02, DAL, GRIP )

5 Mo dun truyen thong (Communications)

Mo dun nay cung cAp ehuc nang truyen thong va lien ket giua h~ thongCAD/CAM, cae h~thong may tinh khae voi cac h¢ thong may cong Cl,l trong

h~ thong san xuat

Mo dun nay con chia se ca so dii li¢u CAD va cO sa du li~u CAM giiiacac ca sa san xuAt trong cong ty, t'.1onen hi~u qua cao trang san xuAt

5 LC;Si ieh ella CAD

SU dl,lng CAD c6 nhieu Iqi feh, ditn hlnh la cac lqi feh sau day:

- Nang cao rat nhieu nang suAt ve va thiet ke

- Rut ngan rat nhieu thai gian k~ tii' khi nh~n dan d~t hang den khi giaosan ph<1m

- Cho phep phtln tfeh, thiet ke mOt cach cl,l th~ va hi~u qua han

- Ghim nit nhieu sai s6t trong thiet ke

- Cae tinh toan thiet ked~t d¢ ehinh xac cao han

- De dang tieu chuftn hoa trong cong tac thiet ke

- Ban ve r6 rang, d~p, de dQC va de hi~u

• Nhanh chong ehuyen d6i cae thn t~e thiet ke

- Dem l'.1i nhieu lqi fch trong che t'.10 nhu: Thiet k€ do ga, dl;lllg clJ vakhu6n milu, Hip tclnh NC va CNC, l~pguy tdnh e6ng ngh~Mng may tinh, l~p

keho'.1ch tay may va nguai may, l~p cong ngh¢ nh6m va cong ngh~ditn hlnh.III PRAN CUNG CAD

1 Cae ki<lu h~ thong CAD (ph;;n la~i thea philn cling)

1.1 H~ Ihong Iren cr1 so may !fnh Ion (Mainframe Based)

He thong CAD nay (hlnh 1.3)xuathi~nkhi may tlnh Ian la dang duy nhiltc6 mat tren thi tnrang (nhilng nam 60 the ky XX)

• D{ic dil'm:

- Phil hgp v6i dieu ki~n can rich hqp d.c vuog cong tac v6i may tinh Ian

da co trang cong ty

- Nguoi Slr dl,lng thuang bi giam nang h,rc t~p trung vao cong vi¢c eua hq

- Nguai v~n hlmh h¢ thong CAD de b~ anh huemg boi 51.! bien d¢ng ngilunhien trang dong thong tin eua h¢ thong

- Neu so' luqng viIng cong lac qua nhieu thi anh huang bien d¢ng ng<iunhien se caog Ian

M6itruang ngUlJi dung

•

M6i tnremg Mthong

bang

tIT

Dia

h~ thong

khi6n contro

1.2.H~ thong tren c<1sa may tinh nhi> (Minicomputer - Based)

XuAt hi¢n tu nhfrng fiam 70 the ky xx, khi may tinh nho xuAt hi¢n nhavi¢c phat trien nhung m~ch rfch hqp co Ian LSI va nil 16n VLSI (Very LargeScale Integrated)

• D(ic die'm:

- Chi phi giam

- Kha nang li;lp trioh tt! do (khong bj nhieu IO<;lo chung).

- Kich thuac nhb gQn.

Ciu hloh h~ thong tren co so may tinh nho tUO'ng tv cau hinh h¢ thongtren cO so may tinh lan, nhung may tinh nho g90 han.

l.3 H~ thong tren co sa may vi Hoh (Microcomputer - Based)

May vi tfoh xuat hi¢n quang d~i boi Apple Computer diico tac d¢ng ffi<;lnhtai linh vl,fc CAD/CAM 51! tien bi? vtrqt tr¢i ella may vi tinh d ohArr (PC) ellahang IBM dii 1<.1.0 dieu ki~nphat tTien nhieu ph~nmem CAD chi;lY lren Pc

• Di!c die'm:

- D'.lt toe d¢ cao, kfch thuac nho g9n, dQ chinh xac cao

- Nhieu chuang trinh ling dl;mg duqc giii quy€t tot tren h¢ thong nay

1.4 H~ thong tren CO'so tr~mcong tac (Workstation -Based)

H~ th6ng tren co sa tr<:tm cong Hic duqc thi€t l~p vai cong ngh¢ cao cho

ca nha.n nguai dung

• Dijc die'm:

- Khi nang san sang cao

- Khi nang di chuy~n v~ tri linh ho~t.

- Khii nang d¢c l~p hoan toan v6i nhii'ng nguai dung khac

- Hi~u suat cao, thai gian phan hoi ngan

- Nang luc da d~ng (da nang).

- Khii nang de dang n6i m~ng v6i cac h~ th6ng khac

H¢ thong tren cosa tqm cong tac la co sacho d.c h¢ thong CAD/CAMtrong tuong lai

2 Cae lhi"l b! dau vila (Inpul)

2.1 Ban phirn do ho~(Key board)

Ban phfrn doho~duqc thiet l~ptren cosaball phimCeiban (dung cho so'!-nthaa), nhung co them cae phfm chue nang rieng va c6 them chu¢1

2.2 Bul quang di~n (Light pen)

But Quang di~n t:,to kha nang linh ho~tIga'ChQll, djoh vi d.c d6i tuqng vetren man hlnh nha lay nguOi sirdl:mg tren man hloh wong taco

But Quang di¢n duQ'cdung ph6 bienlrangnhli'ng oam 60 va 70 theky XX,hi¢n nay it duqc dung

2.3 Bang so hoa (Digitizing Tables) kern bUt dien (Stylus)

Sit dl:mg thea hloh tuqng: Dung but chi ve len to' giiy trang. Trang twang

hqp nay, dung but di¢n d~ vi: len bang 56 hoa Nhb d6, de sii dl;l.og nhu thaiquen ve va viet tren giay

Nguyen 19 thuang dung 18 dung sensor di¢n tir: Djch chuy6n ella cae thanhphan xac d~nh vi tri cila but di~n se t':10 nen twang di¢n tu l¢ch pha va dugccae sensor tren be m<;lt bang thu nh~n.

