Giải phẫu bệnh tủy xương của u lymphô xâm nhập tủy rất đa dạng từ hình thái xâm nhập, vị trí xâm nhập, tùy thuộc vào từng loại u lymphô. Vì vậy, mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá đặc điểm giải phẫu bệnh u lymphô không hodgkin xâm nhập tủy trên mô tủy xương sinh thiết.
Trang 1ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU BỆNH CỦA U LYMPHÔ KHÔNG HODGKIN XÂM NHẬP TỦY TRÊN MÔ TỦY XƯƠNG SINH THIẾT
Chu Lê Ngọc Hiếu*, Võ Thị Thúy Quyên*, Lê Văn Hùng*, Lê Thanh Tú *
TÓM TẮT
Đặt vấn đề: Bệnh u lymphô không Hodgkin (ULKH) là nhóm bệnh ác tính của mô lymphô Sự đáp ứng
bệnh cũng như sự sống còn phụ thuộc vào yếu tố tiên lượng trong đó có yếu tố xâm nhập tủy (giai đoạn 4) Đặc điểm giải phẫu bệnh tủy xương của u lymphô xâm nhập tủy rất đa dạng từ hình thái xâm nhập, vị trí xâm nhập, tùy thuộc vào từng loại u lymphô
Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá đặc điểm giải phẫu bệnh u lymphô không Hodgkin xâm nhập tủy trên mô
tủy xương sinh thiết
Phương pháp nghiên cứu: mô tả hàng loạt ca
Kết quả: Từ 01/2012 đến 08/2014, tại Bệnh viện Truyền máu Huyết học, chúng tôi nghiên cứu trên 93
trường hợp ULKH có tỷ lệ xâm nhập tủy xương 46,2% Tỷ lệ xâm nhập tủy xương của các loại u lymphô: u lymphô vùng rìa (100%); u lymphô tế bào nhỏ (50%); u lymphô thể tương bào - lymphô bào (87,5%); u lymphô lan tỏa tế bào to (32,1%); u lymphô tế bào vỏ (60%); u lymphô thể gan lách (100 %); u lymphô tế bào B lớn giàu
tế bào T( 100 %); u lymphô thể nang (33,3%); u lymphô Burkitt (100%) Đặc điểm hình thái xâm nhập tủy xương: Giữa xoang (16,9%); khu trú cạnh bè xương (13,9%); khu trú không cạnh bè xương (9,2%); lan tỏa đặc (32,3%); lan tỏa mô kẽ (27,7%) Đặc điểm hình thái tế bào u lymphô xâm nhập tủy xương: tế bào lớn (55,4%); tế bào nhỏ (23,1 %); tế bào trung bình (16,9%); dạng hỗn hợp tế bào (tế bào lớn - tế bào nhỏ) (4,6%); tế bào có khía (11,8%); tế bào không khía (21,6%); nguyên bào miễn dịch (15,7%); nguyên tâm bào (36,3%); dạng hỗn hợp tế bào (nguyên bào miễn dịch - nguyên tâm bào) (15,7%)
Kết luận: U lymphô không Hodgkin có tỷ lệ xâm nhập tủy xương cao, đặc điểm hình thái xâm nhập tủy
xương và hình thái tế bào rất đa dạng Hình thái xâm nhập lan tỏa thường gặp nhất, kế đến là dạng khu trú (cạnh
bè xương hoặc không cạnh bè xương), giữa xoang
Từ khóa: U lymphô không Hodgkin xâm nhập tủy xương, giải phẫu bệnh tủy xương
ABSTRACT
REVIEW PATHOLOGY CHARACTERISTICS OF INFILTRATION BONE MARROW
NON-HODGKIN LYMPHOMA IN MARROW BONE MARROW BIOPSY
Chu Le Ngoc Hieu, Vo Thi Thuy Quyen, Le Van Hung, Le Thanh Tu
* Y Hoc TP Ho Chi Minh * Supplement of Vol 19 - No 4 - 2015: 84 - 90
Background: Non Hogdkin Lymphoma (NHL) is a malignancy group of lymph node The response and
survival depends on prognostic factors, including factors bone marrow infiltration (stage 4) Bone marrow pathology characteristic of infiltration bone marrow lymphoma varied with intrusion from, intrusion location, depending on the type of lymphoma
Objective: Evaluation of anatomical features of non-Hodgkin lymphoma patient marrow infiltration in bone
