Ebook Thường thức bảo vệ sức khỏe mùa thu: Phần 2

Tiếp nối phần 1, phần 2 của cuốn sách giới thiệu đến bạn đọc những nội dung sau: Ăn lương thực thô phòng chống được nhiều bệnh thời hiện đại, công dụng chữa bệnh của hoa sen, cách tranh thủ làm giảm béo, đẹp dung nhan; cách chọn cây cảnh làm sạch không khí trong nhà ở, cách phòng chữa bệnh đột quỵ,... Qua những nội dung trong phần 2 của cuốn sách, người đọc sẽ nắm được các cách phòng và chữa bệnh giữa tiết trời thu. Mời các bạn cùng tham khảo.

Ăn lương thực thô phòng chống được nhiều bệnh thời hiện đại

Lương thực thồ là các thực p h ẩ m th u ộ c ng ũ cốc, chủ yếu là n h ữ n g thực p h ẩm đ ù n g kê, kiều m ạch, ngô, đ ỗ đ ỏ loại n h ỏ hạt, ctỗ tưcíng, kh o ai các loại làm n g u y ê n liệu đ ể chê biến th à n h n h ữ n g m ó n ăn có

h àm lư ợ n g d in h d ư ỡ n g cao và cân dối N h ữ n g thức

ăn loại n g ũ cốc này có ích cho sức kh ỏ e hơn so với gạo và b ộ t mì d ã q ua tinh ché

1 Lưctng thực thô giàu ch ât xơ thực p h ẩm

C h at xơ thực p h ẩ m là m ột số ch át có chứa tro n g thức ăn loại thực v ậ t k h ổ n g d ư ợ c m en tiêu hóa tro n g cxt th ể p h â n giải, c h ú n g tu y k h ô n g d ư ự c cơ th ể h â p thu, n h ư n g lại là ch át k h ô n g th ể th iếu dược, cỏ tác

d u n g d u y trì sức khỏe của cơ thể Tác d ụ n g chủ yếu

cua xơ sỢi thưc p h ẩ m là:

- Hạ m ờ tro n g cơ thê C h ât xơ thực p h ẩm có th ể giảm th iểu sự hiVp th u châ't cholesterol tro n g d ư ơ n g tiểu tràn g , tă n g thêm sự bài tiết cholic acid, hạ thấp

m ức cholesterol tro n g h u v ế t th a n h , có tác d ụ n g hạ thcVp m ờ tro n g m áu , dề p h ò n g các b ện h xơ vữa d ộ n g

m ạch, b ện h m ạch v àn h của tim Vcì bện h kêt sỏi tro n g cct thể

- H c Ị d ư ờ n g tro n g m áu C h a t xơ thực p h ẩm sau

khi vào d ạ d ày và ru ộ t, h â p th u nướ c làm p h ìn h to ra

ử d ạ n g gel, tă n g thêm tính d ín h trệ của thực p h ẩm , kéo d^ìi sư h ấ p thu glucose tro n g thức ăn, d ồ n g thời

sinh ra cảm giác n o b ụ n g , làm cho sự hiíp th u ch ât

đ ư ờ n g giảm thiểu, n g ăn ch ặn đ ư ờ n g tro n g m áu lên cao sau bữa ăn

- G iảm béo C h ât xơ thực p h ẩ m tro n g d ạ d à y và

ru ộ t kéo d ài và h ạn chc sự h â p th u m ộ t p h ầ n đ ư ờ n g

và ch ât m ờ, từ đó m à giảm th iểu h â p th u n ă n g lượng,

có lợi cho g iảm béo

- T hô n g tiện Châ't xơ thực p h ẩ m h ú t nước làm

th ể tích chứa các ch ất tro n g ru ộ t nở to, làm cho p h â n trờ nèn m ềm , xốp M ặt khác còn thúc d ẩy n h u d ộ n g của d ư ờ n g ru ộ t, rú t n g ắn thời gian các châ't lưu trú tro n g ruột, vì th ế m à có tác d ụ n g th ô n g tiện, dề

p h ò n g bện h trĩ

- G iải dộc, p h ò n g bện h u n g thư C h ất xơ thực

p h ẩm có th ể thúc d ẩ y n h u d ộ n g của đ ư ờ n g ruột, do vậy sẽ rú t n g ắ n dư ự c thời g ian lư u d ọ n g các ch ât gây

u n g th ư n h ư các loại vi k h u ẩn , các chât PAH, cholic acid, niư o sam in e lưu trú trong ruột; g iảm thiểu sự ứ

d ọ n g và h â p th u các ch ât dộc tro n g d ư ờ n g ruột

N goài ra ch ât xơ thưc p h ẩm có th ể làm loãng các ch ât dộc, giảm thiểu ảnh h ư ở n g của c h ât dộc dối với

d ư ò n g ruột C h ất xơ thực p h ẩ m còn có th ể kết hỢp với ch ất gâv u n g thư, do d ó có tác d ụ n g tốt tro n g giải dộc, p h ò n g ch ố n g ung thư

- T ăng cư ờ n g khả n ă n g ch ố n g bệnli C h ât xơ thực

p h ẩm có th ể n ân g cao h o ạ t d ộ n g của tế bào diệt

k h u ẩn , tăn g cư ờ n g chức n ă n g m iễ n dịch của cơ thể

99

Tăng cư ờ n g sự hâ'p th u ch ât xư thực p h ẩ m là h à n h

đ ộ n g q u a n trọ n g trá n h đ ư ợ c k ết câu ăn u ố n g "ba cao", đ ề p h ò n g đ ư ợ c các b ện h n h ư béo phì, b ện h tiểu

đ ư ờ n g , bệnh tă n g h u y ế t áp, b ện h m ạch v à n h của tim , bện h cao m ỡ tro n g m áu , b ện h u bư ớ u N h ữ n g thức

ăn g iàu ch ât xơ thực p h ẩ m có cám gạo, ngô, đỗ tương, yến m ạch, kiều m ạch, củ n iễn g non, ra u cần,

m ư ớ p đ ắn g , các loại trái c â y T ro n g đó, cám gạo cỏ

th ể cu n g câp v ita m in B p h o n g p h ú , các ch ât k h o á n g

n h ư kẽm , m agiê, crôm i, v ita m in E và sêlen c ù n g các hỢp châ't thực v ậ t hóa có h o ạ t tín h sinh vật, n h ư ch ất lignin có tác d ụ n g ch ố n g u n g thư, ch át sap o n ứ i có ích cho tim và ch ât có ích cho đ ư ờ n g ruột

2 G iá trị d in h d ư ỡ n g củ a m ộ t loại lương thưc thô

- ư u th ế d in h d ư ỡ n g của dỗ xanh C h ỉ sô đ ư ờ n g của đ ỗ xanh th u ộ c loại th â p tro n g các loại dỗ d ậ u , do

dó m à sự tiêu hó a hâ'p th u ch ậm rõ rệ t so với thực

p h ẩ m d ạ n g b ộ t gạo Sau khi ă n d ễ làm cho n g ư ờ i ta cảm th ây no b ụ n g T ro n g 250g đ ỗ x an h chín có chứa 19g xơ thực p h ẩm , có th ể d á p xứìg dư ự c 2 /3 n h u cầu

về ch ất xơ thực p h ẩ m m ỗi n g ày của m ộ t n g ư ờ i lớn,

m à n h iệ t lư ợ n g thì lại chỉ có hctn 239 calo, là loại thức

ă n tố t bảo vệ cơ th ể kh ỏ e m ạn h Đỗ xanh có tưttng dối n h iều ch ất hóa học thực vật, n h iều folate và

m agiê, kali và v ita m in B l, có ích cho sức khỏe Châ't

xơ có tính h òa tan và c h ất p h y to stero l của đ ỗ xan h có lợi rõ rệt dố i với việc n g ă n ch ặn d ô n g m áu , hạ tliâp cholesterol tro n g m áu , h ạ m ỡ tro n g m áu

- Tác d u n g làm kh ỏ e m ạ n h cơ th ể củ a đ ỗ đ ỏ loại

n h ỏ h ạt Đ ỗ đ ỏ n h ỏ hcỊt c ũ n g có n h iề u c h át xơ thực

p h ẩ m g iố n g n h ư râ t n h iề u thực p h ẩ m loại d ỗ d ậ u ,

có th ể làm g iảm cảm giác dõi H àm lư ợ n g xơ thực

p h â m của d ỗ dcỉ loại n h ỏ h ạ t và h à m lư ợ n g ch ât

ío late của n ó g ần b ằn g d ỗ xanh, ch ât xơ cỏ tín h hòa

ta n sẽ g iú p hcỊ th â p ch o lestero l và m ỡ tro n g m áu

C h á t p h y to ste ro l tro n g n ó có tác d ụ n g bảo vệ sức khỏe, n g ă n ch ặn bện h tim m ạch G iá trị d in h d ư ỡ n g của d ỗ d ỏ n h ỏ h ạ t c ũ n g q u y ế t d ịn h bởi p h ư ơ n g

p h á p n â u ăn N âu ch áo d ỗ d ỏ n h ỏ h ạ t là p h ư ơ n g thứ c n â u n ư ớ n g tru y ề n th ố n g , bảo vệ sức k h ỏ e tốt

n h â t

- Tác d u n g bảo vệ tim m ạch của b ộ t y ến m ạch Bột yên m ạch có chứ a lư ợ n g lớn ch ât xơ thực p h ẩm

có tín h h ò a tan và ch át p h y to stero l, có th ể h ạ th â p cholesterol và m ỡ tro n g m áu Khi chọn bộ t yêh m ạch

p h ả i chú ý chọn loại bộ t dư ự c gia công k h ô n g n h ỏ

m ịn q u á, k h ô n g cần làm b ộ t yến m ạch hòa n h a n h tan Bột yến m ạch gia công n h ỏ m ịn q uá sẽ có chỉ sô

d ư ờ n g n h a n h cao hơn bộ t yêh m ạch chưa gia công

n h ỏ m ịn

- ư u d iểm của bộ t mì toàn p h ần H ạ t m ì to àn

p h ầ n chủ yêu có ba bộ p h ậ n Icà phôi n h ũ , p h ô i n h a và

vỏ cám Vỏ cám h ạt mì có chứa lư ợ n g lớn châ't xơ thực p h ẩ m , bột mì to àn p h ầ n là chỉ tro n g q u á trìn h gia cô n g g iữ lại tât cả cám và phôi n h ũ của h ạ t mì Vì

101

vậy, nói ch u n g , thức ăn c h ế b ằn g b ộ t nnì toàn p h ấn

đ ư ợ c tiêu hỏa hâ'p thu chậm hơn tro n g cơ thế, ăn thức

ăn loại c h ế th àn h bột mì toàn p h ầ n cỏ tác d ụ n g ch ô n g

đỏ i tố t hơn so với ăn thức ăn chê biến bằn g b ộ t mì trắ n g th ô n g thườ ng

- Ich lợi của bộ t đại m ạch to àn p h ần Bột dại miìch toàn p h ầ n cỏ chứa lượ ng lớn chất xơ thực

p h ẩ m , ch ât p ro tein p h o n g p h ú , tro n g cơ thc tiêu hóa

và h â p th u chậm ; chỉ sô d ư ờ n g th â p hctn so với p h ần lớn các loại bộ t mi th ô n g th ư ờ n g , là thức ăn tốt có ích cho sức khỏe