Bang so hoa co 2 vung: Vung ve va vung vao Menu I~nh.

Ngoai lo~ibang dung sensor di¢n tir, con colo{li bang dung ky thu~ttuangtlf (analog) va bang dung ky thu~tsieu am (acoustic)

2.4 Chu(>t (Mouse)

Duqe sang ehe cuoi nhfrng nam 60 the ky xx, den nay Ttlt ph6 bien do st!ti¢n lqi trang sud~ngv6i d.c bi~utuqng va cac menu keo xu6ng (pull down)

va keo len (pick up)

C6 hai ki~u chuQt: Chu¢t ca khi va chUQt quang hQc

• ChuQt ca khi: Gam c6 1 h¢p, trang co 2 banh xe va can lan, m¢t bi cau

aday Nhb d6, co th6 xae d!nh vj tri cila can tro thea cae to~ d¢ X, Y ella no

• Chu¢t quang h9C: Sir d~ng ki6u ehu¢t nay bang cach di chuN len banca,m quang

2.5 Can g~t(Joystick), qua diu danh dau (Track ball)

2.6 May quet (Scanner)

May quet sir dVng st! phan X{l anh sang khi ehieu m¢t chum sang vao chfr

hay hinh anh d~ d9C chu hay hinh anh d6 Hinh dang va de) d~m nh~t citachum tia phan x~ duqc me)t be) cam bien quang h9C bien thanh tin hi¢u di~n,

qua cac be) ghep n6i bien d6i lUong tv - s6 (ADC), tinhi~udUQc dua van puter

com-C6 2d~ng may quet thuang dung:

• May quet dung be) d9C quang va tir quang

• May quet dung be) d9C h6ng ngo~i va lade

3 Cae thiet b! dau ra (Output)

3.1 Man hlnh do hoa (Graphic Display - Monilor)

Man hlnh d6 ho~la thiet bi dau rathu~n ti¢n va kinh te nhat

T6 hqp man hinh va ban phim duqc g9i la thiet bi dau cuoi d6ho~

(graph-ic terminal) toi thi~u cua me)t phl'in cung CAD

3.1.1 Mim hinh den trang

Ok phuong phap hi~n thi:

• Gng tia am c~c (CRT - Cathode Ray Tube) - dung milO hinh khangph&ng la chu yeu

• Hien thi tinh the long (Liquid Cristal Display),

• Hi~n thi Laze (Laser Flat Panel Display)

• Hi~n thi Plasma (Plasma Panel Display)

• Hien thi lap mong (Thin Film LED Display) (LED - Light EmitlionDiode): Dung diat phil quang

3.1.2 Mim hinh mau

Phoi mim: Dung 3 mau co bim: do (R-red), xanh 10 (B-blue) va luc (G-green)d~ phoi hqpt~o nencuangde) mau, nghia la t~o ra cae mau sac khac nhau

• Dung tin hi~u so (digital): C6 16 mau t6ng hqp (vi d~: dung card Hercttle Colour)

HC-• Dung tin hi¢u sochuy~nd6i thanh tin hi¢u lUong tl!:

+Co 64 mau (vi d~ dung card XGA - Extended Graphic Arrays)

+Co 256 mau (vi d~ dung card VGA - Video Graphic Arrays; dung cardTIGA - Texas Instrument Graphic Architecture)

3.2 May ve (Plotter)

May ve dung de; xnal cae hinh da dUQ'c ve (trtn may Hoh) fa giay theanguyenly ve (plot) Thuang dung cae may ve co 4 but vOi 4 mim co bim: do (R), xanh ]0 (B). Inc (0) va den May vi! thuimg co hai lo~i:

• Loc;.i him ph&ng: Ban may thubng Damngang,tren d6 cho phep di;lt giay

Dau ve mang cae but ill!!C khac nhau Dati ve dugc dieu khi€n d~ c6 th~chuytn d¢ng thea cae phuong ngang (X) va doc (Yl

• LOCJi tang cu(Jn: May c6 tang cutin (can Ian) d~ cUQn giay trong qua

trlnh ve, nha do co the thay d6i dong Dau ve chuy~n dting ngang thea dong.Ket noi may ve voi computer dung c<Sng noi tiep kh6ng d6ng b¢ (COMl,COM2)

3.3 May in

Mayin lit thiet bixuat tin va lUll trft tin tren gHfythea nguyen lyin (print)

3.3.1 May in co bq chit due san

Khi co l¢nh in, ffi¢t chiee bila nho g6 vao bang d~ chft de len gH(y va in

chfr len giay Kieu may in nay de in chit, nhung kh6 in blnb, bo~t d¢ng gay6n Ngoai ra, khi cAn d6i ph6ng chit phai deli ca b¢ chii duc san nen kh6ng

ti~n 1qi

3.3.2 May in ma trtJn dilm (in kim)

Nguyen 19 in rnatr~n diem tuang tl! nhu ve ehii (coi chit nbu la d6i tuqngve) va ve hlnh tren man hlnh Oie net ve cua hlnh va cha duge t~o boi nhi6ucham ml!c (b6 tri theo rna tr~n).