marrow biopsy
* Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP Hồ Chí Minh
Tác giả liên lạc: BS.CKII Lê Thanh Tú ĐT: 0918 101 472, Email: lethanhtupath@gmail.com
Trang 2Methods: Descriptive case series
Result: From 01/2012 to 08/2014, at Blood transfusion and Hematology Hospital, we studied on 93 NHL
cases, the overall incidence of marrow involvement by NHL was 46.2% The percentage of bone marrow infiltration by lymphoma types: Of the Marginal zone lymphoma (100%); Small cell lymphoma (50%), Lymphoplasmocytic lymphoma (87.5%); Diffuse large B cell lymphoma (32.1%); Mantle cell lymphoma (60%); Hepatosplenic Tcell Lymphomas (100%); T cell rich – large B cell lymphoma (100%); Follicuar lymphoma (33.3%); Burkitt Lymphoma (100%) The predominant histological pattern of involvement by a lymphomatous infiltrate was Intrasinusoidal (16.9%); Focal paratrabecular (13.9%); Focal non paratrabecular (9.2%) Diffuse solid (32.3%); diffuse interstitial (27.7%) The morphological characteristics of bone marrow infiltration lymphoma cells: large cell (55.4%); small cell (23.1%); medium cell (16.9%); mixture cell (small cell and large cell) (4.6%);cleaved cells (11.8%); noncleaved cells (21.6%); immunoblastic (15.7%); Centroblastic (36.3%); cell mixture (Immunoblastic and Centroblastic) was 15.7%
Conclusion: NHL bone marrow infiltration rate is high Morphological characteristics of bone marrow infiltration and cell morphology are varied The commonest pattern of lymphomatous infiltration of bone marrow
is of diffuse type, followed by focal random (paratrabecular or non-paratrabecular) and Intrasinusoidal varieties, respectively
Key word: Bone marrow infiltration NHL, Bone marrow pathology
ĐẶT VẤN ĐỀ
Bệnh u lymphô không Hodgkin (ULKH) là
nhóm bệnh tăng sinh ác tính của mô lymphô,
đáp ứng ban đầu nói chung có thuận lợi với điều
trị phác đồ chuẩn Tuy nhiên, sự đáp ứng bệnh
cũng như sự sống còn phụ thuộc vào yếu tố tiên
lượng trong đó có yếu tố xâm nhập tủy (giai
đoạn 4) Theo kết quả nghiên cứu trên thế giới,
ULKH độ ác tính trung bình, ác tính cao có xâm
nhập tủy xương (giai đoạn IV) cho tỷ lệ đáp ứng
bệnh thấp hơn cũng như tỷ lệ sống còn (45%)
thấp hơn so không có xâm nhập tủy xương
(70%) tại thời điểm 3 năm (p = 0,02) Việc chẩn
đoán u lymphô xâm nhập tủy chủ yếu bằng giải
phẫu bệnh tủy xương, tuy nhiên đặc điểm giải
phẫu bệnh tủy xương của u lymphô xâm nhập
tủy rất đa dạng từ hình thái xâm nhập, vị trí xâm
nhập, nó tùy thuộc vào từng loại u lymphô Hiện
nay, trong nước chúng tôi chưa ghi nhận có công
trình nghiên cứu về đặc điểm giải phẫu bệnh mô
tủy xương của u lymphô không hodgkin, vì vậy
chúng tôi thực hiện nghiên cứu này
Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát
Đánh giá đặc điểm giải phẫu bệnh u lymphô
không Hodgkin xâm nhập tủy trên mô tủy xương sinh thiết
Mục tiêu chuyên biệt
Đánh giá tỷ lệ xâm nhập tủy xương của các loại u lymphô không Hodgkin
Đánh giá vị trí, hình thái xâm nhập tủy xương của các loại u lymphô không Hodgkin trên mô tủy xương sinh thiết