- Tác d ụ n g hạ d ư ờ n g của gạo cẩm và gạo thô n g (loại gạo m àu dỏ), gạo lức C h ất tinh bột của gạo cẩm , gạo th ô n g và gạo lức chủ yêh là tinh bột dcạng xoắn, sau khi ăn vào, tiêu hóa và h â p th u tro n g cơ thể rât chậm , chỉ số d ư ơ n g th á p hơn các loại gạo n ếp và gạo thơm , là loại thức ăn tốt ch ố n g dói, ng ăn chặn

n h iệ t lư ự ng d ư thưa N gười bện h tiểu d ư ờ n g chọn àn loại gạo th ô n g và gạo cắm làm thức ăn loại lương thực ch ín h sẽ riú có ích dối vch việc on d ịn h d ư ờ n g h'ong m áu

N gười già bí dại tiện cần ăn n h iều d ỗ xanh, d ỗ do

nh ỏ hạt, chọn ăn bọt mì toàn p h ần , ăn bột ngô,

n h ữ n g thức ăn locỊÌ nàv cỏ lợi cho việc h ấ p thu nhiổu

ch ất xơ thực p h ẩm , p h ò n g chữa bí d ại tiện, p h o n g

ch ố n g u n g thư

Công dụng chữa bệnh của hoa sen

St'n h ồ n g là cây th u ộ c loài thực v ật đ a p hôi sinh sản d ư ớ i nước lâu n ăm thuộc họ hoa súng C hỉ cần trồ n g m ột lần d ư ớ i ao hổ là nó cứ thê mọc lên mãi Vào giữa th á n g 6-7 khi câv sen d a n g còn là nụ hoa chưa nử, n g ư ờ i ta d em hái về làm thuốc, lúc ây hiệu

qu ả d ù n g làm th u ố c tốt nhât

N ước hoa thơm d ư ợ c c h ư n g cât từ hoa sen

th ư ớ n g d ư ợ c gọi là nước hoa sen (hà hoa lộ) N ó là loại lưctng dược, cỏ tác d ụ n g th a n h th ử (trừ nóng) dưỢc d ù n g chủ yêu d e chữa trị các b ện h n h ư cảm nắng, p h iền n h iệt (sốt và có h iện tư ợ n g bồn chồn, khó chịu), m iện g khó khát, ho su v ễn tro n g d ò m có lần m áu, bị tổn thưcmg do ngã, nô n ra m áu, bị bện h mcà tro n g D ông V Vcẫn gọi Icà th iên bào thcVp san g (m ột

ch ứ n g lử n gứ a có liên q u a n với thời dịch, ngoài da noi lên n h ữ n g bọn g nước két th à n h từ n g d ám , ở th ể

n ặ n g thì d au và m ư n g m ủ, p h á t sốt, p h á t rét)

Ccác bài th u ố c D ông V sử d ụ n g hoa sen chửa bện h

rât có hiệu n g h iệm gồm :

1 C hữa n h ữ n g nốt, v ệt sắc tô nổi trên m ặt

- H oa sen lư ợ n g vừa phải, trộ n d ề u với glycerin

d ể làm kem bôi miỊt

- Hoa sen lOg, hoa h ổ n g 5g, tnà xanh 15g, chia ralần p h a nướ c sôi n g âm m ột lát, khi g ần nguội

d ù n g d ể u ố n g th ay nướ c h à n g ngày

lort

2 C hữ a n ô n ra m áu sau khi bị ch ân th ư ơ n g

- H oa sen 30g n g h iề n v ụ n , m ỗi lần u ố n g 3g, ph a vào nước sôi uống, hoặc c ũ n g có th ể u ố n g với m ột

c h ú t nước rưỢu n ê p cái, n g ày 2-3 lần

3 C hữa bệnli b ă n g lậu (băng h u y ết, b ăn g kinh,

ro n g h u y ết, ro n g kinh) của p h ụ n ữ

H oa sen, lăng tiêu h o a (vị th u ố c Bắc), m ỗi loại

lư ợ n g b ằn g n h au , gạo n ế p 50g Đ em n g h iề n hai loại

ho a nói trên ra, n âu cháo gạo n ê p chín, cho 1 thìa can h hỗ n hỢp trên v ào ch áo đ ể ăn

4 C hữa b ện h thiên bào th ấ p san g

C h ọ n hoa sen còn c h ú m chím nụ, n g ắ t cán h hoa sạch đ e m giã n á t xong đ ắ p lên chỗ v êt thư ơ ng, lở loét, làm n h iều lần cho đ ê h khi khỏi

5 P hò n g chữ a cảm n ắ n g

- H oa sen tươi 30g, kim n g â n h oa 50g, cho thêm

lư ợ n g nước vừ a p h ả i đ u n đi đ u n lại vài lần, sau đó

đ ể lạnh u ố n g th ay nướ c h à n g ngày

- N ước hoa sen lOOml p h a v ào với lư ợ n g nước

đ u n sôi đ ể n g u ộ i vừ a phải, u ố n g th ay nước trà tro n g ngày

Ăn uống của người béo

Làm th ế n ào cho th â n h ìn h đ ẹp , đ ó là m o n g

m u ố n p h ổ biến của râ t n h iều người Béo q u á k h ô n g

n h ữ n g ả n h h ư ở n g đ ế n k h u ô n m ặ t và d á n g h ìn h của con ngư ờ i, hoín n ữ a c ũ n g gây cho n g ư ờ i ta g á n h n ặ n g

về m ặt từih th ầ n và tâ m lý, đ ồ n g thời d ẫ n tới h à n g loạt n h ữ n g biến dổi về m ặ t sinh lý, hoặc từ d ó cũ n g

có th ể d ẫ n tới m ộ t số b ệ n h n h â t d ịn h C ó th ể thây

n g ư ờ i béo q u á chỉ có hại, k h ô n g có lợi

N g u y ê n n h â n của béo có n h iề u ý kiến khác n h a u Các c h u y ên gia q u a n g h iê n cứu, p h á t hiện: N goài

n g u y ê n n h â n về m ặt di ữ u y ề n và về m ặ t p h â n tiết trao dổi c h ât của cơ th ể k h ô n g b ìn h th ư ờ n g ra,

n g u y ê n n h â n ch ủ yếu của béo lá p h ư ơ n g thức ăn

u ố n g sai lầm và ăn u ố n g q u á dộ, làm cho n h iệ t lư ợ n g

th ứ c ă n n g ọ t n h ư các lo ại b á n h kẹo, n h â’t là sô cô la

d ể trá n h q u á d ư th ừ a n h iệ t lư ợ n g , làm ch o tê b ào

2 G iảm d ầ n tốc độ ăn vào N h ữ n g n g ư ờ i béo

th ư ờ n g có n h ữ n g biểu h iện th èm ă n uống, h ay có cảm giác đói Đ êh bữa ăn, ă n râ t kh ỏ e và râ t n h a n h làm cho thần k in h tru n g k hu đ ại n ão chư a kịp p h á t ra tín h iệu n g ừ n g ăn thì đ ã ăn q u á n h iề u thức ăn vào ngườ i rồi Tốc đ ộ àn vào ch ậm rãi ch ủ y ếu là bằn g cách ăn chậm , n h ai kỹ, n liư vậy k h ô n g n h ữ n g có th ể lảm cho cơ th ể hâ'p th u thức ăn m à còn làm cho ngườ i

ta có cảm giác no bụng, c ầ n chú ý ă n n h iều m ộ t số các loại thức ăn có th ể kéo d ài thời g ian nhai, hoặc trước khi d ến bữa ăn chính, u ố n g m ộ t ít dồ u ố n g d ể giảm b ớ t cảm gicác dói di

3 Bữa tối k h ô n g n ên ăn q u á no Bữa tôi cần ăn

ít, tố t n h â t n ê n h ạ n chê chỉ ă n tới m ức vừ a ch ớ m

no N ên trá n h các thứ c ăn cỏ n h iề u m ỡ, m à ch ỉ n ên

ăn các thứ c ăn n h ẹ, dỗ tiêu , tố t n h ấ t k h ô n g n ê n ăn bửa p h ụ trư ớ c k h i di n g ủ Vì b u ổ i tôi ăn n h iề u hoặc

ăn các thứ c ăn n g ọ t trư ớ c k h i d i n g ủ có th ể kích

th ích co' th ể tiê t ra n h iề u c h â t in su lin , th ú c d ẩ v hỢp

th à n h c h â t béo và làm cho c h ấ t b éo lắn g d ọ n g lại gây n é n béo Do dó, bữa c h ín h b u ổ i tối k h ỏ n g n ên

ă n no, trư ớ c khi di n g ủ k h ổ n g ă n th ứ c ăn n g ọ t, dó

c ũ n g là m ộ t tro n g n h ữ n g b iện p h á p d ề p h ò n g béo

ph ì cho con n g ư ờ i

T rong ăn u ô n g giảm béo, d iều d á n g chú V là

n h iệt lư ợ n g h â p th u vào cơ th ể k h ô n g nên th á p d ư ớ i 1200kcal C òn h â p th u các ch ât d in h d ư ỡ n g khác thì giố n g n h ư nhẽm g ng ư ờ i bìn h th ư ờ n g N ếu c u n g cấp

n h iệ t lư ợ n g theo m ức 1200kcal thì m ộ t n g ày có th ể ăn 5f)g gạo, 40g bột, 150g đ ậu p h ụ , lOOg thịt, cá, hoặc

th ịt gà, 25g gan lợn, 15g bột sữa bò; lOOg rau cải, lOOg tòi tươi; lOOg rau cải ư ắn g ; 50g táo, lOOg hồng; 20g lạc n h ân ; 15g d ầu thực vật Nói n h ư thê, có lẽ có

n h ieu ng ư ờ i hoài ng h i vổ thực ctcín này, tại sao ké ra toàn cắc thức ăn q u ý và n g o n cầ. N h ư n g ch ín h kê ra

n h ư thê đ ể giải ctáp n h ữ n g q u a n niệm sai lầm của

nh iều n g ư ờ i th ư ờ n g vẫn cho rclng các thức ăn giảm béo phải là các thức ăn ít th ịt cá, ít các ch ất bổ dư ỡ ng,

n g o n m iệng T rên thưc tê, nói d êh ăn các ch ât giam béo là p h ả i chú V ăn vào các clìât p ro te in ưu chât,

d ồ n g thời phcải bảo ctảm có d ầv d ủ các m uối vô co' và

v itam in , ăn nh iều các rau qu ả co thố tăn g cảm giác no

b ụ n g M ạt khác cũ n g cán chú ý h ạn chê ăn d ư ờ n g tin h chê và u ố n g rưỢu, là n h ữ n g th ứ có n h iệ t lượng tưting dối cao

Cách tranh thủ làm giảm béo, đẹp dung nhan

ĩr o n g cuộc sống hiìng ngày kê hoạch bao giờ

c ũ n g k h ô n g theo kịp với n h ữ n g biên dổi th ư ờ n g xuvên xảy ra N gav n h ư khi bạn dã sắp xêp chu dáo lịch trìn h m ỗi ng àv của m ìn h rồi, n h ư n g n h ữ n g biên dổi xảy d ê h cũ n g sẽ làm cho bạn trở tav k h ô n g kịp