Kitu may nay co tht thay d6i phong chu de dang cO tht in hlnh ve batkyo Tuy nhien may v~n hanh gay 6n, hlnh va chu khong net

3.3.3 May in laze (laser)

Kieu may in laze co ffi¢t vai d~c diem v6 nguyen Iy:

· Chum tia sang mong di qua b¢ dieu tiet tai m~t tang tr6ng co phu lap

nh~yquang, t~o nen hloh anh bangdi~n tich

- Ml!c d~ng b¢t tich di¢n dugc hut va bam vao m~t tr6ng

- B¢t ml!c bam vao giay tich di¢n vai hlnh anh nguqc eua tr6ng nh<;ty

quang, va tan ra va bam tn~n m~t giay khi qua m¢t tang tr6ng say anhi¢t d¢nang cao.

Ki€u may in laze co uu di€m lit de dang thay d6i phong chit, may ch~y

em, hinh vit chit kha ro net May co the d~t t6c d¢ in nAng cao (co the d~t

10 -;- 22 trang/phut) v6i dQ phftn giiii 1200 -;- 2400 pixel/inch (nhu may cuahang Hewlett Packard)

IV xAY Dl)NG MO HiNH HiNH HOC TRONG CAD

1 Khai ni~m

M6 hI'nh hlnh !Ire (Geometry Model) ella m¢t d6i tuQ'llg ve vii thiet k€ Iii

khai ni¢m duqe d~c trung boi:

N Hinh dang hlnh hQc cae philn c5u thanh nen d6i tUQ'ng ve

- Hlnh thai cau true hqp thanh ella d6i tUQ'ng ve

- Me ta bang toan hQc cae diem, duong, be m~t, kh6i ella d6i tuQ'ng ve.Nhu v~y, mt,Ic dfch bao trum cila m6 hlnh hlnh hQe lit thiet l~p eo so dfrli¢u hinh h9C ella d6i tUQ'ng ve va thiet ke Nha do eo th€ thqc hi¢n duqc quatrinh ve va thiet ke d6i wqng tren may tinh.

2 Me hinh khung day (Wireframe Models)

2.1 I)~c di~m trong cach xay dI!ng mo hlnh

- M6 hlnh khung day eila d6i tUQ'ng t~o boi d.e yeu t6 hinh hQe eo ban Et:di€m, ducmg th&ng, eung tron, duang tron, duang eong

- Chi the hi¢n b¢ khung ben ngoai ella d6i tuqng

- Vj tri ella d6i tuqng va cae yeu t6 eo ban nen no dUQ'e xac dinh nha m¢t

- Xay de.rng ma hinh kha dan giiin

- Kh6ng yell d.ll nhieu thai gian tfnh toan, b¢ nha, so~n thao, trlly e~p ella may tinh

- Kh6ngm~tnhieu thOi gian eho daot~o nguai dung (vI d:ly la s'! mb fQng

m¢t caeh tv nhien phuong phap vo truy€n thOng)

-Thu~n lqi khi dung cho ve phac thao

- Dung cho phan tfeh dung sai va rno hinh hoa phan til huu h<;1n

- La Cd sb cho thiet l~p rn6 hlnh rn~tva rno hlnh kh6i d~c.

3 Me> hinh bi! rn~t (Surface Models)

3.1 D~c di~m trong each xay d,!ng rna hinh

- Dung lOp vo rnong de rnieu t3 d6i tugng thea y wang sau: M6 hlnhkhung d:ly +lOp vo rnang = rn6 hlnh rn~t.

- Mo hlnh m~t t<;10 bbi cac d<;1ng be rn~t cd bim: M~t phing, rn~t non, mi;ittfl;l, m~t d.u Cac be rn~t nay co the rnieu ta de dang btmg cac phucmg tflnhtoan hQc

- D6i voi cae rni;it cong phuc q.p: Tach no fa thanh vo s6 cac rna-nh nha varn6 phong cac rnanh nha thea cae d<;1ng be m~t cd baD noi tren NhC! do, cacrninh nha dt rno ta bang toan hQC hdn va chung ht;Yp thanh luOi cac manhm~t.

Co 2 d<).ng rn6 hinh m~t: M~tdugc quet va lucri manh da giac 3D Chung

duge xay dVng bi:ii2 phuong phap khac nhan:

• Milt dUrjc quit:

- Tea d¢ day eho cae d6i tugng 2D

D¢day la khoing each rna d6i tugng duge nang len thea huang vu6ng goe

v6i mi;it ph[mg cua no

- M6 hlnh m~t duqc quet 180 quy tfch cac vi tIi cua d6i tuqng 2D, khi dich

chuy~n no di m¢t do<;U1 b~ng d¢ day, theo huang thAng g6c v6i m~itphAng cua

no Cac d6i tuqng ve nay gqi Iii d6i nrqng 2~D.

• Lwyi mdnh mgt da giac 3D:

- Lu6i ffianh m~t da giac duqc xac dinh bOi m¢t lo~t cac dinh, t~o thanhcac di~m g6c cua cac da giac co 3ho~c 4 c~nh.

- Lu6i ding mau thi d¢ chfnh xacm~t bi~u dien cang cao

- Lu6i cang thua thi d¢ chfnh xac m~t bi~u di~n cang thap

3.2.Ifu nhuqc di~mcua mo hlnh be m~t

• Uu dilm:

- Khong ruom ra, c6ng kenh nhu rno hlnh khung day

-D~dang thgchi~ncac duang An (hidden line), nhad6 hlnh vehi~n thgc han

- Thl!c hi~n duqc ky xao to b6ng

- C6 th~ thgc hi¢n duqc vi¢c tfnh toan cac d~c tfnh ve di¢n tlch tren cac

be m~t cua d6i tuqng

• N hufYc die'm:

- Chi rna ta duqc lap vo be rn~t cua d6i tuqng, rna kh6ng rna d duqc philn

v~t chtlt ben trong

- Yeu cau phai c6 thOi gian dao t~o nhat djnh d6i v6i nguoi dung

- MO hinh nay pMc tap han rnO hinh khung day, do d6 yeu eliu dung luqngb¢ nh6 cua may tfnh cao han

- Trang rn¢t s6 truang hqp, rna hinh be m~tvan con ruOm fa.