Đánh giá hình thái cấu trúc tế bào u lymphô trên mô tủy xương sinh thiết
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu mô tả hàng loạt ca
Đối tượng nghiên cứu
Tất cả kết quả giải phẫu bệnh tủy xương của các bệnh nhân được chẩn đoán xác định bệnh u lymphô không Hodgkin bằng giải phẫu bệnh cơ quan ngoài tủy tại BV Truyền máu Huyết học từ 01/2012 đến 08/2014
Phương pháp chọn mẫu
Tiêu chuẩn chọn mẫu
Tất cả kết quả giải phẫu bệnh tủy xương của các bệnh nhân được chẩn đoán xác định bệnh u
Trang 3lymphô không Hodgkin bằng giải phẫu bệnh cơ
quan ngoài tủy tại BV Truyền máu Huyết học, từ
01/2012 đến 08/2014
Kết quả giải phẫu bệnh mô tủy xương từ
mẫu mô tủy xương sinh thiết của bệnh nhân
được chẩn đoán u lymphô không Hodgkin (trên
mô hạch hoặc cơ quan ngoài tủy) qua các bước
nhận mẫu, xử lý, làm tiêu bản và nhuộm (H&E,
HMMD) tiêu bản, đọc tiêu bản theo SOP của
khoa Giải phẫu bệnh BV TMHH
Tiêu chuẩn loại mẫu
Kết quả giải phẫu bệnh mô tủy xương không
phải u lymphô không Hodgkin, kết quả giải
phẫu bệnh mô tủy xương không có nhuộm hóa
mô miễn dịch
Kết quả trên từ bệnh nhân không được chẩn
đoán u lymphô bằng giải phẫu bệnh mô hạch
Phương pháp tiến hành
Thu thập số liệu từ kết quả giải phẫu bệnh
tủy xương sinh thiết thỏa điều kiện nhận mẫu
Xử lý số liệu
Viết bài báo cáo
Kiểm soát sai lệch thông tin
Áp dụng đúng tiêu chuẩn chọn mẫu và tiêu
chuẩn loại trừ
Xử lí và phân tích số liệu
Xử lý và phân tích số liệu bằng phần mềm vi
tính SPSS 16.0
Trình bày kết quả của số liệu dưới hình thức
bảng biểu
Kết quả xử lý thống kê: trung bình và tỷ lệ
Số lượng trung bình cho biến định lượng và
tỷ lệ phần trăm cho biến định tính
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
Từ 01/2012 đến 08/2014, chúng tôi thu thập
được 93 trường hợp u lymphô không Hodgkin
thỏa tiêu chuẩn chọn mẫu
Tỷ lệ U lymphô không Hodgkin
93 trường hợp u lymphô không Hodgkin
trong nghiên cứu của chúng tôi, chúng tôi nhận
thấy có 09 loại u lymphô không Hodgkin, trong
đó có 56 trường hợp U lymphô lan tỏa tế bào to (60,2%); 10 trường hợp U lymphô tế bào nhỏ (10,7%); 08 trường hợp U lymphô lymphô bào tương bào (8,6%); 6 trường hợp U lymphô nang (6,5%); 5 trường hợp U lymphô tế bào vỏ (5,4%);
3 trường hợp U lymphô Burkitt (3,2%); 2 trường hợp U lymphô vùng rìa (2,2%); 2 trường hợp U lymphô T thể gan lách (2,2%); 1 trường hợp U lymphô tế bào B giàu T (1,1%)
Chúng tôi nhận thấy rằng u lymphô tế bào to chiếm tỷ lệ cao nhất và cao hơn so với kết quả trong phận loại WHO (35%)(10) Với u lymphô thể nang, chiếm tỷ lệ xâm nhập tủy xương thấp hơn
so với kết quả nghiên cứu của Steven H
Swerdlow (28%)(10), cũng như trong phận loại WHO (28%)(10) Điều này có thể giải thích những năm trước đây, việc áp dụng hóa mô miễn dịch, flowcytometry cũng như sinh học phân tử còn hạn chế trong chẩn đoán bệnh u lympho Từ cuối năm 2013, chúng tôi đã áp dựng nhuộm hóa
mô miễn dịch theo hướng dẫn NCCN u lymphô
và phân loại theo WHO cũng như kết hợp với flowcytometry, sinh học phân tử thì tỷ lệ U lymphô lan tỏa tế bào to có giảm xuống và tỷ lệ
U lymphô nang tăng lên và chúng tôi đang còn theo dỗi tiếp Các loại u lymphô còn lại chiếm tỷ