N êu n g ày m ai bạn có cuộc hẹn hoặc gcặp m ộ t vị

107

khách q u a n trọ n g làm th ê n ào có th ể đ ộ t n h iên tro n g thời g ian n g ắ n bạn đ ã có th ể làm giảm béo, đ ẹ p d u n g

n h a n n g ay được, cho nôn chỉ còn m ỗi m ộ t cách b ạn

p h ả i sắp xèp sinh hoạt, ăn u ố n g tra n h th ủ từ n g giâv

p h ú t tập lu y ện giảm béo, làm tươi đ ẹ p sắc m ặ t và

th â n h ìn h n h ư thê n ào n g ay từ hô m nay Đổ g iú p bạn

c h u ẩ n bị tô't việc này, có n h ữ n g p h ư ttn g p h á p hiệu

n g h iệm sau:

1 K hông u ố n g n h iều bia rưỢu là n liữ n g th ứ có

chứ a ch ất rư ợ u cồn N ếu bcạn u ố n g lư ợ n g lớn bia

rưỢu thì n h ư vậy la bạn đ ã làm cho th â n th ể của

m ìn h d ầ n d ầ n p h ìn h to ra C h ât cồn q u á n h iều sẽ

tă n g th êm cảm giác k h át nước, nước u ố n g v ào càng

n h iều tlìì th ân h ìn h sẽ p h ìn h to ra càn g n h iều , chât cồn ch ín h là m ộ t tro n g n h ữ n g châ't gây cảm giác khát nước làm cho b ạn càn g u ố n g n h iều nước hctn, từ dó

nó c ũ n g d ư ợ c liột vào dộ i ng ũ m ộ t tro n g n h ữ n g kẻ

th ù lớn p h á vỡ k ế h o ạch g iảm bco

2 U ốn n ắn lại tư th ái d ể có th ân h ìn h th o n thả,

d á n g di d ẹ p lìấp d ẫn H ai vai hơi ngả về d ằ n g sau và

c h ù n g x u ố n g m ột cách tự nhiên, chú ý th u b ụ n g , ưỡn ngực Kiên trì làm n h ư vậy có lợi là vì b ụ n g d ư ớ i

th ư ờ n g x u yên ở tro n g trcạng thái căng kéo, lâu d ầ n sẽ làm cho cơ b ắ p ở d ó b ằn g p h ẳn g , k h ô n g bị p h ìn h ra,

dố i với dạ d ày cũ n g có tác d ụ n g th u co rõ rệt

3 T ư th ê 'd ứ n g và tư th ê ng ồ i th ản g G iố n g n h ư

có m ộ t sỢi d ây bu ộ c v ào d ỉn h d â u b ạn rú t th ă n g lên

v ậy N ói th ê d ê làm bíỊn h ìn h d u n g p h ả i v ậ n d ụ n g

tư th ê đ ứ n g và n g ồ i của m ìn h th ậ t c h ín h xác T ư

th ê đ ứ n g và n g ồ i n g a y th ắ n g tạo cho b ạ n tự tin,

đ ồ n g th ò i cho b ạn có cảm giác n h ư cao th ê m đ ư ợ c

đô n 5 -6 c m

4 V ận đ ộ n g xoay ng ư ờ i 30 lần (đ ứ n g th ẳn g ngư ờ i, hai tay ô m đ ằ n g sau gáy lần lư ợ t xoay v ặn

n h a n h th â n m ìn h về hai bôn trái và phải, cũ n g xoay vặn cả tay theo, chú ý k h ô n g đ ư ợ c lấy đ ầ u gối làm truc xoay, g iữ tâm của trụ c v ận đ ộ n g d u y trì ở phía trôn xướng chậu Sau đó v ận đ ộ n g th ân tTèn và tay 30 lấn, n h ư n g ch ú V khóa k h ớ p h ô n g , lần lư ợ t v ận đ ộ n g

th ân trên và tay san g bên trái san g bên phải Làm

n h ư vậy th ư ờ n g x u y ên sẽ g iú p cho b ụ n g d ư ớ i của bạn trở n ê n d ễ chịu h ẳ n n g ư ờ i cũ n g vu i tươi th a n h

th ản hơn Kiên ư ì tậ p v ận d ộ n g d ài ng ay n h ư v ậy sẽ

có hiệu q uả cưc tốt

5 K hông n ên h â p th u q uá n h iều nước Tốt nhâ't,

m ỗi n g ày u ố n g 8-10 cốc nước sẽ làm cho d a b ạn tươi tắn h ẳn lên, n h ư n g d ồ n g thời với lợi ích dó, thì việc thải loại th àn li p h ầ n n ư ớ c q u á n h iều ra khỏi cơ th ể sẽ làm cho tiêu h óa n h a n h chóng Vì vậy cẩn nh ớ , tro n g

ng ày n h â t th iê t k h ô n g d ư ợ c h â p th u q u á nh iều nước, chỉ cần d u y trì n h u cầu cần th iê t th ư ờ n g xu y ên của

th ân th ể là dược

6 Bữa sán g ă n th ích d á n g H àn g n g ày bữ a sán g sớm ăn m ộ t ít trái cây d ể th ay cho u ố n g n ư ớ c trái cây, n h ư vậy sẽ tă n g n h a n h toàn bộ q u á trìn h h â p

th u p h â n giải th ứ c ăn Đ ừ n g n ên coi n h ẹ sự th a y dổi

109

n h ỏ nàv, vì làm n h ư vậv sẽ có tác d ụ n g rât q u a n trọ n g đ ể làm th o n th ả lại b ụ n g d ư ớ i H ơn n ử a h á n g

ng àv kiên trì sử d ụ n g trái cây ăn bửa sá n g n h ư thê

sẽ râ t cỏ lợi d ố i với h ệ th ố n g tiêu h óa và sự tra o dổi

c h â t tro n g cơ thể

7 Làm cho th ể khí bài xu ât ra ngoài M ột n g ày dạ

d ày và ru ộ t của b ạn h ấ p th u lư ợ n g lớn th ể khí, n h ìn vào b ụ n g cảm giác p h ìn h to hơn Do dó, cần p hải cố

g ắn g ăn ít n h ữ n g thức ăn khó tiêu hóa n h ư các loại

d ỗ d ậu , các thức ă n q u av , rán, n ư ớ n g và cao mỡ

T hay vào d ó bạn có th ể ăn n h icu các loại trái cáv

nh iều nước n h ư nho, cam , q u ý t, bưởi

8 T rán h ăn các locỊÌ thực p h ẩ m cao d ư ờ n g K hông nên ăn thức ă n cao d ư ờ n g ví d u n h ư bán h pizza, mỳ

ố n g Ý vì n h ữ n g loại thức ăn dó d ề u làm cho th ể trọng của bạn tăn g n h a n h N êu thèm thì th ỉn h thoíỉng

th ư ở n g thức m ộ t c h ú t thcii

9. H ạn chê h â p th u th à n h p h ầ n m u ố i T rán h ăn các loại thức ă n cao th à n h p h ầ n n a tri c o m p o u d d ể giảm th iểu hcTp th u th à n h p h ầ n nướ c C ác loại b án h xốp giòn và các loại b ỏ n g gạo, b ỏ n g n g ô ch ín h là trù m tội p h ạ m g ây béo phì C ó th è n h iề u n g ư ờ i chư a biết râ t n h iề u thự c p h ẩ m và các th ứ q u à v ặt ghi rõ là th â p th à n h p h ẩ n m ỡ c ũ n g làm tă n g th êm rât n h iều sự h â p th u th á n h p h ầ n m u ô i, cho n ên trư ớc khi m u a cần p h á i xem th ậ t kỹ th à n h p h ầ n

d in h d ư ỡ n g ghi trê n n h ã n m ác xem có th à n h p h ầ n

m uối là b ao n h iê u

Thường xuyên ăn mộc nhĩ đen và nấm ăn các loại

1 Mộc n h ĩ đ en có giá trị dinlr d ư ỡ n g rât cao, m ỗi lOOg mộc n h ĩ d e n có chứa 10,6g p ro tein , 0,2g ch ât béo, 65,5g hỢp châ"t đườ ng, 7g coare fibre, 357mg canxi,

201 m g p h o tp h o , 185mg sắt, 733m g kali, 0,03mg carotin Đặc d iêm của nó là có chứ a ch ât sắt rât cao,

g âp 100 lần các loại thịt, là loại có chứa chât sắt d ứ n g

d ầ u tro n g các loại thưc phẩm Vì m ộc n h ĩ có chứa chât sắt cao, có tác d u n g d ư ỡ n g h u v ết, h o ạ t h u y ế t nên có tliể diều trị dượ c các chứ ng bện h thiếu m áu, cơ th ể h ư nhược sau khi sinh Mộc n h ĩ còn có chứa rấ t nliiều

ch ât g alo tin o u s, có công d u n g n h u ậ n phế, làm sạch

dạ d ày và ruột Mộc n h ĩ còn có chứ a ch ât ch ố n g u n g

th ư có tác d ụ n g ức c h ế các khối u

Đ ông y cho rằn g mộc n h ĩ tín h binh, vị ngọt, cỏ tác d ụ n g n h u ậ n táo, lợi tràn g , bổ m áu , bổ khí, là thực

p h ẩm q u ý , m ọi ngườ i n ên ăn th ư ờ n g xuyên

Mộc n h ĩ n g âm nước cho nở ra, bỏ d i bộ p h ậ n rễ

cứ ng và các tạ p châl, sau d ó rửa sạch, có th ể c h ế biến dượ c râ t n h iề u các m ón ăn n g o n , d ư ợ c m ọi n g ư ờ i ưa thích

2 N ấm hưctng và các loại n á m ă n khác

N ấm h ư ơ n g dượ c tôn v in h là "hoàng h ậu của các lotại nâm ", "vua của các loại rau khô"