3.3 (lng d\mg

- Ph~rn vi ling dvng Tong han rnO hlnh khung day de vo va thiet ke

- Dung hi¢u qua trong rna phong dl:mg cl) gia cong khi che t<;toca khfho~c

san xuat c6ng nghi¢p

-T~o nen tfnh linh ho~t cho h¢ thong CAD

4 Mo hinh khoi d~c (Solid Models)

4.1 I)~c di~m trong cach xay dl;lng mo hlnh

• C6 4 phuong philp (hoac nh6rn phuong philp) thuang dung t~o Ta rnOhinh kh6i dac:

+ Phuong phap hlnh h9c kh6i d~c hqp thanh (Constructive SolidGeometry - CSG).

+Phuong phap quet (Sweeping)

+Phuong phap ph6i hqp ky thuat CSG va ky thuat que!

+ Nh6m cae phuong phap khae

• Phuong phip hinh hoc kh6i d'e hqp tMrih (CSG)

- Cac kh6i d~c co ban clla CSG: Kh6i h¢p, kh6i nem, kh6i n6n, kh6i tfl~,

kh6i cau, kh6i xuyen

- M6 ht'nh kIn), d(ic hqp thimh: Lien ket cae kh6i co ban v6i nhau nho caephep toan Bun (Boole) d6i v6i cae kh6i d~c 3D

- Cae phep toan Bun:

+HQp (u): Au B se t~o nen kh6i d~c m6i 180 phan v~t ehat ella ca 2 kh6idac ban dau

+ Giao (n): A () B se t~o nen kh6i d~c m6i 18 phan v~tehat chung ella 2kh6i d~e ban dau

+ Hi¢u (-): A - B sIS t'.l-O nen kh6i d~c m6i 180 phan v~t chAt can l'.1-i ellakh6i dae thil nhat (A). YaY: (A - B) '" (B -A).

- Cdy CSG: Chi ra tuan tl! cae bu6c thl!c hi¢n phep toan Bun, dt tu caekh6i d~c ban dau x<1y dgng nen kh6i d~c hqp th8onh

• Phuong phap quet (Sweeping)

Ta c6 m¢t tiet di¢n 2D (profin 2D)dung dt quet Tiet di¢n nay can g9i Ia

nhau, ket qua ella quet nghieng set<;to ra cae kh6id~eco hlnh d<;tng khae nhau,ket qua ella quet tron se t<;to ra cae kh6i d~e tron xoay to~mphAn (quay vai goebang 360°) ho~e tron xoay rieng phAn (quay vai goe < 360°).

Khi dung phuong phap quet, de co d6i wqng truae khi quet, thuang sir

d\,lng phep toan Bun d6i vdi cae tiet di~n2D (cae mien) Nho do, coth~t<;to racae tiet di¢n 2D phue hgp

• Ph6'i }u;rp ky thugt esc va ky th¥dt quer.

• Nh6m cac phuong phap khJc:

- Phuong phap bi~u dien (B-rep) Boundary Representation

- Phuong phap rna hinh kh6i d~c dung tich phan

4.2 Uu nhuqe di~m ella mo hlnh kh6i d~e

• Uu dilm:

- Mo hlnh kh6i d~e bi~u dien day du nhfft ve d6i wqng

- Cosa dfr h¢u ella rno hlnh kh6i d~c cho phep xac djnh rn¢t di~rn trongkhong gian thu¢e philn ben trang, phan ben ngoai hay narn ngay tren be m~t

- De dang xay dvng mo hlnh kh6i d~c rna kh6ng can phai xae dinh nhieu

- Trong nhieu truang hqp, xay dvng mo hlnh kh6i d~c de dang han so v6ixay dvng rno hlnh m~t va rno hlnh khung day

- SU d~ng thu~n lqi cho tV d¢ng hoa thiet ke va che t<;to trang eong ngh~

CAD/CAM/CNC

- De dang thl,lc hi¢n caekythu~t che khufft va t6 bong, nha do hlnh ve rfft thl;Cc

• N huqc dilm:

- Yeu e<1u phai eo qua tflnh dao t<;to nhat djnh d6i vai ngubi dung

- May cao du m<;tnh, co dung luqng b¢ nha duo

4.3 (Jng d\lng

- Trangkythll~t doho~: M6 hloh kh6id~cduc:;1c sO' dl,log ngaydmgph6 bien

- Trang thiel ke: Rat thu*n lqi cho tfoh toan cae d~c tfoh ve kh6i lUQog(kh6i lue;mg, tTong tilm, momen qUiln tioh ), phan deb giao tuyen, rno hlohhoa phao tir hiIu h~n, philo tfeh d¢ng hQC va d¢og h!c hQc cO cau

- Trang chet~o:Rat hi¢u qua lrong rna phcm.gduong ch~y dao (ho~cdl,logcl,I) lrong gia cong Cefkhf, quy ho~chqua trloh gia cong (qua tdoh san xlIat),kiem trakfch thuae gia cong, bieu dien cae d*c tfoh hiohhQc nhu dung sai vad¢ nhan be m~it.

