Bài giảng Xơ gan - ThS. Nguyễn Thái Bình

Bài giảng Xơ gan trình bày về nguyên nhân thường gặp ở xơ gan, triệu chứng lâm sàng của xơ gan, biến chứng bệnh xơ gan, phương pháp điều trị xơ gan,... Tham khảo nội dung bài giảng để nắm bắt thông tin chi tiết.

X¥ GAN

Th¹c sü NguyÔn Th¸i B×nh

Bé m«n Néi tæng hîp- §¹i häc Y Hµnéi

 Môc tiªu häc tËp

1) Nªu ®-îc c¸c nguyªn nh©n th-êng gÆp cña x¬ gan

2) Tr×nh bµy ®-îc triÖu chøng l©m sµng cña x¬ gan

3) Tr×nh bµy ®-îc c¸c xÐt nghiÖm th«ng th-êng trong

 Nguyªn nh©n : Viªm gan B , Viªm gan C, NghiÖn r-îu, Hemochromatosis

 BiÕn chøng nÆng: cæ ch-íng, nhiÔm trïng DMB, XHTH do vì TMTQ, BÖnh n·o

gan, HC gan thËn, Ung th- gan

 Child Pugh: tiªn l-îng, ngu;y c¬ XHTH vµ

tñ vong sau mæ

H×nh ¶nh kho¶ng Disse

CÊu tróc xoang gan

M« bÖnh häc gan

Tieu thuy gan hinh luc lang

Tieu thuy gan

Mo benh hoc gan

1.ĐạI CƯƠNG1.3.Nguyên nhân

1.3.1.VGM do virut: B,C,D,G

1.3.2.R-ợu

1.3.3.Chuyển hoá: Hemochromatosis, Wilson, Thiếu

1antitrypsin, Các bệnh chuyển hoá có tính chất di truyền

1.3.4.Bệnh lý đ-ờng mật

-Tắc mật ngoàI gan

-Tắc mật tại gan: CBP, CSP

-Bệnh đ-ờng mật ở trẻ em: Byler, Alagille, Aagenae

1.3.5.Tắc mạch máu ở gan: HC Budd Chiarri, Bệnh tắc TM, Suy tim phảI nặng

1.3.6.Do dùng thuốc, chất độc và chất hoá học

1.3.7.Bệnh MD: Viêm gan tự miễn,

1.3.8.Miscellaneous

3.Chẩn đoán xác định3.1.Triệu chứng lâm sàng: đa dạng, tuỳ theo giai đoạn

3.1.1.HC suy TB gan:

-Mệt mỏi: không đặc hiệu, hằng định

-Bệnh não gan

-HơI thở có mùi gan

-Các biểu hiện ở da: Sao mạch, lòng bàn tay son, ngón tay dùi trống, móng tay có màu trắng, xuất huyết d-ới da.

-Các biểu hiện nội tiết: Vú to, Duypuytren’s, teo tinh hoàn- ở nam giới Mất kinh vô sinh ở nữ giới

- BiÓu hiÖn bÖnh gan m¹n tÝnh

H×nh ¶nh sao m¹ch ë c¸nh mòi tr¸i

 H×nh ¶nh cæ ch-íng do x¬ gan: cæ ch-íng + tuÇn hoµn bµng hÖ

3.Chẩn đoán xác định

3.2.4.Thăm dò hình thái

►Siêu âm gan:

-Kích th-ớc, bờ gan mấp mô, phát hiện HCC;

-Dấu hiệu TM cửa: lách to, TM cửa>12mm, dãn TMMTTT và

TM lách, THBH cửa chủ

►CT bụng: giống nh- xơ gan

►MRI: mạch máu gan

3.2.5.Sinh thiết gan : qua da, hay qua đ-ờng TM cảnh

3.3.Phác đồ chẩn đoán

►Gan to→ Sinh thiết gan

►HC suy TB gan→ Sinh thiết gan

►HC tăng áp lực TM cửa đơn độc→ SOB, ST gan

►HC suy TB gan+ HC tăng áp lực TM cửa→ Chẩn đoán xác

định

H×nh ¶nh siªu ©m cña gan x¬: bß gan mÊp m«, DMB, thµnh tói mËt dµy

Hình ảnh dãn tĩmh mạch thực quản độ 3 phát hiện qua nội soi

H×nh ¶nh d·n tÜnh m¹ch d¹ dµy

4.Biến chứng

4.1.Cổ ch-ớng

4.2.Nhiễm trùng DMB: đau bụng, sốt cao, HC suy TB gan

-DMB: dịch tiết, cấy DMB: E.Coli, Klebsiella, Streptocoques, Staphylocoques

4.3.Xuất huyết tiêu hoá: do dãn vỡ TMTQ, tổn th-ơng khác

4.4.Bệnh não gan: Bệnh não gan

+Các giai đoạn

Giai đoạn 1: không có RLYT, Run vỗ cánh

Giai đoạn 2: HC co giật, Run vỗ cánh

Giai đoạn 3: Hôn mê nông hay sâu, không có dấu hiệu định khu, Babinski (+) lan toả 2 bên

+Các yếu tố khởi phát: XHTH, RL n-ớc điện giải, Nhiễm trung

đặc biệt là DMB, Dùng thuốc h-ớng thần, PT nỗi cửa chủ

+ Tỡm phũng nhúm vi khuẩn gõy bệnh: phế cấu

- Loại bỏ tỏc nhõn gõy độc cho gan

5.1.Điều trị đặc hiệu trong một số tr-ờng hợp

-Hemochromatosis

-Bệnh Wilson: D-penicillamine

-Xơ gan do r-ợu: ngừng r-ợu

-Thuốc chống virut viờm gan: thuốc viờn và Interferon

-Dïng thu«c lîi tiÓu

+Thuèc lîi tiÓu kh¸ng Aldosteron: Spironolacton, +Furosemide

-Theo dâi

+L©m sµng: HA, c©n nÆng, n-íc tiÓu, vßng bông +XÐt nghiÖm: §G§ m¸u, §G§ niÖu

5.Xử TRí

5.2.3.Xuất huyết tiêu hoá

- Điều trị qua nội soi: Tiêm xơ hay thắt TMTQ

- Đặt sonde Blakemore

- Điều trị nội khoa: Dẫn chất của Vasopressine, Somatostatin

- Điều trị phẫu thuật, TIPS

5.2.4.Điều trị bệnh não gan

- Truyền dịch đạm cần thiết cho gan, Glucose 5%

- Nhuận tràng: Lactulose

- Kháng sinh đ-ờng ruột

5.3.Theo dõi và quản lý BN xơ gan phát hiện ung th- gan

- Siêu âm 6 tháng/lần

- AFP ở các BN viêm gan B, viêm gan C, Hemochromatosis

5.4.Thay gan trong giai đoạn cuối của bệnh

Dông cô tiªm x¬ tÜnh m¹ch thùc qu¶n

 Sonde BLACKEMORE