tài liệu Bệnh truyền nhiễm chung trình bày khái niệm, căn bệnh, truyền nhiễm học và các triệu chứng của bệnh truyền nhiễm. Để hiểu rõ hơn, mời các bạn tham khảo!
Trang 1KHÁI NIỆM
- Là bệnh nhiễm trùng, tiến triển nhanh, nguy hiểm đến tính mạng Gây cho người và gia súc phản xạ một cách thái quá khi bị kích thích và sự co cứng cơ do ảnh hưởng của ngoại độc tố.
- Bệnh có ở khắp nơi trên thế giới
Trang 2BỆNH TRUYỀN NHIỄM CHUNG
CĂN BỆNH
TETANUS
- Do độc tố của Clostridium tetani.
- Trực khuẩn G+, có bào tử ở đầu nên có hình dùi trống, không giáp mô
- Nhiệt độ thích hợp 370C, pH 7,2 - –7,4
- Di động, yếm khí triệt để
- Sản xuất exotoxin rất mạnh, gồm 2 thành phần:
Haemolysin= tetanolysin Neurotoxin= lethaltoxin= tetanospasmin
1mg độc tố nguyên chất chứa 50-75 triệu liều gây chết cho chuột
Trang 3CĂN BỆNH
Trang 4BỆNH TRUYỀN NHIỄM CHUNG
CĂN BỆNH
TETANUS
Sức đề kháng
- Vi khuẩn bị tiêu diệt dễ dàng ở 45 C
- Bào tử bị tiêu diệt khi đun sôi 15 phút
- Autoclave 121oC/15 phút, 120oC/20 phút tiêu diệt hoàn toàn
- Ở chỗ tối tồn tại được 10 năm
- Acid fenic 15% cần 15 giờ mới giết chết được bào tử
- formol 3% giết bào tử trong 24 giờ
Trang 5TRUYỀN NHIỄM HỌC
Động vật cảm thụ
- Hầu hết loài có vú đều mắc bệnh (trừ mèo)
- Người và ngựa cảm thụ với bệnh mạnh nhất
- Rồi đến loài nhai lại (như cừu, dê, trâu, bò), heo
- Loài ăn thịt ít bị bệnh, loài chim không cảm thụ với bệnh
- Nhóm người có nguy cơ mắc bệnh cao là trẻ sơ sinh dưới 15 ngày tuổi
Trang 6BỆNH TRUYỀN NHIỄM CHUNG
TETANUS
TRUYỀN NHIỄM HỌC
Chất chứa căn bệnh
- Trong cơ thể vật chủ, vi khuẩn chỉ nằm tại vết thương, ở trong chất tiết của vết thương như mủ, mô hoại tử …
- Trong tự nhiên là vi sinh vật đất Bào tử của vi khuẩn có thể tìm thấy trong đất trồng trọt giàu chất hữu cơ, đồng cỏ, trong phân của người và động vật
Đường xâm nhập
- Qua vết thương ở trên da nhất là những bộ phận dễ tiếp xúc với đất như bàn chân, bụng, cuối đuôi, âm đạo…
- Các vết thương như thiến, cắt đuôi, cuống rốn, cắt lông, đóng móng…
- Ở người: do phẫu thuật, nạo thai, cắt rốn…
Trang 7TRUYỀN NHIỄM HỌC
Cơ chế sinh bệnh
Khi bào tử xâm nhập vết thương, gặp điều kiện yếm khí triệt để và không bị thực bào sẽ phát triển thành vi khuẩn, sinh sản tại chỗ và sản xuất ngoại độc tố
- Haemolysin chỉ gây hoại tử nhỏ ở chỗ vết thương
- Tetanospasmin (có thể bị biến tính ở 65oC) theo máu đến thần kinh bằng cách chuyền ngược theo mấu sợi trục đến tủy sống và gắn vào hạch thần kinh của tế bào thần kinh Nó phong tỏa dẫn truyền thần kinh bằng cách ngăn giải phóng chất trung gian ức chế neuron vận động làm mất cân bằng giữa kích thích và ức chế nên thú có phản xạ gập cơ quá mức với các cơn
co cứng cơ
Trang 8TRUYỀN NHIỄM HỌC
TETANUS BỆNH TRUYỀN NHIỄM CHUNG
Trang 9TRIỆU CHỨNG
Người