- Trang Hlp nip: Dung v6i robot va dung trang h¢ thong chet~o hoh hOi;lt

(FMS - Flexible Manufacturing System), quy hO<;lch qua tdoh lap nip, phantich d¢og hQC va d¢ng h!c hQc robot

V CAM· MOl QUAN HE CAD/CAMv ATl,JDONG HoA SAN XUAT

1 Khai ni~m VEl CAM

CAM (Computer Aided Manufacturing): Che t<;1o vai slf trq giup cua may tfoh.Qua trinh CAM duqc thlfc hi~n tren h~ thong may cong cl;l dieu khien so

NC CNC

2 Chu lrinh san xual CAD/CAM

2.1 Chu trlnh san xuiit CAD/CAM

Chu trlnh san xuat CAD/CAM duqc mo titren sado hlnh 1.5

I 1N tWOng

+ Nhud.uthiet ke I

I Quatrluh thiet ke' Ll!a chQn thong tin thiet ke va nghien cUu kha thi

~ Quatrluh CAD J

I Quatrlnh che t<,10 Quatrlnh CAM

I Thj tWOng

Hlnh 1.5: Ser dd chu trinh san xuat CAD/CAM

2.2 Qua trlnh CAM

Qua tflob CAM duc;1crno tftC\} th~ han tren SO' d6 hloh 1.6

I Quyho~chqua trlnh ctmg ngM I

• Ngon ngfr APf (Automatically Programmed Tool): C6ng c{ll(ip Trinh tl;!

d¢ng. Ngon ngu APT doHqc vi~nC6ng ngh¢ Masachusett (My) ph<it trien vadung cho sanxuit tu 1959 Ng6n ngfr APT thui).nti¢n nen dU\1c dungI¢fig riiid~ l~p tdoh gia cong NC, CNC Ngon ngii' APT la ng6n ngu dieu khi~nso va

Hl chuang trloh may t{oh d~ ((ob toao quy d~o d\mg C\l gia congo

oCot 16i euah~thong APT lilb(5 xU If chuang trlnh. 8(5xU If chuang trlnh

lit chuang tdnh may tinh duqc xa.y dl,lng nham xu 19 chuang tdnh ngu6n APT

de taO ra t~pdillieu gia e6ng NC, goi 1il CLDATA-file, g6m:

~ Du li~u ve vi tri dl,1ng Cl,1 gia cong tr~n quy d~o cua n6.

- Thong tin ve dieu khi€n may gia congo

• Qua trlnh xu 19 dft li¢u gia c6ng tr~n may dieu khi€n s6:

Qua trlnh xu 19 s6li~u tr~n may dieu khi€n s6 duac rn6 ta tren hinh 1.7

nan ve chi li~t

- Dil li¢u v~t li~u

- ChltCll1g Irinh xiIlyCOllg ngh¢

J, CLDATA ftle

139h~uxu19(Postproccssor)

- Dil li';u may NC, CNC

- Dil lil;U dieu khii!11 Chmmg Irmhxulythich nghi

voi may NC,mc

-

NCPROGRAM

V~t mang lin(chmmg trlnh gia c6ng NC):

Bung dl,lc lli, dia mem,

Ciiu hoi on t~p chuong 1

1 Hay so sanh 5Lf khac nhau g'lLta qua trinh thiet ke che tfilo kieu truyen thong va qua trlnh thiet ke che t~o v6i cong ngh~ cao co sl! tn;:! giup ella may tfnh.

2 Trinh bay so do chu tr)nh san pham va phSn Uch vai tr6 h~ thong CAD/CAM trang chu !rinh d6.

3 M¢lt phan mem CAD/CAM mu6n thLfc hi~n tot vai tra ella no thi dn phai d<;:lt dLt<;J'c

nhilng yeu cau gl?

4 Trinh bay CaG ma dun eGa m¢lt phan mem CAD Cae rna dun nao trang 56 d6!a d~c tning d6i voi m¢t phan mem CAD?

5 Mo hlnh hlnh h9C trang CAD 103 gi ?

6 Hay phan tich slj khac nhau t6ng quat gil1a cae ma hinh khung day, rna hinh be

m~t va ma hinh kh6i d?c.

7 Me hinh khung day co nhling l1u nhlfr;lC diem gi?

a Mo hinh bl!l m?t c6 nhiing Lfu diem gi VL1c;1t tr¢i so voi ma hinh khung day?

9. £)exay dl/llg ma hinh kh6i d~c co cae phuong philp nao?

10 LJu all§m n6i tr¢i cua me hinh khoi d?c va me hinh be m?t 103 gi?

11 Ph8.n tich khai quat moi quan h~ CAD/CAM va tl/ d9n9 hail san xuat.

12 Trinh bay khili quilt h~ thong APT.

+ Hi~u dLf9C nguyen tac tien Mnh hOEm thi$n m9t ban ve 2D.

+ HiEiu du't;fc nguyen tae tht,tc hi$n CaG I$nh trong AutoCAD2004 va co ky n~ng cel ban khi thl!G hi$n cae I$nh.

+ Va va thie"t ke dLf<;'C CaG ban va 2D th~ hi$n qua cae yeu c8U sau:

- Ve dL1Qc dung hlnh baa, cae hinh chieu cua caev$t thE;'

- Dieu chinh va Slt dl,lng dung CaG lo~i duang net va mau sac.

- Ve dung cae hlnh cat va m~H cat.

- Ghi kich thLfoc hoan chinh cho m6i ban ve.

- So~n thaD cae yeu du ky thu~t, CaG chu thich, hLtang dan vao trong ban ve.