Nâ'm h ư ơ n g có chứa n h iều ch ất d in h dư ỡ ng

T ro n g m ộ t lOOg n âm h ư ơ n g có chứ a 21 g p ro tein , l,3 g

111

châ't béo, 32g c h ấ t c o a rse íib re, 29g h ợ p châ't đ ư ờ n g , 20-120m g c a ro tin , 0,19m g v ita m in B l, l-3 m g

v ita m in B2, 24,8m g n ia cin , 5m g v ita m in c, 0,55m g

v ita m in E, 35m g canxi, 289m g p h o tp h o , 7,3nng châ't sắt

T ro n g n ấ m h ư ơ n g có ch ứ a m ộ t châ4 đ ặc b iệ t gọi

là "p o ly sac ch ro se c ủ a nâ'm h ư ơ n g ", có th ể tă n g

c ư ờ n g sức m iễ n d ịc h c ủ a cơ th ê c h ố n g u b ư ớ u

N g o à i ra cò n c h ứ a m ộ t châ4 gọ i là "rib o so m a l rib o n u c le ic a cid củ a n â m h ư ơ n g " có th ể kích th íc h

cơ th ể s ả n s in h ra m.ột châd có th ể g â y n h iễ u lo ạ n

sự hỢp th à n h p ro te in m a n g v iru s , làm cho v iru s

k h ô n g th ể sin h sô i n ả y n ở , từ d ó tă n g c ư ờ n g sức đ ề

k h á n g củ a cơ th ể đ ố i v ớ i n h ữ n g châd có h ạ i khác

T ro n g nâ'm h ư ơ n g cò n có c h â t c a rtin e llin có th ể h ạ tliâ p c h o le ste ro l tro n g m á u , đ ố i v ớ i n h ữ n g n g ư ờ i

bị tă n g h u y ế t á p , xơ v ữ a đ ộ n g m ạ ch , b ệ n h tiể u

đ ư ờ n g , sỏi m ậ t, v iê m b ể th ậ n , v iê m th ậ n câ'p và

m ạ n tín h đ ề u có c ô n g d ụ n g d iề u trị h ỗ trỢ r â t tốt

N h iề u lo ại e n z y m e p h o n g p h ú có tro n g n â m

h ư ơ n g có th ể g iú p ch o s ự c h u y ể n h ó a c h â t m ộ t cách n h ịp n h à n g tro n g cơ th ể Châ4 e rg o s te ro l tro n g n â m h ư ơ n g s a u k h i cơ th ể h ấ p th u có th ê

c h u y ể n h ó a th à n h v ita m in D, ch o n ê n có lợi cho

v iệc p h ò n g ch ữ a b ệ n h còi x ư ơ n g v à b ệ n h th iế u

m á u C h ấ t p ro te in p o ly s a c c h a rid e v à châ’t R N A có tro n g nâ'm h ư ơ n g c ũ n g có tác d ụ n g đ iề u trị h ỗ trỢ râ't tố t đ ố i v ớ i b ệ n h AID S, b ệ n h v iê m g a n , b ệ n h

m á u trắ n g D o đ ó , th ư ờ n g x u y ê n ă n n â m h ư ơ n g rấ t

có ích đ ố i v ớ i cơ thể

T rên đ â y giới th iệu n h ữ n g th à n h p h ầ n dữứi

d ư ỡ n g của loại n â m h ư ơ n g d ư ợ c cây trồ n g , còn đối với loại n ấ m h ư ơ n g m ọc h o an g d ã thì giá trị d ũ ih

Khi sử d ụ n g m ộc n h ĩ và nâ'm h ư ơ n g cần p h ả i chú ý:

1 Đối với m ộc nhĩ T u y ệt đố i k h ô n g n ên ă n mộc

n h ĩ còn tươi, sở d ĩ v ậ y vì: T rong m ộc n h ĩ tươi có chứa

m ộ t châ"t cảm q u a n g loại p o rp h y rin , c h ât n à y rấ"t m ẫ n cảm với tia n ắ n g m ặ t trời Sau khi à n loại m ộc rứiĩ tươi n h ữ n g chỗ d a có á n h n ắ n g m ặ t trờ i ch iếu rọi có

c h ế biên m ó n ă n m ới a n toàn

2 Đôi với n ấ m h ư ơ n g N ấm h ư ơ n g p h ầ n n h iề u là khô Khi sử d u n g xào n â u m ó n ă n trư ớc h ế t ph ải

n g â m cho n ở ra Khi n g âm tu y ệ t đ ố i k h ô n g dượ c

113

n g â m n ư ớ c lạnh, hoặc nướ c m ới đ u n sôi, thời gian

n g â m k h ô n g đ ư ợ c q u á lâu sờ d ĩ vậy là vì tro n g n ấ m

h ư ơ n g có chứa m ộ t loại e n zy m e p h â n giải nuclein, klri d ù n g nướ c n ó n g k h o ả n g 80 dộ c n g âm , ch ất

e n zy m e n à y m ới có th ể kết hỢp với châ't RN A p h â n giải ra th à n h ch ât có m ù i vị th ơ m n g o n , khi xào n ấ u

m ó n ă n m ới có th ể có m ù i vị thơm n g o n d ư ợ m dà

N ếu d ù n g nướ c lạn h n g â m sẽ khó làm cho ch ất này

p h â n giải N ếu thời g ian n g â m q u á d ài sẽ làm m ất di

râ t n h iều m ù i vị thơm n g o n của n á m hư ơ ng, từ dó

ản h h ư ở n g d ế n giá trị của nâ'm hương

Vì sao cần ngủ sớm dậy sớm?

T ất cả n h ữ n g thói q u e n di n g ủ m u ộ n , d ậ y m u ộ n

d ề u râ't b ất lợi dối với sức khỏe và tuổi thọ Các

c h u y ên gia y học d ã n h ắc n h ở c h ú n g ta là thời gian tiết ra h o rm o n e sinh trư ở n g d ổ i d ào n lìâ t là từ 10 giờ

d êm d ế n 2-3 giờ sáng Q u á thời g ian d ó m ới di vào giâc n g ủ thì sẽ ản h h ư ở n g lớn dố i với sức khỏe, tuổi thọ và vẻ d ẹ p d u n g n h a n của m ình

Các c h u y ên gia y học căn cứ vào thực tiễn d iề u trị cho b ện h n h â n d ã chỉ ra;

N h ữ n g n g ư ờ i th ư ờ n g x u y ê n d i n g ủ m u ộ n sẽ dễ

m ắc b ệ n h v iê m m ũ i d ị ứ n g và v iêm k h í q u ả n T rên lâm s à n g đ ã p h á t h iệ n n h ữ n g n g ư ờ i làm việc về

đ ê m n h iề u d ễ sin h n g ư ờ i m ệ t m ỏi, th ư ờ n g đ a u

b u ố t ở ch ân , n g ạ i đi bộ và có k h u y n h h ư ớ n g tâm trạ n g k h ô n g ổn đ ịn h Đe b ản th â n số n g k h ỏ e m ạ n h

v u i tươ i thì n h â t đ ịn h p h ả i c h ú ý bồi d ư ỡ n g th ó i

q u e n d i n g ủ sớ m d ú n g giờ C ó n h iề u n g ư ờ i cho

ră n g th ờ i g ia n n g ủ c à n g d ài c à n g tốt C ó n g ư ờ i cho

rằ n g n g ủ n h iề u , ă n n h iề u là tốt T hự c ra d ó k h ô n g

p h ả i là n h ậ n th ứ c k h o a học N ói c h u n g n h ữ n g

th a n h th iế u n iê n từ 11-16 tu ổ i m ỗ i n g à y n g ủ 8 tiến g

là vừa N g ủ là m ộ t h ìn h thức n g h ỉ n g o i T hời gian

rả n h rỗi có th ể d i bộ, d á n h b ó n g , xem vô tu y ê n ,

n g h e n h ạc, xem sách, n g o ại k h o a d ề u là cách

n g h ỉ ngOi tích cực M ột n g ư ờ i n ế u n g ủ q u á lâu sẽ làm cho tu ầ n h o à n m á u k h ô n g tôt Khi n g ủ hô h â p

sẽ c h ậm hOn kh i thức, c a rb o n d io x id e tro n g m áu lúc n g ủ d ầ n d ầ n tă n g lên, sẽ b iế n th à n h th u ố c gây

d ư ờ n g của d ại n ão k h ô n g d ủ , ng ư ờ i m ệt m ỏi rã rời, tinh thần ủ rũ C ứ lâu d ầ n n h ư vậy sẽ làm cho ngườ i sinh ra tính lười biếng

115

2 Bât lợi đối với h ệ th ố n g hô h âp Do n g ủ về đ êm

th ư ờ n g đ ó n g cửa sổ, k h ô n g khí tro n g p h ò n g k h ô n g

ữ o n g sạch, dễ p h á t sin h và p h á t triển của n h ữ n g

b ện h ở h ệ th ố n g hô hâ'p n h ư cảm m ạo, ho, thở khò khè ở khí q u ả n n h án h

d ư ợ c tậ p lu y ệ n , lâ u d ầ n sẽ làm cho ch ứ c n ă n g

m iễ n d ịc h h ạ th â p

4 Làm n h iễu loạn d ồ n g hổ sin h học tro n g cơ thể

N h ữ n g n g ư ờ i th ư ờ n g x u y ên n g ủ d ậy m u ộ n , do sinh

h o ạ t k h ô n g có q u y lu ậ t sẽ làm n h iễu loạn q u y lu ật sin h học của cơ thể, từ d ó ản h h ư ở n g dô'n sự vận

h à n h bình th ư ờ n g của h ệ th ố n g các cơ q u a n tro n g cơ thể

Vì v ậy , từ n h ỏ c h ú n g ta p h ả i tậ p cho m ìn h thói

q u e n n g ủ sớ m d ậ y sớ m s u ố t 4 m ù a tro n g n ă m , ch o

d ù n h ữ n g n g à y n g h ỉ lễ, n g h ỉ tế t và các n g à y n g h ỉ khác c ủ n g v ẫ n p h ả i d u y trì H à n g n g à v trư ớ c bữa

ă n sá n g 40 p h ú t d ã p h ả i thứ c d ậ y ra kh ỏ i g iư ờ n g ,

d i bộ n h a n h , c h ạy bộ v à tậ p n h ữ n g d ộ n g tác th ể

d ụ c khác, h oặc n ế u k h ô n g thì m ở rộ n g cử a rồi v ận

đ ộ n g tro n g n h à , n h ư v ậy b ữ a s á n g sẽ n g o n m iệ n g hơn Đ ư ơ n g n h iê n , các h o ạ t đ ộ n g c ư ờ n g đ ộ lớ n h a y

n h ỏ , th ờ i g ia n d à i h a y n g ắ n p h ả i c ă n cứ v à o đ iề u

k iện và ý th íc h của cá n h â n đ ể đ ịn h ra Tâ't cả

n h ữ n g n g ư ờ i từ n h ỏ đ ã k iê n trì th ó i q u e n n g ủ sớ m

d ậ y sớm v à tậ p lu y ệ n th ư ờ n g x u y ê n v ào sá n g sớ m thì p h ầ n lớ n là sức k h ỏ e tốt, k h í c h â t tốt, tín h cách tốt, ít sin h b ệ n h C ó n g ủ sớ m th ì m ớ i có th ể d ậ y

sớ m đ ư ợ c N h ữ n g p h ư ơ n g p h á p sau d â y có th ể

g iú p b ạ n n g ủ d ư ợ c sớm :

1 Khocảng 9 giờ tối m ỗi n g à y làm tố t việc c h u ẩ n

bị trư ớ c kh i n g ủ , d ứ n g giờ lên g iư ờ n g n ằ m n g ủ

N êu lên trê n sân th ư ợ n g h o ặc ra n g o à i sân th o á n g

d ã n g d ể h ít k h ô n g k h í tro n g làn h , h ít th ở sâu , d á n h

ră n g , n g â m h oặc rử a c h â n b ằ n g n ư ớ c n ó n g , n g ồ i tĩn h tâm m ộ t lá t sẽ làm cho th ể châ't v à tin h th ầ n

d ư ợ c th ư giãn

2 H ạ n chê n h ữ n g kích th ích trư ớ c k h i n g ủ n h ư

k h ô n g n ê n xem vô tu y ến và p h im ả n h bạo lưc, k h ô n g

n ê n dọc sách p h ải tư d u y nhiều

3 H à n g n g ày kiên trì lu y ện tập th â n th ể th ư ờ n g xuyên, làm m ộ t số v ận d ộ n g vừ a với sức của m ình

4 Trước khi d i n g ủ k h ô n g n ê n ă n th ê m bữa dêm ,

k h ô n g n ê n u ố n g nướ c trà dặc, cà phê, các dồ u ố n g khác và ăn sôcôla Bữa tối k h ô n g n ê n ăn q u á no, có

th ể ăn m ộ t sô thức ă n có chứ a a m in o acid

5 Phải tạo m ộ t m ôi trư ờ n g y ên tữih d ễ ch ịu đ ể

n g ủ , g iư ờ n g d ệm p h ải p h ù hỢp k h ô n g n ê n đ ể đ è n

117

sán g q u á, có tíìể m ở n h ỏ các bài h á t kh ú c n h ạc êm ái, tạo thói q u e n lên g iư ờ n g n g ủ đ ú n g giờ.