lệ thấp và tương đương với kết quả trong phận loại WHO
Tỷ lệ xâm nhập tủy của các u lymphô không Hodgkin
Trong 93 trường hợp u lymphô không Hodgkin có 43 trường hợp xâm nhập tủy xương chiếm tỷ lệ 46,2%; tương đương với kết quả nghiên cứu của Tatijana Zemunik (47%, n= 60)(12)
cao hơn so với kết quả nghiên cứu của MG Conlan (32%; n=317)(3) nhưng thấp hơn so với kết quả nghiên cứu của Suneet Kumar (55,1%, n=49)(11)10 Sự khác biệt này có thể do số lượng mẫu, số lượng mẫu trong nghiên cứu của Suneet Kumar ít hơn, số lượng mẫu trong nghiên cứu của chúng tôi ít hơn số lượng mẫu trong nghiên cứu của MG Conlan thì tỷ lệ u lymphô xâm nhập
Trang 4tủy xương lại cao hơn Theo kết quả nghiên cứu
của Tatijana Zemunik(12), u lymphô ác tính càng
thấp thì tỷ lệ xâm nhập tủy xương càng cao
Trong tương lai, chúng tôi sẽ theo dõi với số
lượng lớn hơn sẽ có kết quả thuyết phục hơn
Tuy nhiên với tỷ lệ u lymphô xâm nhập tủy
xương trên cũng đủ gây chú ý về tình trạng xâm
nhập tủy của u lymphô không hodgkin vì nó là
tiên lượng rất quan trọng trong điều trị
Trong 43 trường hợp xâm nhập tủy xương,
tất cả 9 loại u lymphô đều có xâm nhập tủy với
tỷ lệ khác nhau:
Bảng 1: Tỷ lệ xâm nhập tủy xương của các loại u
lymphô không Hodgkin - so sánh với kết quả nghiên
cứu nước ngoài
(n) %
Kathryn Foucar (5) (%)
U lymphô vùng rìa (n=02) (02) 100 70-100
U lymphô tế bào nhỏ (n=10) (05) 50 >75
U lymphô tương bào - lymphô
U lymphô lan tỏa tế bào to
U lymphô tế bào vỏ (n=05) (03) 60 50-90
U lymphô T thể gan lách
U lymphô tế bào B giàu T
Xét trên từng loại u lympho, chúng tôi nhận
thấy rằng tỷ lệ xâm nhập tủy xương của U
lymphô vùng rìa, U lymphô lan tỏa tế bào to, U
lymphô tế bào vỏ, U lymphô lymphô-bào tương
bào cao hơn so với kết quả nghiên cứu của
Tatijana Zemunik (48%, n = 60 )(12), U lymphô T
thể gan lách, tỷ lệ U lymphô nang trong nghiên
cứu của chúng tôi trương đương với nghiên cứu
Kathryn Foucar(5), Tatijana Zemunik (31%)(12)
Tuy nhiên tỷ lệ xâm nhập tủy xương U lymphô
tế bào nhỏ cho thấp hơn Kathryn Foucar(5), và
của U lymphô Burki cao hơn so với kết quả
nghiên cứu của Kathryn Foucar(5), sự khác biệt
này có thể do số mẫu trong nghiên cứu của
chúng tôi quá nhỏ, chỉ có dưới 10 trường hợp
trong mỗi loại, chúng tôi còn theo dỗi tiếp Một
điều đáng chú ý là các u lymphô càng hiếm gặp
như U lymphô vùng rìa, U lymphô T thể gan lách thì tỷ lệ xâm nhập tủy càng cao thậm chí lên đến 100%
Đặc điểm giải phẫu bệnh các u lymphô xâm nhập tủy
Mật độ tế bào tủy
Trong 43 trường hợp u lymphô xâm nhập tủy Đa số các trường hợp có mật độ tế bào tủy bình thường hoặc giàu (mật độ tủy >30%) 75,4% trường hợp, trong khi trường hợp có mật độ tủy thấp (<30%) chiếm tỷ lệ 24,6% Tỷ lệ này khác biệt với kết quả nghiên cứu của Khalid Hassan (98% trường hợp có mật độ tủy >30%, n = 27)(10) Trong trường hợp mật độ tế bào thấp, dễ gây chẩn đoán nhằm với suy tủy và bỏ sót bệnh u lympho, trong trường hợp này bác sỹ giải phẫu bệnh phải hết sức chú ý đến đặc điểm lâm sàng như gan, lách, hạch to hoặc các dấu hiệu khác để hướng đến u lymphô hoặc chẩn đoán phân biệt khác, từ đó có chỉ định nhuộm hóa mô miễn dịch