- Ky na.ng thaa tac ve tot Thai gian haEm thanh bim ve d~t yeu cau

Ni;li dung tom tat

+ Lam quen vai AutoCAD2004.

+ Cae I$nh thiet l$p ban ve.

+ H$ to~ 09 - CaG I$nh VEl cO bim.

+ Cae phl/ong phap bat diElm chinh xac.

+ Cae I$nh trq giup.

+ Cae I~nh sUa doi hinh ve.

+ Cae I~nh ve nhanh.

+ cae I~nh ve man hlnh.

+ Ve thea lap - 8ieu ehinh duong net va mau sac.

+ T~o v~n ban tren ban ve.

~ Ve hinh dt va m?t dt.

+ Ghi kieh thLfae.

1 LAM QUEN V6I AUTOCAD2004

1 Gi8i lhi~uAuloCAD

AutoCAD la phAn mem cua hang AutaDESK dung d~ thvc hi¢n cac ban

ve ky thu~t trang cac nganh: xay dVng, co khf, ki€n truc, di¢n, ban do HangAutoDESK la m¢t trong nam hang san suat phAo mem CAD hang dau tren thegiOi AutoCAD la m¢t trong cac phan mem thiet k€Slrdl;mg cho may dnh d.nhan (PC)

Ban ve nao thvc hi¢n duqc bang tay thl deu c6 th~ ve duqc bang phan memAutoCAD Sir dung AutoCAD co th€ vo va thiel kecae bin vo 2 chieu (2D).cae mo hlnh 3 chieu (3D), va t~o nen cac hlnh aoh rat thVc

PhAo mem AutoCAD con giup nguai dung trao d6i cac ky nang lam vi¢ccong oghi¢p Ngoai ra AutoCAD 1a phan mem co sb, t~o dieu ki¢n cho nguaidung tiep thu d.c phan mem CAD khae nO'a, vl phuong phap ve va d.c l¢nhtrang AutaCAD r5t di~n hlnh Cac d~c di~m trlnh bay trong AutoCAD dangtrb thanh tieu chu:1n cong nghi¢p cho d.ct~ptin trao d6i dO' li¢u giii'a cac phaomem CAD

Nguai dung con c6 th~ Slr dl:mg AutoCAD d~ trao d6i dO' li¢u ban ve voicae dong nghi¢p, khach hang vl rang phAn mem AutoCAD Wong thfch voicac phan cling va phAn mem ph6 bien tren th~ truang

SI.! phattri~n phan mem AutaCAD gAn lien voi sl.! phat tri~nnhanh ch6ngcua nganh cong ngh¢ thong tin va ky thu~t do ho~. Ttl nam 1995 den nay,nguOi dung co nhieu co h¢i chqn dung cac phien ban AutoCAD phu hqp voicong vi¢c, may PC, th6i quen khi ve va thiet k€ cua mlnh D6la cac phien ban

AutoCAD nhu AutoCAD R12, R13, R14, AutoCAD2000, 2002, 2004, 200S.

Can chu yrang ca.c phien ban AutoCAD deu chung m¢t co sa, nen moiphien ban chi khac nhau chung (5 -;- 10)% Cho nen, dieu quan trQng nhat d6iv6i nguoi dung AutoCAD la sit dl}-ng ffiqt cach nhuan nhuy~n va khai thachi¢u qua m¢t phien ban AutoCAD nao do phil hqp v6i minh, tren co sado cothe sit dl).ng d~ dang cac phien ban c~p nh~t hem Nhil~u bl;l.n tre sai lam khimat rat nhieu thor gian cho vi¢c tim hieu de sitdl}-ng cac phien ban mai xuathi¢n, trang khi kh6ng khai thac hi¢u qua mqt phlen ban nao trang s6 do.

2 Khdi d9n9 AutoCAD

Sau khi dl.i d~t chuong tdnh AutoCAD vao may bl;l.n phai tien hanh dinhcau hinh De khbi dOng AutoCAD, b~n chQn bieu tuqng clla phien banAutoCAD va nhap hai Hin phim trai clla chuqt vao do Moi phien banAutoCAD co mOt bieu wqng rieng Neu chua co bieu tuqng nay tren Desktop,b';ln vao Program va khbi d¢ng AutoCAD

3 Cau true mim hinh do ho~AutoCAD2004

Man hinh do hqa AutoCAD2004 (hinh 2.\) bao gom:

• Graphics Area: Vung do hO';lla vung rna ta the hi¢n ban ve len do Mauman hinh do ho~ dUQ"c d!nh bOi hqp tho<;l.i Preferences (l¢nh Preferences),trang Display

• Cross - hair:Hai sqi toc thea phuong tn,Ic X va trl}-c Y giao nhau t';li mOtdiem TQa d¢ diem giao nhau hi¢n len t';li hang cu6i phfa dudi ben trai manhlnh Chieu dai hai sqi toe duqe d!nh boi trang Pointer eua hqp tho~i

Preferences, 6 Cursor Size

o Cursor: Can tro, d¢ Ian can tro duqc d[nh biri bien PICKBOXha~c h¢p

tho~iObject Selection Settings, m~cPickbox Size (I~nh Ddselect)

0 WCSicon: Bi~u tllqng h~ tOa d¢ goc (World Coordinate System leon)narn agoe trai phia duai vung do ho~.

• Status line: Dong tr~ng thai, nam phia du6i viing 00 ho~. T<;li day hienthi cac tr~ngthai: GRID, SNAP, ORTHO, OSNAP D~ di6u khi~n cae tr~ngthai nay, b<;ln nhap phim trai chuQt hai Ian vao ten tr~ng thai

• Tog d(J con tro: Nam goc trai phia dum vung do ho~. T';li do hi¢n len to<;l

dO wang d6i hay to~ dQ tuy¢t d6i cila tfun can tro (giao diem eila 2 sqi toc).Khi kh6ng thtrc hi~n cac I~nh thi toa d¢ hi~n len la to~ d¢ tuy~t doi cua

tilm can tro" S6 dau tien Hl ho~mh d¢ (tfl,1C X), s6 thu hai Iatung d¢ (trl,1c Y)cua tilm can tro, hai con s6 dugc cach nhau bOi dau phay.