Cần chọn tư thế nằm ngủ tốt nhất cho mình

T ư th ế n ằ m n g ủ k h ô n g n g o ài b ố n tư tliế: n ằm sâ'p, n ằ m ng ử a, n ằ m n g h iê n g về b ên p h ả i v à n ằ m

n g h iê n g về b ên trái Do thói q u e n củ a m ỗi ngườ i khác n h a u , ch ọ n tư th ế n ằm n g ủ c ũ n g có khác n h au

N h ư n g tư th ế n ằ m n g ủ n h ư th ế n à o có lợi nhâ't cho sức khỏe của m ình Lầm rõ vâ'n đ ề n à y râ't q u a n trọ n g

đ ố i với n g ủ lành m ạnh

1 N ằm n g h iên g là tư th ế n ằ m n g ủ tố t nhâ’t

N ằm n g h iên g làm cho các tạ n g k h í tro n g cơ th ể bị

ch èn ép tư ơ n g đ ố i nhỏ, h o ạ t đ ộ n g của k h o a n g ngực thoải m ái, có lợi cho hô h ấp , tim c ũ n g sẽ k h ô n g bị cán h tay v à ch ăn đ ắ p đ è ép, hai c h ân co d u ỗ i tiện lợi, trở m ìn h c ũ n g tự n h iên , thoải m ái

Đ ông y cũ n g n h ấ n m ạn h , n ằ m co n g h ìn h vò n g cung, th â n m ìn h n g h iên g về bôn p h ải, ch ân p h ả i gập lại, ch ân trái d u ỗ i thắng; k h u ỷ u tay p h ải, b à n tay dỡ

ở d ư ớ i d ầ u , tay trái d u ỗ i th án g ra đ ặ t ở d ù i bên trái,

tư th ế n ằ m n g ủ n h ư th ế này k h ô n g tổ n h ại tâm khí

N ằm n g ủ cu ộ n n g ư ờ i giố n g n h ư co n m èo n ằm n h ư

th ế này d ại n ão râ't nharửi có th ể yên tĩnh, từ h ư n g

p h â n c h u y ển th à n h trạ n g th ái ức chế, k h ô n g lâu sẽ có

th ể n g ủ say

T ư th ê n ằ m n g ủ của n g ư ờ i b ìn h th ư ờ n g là n ằm

n g h iê n g về b ên p h ải tốt n h á t (riông p h ụ n ữ đ a n g

m an g th ai th ì cần ph ải n ằm n g h iê n g về b ên trái là tốt

n h át, k h ô n g n ên n ằm n g h iên g về bên p h ải n h ư người bìn h th ư ờ n g ) Đó là vì tim n ằm ở b ên trái, khi n ằm

n g h iê n g về bên p h ả i tim bị ch èn ép n h ỏ , g iú p cho

m áu tự d o tu ầ n hoàn Khi nằm n g h iê n g về b ên ữ á i

ch èn c p d ạ d ày , làm cho các thức ă n tro n g d ạ d ày khó

di vào ru ộ t non, b â t lợi cho tiêu hó a và h â p th u thức

ăn, còn sẽ ch èn é p tim dặc biệt b ât lợi d ố i với ngườ i

bị b ện h tim Đối với n h ữ n g n g ư ờ i tu ầ n h o àn m áu

kém , cô n g n ă n g p h ò n g lạnh yếu, khi n g ủ sỢ lạnh,

n ằm n g h iê n g về bên p h ải có th ể làm cho cơ b ắ p tro n g

to àn th â n d ư ợ c th ư giãn ở m ức d ộ lớn nhâ't, lại k h ô n g

ch èn é p tim , làm cho tim , gan, phổi, d ạ dày, ru ộ t ở vị trí tự n h iên , h ô h ấ p th ô n g th o át, có lợi cho việc vận

c h u y ển thức ă n tro n g d ạ d ày vào h à n h tá tràn g N h ất

là n g ư ờ i già, cơ b ắ p và nội tạn g d ã trở n ên lỏng lẻo,

vô lực, n h u d ộ n g của dạ d ày v à ru ộ t g iảm chcậm, n ằm

n g h iê n g v ề b ên p h ả i tiện cho thức ăn ữ o n g d ạ d ày tiến v ào h à n h tá ư à n g , có lợi cho tiêu h óa và hâ'p th u của d ạ d à y và ru ộ t, cu n g cấp d ư ợ c càn g n h iều ch ất

d in h d ư ờ n g cho toàn thân

N ằm n g h iê n g về b ên p h ải lâu có th ể c h u y ển san g

n ằ m ng ử a D uỗi th ẳ n g hai chân, d ặ t ở h ai b ên th ân

m ìn h m ộ t cách tự nhiên, nhâ’t th iết k h ô n g d ư ợ c d ể

119

tay é p lên n gự c c ũ n g k h ô n g đ ư ợ c ô m gôì đ ầ u ư ê n

k h u ỷ u tay, chân trá n h b ắ t chéo hoặc cong g ập , cơ b ắp

to àn th â n tận sức thả lỏng, g iữ cho khí h u y ế t th ô n g thoát, hô h â p tự n h iên b ìn h hòa

2 N ằm n g ử a cũ n g râ t có lợi, đ ó là vì n ằm n g ử a có

th ể làm cho p h ầ n lớn cơ b ắ p ữ o n g toàn th â n ở tro n g

ữ ạ n g thái th ư giãn, đối với n h ữ n g ng ư ờ i đ a u lưng,

đ a u th ắ t lư n g ở tuổi già râ t thích hỢp T h ứ h ai là n ằm

n g ử a k h ô n g tăn g th ê m g á n h n ặ n g cho tim N goài ra khi n ằ m n g ử a toàn bộ cơ b ắ p ở m ặ t th ư giãn, từ đó

m à các n ế p n h ăn , n ế p g â p kh ó h ìn h th àn h , n h ữ n g

n g ư ờ i đ ã có n h ữ n g n ế p n h ă n , n h ữ n g v ân v êt trên m ặt

cũ n g k h ô n g làm cho c h ú n g sâu thêm

N h ữ n g n g ư ờ i ở tu ổ i tru n g lão niên, nhâ't là n h ữ n g

n g ư ờ i già có xơ cứng đ ộ n g m ạch, biến đổ i b ệ n h lý ở

m ạch m á u n h iều , n g o ài d ự a vào kiên trì tậ p luyện,

v ậ n đ ộ n g b an ng ày ra còn cần n ằ m n g ử a n g ủ n h ư

v ậy sẽ g iú p ích râ t n h iề u p h ò n g chữ a bệnh

3 N am giới k h ô n g n ê n n ằ m sâ'p ngủ

R ât n h iề u n g ư ờ i th íc h n ằ m sâ p n g ủ , n ó i rằ n g

n h ư vậy sẽ n h a n h đ i v à o giâc n g ủ , n g ủ n g o n giâc

P h ư ơ n g th ứ c n g ủ n h ư v ậy k h ô n g n h ữ n g d ễ c h è n ép

n ộ i tạ n g , làm cho hô h â p k h ô n g th ô n g th o á t, có ả n h

h ư ở n g n h â t d ịn h d ố i với cả h ệ th ố n g sin h sản , n h â t

là d ố i v ớ i n a m giới ử d ộ tu ổ i 20 trở lên n g u y h ạ i càn g lớn

D ài n g ày n ằm sâp n g ủ n én ép túi chứa tin h h o àn , kích th ích d ư ơ n g vật, dễ tạo n ê n d i từih n h iều lần, di

tinh n h iều lần sẽ gây nên đ a u đ ầ u , ch ó n g m ặt, đ a u lưng, n g ư ờ i m ệt m ỏi vô lực, sức chú ý k h ô n g tập

ư u n g , khi n g h iêm ư ọ n g còn ảnh h ư ở n g đôn học tập, làm việc và sinh h o ạ t b ìn h th ư ờ n g N gười ư ẻ tuổi râ t

n h ạy cảm với p h ả n ứ ng kích thích của d ư ớ n g vật,

n ếu lại có di tin h n h iề u lần sẽ tăn g n ặ n g th êm bệnh tình

4 Tùy theo b ện h của m ìn h d ể chọn tư th ế n ằm

n g ủ tố t n h â t cho sức khỏe

- N gười bị tă n g h u y ế p áp: N gười bị b ện h tăng

h u y ê t áp, n ên chọn tư thê n ằ m n g ủ th ắn g người, d ầ u gối cao k h o ả n g 15cm, q u á cao hoặc q u á th â p dều sinh ra cảm giác k hó chịu

- N gười bị bện h tim ; N gười bị bện h tim có th ể

n ằm n g h iên g về b ên p h ải n g ủ d ể giảm n h ẹ chèn ép

dố i với tim N êu d ã xuâ4 h iện suy tim có th ể á p d ụ n g

tư thê nử a n ằ m nửa ng ồ i d ể g iảm n h ẹ khó k h ă n hô

h âp , ư á n h n ằm n g h iê n g về bên trái hoặc n ằm sâp

- N guời bị tắc m ạch m áu não; Các c h u y ên gia

h ữ u q u an diều tra 2000 ca bệnli hoại tử n ão p h á t hiện trên 95% số ng ư ờ i b ện h có thói q u en n ằ m n g h iên g

n g ủ , n h ư v ậy tro n g trư ờ n g h ợ p bản th ân d ã có xớ vữa d ộ n g m ạch sẽ càn g làm tăng n ặ n g h ơ n ch ư ớ n g

n g ại về lưu th ô n g m áu , d ặc biệt là tốc dộ m áu ở cổ giảm chậm , d ễ tích tụ d ầ n ở chỗ tổ n th ư ơ n g m àn g

ư o n g d ộ n g m ạch m à h ìn h th à n h tắc m ạch m áu Đe loại trừ ẩn h ọ a n ày , tư th ế n ằm n g ử a n g ủ là thỏa

d á n g nhât

121

- N gười bị p h ù phổi: N h ữ n g n g ư ờ i tu ổ i tru n g lão

n iên bị p h ù p h ổ i cần n ằ m n gử a n g ủ , v à gối cao đ ầu ,

đ ồ n g thời h ai tay hơi giơ lên trên đ ể d u y trì hô h ấ p

th ô n g thoát

- N gười bị b ện h d ạ dày: N gư ời bị loét d ạ d à y cần

p hải nằm n g h iê n g về b ên trái n g ủ N ếu n ằ m n g h iên g

về bên p h ải n g ủ , lưu lư ợ n g dịch th ể có tín h acid từ dạ

d ày chảy về thực q u ả n sẽ n h iều h ơ n râ't n h iề u trư ờ n g hỢp bình th ư ờ n g , h(ỉn nữ a d u y trì tiếp tục không

n g ừ n g có th ể làm cho d a u d ạ d ày n h iề u hơn

Tắm nắng, tắm không khí, tắm nước lạnh có lợi gì?