để chẩn đoán xác định
Hình thái xâm nhập tủy của U lymphô
Bảng 2: Tỷ lệ các hình thái xâm nhập tủy xương - So
với các kết quả nghiên cứu nước ngoài
Hình thái xâm nhập
Chúng tôi
n =43
Suneet Kumar (11)
n =49
Khalid Hassan (6) n=
27
Khu trú cạnh bè
Khu trú không
Trong nghiên cứu của chúng tôi, u lymphô không Hodgkin xâm nhập tủy có 5 hình thái Trong đó hình thái xâm nhập tủy xương khu trú (cạnh bè xương và không cạnh bè xương) cũng như hình thái xâm nhập tủy xương lan tỏa tương đương với kết quả nghiên cứu của Khalid Hassan(6), nhưng hình thái xâm nhập tủy xương lan tỏa thấp hơn so với kết quả nghiên cứu của Suneet Kumar(11) So với các hình thái xâm nhập tủy khác, hình thái xâm nhập lan tỏa cho tiên
Trang 5lượng xấu hơn Hình thái xâm nhập lan tỏa làm
cho bác sỹ giải phẫu bệnh dễ nhằm lẫn với hình
thái tổn thương trong tủy xương sinh thiết của
bệnh bạch cầu cấp Kết quả nghiên cứu của
chúng tôi cũng như kết quả nghiên cứu của
Khalid Hassan đều không ghi nhận dạng xâm
nhập hỗn hợp, trong khi trong nghiên cứu của
Suneet Kumar ghi nhận tỷ lệ xâm nhập tủy
xương dạng hỗn hợp khá cao (51,8%), và nghiên
cứu của Arber DA (thường gặp nhất là dạng hỗn hợp, tiếp theo là khu trú cạnh bè xương, lan tỏa
và thấp nhất là dạng giữa xoang, n = 197)(1) sự khác biệt này có thể do số lượng mẫu trong các nghiên cứu còn nhỏ Hình thái xâm nhập khu trú không cạnh bè xường là hình thái tổn thương thường gặp nhất của u lymphô ác tính thấp và trung bình, trong khi hình thái xâm nhập lan tỏa lại thường gặp nhất trong u lymphô ác tính cao
Hình 1: Dạng xâm nhập giữa xoang Hình 2: Dạng xâm nhập lan tỏa mô kẽ
Hình thái xâm nhập tủy, xét trên từng loại u
lymphô
U lymphô tế bào nhỏ
Trong nghiên cứu của chúng tôi, U lymphô
tế bào nhỏ có tỷ lệ xâm nhập tủy xương (50%)
với 3 hình thái xâm nhập tủy xương: khu trú
giữa xoang (20%), dạng lan tỏa đặc (20%), lan tỏa
mô kẽ (60%), không có kiểu xâm nhập khu trú
cạnh bè xương Kết quả này có khác biệt so với
kết quả nghiên cứu của Suneet Kumar(11) với tỷ lệ
xâm nhập tủy xương (100%), dạng khu trú
không cạnh bè xương (33%), tuy nhiên có sự
tương đồng giữa hai nghiên cứu là không có
dạng khu trú cạnh bè xương
U lymphô lan tỏa tế bào to
Xâm nhập tủy với 05 hình thái khác nhau:
giữa xoang (33,3%), khu trú cạnh bè xương
(5,6%), lan tỏa dạng đặc (27,8%), lan tỏa trong
mô kẽ (22,2%), khu trú không cạnh bè xương
(11,1%) Kết quả nghiên cứu của chúng tôi có sự
khác biệt so với kết quả nghiên cứu của Kathryn
Foucarthì phần lớn trường hợp có hình thái xâm nhập tủy lan tỏa(5)
U lymphô vùng rìa
Xâm nhập tủy chỉ có một hình thái duy nhất khu trú cạnh bè xương (100%), trong khi kết quả nghiên cứu của Inamdar KV có dạng khu trú (87%, n = 30) và dạng giữa xoang(4)
U lymphô tương bào - lymphô bào
U lymphô tương bào - lymphô bào có tỷ lệ xâm nhập tủy: 87,5%; chỉ có một hình thái duy nhất là hình thái lan tỏa (100%) Điều này khác biệt với nghiên cứu của Suneet Kumar có cã dạng xâm nhập lan tỏa, khu trú, cạnh bè xương