Bilu tUt;1l1g h¢lo~d¢

VUNGVE

, - - - ,

Hinh 2.1: Man hinh d6 h9a

• Command line: Dongl~nh, c6 it nhat 1 dong phia dum man hlnh do ho'.l.Dily la neri b'.ln nh~p l¢nh vao ho~e hien th! eae dong nhae ella may (nen eongQi la dong nhae Prompt line) B'.ln trve tiep d6i thQ'.li v6i may t'.li vung nay.Chinh d¢ IOn eua dong l¢nh: Dung eon tro keo den vi tri giao giua manhlnh do ho'.l va Command line den khi xuat hi¢n hai duemg thAng song song,sau d6 b'.ln keo len tren hay xu6ng dum

• Menu bar: Thanh Menu (thanh ngang danh mve), nam phia tren vimg

d6 h0'.l Moi tieu de tren Menu bar ehua m¢t nh6m l¢nh eua AutoCAD Cac

tieu d6 dieu hiuh cua AutoCAD la: File, Edit, View, Insert, Format, Thols,

Draw, Dimension, Modify, va Help (ngoai ra eon eo Bonus )

• Pull-down menu: Danh mve keo xu6ng, xuat hi¢n khi b'.ln eh9n m¢t tieu

M. T~i danh m~c nay, b~n co the! gQi I~i cae I?nh c~n th~c hi?n (hlnh 2.2).

• Screen menu: Danh m~c man hloh, Dam phia phiii vung dO ho~. Screen menu khOng duqc m~cdjnh kbi V3.0 AutoCAD. mt~l ho~crnadanh m~c man hlOh, dung Tools\Oplions, Display tab, chc;m Display screen menu.

Cae thaI/it cuafl

Da"h mJ!C mall IlI'nll

Hi"h 2.2: Dan" mlJc keo xU6'ng da,," 11llf.C man hi"". cae thal/h cu6n

Cae chi] tren danh ml,lc man hloh duqc quy d!nh nhu sau:

- Chi! in hoa (UPPERCASE): Ten menu

- Chi! dau lien la in hoa voi da'u 2 chaIn ":"- Ten I?nh

- Chi! dau tien la in hoa kh6ng co da'u 2 chaIn ":" - Ten I~a chQn

Khi ta th~c hi?n m~t I?nh cua AutoCAD thi cae I~achQn I?nh so xu~t hi?n

lr~n danh m1;lc man hloh.

• Too/bar: Thanh cong ct;!, trang AutoCAD co nhi6u toolbars, moil~nhcom¢t n6t ch9n vOi bi~u tU<;mg l~nh trang toolbars (hlnh 2.1).

• Scroll bar:Thanh cuon, gom co: thanh ben phiLi keo man hlnh (van ban

va do ho~) len xu6ng, thanh ngang phia duOi vung do ho~ dung d~ keo mimhlnh tit tnii sang phai ho~c ngugc l~i (hlnh 2.2) Muon him xuat hi~n caeScroll barb~nsu dl;mgl~nh Preferences (h¢ptho~iPreferences), trang Display

va ch9n nut Display Scroll bars in drawing window

AutoCAD thuang c6 4 phuong phip nhftp l~nh nhu sau:

1 Type in Dua l¢nh vaotit ban phfm

2 Pull - down Gqi l~nhtitdanh mvc keo xuong

3 Sreen menu Gqi l~nhtitdanh ml).C man hlnh

4 Toolbar Gqi l~nhtit ca.c n6t l~nh cua thanh cong Cl)

4 Thanh cong cII (I~nh Toolbar)

Pull - down Menu Screen Menu Type in

M¢t so toolbar duqc hi~n lenm~c dinh: Standard, Object Properties, Draw

va Modify Toolbar Modify va Draw nam thAng dung va aben tnii man hlnh

do ho~ D~ Hun xuat hi~n cac Toolbar khac ta thl!c hi¢n l~nh - Toolbar ho~cToolbar

• Command: Toolbar

Toolbar name (or all): (Nh~pten Tootbar, vi dV Draw)

Show/ Hide! Right/ Top/ Bottom/ Float<Show>:

• Cae ll!a chqn:

Show Hien thi toolbar (thanh cong Cl).) t~i m¢t vi tri tren man hlnh

Hide Tat toolbar

Left Vi trf tool bar nam ben trai man hlnh Khi chqo Left xuat hi¢n dongnhac "Position <0,0" T~i dong nhac nay ta dinh vi tri toolbar

Right Vj tri toolbar ben phiii mao hlnh.

Top Vi tri taalbar ben tren man hloh

Bottom Vi tri toolbar nam phfa duai man hlnh

Float Dinh vi tri toolbar vai so hang tuy chQo

Khi oh~p F xuAt hi¢n cac dong nh~c sau:

Position<O,O>: (Vi tri toolbar)

5 Dieu khien cac danh m~c (I~nh Menu)

Pull - down Menu Screen Menu Type in

Menu

Trong AutoCAD co t~p tin thu mvc Aead.mnu Mu6n lam xuAt hi¢n danhml,lc keo xu6ng Bonus tren thang ngang danh m\le ta gQi file Ac_bonus.mnutrong thu m\le AutoCAD \Bonus\ Cadtools\AC_Bonus.mnu

1 Thiep I~p bim vii biing I~nhNew

Khi thl!e hi¢n l¢nh New xuAt hi¢n h¢ptho~i Creat New Drawing.