Tia tử n g o ại chiếu rọi vào d a có th ể giết chết các vi

k h u ân bám vào da, làm cho d a tăn g th êm sán g m ịn và tính d à n hồi, thúc d ây sự trao dổi ch ât tro n g cơ thể, tăng cường sự h â p th u của th àn h ru ộ t dối với châ’t canxi và p h o tp h o ; làm cho cholesterol tro n g cơ th ể

biến ử iàn h v itam in D, m à v itam ừ i D có ửiể ửiúc đ ẩy

sự hâ"p th u canxi và p h o tp h o T ro n g xương của người già th ư ờ n g d o thiếu canxi m à sũih ra loãng xương, cho

n ên tắm n ắ n g sẽ g iú p đ ề p h ò n g v à giảm n hẹ bệnh loãng xưcíng của ngườ i già, làm tăn g th êm hắc sắc tố tro n g da, g iú p cho d a hâ'p th u d ư ợ c hắc sắc tố biến

th àn h n h iệ t n ă n g kích thích tu y ến m ổ hôi tiết ra m à tản nhiệt, từ d ó d ể bảo vệ dượ c các tổ chức ở p h ầ n sâu tro n g cơ thể, trá n h bị kích thích của nhiệt N h im g

n h ữ n g cô n g trìn h n g h iên cứu n h ữ n g n ă m gần d ây chứ ng tỏ; Về m ù a hè nếu thời gian tắm n ắ n g q uá lâu, tia tử ngoại có th ể làm giảm chức n ă n g m iễn dịch của

cơ thể, d ẫ n tới b ện h u n g th ư da Vì vậy b ất luận làm việc gì d ều cần p h ải n ắ m v ữ n g vừa m ức dộ cần thiết

- Tia h ồ n g ng o ại ch iếm 60-70% ữ o n g á n h n ắ n g có

th ể xu y ên q u a d a và tổ chức d ư ớ i d a gây tác d ụ n g gia nhiệt, làm cho m ạch m áu g iãn rộ n g th ú c d ẩy tu ầ n

h o àn m á u và sự trao đổ i ch ât tro n g to à n thân D o đó

th ư ờ n g x u y ê n tắm n ắ n g vừa d ộ sẽ n â n g cao dượ c tín h kích h o ạ t củ a tru n g k h u d iề u tiết th â n nhiệt, tăn g thêm tín h ch ịu n h iệ t của cơ thể

T hời g ian tắm n ắ n g tô't n h â t v à n h ữ n g đ iề u cần chú ý:

Về m ù a hè: Buổi sán g tắm n ắ n g vào lúc 7-9 giờ,

b uổi chiều vào lúc 16-17 giờ N ếu khi tắm n ắ n g cảm

th ây có n h ữ n g h iệ n tư ợ n g n h ư ch ó n g m ặt, đ a u đ ầu ,

c h o án g v án g , tim d ậ p hồi h ộ p th â l th ư ờ n g , b u ồ n nôn, n ô n m ử a thì c h ứ n g tỏ là thời gian tắ m n ắn g qu á

123

lâu, cường độ ánh n ắn g q u á lớn, cần lập tức thôi tắm

n ắ n g và u ố n g nước, n g h ỉ ngời đ ể khôi p h ụ c lại sức khỏe bình thường Trước và sau bữa ăn khô n g nên đi tắm n ắ n g ngay đ ể trá n h sau khi án h n ắn g chiếu rọi lưự ng m áu lưu th ô n g tro n g toàn cơ th ể tăn g th êm m à

lư ợ n g m áu lưu tliông d ạ d ày và ru ộ t giảm thiểu ảnh

h ư ở n g d ến tiêu hóa vả h â p th u thức ăn

Về m ù a d ô n g tia tử ng o ại chỉ b ằ n g 1 /6 m ù a hè, càn g cần ra ngoài nlià d ể tắm n ắ n g n h iề u hơn N g ư ờ i già k h ô n g n ên ra ng o ài trờ i d ể tắm n ắ n g d ể trán li bị cảm m ạo C ó th ể trư ớc và sau 12 giờ trư a m ở cửa sổ

d ể cho án h n ắ n g m ặt trời ch iêu vào tro n g p h ò n g , trực tiếp chiếu vào da, n h ư v ậy tốt h ơ n là d ó n g cửa sổ lại

sỢ n ắn g , bởi vì tia tử n g o ại sau khi ch iếu q u a cửa

k ín h bị n g ă n cản m à giảm di 50% C ũ n g có th ể m ặc

q u ầ n áo d ủ âm ra ng o ài trờ i n ắ n g d i tản bộ

Về m ù a xu ân và m ù a th u có th ể căn cứ vào tình

h ìn h sức khỏe của b ản th â n d ể q u y ế t d ịn h

2 T ắm khô n g khí

T ắm k h ô n g kh í là p h ư ơ n g p h á p tă n g cư ờ n g sức

kh ỏ e cơ th ể b ằn g cách lợi d ụ n g sự ch ên h lệch giữa

kh í h ậ u n g o ài trờ i và n h iệ t d ộ củ a d a làm cho n h iệ t

d ộ tro n g m ôi trư ờ n g th â p h ơ n th â n n h iệ t sin h ra sự kích thích của h à n lạnh d ố i với cơ th ể n g ư ờ i T h ô n g

cư ờ n g sức khỏe T h ân n h iệ t của n g ư ờ i n ằ m tro n g khoíỉng 36,7-37,1 đ ộ c N h iệ t đ ộ ở m ặt n g o ải d a cơ thể, ở tay c h ân k h o ả n g 33 đ ộ c, ở b ụ n g k h o ả n g 37

đ ộ c N h iệ t đ ộ n g o ài trờ i thì có sự th a y đ ổ i râ t lớn Khi tắm k h ô n g khí th â n n h iệ t của n g ư ờ i tả n n h iệ t ra

x u n g q u a n h d ư ớ i h ìn h thứ c tru y ề n d ẫ n , d ố i lư u , bức xạ Đe d u y trì sự c â n b ằ n g th â n n h iệ t tro n g cơ thê, th ô n g q u a p h ả n xạ th ầ n k in h và cơ chê d iề u tiêt

th â n n h iệ t, d iề u tiêt h o ạ t d ộ n g tản n h iệt; Sự tra o doi

ch ât tă n g cư ờ n g , q u á trìn h tản n h iệ t su y y ếu giảm

th iể u tiêu h a o th â n n h iệ t T h ô n g q u a tậ p lu y ệ n tắm

k h ô n g kh í d ể g iữ th â n n h iệ t ổ n d in h , c ô n g n ă n g

d iề u tiết th â n n h iệ t d ư ợ c tă n g cư ờ n g có th ể th ích

ứ n g râ t n h a n h với sự b iên d ổ i kh í h ậ u ở m ôi trư ờ n g bên n g o ài

P h ư ơ n g p h á p tắm k h ô n g khí và n h ữ n g d iề u cần chú ý: N hiều p h ư ơ n g p h á p n h ư m ở cửa sổ n ằ m n g ủ , tăn g th ê m thời gian h o ạ t d ộ n g ngoài n hà p h i lao

d ộ n g th ể lưc, m ặc q u ầ n áo ít hoặc m ặc q u ầ n áo cộc d ể

hở ch ân tav - cũ n g có th ể tiến h à n h theo p h ư ttn g

p h á p tập lu y ện c h u y ên m ôn N ói c h u n g cần b ắt d ầu

từ m ù a hè, sán g ng ủ d ậ y ở nơi k h ô n g khí tươi m át, tro n g lành, cô g ắn g m ặc q u ầ n d ù i áo m ay ô tiến h à n h các v ậ n d ộ n g th ể thao n h ư ch ạy bộ, lu y ện khí công, tập th ể thao, th ể d ục d u y trì từ 15 p h ú t d ế n 1, 2 giờ

tù y th eo d iề u kiện thời gian và thê lực T ập n h ữ n g

m ôn gì cần căn cứ vào tu ổ i tác, th ể chât, thói q u e n tập luvện, d iều kiện khí h ậ u d ể q u y êt d ịn h N h ữ n g hô m

125

có m ưa to gió lớn, ữ ờ i q u á n ó n g bức q u á rét b u ố t thì

k h ô n g n ê n m iễn cư ỡ n g ra ng o ài trời tắm k h ô n g khí

h ay tập luyện, về m ùa đ ô n g khi tắm k h ô n g khí cốt là

k h ô n g bị rét ru n nổi đa gà lên là đượ c, m ỗi lần ra ngoài trờ i tắ m k h ô n g khí k h o ả n g 5 p h ú t cũ n g tố t cho

cơ thê

3 T ắm n ư ớ c lạnh

T ắm nướ c lạnh là phưcỉng p h á p làm khỏe m ạn h thcân thể, g iú p chịu đ ư ợ c lạnh Da n g ư ờ i sau khi tiê"p xúc với nước lạnh th ần kinh m ặt ng o ài cơ th ể bị kích thích của lạnh, th ô n g q u a p h ả n xạ làm cho m ạch m áu dướ i d a th u co d ể giảm thiêu tản nhiẹt, làm cho

lư ợ n g lớn m áu ử m ặt ng o ài cơ th ể chảy vào nội tạn g

và các tổ chức sâu bên trong N êu tiếp tục tiê'p xúc với nước lạnh, d ể dối p h ó với h àn lạnh, cơ th ể cần tăn g th êm nliiệt lư ợ n g ử m ặt ng o ài cơ th ể m ạch m áu

d ư ớ i da nở rộ n g ra, lượ ng lớn m áu từ nội tạn g chảy

ra da M ạch m áu d ư ớ i d a n h a n h ch ó n g co giãn, n h ư

v ậy d ã cải th iệ n d ư ợ c khả n ă n g thích ứ ng của cct th ể dối với sư biên dổ i n h iệ t d ộ ở m ôi trư ờ n g bên ngoài

N ếu khi n h iệ t d ộ d ộ t n h iên thay dôi, chư a thê kịp thời tăn g th èm hoặc giảm b ớ t q u ầ n áo m ặc trên

n g ư ờ i thì cơ th ể cỏ thê thích ứng với sự kích thích cùa

n h iệ t d ộ k h ô n g tố t n ày m à k h ô n g d ẫ n tới sinh bệnh

T ắm lạnh làm cho công n ă n g của da, hệ th ố n g th ẩn kinh, hệ th ố n g tim mcỊch, hệ th ố n g h ô h âp , hệ th ố n g tiêu hóa của cơ thê ngư(ứ d ều d ư ợ c tă n g cường, d ồ n g thời có th ể cải thiện d ư ợ c công n ă n g của n h ữ n g cơ

q u a n khác, từ đ ó m à tă n g cư ờ n g th ể châ"t, đ ề p h ò n g sừứi n h iề u bệnh.