và hỗn hợp Theo nghiên cứu của Suneet Kumar dạng xâm nhập lan tỏa cho tiên lượng xấu nhất,
kế đến là dạng khu trú và dạng hỗn hợp
U lymphô tế bào vỏ
Xâm nhập tủy với 2 hình thái lan tỏa mô kẽ (66,7%), dạng khu trú không cạnh bè xương (33,3%) Kết quả nghiên cứu của Cohen PL (n = 43)(3), U lymphô tế bào vỏ xâm nhập tủy xương
Trang 6với nhiều hinh thái, trong đó nỗi bậc nhất là hình
thái xâm nhập khu trú (72%)
U lymphô T thể gan lách
Xâm nhập tủy xương chỉ có một hình thái
duy nhất lan tỏa mô kẽ (100%) Kết quả này
tương đương với kết quả nghiên cứu của
Kathryn Foucar (100%)(5) và đây cũng là đặc
điểm xâm nhập tủy duy nhất của u lymphô T thể
gan lách
U lymphô tế bào B giàu tế bào T
Xâm nhập tủy xương chỉ có một hình thái
duy nhất khu trú cạnh bè xương (100%) Cao
hơn kết quả nghiên cứu của Skinnider BF (62%,
n = 13) Trong nghiên cứu của chúng tôi chỉ có 01
trường hợp vì vậy có sự khác biệt trên Tuy
nhiên trong nghiên cứu của chúng tôi cũng như
Skinnider BF đều có một hình thái xâm nhập tủy
xương khu trú cạnh bè xương(9)
U lymphô dạng nang
Xâm nhập tủy xương chỉ có một hình thái
duy nhất khu trú cạnh bè xương (100%)
U lymphô Burkitt
Xâm nhập tủy xương 2 hình thái khu trú
cạnh bè xương (66,7%), dạng lan tỏa đặc (33,3%);
trong theo kết quả nghiên cứu của Suneet
Kumar(11) duy nhất một hình thái xâm nhập giữa
xoang Sự khác biệt này có tính chất tương đối vì
số lượng mẫu trong 2 nghiên cứu quá ít (từ 1 đến
3 trường hợp), để có tính thuyết phục cần nghiên
cứu với số lượng lớn hơn
Hình thái tế bào u lymphô
Trong 43 trường hợp u lymphô xâm nhập
tủy xương có đầy đủ các kích thước tế bào từ tế
bào lớn, chiếm tỷ lệ cao nhất (55,4% trường hợp),
tế bào nhỏ (23,1% trường hợp), tế bào trung bình
(16,9% trường hợp), dạng hỗn hợp tế bào (tế bào
lớn và tế bào nhỏ) chiếm tỷ lệ thấp nhất (4,6%
trường hợp) Về hình thái cấu trúc tế bào cũng có
đầy đủ các hình thái cấu trúc tế bào như tế bào
có khía (11,8% trường hợp), tế bào không khía
(21,6% trường hợp), tế bào nguyên bào miễn
dịch (15,7% trường hợp), tế bào nguyên tâm bào
chiếm tỷ lệ cao nhất (36,3% trường hợp), tế bào hỗn hợp (nguyên bào miễn dịch và nguyên tâm bào) (15,7% trường hợp) Kết quả nghiên cứu của chúng tôi khác hẳn với kết quả nghiên cứu của Khalid Hassan Kết quả nghiên cứu của Khalid Hassan cho thấy phần lớn u lymphô xâm nhập tủy xương là tế bào nhỏ (60% trường hợp), tế bào
từ tế bào lớn (26% trường hợp), dạng hỗn hợp tế bào (tế bào lớn và tế bào nhỏ) chiếm tỷ lệ thấp nhất (14% trường hợp) Về hình thái cấu trúc tế bào cũng có đầy đủ các hình thái cấu trúc tế bào như tế bào nhỏ có khía (38% trường hợp); tế bào nhỏ không khía (62% trường hợp)(6) Sự khác biệt này do dân số mẫu của Khalid Hassan phần lớn
là u lymphô tế bào nhỏ Trong khi dân số mẫu trong nghiên cứu của chúng tôi có 10 trường hợp
u lymphô tế bào nhỏ (10,7%) Trong u lymphô cho tỷ lệ xâm nhập tủy xương nhiều nhất là u lymphô ác tính thấp, trong đó có u lymphô tế bào nhỏ
Hình 3: Dạng tế bào có khía
Hình 4: Dạng tế bào hỗn hợp
Trang 7Hình 5: Dạng tế bào không khía
Hình 6: Dạng tế bào nguyên bào miễn dịch
KẾT LUẬN