- Thời gian nung bệnh trung bình 7-8 ngày
- Sự trương lực, đau đớn và co quắp của cơ nhai (nên gọi là sự cứng hàm), cơ cổ và các phần khác của cơ thể
- Thân nhiệt bình thường hay tăng nhẹ (nếu không có phụ nhiễm)
- Phản xạ thái quá, cơ bụng cứng đơ nên nước tiểu bị ứ đọng và thường xuyên bị táo bón
Trang 10BỆNH TRUYỀN NHIỄM CHUNG
TETANUS
TRIỆU CHỨNG
Động vật
- Thời gian nung bệnh phụ thuộc vào kích thước, mức độ yếm khí của vết thương, sức đề kháng chống lại độc tố của cơ thể Khoảng 2 tuần đến 1 tháng
- Người và ngựa mẫn cảm với bệnh nhất, thường bị ảnh hưởng đến thần kinh đầu và cổ trước, sau đó có biểu hiện đau bụng, dạ cỏ phồng lên và ảnh hưởng đến các chi
- Heo đi bộ khó khăn, tai dựng đứng, đuôi duỗi thẳng ra phía sau, đầu nâng cao, mắt lồi Co giật mí mắt, cơ thân
- Tiến trình của bệnh khoảng 4 -– 10 ngày
Trang 12HÌNH ẢNH BỆNH CHUNG
Trang 14BỆNH TRUYỀN NHIỄM CHUNG
CHẨN ĐỐN
TETANUS
Khi có vết thương tồn tại trước đó và triệu chứng kèm theo là những điều căn bản để chẩn đoán bệnh.
Lấy những chất tiết trong vết thương để phết kính, nhuộm hay nuôi cấy nhưng kết quả không chắc chắn
Trang 15PHỊNG BỆNH
NGƯỜI
Tạo miễn dịch chủ động chống lại độc tố với Toxoid = VAT: vaccine antitetanus= biến độc tố = giải độc tố
Là 1 chất được lọc từ canh trùng và không hoạt động -inactivated –
Độc tố được làm bất hoạt bằng formol Nên mất tính độc nhưng vẫn còn tính kháng nguyên
SAT: serum antitetanus = antitoxin = kháng thể chống lại độc tố của C.tetani
Trang 16BỆNH TRUYỀN NHIỄM CHUNG
PHỊNG BỆNH
TETANUS
Trẻ em 2 đến 3 tháng tuổi nên nhận 2 -– 3 liều toxoid (trong vaccine đa giá bạch hầu, uốn ván, ho gà) Khoảng cách giữa các liều từ 4 – 6 tuần Sau đó 12-– 18 tháng tái chủng 1 liều
Đến 5 tuổi tái chủng 1 liều nữa và sau đó cứ 10 năm tái chủng
1 mũi (nhất là ở những khu vực có nguy cơ mắc bệnh cao)
Để phòng bệnh cho trẻ em sơ sinh, chủng ngừa cho các bà mẹ mang thai gồm 3 liều biến độc tố, mỗi liều cách nhau 4 –- 6 tuần và bắt đầu chủng ngừa vào tháng thứ 4 của thai kỳ
Trang 17PHỊNG BỆNH
- Trước khi phẫu thuật mà không có miễn dịch trước đó và ở những vùng có nguy cơ mắc bệnh cao nên được tiêm SAT
- Người có vết thương phải được rửa sạch, sát trùng, mở rộng vết thương Cắt bỏ mô bị hoại tử sau đó nên được chủng ngừa VAT 3 liều (1 -– 1tháng -– 1 năm) Nếu 5 năm trước đó chưa được chủng ngừa nên tiêm SAT Phối hợp với các thuốc khác như kháng sinh ngừa phụ nhiễm như penicillin hay tetracyclin, thuốc dãn cơ, nâng cao sức đề kháng
ĐỘNG VẬT
- Vaccine (veterinary tetanus toxoid) dùng cho mọi lứa tuổi Thường được dùng cho thú quý hiếm Chủng ngừa 2 liều, cách nhau 1 tháng Liều thứ 3 tái chủng 1 năm sau đó và tái chủng mỗi 5 năm Tạo miễn dịch cho con non qua sữa đầu bằng cách chủng ngừa cho con mẹ 2 mũi lúc 8 tuần và 4 tuần trước khi sanh