n h iệ t củ a n ư ớ c lớ n gâ'p 20 lầ n tín h d ẫ n n h iệ t củ a

k h ô n g k h í c h o n ê n c ảm giác lạ n h h ơ n n h iề u so với

d iề u k iệ n sức k h ỏ e cụ th ể c ủ a th ể c h â t v à m ứ c đ ộ

h u â n lu y ệ n c ủ a m ỗ i n g ư ờ i m à d ịn h ra T ậ p lu y ệ n lần d ầ u n ê n tiến h à n h v à o m ù a h è , th ờ i tiế t n g o à i trờ i trê n 25 d ộ c th ì tắ m n ư ớ c lạ n h N ế u tự m ìn h cảm th â y tố t th ì k h i n h iệ t d ộ k h í trờ i ở từ n g

k h o ả n g 22-25 d ộ c v ẫ n có th ể tắ m n ư ớ c lạ n h đ ư ợ c Khi n h iệ t d ộ k h í trờ i d ư ớ i 22 d ộ c , n h ữ n g n g ư ờ i

th ê c h â t k ém , n h ữ n g n g ư ờ i già tu ổ i tư ơ n g đ ố i cao

cần cảnh giác với những sát thủ sức khỏe có trong nước

N ước ô n h iễm tạo th à n h ẩn họa râ t lớn u y h iếp sức khỏe con người N ếu tro n g nước có n h ữ n g ch át sau đ ây thì cần h ế t sức cản h giác:

N g u y ên tô^ th ạch tín và hỢp ch ất của nó tổn tại

rộ n g rãi tro n g m ôi trư ờ n g Độc tín h chủ yếu là hỢp châ't của thạch tín, nó là châ’t cực độc T ro n g trư ờ n g

lư ợ n g th ạch tín chứa tro n g nước q u á cao, u ố n g dài

n g ày nước d á sẽ làm cho bị ng ộ dộc m ạn tính N ếu

lư ợ n g thạch tín có chứa tro n g th a n C]uá cao, thì ô

n h iễm tạo nên do ctốt th a n sẽ làm cho ng ư ờ i ta ngộ dộc m ạn tính

Thạch tín và hỢp c h ât của n ó sau khi di vào cơ

th ể người, tích trữ lại ở các bộ vị n h ư gan, thận, tủv xương, dặc biệt là tích tổn tro n g lông tóc và m óng tay Độc tính của thạch tín tro n g cơ th ể chủ yếu lả kết hcip với en/.ym e tro n g tê bào, làm cho tác d ụ n g sinh

v ật của râ t n h iều e n zy m e m â t di h o ạ t tính, gây nên trở ngại trao dổi chât N gộ dộc thạch tín câp tính

p h ầ n nh iều thây ở sự h â p th u từ d ư ờ n g ru ộ t, chủ yếu

có biểu hiện n h ư d a u b ụ n g d ữ dội, tiêu chảy, bu ồ n

nôn, nô n m ửa, n êu câp cứu k h ô n g k ịp thời sẽ gây n ên

tử vong

C rom là n g u y ê n tố vi lư ợ n g cấn thiết ữ o n g cơ thể, n h ư n g nếu q u á lư ợ n g sẽ có th ể gâv n g u y h ại đ ến sức khỏe cơ thể G âv n ên trú n g độc crơm ch ủ y ếu là sexavalence crơm i Dơ con đ ư ờ n g xâm n liậ p của crom khác n h a u biểu hiện lâm sàn g c ũ n g khác n h a u

U ống nướ c bị ô n h iễ m bởi nước p h ế th ải cô n g n g h iệ p

có chứa crom có th ể gáy n ê n n h ũ rig triệu ch ứ n g trú n g dộc n h ư b ụ n g klió chịu, tiêu chảy C ro m là

n g u y ê n tố p h ả n Tmg biên thái của da, có th ể gây n ên

\ũ êm da hoặc m ẩn ng ứ a, dặc trư n g của m ẩ n n g ứ a

p h ầ n n h iều là nổi lên các cục nhỏ, h ìn h ctồng tiền,

ch ủ yếu là á câp tính, nổi lên các n ố t ban dỏ, tróc ra các m ắn m ụ n , b ện h kéo dài, m ãi k h ô n g khỏi C ro m

từ d ư ờ n g hô h â p tiêh v ào cơ th ể có th ể sin h tác d ụ n g kích thích và ăn m ò n d ư ờ n g hô hâ'p, gây n ên viêm

m ũi, viêm họng, viêm khí q u ả n n h á n h , khi ng h iêm trọ n g sẽ làm viêm loét, th ủ n g vách n g ăn của m ũi

1 2 9

tổ n hại đ ế n tổ chức não N goài ra, m ộ t bộ p h ận

m ercu ry ion c h u y ển dịch v ào th ận D o đtí biểu hiện lâm sàn g của trú n g độc th ủ y n g â n m ạn tín h ch ủ yêh

là triệu c h ứ n g ở hệ th ố n g th ầ n kữìh, nlìU đ a u đ ầu ,

ch ó n g m ặt, ch o án g váng, th â n m ình v à ch ân tay tê

đ au , th ân th ể ru n g ru n g , v ận đ ộ n g m â t đ iề u hòa

T rong hỢp c h ât loại p h en o l, độc tín h lớn là phenol Q u á trìn h sản x u ât công n g h iệ p n liư luyện

th a n cốc, lọc d ầ u , sản x u ât khí th an , h à m lư ợ n g ch ât phen o l tro n g nước p h ế thải cao H ợ p c h ât loại phen o l xâm p h ạ m vào tru n g khu th ần kinh, kích thích tủ y xưctng, sau d ỏ gây nôn triệu c h ứ n g n g ộ dộc toàn thân, n h ư d ầ u ch o án g váng, d a u d ầ u , d a nổi lên các

m ẩn m ụ n , n g ứ a ngáy, tinlT th ần bâd an, th iếu m áu và các triệu ch ứ n g ở hộ th ố n g th ầ n kinh; các triệu ch ứ n g

ở d ư ờ n g tiêu hóa m ạn tính n h ư c h án ăn, n u ố t khó khăn, ch ảy nước dãi, nô n m ửa, tiêu chảy N h ữ n g

d ạ n g ngộ dộc m ạ n tín h n ày q u a d iề u trị d ũ n g cách, nói c h u n g khi khỏi sẽ kliông d ể lại di c h ứ n g về sau

Cách chọn cây cảnh làm sạch không khí trong nhà ở

T ro n g n h à ở hoặc tro n g p h ò n g làm việc n ếu có

d iêm x u y ết ch ậu câv xanh hoa cản h tươi d ẹ p thì sẽ làm tăng th êm p h o n g vị dặc biệt, tạo cho bốn m ùa tro n g p h ò n g có cảm giác d ịu êm , tươi vui, d ằ m thắm

cành sắc h ữ u tình C ây xanh hoa cản h thích h ợ p bày tro n g p h ò n g v ừ a có th ể tăng th êm khô n g khí tro n g sạch, lại có lợi lớn cho sức khỏe cả th ể ch ât lẫn tinh

th ần của con người N h ư n g n h iều n g ư ờ i n g h ĩ rằn g can g bày n h iều chậu hoa cây cản h tro n g nh à càng tốt, thê n ên k h ô n g cỏ sự lựa chọn cẩn thận, cứ ch ọ n cây hoa càn h ctẹp m à khô n g biê't rằn g m ộ t số cây hoa canh tu y đ ẹp , n liư n g lại n g u y hcỊÌ đ ê h sức khỏe con người

C ác loại cây xan h đ ồ n g th ờ i v ớ i C]uá trìn h trao

đ ổ i c h á t cò n p h ả i tiên h à n h tác d ụ n g q u a n g hỢp và tac d u n g hỏ h â p Tác d ụ n g q u a n g hỢp cần p h ả i

d ư ự c tiên h à n h d ư ớ i cư ờ n g d ộ á n h sá n g c h iếu rọi

n h ấ t d in h , tư ơ n g d ư ơ n g với c ư ờ n g d ộ á n h sán g

c h iêu rọi c ủ a m ộ t b ỏ n g d iệ n sá n g trắ n g 250-1 ooovv

ở cự ly I m c h iêu rọi v ào bề m ặt Khi á n h sá n g ch iêu rọi k h ô n g d ủ thì cây x an h c h ủ y ếu tiến h à n h tác

d ụ n g hô hilp, c h ứ k h ô n g p h ả i là tác d ụ n g q u a n g hỢp, câv x a n h sẽ k h ô n g n g ừ n g h ấ p th u ôxy, giải

p h ó n g ra c a rb o n d io x id e N êu tro n g p h ò n g đ ặ t

n h iéu locỊÌ câv cản h , giải p h ó n g ra q u á n h iề u châ't

c a rb o n d io x id e thì sẽ làm tă n g th ê m n ồ n g d ộ c h â t dộc h ại tro n g p h ò n g N h ấ t kì về b an d ê m , tác dụng,

hô h â p củ a cây c ả n h h ế t sức m ạ n h , lại c ộ n g th ê m tro n g p h ò n g k h ô n g khí k h ô n g lư u th ô n g (nếu d ó n g cưa d ể n g ủ ), n ồ n g d ộ khí c a rb o n d io x id e tư ơ n g dố i cao, lâu n g à v n h ư vậv sẽ ả n h h ư ở n g d ế n sức k h ỏ e cua m ọi n g ư ờ i tro n g nhà

131

Các c h u y ên gia LỊua n g h iên cứu đ ã chỉ ra: tro n g

p h ò n g bày đ ặ t n h iều cây xanh hoa cảnh k h ô n g có lợi

cho giâc ngủ vồ đêm của con người, n g u y ê n n h â n là

vì vồ đ êm các cây xanh hoa cản h n hả ra carb o n dioxide, h ìn h th à n h m ôi trư ờ n g b ât lợi cho sức khỏe Khí ỏxy tro n g p h ò n g giảm thiểu tất n h iên sẽ ảnh

h ư ở n g d ến giâc ngủ

Ccác câv xanh hoa cản h bày dcặt ư a n g trí tro n g

p h ò n g cần phiỉi ch ọ n n h ữ n g c h ủ n g loại cây xanh hoa cản h có thổ h ấ p thu d ư ợ c n h ữ n g th ể khí có hại, n h ư giò lan ư eo , cây hoa cúc, cây thạch lựu, cây hoa la n

C ũ n g có m ộ t số ch ậu cây hoa cảnh k h ô n g n ên d ặ t tro n g p h ò n g ở, cần ph ải cản h giác:

1 N h ữ n g loại cây h o a c ản h có m ù i k h ác lạ h oặc

m ù i th ơ m n ồ n g d ậ m C ác cây loại tù n g b ách có thê tiêt ra c h â t loại m ỡ, giải p h ó n g ra m ù i d ầ u th ơ m

củ a cây th ô n g rá t n ồ n g d ậ m , n g ử i lâu n g à y sẽ làm cho cảm giác th è m ăn su y giiỉm h o ặc b u ồ n n ô n C ác cây có m ù i vị trầ m utVt khiíc th ư ờ n g n h ư m ẫ u d ơ n

sẽ làm cho tin h th ầ n n g ư ờ i ta m ệ t m ỏi, ủ rũ , th iê u lực, th ở g â p g áp M ùi th ơ m củ a các câv h o a c ả n h loại d ạ h ư ơ n g , u â t kim h ư ơ n g rá t n ơ n g d ậ m , lâu