T<;\i nut Start/rom Scratch, neu ta ehQn Metric (h¢ Met) va nhAn phfm OK,

thl ta ehQn dan vi ve thea h¢ Met (dan vi do dung milimet) Neu ehQn h¢Imperial (h~ Anh) thi dan vi la Inch.

Trang truang hgp ta ehQn Metric thl d.e bien va l¢nh lien quan duqc thietHip theo bang 2.1 Caedang dllcmg (linetype) va mllu milt d.t (Hatch pattern)thea tieu chuAn quae te ISO

Neu ta muon dinh ban ve vai cae kfch thuGe khae nhau, thl tren h¢p tho~i

Creat New Drawing ta ehQn trang Use a Wizard va ta se thiet l~pban ve bangeach Ian lllqt dinh ra dan vi (Units), giOi h~n ban vo (Area)

Bang2.1 Cae lfnh va bien lien quan ban vi'hf Met.

L~nhlien quan M6 ta I~nh Bien Giatri m:;ic dinh

Text, Dtext, Mtext Text height TEXTSIZE 2.5

do thl!c hi¢n hai buac:

Step 1: Tad~nh dan v~ thea tab Units, ta chQn Decimal.

Step 2: ChQn giai h~n ban ve bang tab Area. Nh~pchieu r¢ng ban ve vao

ochieu rongWidth (theo tr~cX) vachieu diU Length (theo true Y).

2 Djnh giol h~n ella ban ve (I~nh Limits)

Pull - down Menu Screen Menu Type in

L~nh Limits xae dinh kfeh thl1t1e ella ban ve: Dinh di~m goe trai phfaduoi (Lower left corner) va goc phai phfa tren (Upper right corner) bang to~

d¢ X, Y N€u ta chQnMMetric thl giro han ban vo m~c dinh Iii 420, 297, n€u

ta chQn h¢ Imperial thl giro han ban vo Ia 12,9

Neu muon thay d6i kfch thuae ban ve, thi phai sir d1!0g l¢nh Limits.AutoCAD quy acre chien tfl;1C x, Y lUang tJ f chien trlJc x, ykhi ta ve do thi

toan thOng thuang: duang nam ngang Iii truc X (hoilnh d¢), duangthang dii'ugtheo tr~cY (tung d¢)

Specify lower left corner or [ONIOFFJ<O.OOOO 0.0000>: (Nhd'n Enter) Specify upper right corner< 12.0000, 9.0000>: 420, 297.

Nhuv<\ly ta dii nh?p di~m goetrai phia duOi (Lowerleft corner) tIung v6i

gOc toa d¢ 0,0 Nh~pdiem goc phai phia tren (Upper right corner) tuy vilo giroh<;to ban ve Neu nha ta ch90 to~ d~ nha tren thi gi6i h~n ban ve thea kichthu6c kh6 A3 Ta co the nhap gia trj X, Y khac de djnh gim han ban vo khacnhau (vi d~: 1189,841; 841,594; 594,420; 210,297 )

• Ok h,ra ChQll khac:

ON: Khong cho phep ve fa ngoai vuoggiai h<;to ban ve dii dinh Neu

ta ve fa ngoai giai h<;to se xuathi¢n dong nhk "Outside limits"

OFF: Cho phep ve fa ngoai vuog giai h~ndii dinh

Can chii yrang, sau khi dioh gi6i h~ bim veta thl!c hi~n l~nh Zoom\AIl

de quan s,lt loan b¢ gi6:i h,,-n M.n ve tr~n man hinh

3 £)inh de," vi dung trong ban vii (I~nh Units)

L~nh Units dinh dO'n vi dlii va dan vi g6c cho ban ve hi¢n hanh

Type: lo~i dan vi

+ Scientific (Dan vi khoa hqc)

+ Engineering (Ky Ihu~t,h¢ Anh)

+ Architectural (Kien true, h¢ Anh)

Theo TeYN, can chon h¢ Ih~p phan (Decimal)

Precision: Chqn d¢ chfnh xac, co th6 chqn d¢ chfnh xac vai s6 chii' s6 co

nghia trang phan th~pphAn (vi d~ chon 0; 0.0; 0.000 )

Angles: Chqn dem V! va d¢ chfnh xac do goc.

Type: ki6u dem vi do goc:

+Decimal degrees (H¢ th~p phan)

+ Degrees/ minutes/ seconds (D¢, phut, giay)

+ Surveyor's units (North, West, East, South)

Precision: Chqn d¢ chfnh xac, co th6 chqn d¢ chfnh xac v6i s6 chu s6 co

nghia Irong phArr th~p phAn (vi d~ chon 0; 0.0; 0.000 )

Clockwise: Mu6n chieu do goc cling chieu kim dong ho.

Pull - down Menu

Tools\ Drawing Aids

Type in

Snap DDrmodes

L¢nh Snap dieu khi6n tr~ng th,ii can ch~y (Cursor) Ia giao di6m cua hai sgi toc (Crosshairs) L¢nh nay xac dinh buac nhay con ch~y va goc quay cua

hai sqi 16c Hay dung bUGC nhiy bilng khoang each IUGi (Grid)

Tr~ng thai SNAP c6 th~ duqc till mb bilng each nhilp hai Ian phim chon

chuQt vao nut t~i dong tqng thai.