Bài giảng Đánh giá các hoạt động y tế - Đại học y dược Cần Thơ

Mục tiêu của Bài giảng Đánh giá các hoạt động y tế nhằm giúp cho người học có thể phân biệt các khái niệm giám sát, kiểm tra, thanh tra, đánh giá; trình bày tiêu chuẩn và chức năng của giám sát viên; trình bày các hình thức và nội dung giám sát; các phương pháp giám sát và quy trình giám sát; nắm và hiểu các khái niệm, mục đích phân loại đánh giá. Bên cạnh đó, bài giảng còn cung cấp cho người học những kiến thức về các phương pháp đánh giá, phân tích nhóm chỉ số và tiêu chuẩn của chỉ số trong đánh giá. Mời các bạn cùng tham khảo.

ĐÁNH GIÁ

CÁC HOẠT ĐỘNG Y TẾ

Mục tiêu

1 Phân biệt các khái niệm giám sát, kiểm tra, thanh tra, đánh giá

2 Trình bày tiêu chuẩn và chức năng của giám sát viên

3 Trình bày các hình thức và nội dung giám sát

4 Trình bày được các phương pháp giám sát và quy trình

giám sát.

5 Trình bày được các khái niệm, mục đích phân loại đánh giá

6 Mô tả được các phương pháp đánh giá.

7 Phân tích nhóm chỉ số và nêu tiêu chuẩn của chỉ số trong đánhgiá.

8 Trình bày các bước cơ bản của đánh giá.

1 Xét đoán giá trị của một việc gì đó

2 Đo lường và xem xét các kết quả đạt

được của một chương trình hoặc một hoạt động trong một giai đoạn nhất

định

3 Cung cấp thông tin cho người quản lý

đưa ra quyết định cho tương lai

Đánh giá là gì

Mục đích của đánh giá (1)?

1 Chương trình đã đạt được những gì

2 Tại sao chương trình đạt được như thế

3 Đo tiến độ kèm theo mục tiêu của chương trình

4 Để cải thiện hoạt động giám sát sao cho công

việc quản lý được tốt hơn

5 Xác định những mặt mạnh và những điểm còn

yếu nhằm cải thiện chương trình

5 Để xem công việc khác nhau mà chương trình

đang thực hiện

6 Lợi ích đã đạt được đo bằng kinh phí đã bỏ ra?

7 Thu thập thông tin cho lập kế hoạch và quản lí

các hoạt động của chương trình được tốt hơn

8 Vạch ra những sai sót:ngăn chặn tái xuất hiện

9 Lập kế hoạch tốt hơn, phù hợp với nhu cầu của

người dân

Mục đích của đánh giá (2)?

KẾT THÚC

Đánh giá sau cùng

Đánh giá dài hạn

Mô hình tổ chức đánh giá

Mô hình đánh giá đơn giản:

Mục tiêu

Thực hiện

KH

Thu thập số liệu khi kết thúc Đối chiếu

với mục tiêu

Mô hình đánh giá so sánh trước sau

Mô hình đánh giá so sánh trước sau có đối chứng

Xã

A

Số liệu cơ bản khi chưa thực

hiện

So sánh

Thực hiện KH Số liệu khi kết

thúc Mục

Ai thực hiện đánh giá?

Người thực hiện đánh giá

• Người không trực tiếp thực hiện kế hoạch hành động/ chương trình GDSK

• Đối tượng tự đánh giá là cách tốt nhất

• Cần có đội ngũ cán bộ được đào tạo để thực hiện việc đánh giá 1 chương trình

sức khoẻ

Cỏc bước của quỏ trỡnh đỏnh giỏ

Xác định mục tiêu đánh giá

Xác định phạm vi đánh giá

Chọn chỉ số đánh giá

Chọn phương pháp thu thập SL

Thu thập số liệu

Phân tích và phiên giải số liệu

Viết báo cáo kết quả đánh giá

Thông báo và sử dụng kết quả

đánh giá

Lập kế hoạch chuẩn bị đánh giá

Thực hiện đánh giá

Sử dụng kết quả

đánh giá

Xác định mục tiêu và phạm vi đánh giá

• Xác định mục tiêu đánh giá

– Đánh giá hoạt động gì– Nhằm mục tiêu gì

– Kết quả đánh giá sẽ được ai sử dụng

• Xác định phạm vi đánh giá

– Đối tượng– Cỡ mẫu– Thời gian– Địa điểm

Các chỉ số đánh giá

• Những chỉ số này phải đo lường được, ước

lượng được và dùng để so sánh, đối chiếu được, những chỉ số đánh đảm bảo 1 số tiêu chuẩn sau:

• Có giá trị: Phản ánh đúng mức độ thành công củahoạt động y tế Đáng tin cậy, ít bị sai

• Độ nhạy: Dễ phát hiện được vấn đề cần tìm

• Đặc hiệu: Không nhầm lẫn vấn đề này với vấn đềkhác

Các nhóm chỉ số cơ bản

• Chỉ số đầu vào

• Chỉ số về quá trình hoạt động

• Chỉ số đầu ra

Chỉ số đầu vào

• nguồn lực

• nhu cầu GDSK của cộng đồng.

Các chỉ số về quá trình hoạt

động

• các con số nói lên việc tổ chức hoạt động

• vd: số buổi Nói chuyện sức khỏe đã tổ

chức

Các chỉ số đầu ra

• Đầu ra tức thì, ví dụ: tỉ lệ % trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm đủ 6 loại vaccine

• Các chỉ số về hiệu quả:Chỉ số về kiến thức thái độ và thực hành đối với KHHGĐ

• Các chỉ số về thành quả, tác động:

– Tổng số người/cặp vợ chồng áp dụng các

biện pháp KHHGĐ

– Tỷ lệ sinh thô trong khu vực

– Tỷ lệ nạo hút thai trong khu vực

Nguồn thông tin và Phương pháp

thu thập

• Nghiên cứu hồ sơ, sổ

sách

Nguồn thông tin và Phương pháp

Công cụ

• Bộ câu hỏi soạn sẵn

• Bảng kiểm

Giám sát viên

Điều tra viên

Điều tra viên

Điều tra viên

Điều tra viên

Điều tra viên

Tiến hành thu thập thông tin

CÔNG CỤ PRE-TEST

CON

NGƯỜI TẬP HUẤN

Phân tích và trình bày kết quả

• Sử dụng các phần mềm thống kê để xử lý

số liệu

• So sánh kết quả đạt được với mục tiêu.

• So sánh với điểm xuất phát, so sánh với đối chứng.

• Rút ra kết luận và những nguyên nhân

thành công, thất bại.

Phân tích định lượng

phiên giải các kết quả tìm được dưới dạng các con số

Sau khi số liệu thu được từ điều tra đánh giá, cần

tổng hợp vào các bảng và biểu đồ

Phân tích định tính

Phân tích các số liệu định tính từ phỏng vấn sâu, ghi chép qua quan sát tại thực địa hoặc thông tin của

điều tra bằng các câu hỏi mở có thể xác định được

sự tương tự và xu hướng của vấn đề

Sử dụng kết quả

• Đối với khâu xác định vấn đề, chọn ưu tiên: vấn

đề nào, đối tượng nào cần được quan tâm

• Đối với việc chọn giải pháp khả thi: biện pháp nào có tính thực tế và phù hợp với các nguồn lực của địa phương

• Đối với quá trình thực hiện kế hoạch: điều chỉnh biện pháp, kỹ thuật để thực hiện đúng tiến độ

đảm bảo chất lượng

Một số điểm lưu ý khi đánh giá

• Cần cân nhắc kỹ khi chọn chỉ số đánh giá thíchhợp

• Các danh mục đánh giá cần soạn thảo cẩn thận,

đủ chi tiết nhưng không quá dài

• Các bộ câu hỏi, biểu mẫu, bảng kiểm được soạnthảo cùng với tài liệu hướng dẫn nghiên cứu viên,

• Cần đánh giá thử để điều chỉnh các mục và các

• Người thực hiện đánh giá cần được đào tạo để có

kỹ năng cần thiết

• Phải tuân theo các nguyên tắc chọn mẫu

• Số liệu thu được cần xử lý bằng thống kê toán học

• Việc lập kế hoạch phân bổ tài chính, nhân lực,

phương tiện cho đánh giá

là rất quan trọng

Lưu ý khi đánh giá