2 NhŨTig cây h o a cản h có thê’ làm cho n g ư ờ i ta bị

dị ứng N h ữ n g cây h oa n h ư n g u y ệ t quý, ngọc đin h

h ư ơ n g m ai n g ũ sắc, p h ủ tú C íiu , d u thiên trúc, hoa tử kinh d ều có tinh dị ứng, nêu chạm ph ải ch ú n g , sờ vào c h ú n g th ư ờ n g sẽ làm cho d a bị dị ứng, trư ờ n g hỢp n g h iêm trọ n g có th ổ bị nổi các m ân m u n và ngứa rất khó chịu

3 Loại Ccây cản h có dộc tố N h ữ n g cây cản h thuộc

họ xu'(tng rồ n g n h ư câv xấu hổ, n h ấ t phâ’m hồng,

g iap trúc dcìo, d ỗ q u v ô n Vcìng, h ổ n g trạ n g n g u v ê n

tu vệt dối khô n g dưỢc diỊt ư o n g nhà C ây v ạn niên

th an h cũ n g là loài cây có ch ât dộc Các n hà thưc vật học dã d o xác d ịn h th ấy tro n g nỏ có chứa m ộ t sô loại en/.ym o có dộc tố Lá và th ân câv của nó có loại nhựa

có tính kích thích rất m ạn h , n êu trẻ n h ỏ k h ô n g biêt, cắn Vcào nỏ sẽ Icàm cho p h ù h ọ n g ngay, th ậm chí có thi' làm cho th a n h dới tô liệt, d ẫn d ê n m ât giọng.Ngoiìi ra, có m ộ t s ố cây hoa cảnh rất d ẹ p n h ư thiêt hải d ư ờ n g , câv ho a q u ế hổn g bối, biên d iệp mộc, hỏa ương lạc, kim q u ả lãm là n h ữ n g cây hoa rât

d ẹp , c h ú n g d ều có chư a ch ất gây u n g thư, n h ấ t là

'ka biêt tro n g n hà ở nói c h u n g là có n h iều thê khí

có hại n h ư các khí thải tro n g n h a bép (khói d ầ u mỡ, khí than, h(ti ga, khí hóa lỏng) \'à các khí dộc khác từ ngoài nhcà tràn vào sẽ làm cho m ôi trư ờ n g tro n g nhà cùa c h ú n g ta bị ô n h iễm , cộng thêm với khói thuốc lá, các chê p h ẩ m thuộc dổ nh ự a, dổ da, sctn d ầ u tro n g các dồ d ù n g sinh hoạt, các loại keo d án , các n g u y ên liệu S ( t n , véc ni d ều làm ô n h iễm k h ô n g khi tro n g nhiì, ản h h ư ở n g d ến sức khỏe m ọi ngườ i N h ư n g cây cảnh bàn tay tiên thi lại có bản lĩnh dộc d áo có thê

h âp thu Ciic ch ât dộc hại tro n g k h ô n g khí, có tiíc d ụ n g

là "bộ lọc k h ô n g ktìi" rcât tốt N ó có khả n ă n g thu h ú t các th ể khí có hại, d ứ n g h àn g d ấu tro n g tât cà các loài câv hoa cảnh khác D iêm khác n h a u giữa nó và Cck'

cây ho a cảnh khcíc là các lỗ khí tro n g th â n cây cùa nó

ve d êm cỏ thê ở trạ n g thai m ở rộng, tro n g q u á trinh sinh Iv tư bản th ân no tiên h àn h trao dôi chát giải

p h ó n g ra khi ôxy, th u h ú t các th ể khí có hại tro n g

k h ô n g khí c h u y ển đư a về bộ rễ củ a nó, đ ư ợ c các vi sinh v ật tro n g đâ't tiến h à n h p h â n giải, biến th àn h

ch ât d in h d ư ỡ n g dượ c cây tiên n h â n c h ư ở n g hâ'p th u trử lai d ể lợi d ụ n g , làm cho k h ô n g khí tro n g p h ò n g dưỢc tro n g sạch Vì th ế tro n g n h à ở n ên trồ n g nh iều câv này sẽ rất cỏ lợi dối với sức kh ỏ e m ọi người

Ảnh hưởng của những độc tố trong môi trường nhà ở đối với sức khỏe

K hông dưỢc coi th ư ờ n g ổ n h iễm k h ô n g khí, tia bức xạ d iện từ do m ộ t số v ật liệu và tra n g trí tro n g nhà ở h iện dại tạo nên K hông gian tư ơ n g dôi kh ép kín cán g làm cho n g u y h iểm của n h ữ n g ô n h iễm này

th êm n g h iêm trọng

1 N h ữ n g sát th ủ dối với sức khỏe tro n g n h à ở

N g u ồ n ô n h iễ m ti'ong n hà ớ có râ t n h iều , nói m ộ t cách khái q u á t, có m ây loại sau dây;

C h ất dốt; N h ữ n g nhiên liệu d ù n g tro n g sinh ho ạt

h àn g ngiìy co tlian, d ầu , hơi ga và càn h củi khỏ, lá, câv khô Theo n h ữ n g tài liệu diều tra chứ ng tỏ trong khô n g khí ở nhà bêp d u n than tro n g m ỗi m ét khối có chứa 0,5 m icrogram benzopy; 0,3m g n itro g en dioxide; 0,9mg su líu r dioxide, 4,2m g carbon m onoxide, 0,Smg

h ạ t bụi p h ấn , ơ nhà b êp sử d ụ n g khi th ể lòng tro n g 1 giờ có tới 3,5m g carbon dioxide, tro n g 10 giờ d o xác

i ; ỉ 5

đ ịn h là m ỗi m ét khối có tới Hmg c arb o n dioxide C h ât

ô n h iễ m của khí th a n tro n g d ư ờ n g ố n g là carb o n

m o n o x id e và n iữ o g e n oxide

C arb o n dio x id e cơ th ể n g ư ờ i th ải ra và d ố t n h iên liệu giải p h ó n g ra làm cho carb o n d io x id c tro n g nhà cao hơn rát nh iều ở ng o ài trời C arb o n d io x id e tro n g

kh í q u y ển k h o ản g 0,03% ở tro n g n h à tới 0,1% Nôh

k h i v ư ợ t q u á 0,2% thì ng ư ờ i ta sẽ cảm th ấy m ệt mỏi

kh ó chịu, tinh th ần u ể oải

N h ữ n g v ật liệu tra n g trí tro n g n h à bao gồm sàn

n ề n nh à b ằn g ch ât dẻo, th ả m trải n ền n h à b ằn g vải sựi hóa học, rèm cửa sổ b ằn g sựi hóa học, vải giây tra n h treo trôn tư ờ n g b ằn g vải sợi hóa học, các dồ

d ù n g các gia cụ b ằn g ch ât dẻo

Porm ol: Porm ol là m ộ t ch ât hóa hỢp h ữ u cơ có tín h d ễ bốc hơi, k h ổ n g m àu , có m ù i vị, có tín h kích thích m ã n h liệt, nó là m ộ t tro n g n h ữ n g v ậ t ô n h iễm

ch ủ yếu tro n g n h à ở, n g u ồ n chủ yếu là ở v ậ t liệu kiến trúc, các v ậ t tra n g trí và sản p h ẩ m cổng n g h iệ p hóa học n liư các v ậ t d ù n g tro n g sinh h o ạ t h à n g ngày Ví

d ụ lahư ch ât kct d ín h , v ật liệu cách n h iệt, hóa tra n g

p h ẩ m , th u ố c tiéu dộc, th u ố c c h ố n g thối rữ a, m ực in, các giây tờ ảnh h ư ở n g của ch át íorm ol dố i với sức

k h ỏ e chủ yếu là kích thích m ắt và n iêm m ạc d ư ờ n g

hô h ấp , làm cho con ng ư ờ i sin h ra p h ả n ứ ng biên thái, công n ăn g m iễn d ịch b ât th ư ờ n g , d ẫ n tới n h ữ n g tổn thưctng gan, phổi, th ầ n kin h tru n g k h u , c ũ n g có

th ể tổ n th ư ơ n g d ế n ch ât di tru y ề n tro n g tê bào Sự

biến đổi n ồ n g độ của íorm ol ch ủ yêu có q u a n h ệ với

lư ợ n g và q u y lucật giải p h ó n g ra n g u ồ n ô n h iễm , cù n g liên q u a n ctến kỳ hạn sử d ụ n g , n h iệ t độ, d ộ âm , m ức

độ th ô n g gió tro n g n h à ở. T ăng cư ờ n g th ô n g gieS tro n g n h à ở có th ể h ạ th â p n ồ n g d ộ torm ol

Các ch ất hữ u cơ đề bốc h(ti khác: Các c h ất h ữ u cơ

d ẽ bốc hơi lá m ộ t loại ô n h iễm q u a n trọ n g tro n g n hà

ở H iện các n h à kh o a học dã xác d ịn h ch ín h xác

d ư ợ c là có trên 300 loại, tu v n ồ n g dộ của từ n g loại tro n g c h ú n g k h ô n g cao, n h ư n g tác d ụ n g liên hỢp của c h ú n g k h ô n g d ư ợ c xom th ư ờ n g N h ữ n g ch ât

h ữ u cơ d ễ bốc hơi ngOcài loại a ld o h y d e ra, th ư ờ n g

th ấ v có n h ữ n g c h ất n h ư bc'lzol, m eth v lb cn /.en e, xvlol, triclene, silico ch lo ro to rm , n g u ồ n chủ v êu của

nó là từ sản p h ẩ m có n g n g h iệ p hỏa học n h ư các locỊÌ

c h â t d u n g m ôi, châ't k ết d ín h N goải ra n h ữ n g c h ất

hó a học cyclic h y d ro c a rb o n n h ư loại bonzol cò n có

th ể có từ d ố t ch áv n h iê n liệu và h ú t th u ố c lá N h ữ n g

c h ât h ữ u cơ dỗ bốc h(ứ cỏ m ù i vị hôi kh ó ch ịu , có tín h kích thích, có th ể làm cho m ức m iễn d ịch tro n g co' th ể m â t d iề u hòa, ả n h h ư ở n g d è n cô n g n ă n g của

h ệ th ô n g th ầ n k in h tru n g k h u , làm cho con n g ư ờ i

x u â t h iện n h ữ n g triệu c h ứ n g n h ư d a u d ầ u , c h ó n g

m ặt, thòm n g ủ , n g ư ờ i một m ỏi rã rời; c ũ n g có th ể

ả n h h ư ở n g d ốn h ệ th ố n g tiêu hé)a, biểu h iện là th èm

ăn su v g iảm , b u ồ n nôn, nôn m ửa, trư ờ n g h ợ p

n g h iê m trọ n g có th ể tổ n th ư ơ n g d é h g an và hộ

th ố n g tạo m áu