Từ 01/2012 đến 08/2014, chúng tôi nghiên
cứu trên 93 trường hợp U lymphô không
Hogdkin, chúng tôi nhận thấy:
Tỷ lệ xâm nhập tủy xương của u lymphô
không Hodgkin khá cao (46,2%), trong đó u
lymphô lan tỏa tế bào B lớn cho tỷ lệ xâm nhập
tủy xương (32,4%) tương tự các nghiên cứu trên
thế giới Các u lymphô hiếm gặp như u lymphô
tế bào T thể gan lách có tỷ lệ xâm nhập tủy
xương cao nhất (100%)
Hình thái xâm nhập tủy xương của u
lymphô không Hodgkin rất đa dang (05 dạng),
trong đó hình thái xâm nhập lan tỏa chiếm tỷ lệ
cao nhất (61%); không gặp dạng hỗn hợp
Hình thái cấu trúc tế bào u lymphô rất đa
dạng về kích thước tế bào (tế bào lớn chiếm tỷ lệ
cao nhất (55,4%); về loại tế bào (tế bào nguyên
tâm bào chiếm tỷ lệ cao nhất: 36,3%)
KIẾN NGHỊ
Tất cả u lymphô đều được sinh thiết tủy xương và nhuộm hóa mô miễn dịch như được phân loại theo phân loại của WHO
Nghiên cứu đa trung tâm để có số mẫu lớn hơn
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Arber DA (2005), Bone marrow biopsy involvement by non-Hodgkin's lymphoma: frequency of lymphoma types, patterns, blood involvement, and discordance with other sites
in 450 specimens, Am J Surg Pathol, 29: 1549-1606
2 Brunning RD (1975), Bilateral trephine biopsies in lymphoma and other neoplastic conditions, Ann Intern Med, 82: 365-371
3 Cohen PL (1998), Bone marrow and peripheral blood involvement in mantle cell lymphoma, Br J Haematol, 101(2): 302-10
4 Inamdar KV (2008), Bone marrow involvement by marginal zone B-cell lymphomas of different types, Am J Clin Pathol,
129 (5): 714-22
5 Kathryn Foucar MD (2010), Bone Marrow Lymphomas, Bone Marrow Pathology 3rd Edition, 2: 555–588
6 Khalid Hassan (1995), The Pattern of Bone Marrow Infiltration
in Non-Hodgkin’s Lymphornas, Journal of pakistan medical association, 173-176
7 MG Conlan (1990), Bone marrow involvement by non-Hodgkin's lymphoma: the clinical significance of morphologic discordance between the lymph node and bone marrow, Nebraska Lymphoma Study Group, Journal of Clinical Oncology , 8: 1163-1172
8 Qian-Yun Zhang, MD, PhD (2009), Bone Marrow Involvement by Hodgkin and Non -Hodgkin Lymphomas, Hematology/Oncology Clinics of North America, 23 (4)
9 Skinnider BF(1997), Bone marrow biopsy involvement in T cell rich B cell lymphoma, Am J Clin Pathol 108 (5): 570-578
10 Steven H Swerdlow, et al (2008), WHO classification of Tumours of Haematopoietic and Lymphoid Tisues, International Agency for research on Cancer Lyon – Fig 8.06, pp: 164
11 Suneet Kumar, Aarathi R Rau (2009), Bone marrow biopsy in non-Hodgkin lymphoma: A morphological study, Journal Of Korean Medical Science, 52 (3): 332-338
12 Tatijana Zemunik (1998), Bone Marrow Involvement and the
Prognosis of Low Grade Non-Hodgkin’s Lymphoma - Volume 39, Number 4
13 Varma N (1993), Relative efficacy of bone marrow trephine biopsy sections as compared to trephine imprints and aspiration smears in routine hematological practice, Indian J Pathol Microbiol, 36: 215-26
Ngày nhận bài báo: 17/6/2015 Ngày phản biện nhận xét bài báo: 26/6/2015 Ngày bài báo được đăng: 03/08/2015