Bài giảng Dinh dưỡng an toàn vệ sinh thực phẩm: Các phương pháp đánh giá tình trạng dinh dưỡng - ĐH Y tế công cộng

Mục tiêu của bài giảng này gồm: Trình bày được khái niệm và một số phương pháp đánh giá tình trạng dinh dưỡng; trình bày được phương pháp nhân trắc học: kỹ thuật thu thập số liệu, các chỉ số thường dùng, cách nhận định kết quả; áp dụng được phương pháp đánh giá tình trạng dinh dưỡng của trẻ em, lứa tuổi vị thành niên và người trưởng thành.

ĐÁNH   GIÁ   TÌNH   TR NG Ạ

M CỤ  TIÊU

•

•

Trình bày đượ  khái ni mc ệ  và m tộ  số

phươ  pháp đánh giá tình tr ngng ạ  dinh

dưỡng

Trình bày đượ  phc ươ  pháp nhân tr cng ắ

h c:ọ  kỹ thu tậ  thu th pậ  số li u,ệ  các chỉ số

thườ  dùng, cách nh nng ậ  đ nhị  k tế  qu ả

Áp d ngtình tr ngụ  đạ  dinh dượ  phc ưỡ  c aươ  pháp đánh giángng ủ  trẻ em, l aứ  tu iổ

vị thành niên và ngườ  tri ưở  thành.ng

•  Đánh giá TTDD là quá trình  thu

th p ậ  và  phân tích thông tin, số li u ệ

về tình tr ng ạ  dinh d ưỡ  và  ng nh n ậ

đ nh ị  tình hình trên cơ sở các số li u ệ đó

Đánh   giá   TTDD

ĐÁNH   GIÁ   TTDD   B NG Ằ

PH ƯƠ NG   PHÁP   NHÂN   TR C Ắ   H C Ọ

•  Trang thi tế  bị không đ t,ắ  dễ v nậ  chuy n.ể

•  Có thể  xác đ nhdưỡng. ị  đượ  m cc ứ  độ suy dinh

ĐÁNH   GIÁ   TTDD

TRẺ   EM   D ƯỚ I   5   TU I Ổ

Tu iổ

Gi iớ

Ph©n   lo¹i   SDD   cña   WHO

(TE<   5   tuæi)

  Qu n ầ  thể tham kh o ả  NCHS

 CN/CC  Các chỉ s : ố  CN/T, CC/T v

  Sử d ng ụ  Z­score (SD) để đánh giá TTDD.

• QTTK WHO

Qu n ầ thể   tham   kh o ả

Số li u ệ  từ đi u ề  tra c t ắ  ngang ở Mỹ

G m ồ  các nhóm dân t c, ộ  đi u ề  ki n ệ

S ng ố  trong môi tr ườ  t t ng ố Không h n ạ  chế khả năng phát tri n ể

h n ơ

Growth   2006

Nh nậ  đ nhị  TTDD trẻ em dưới 5 tu iổ

•  Các chỉ s :ố

– CN/T: không rõ th i ờ  đi m ể  SDD

– CC/T: SDD mãn tính, kéo dài trong quá khứ – CN/CC: SDD t i ạ  th i ờ  đi m ể  hi n ệ  t i ạ

•  Ý nghĩa c aủ  các chỉ số

•  Bình thường:

­2SD đ nế  +2SD

Bi uể  đồ  tăng   trưởng   –

1.   Dùng để ch mấ  m tộ  đi mể  giá trị trên

đó, để so sánh giá trị c aủ  cá thể v iớchu nẩ  c aủ   qu nầ  thể đã bi tế

2.  Nghiên c uứ  xu hướ  và t cng ố  độ pháttri nể  c aủ  trẻ

Đánh   giá   TTDD   trẻ   5­9   tu i ổ

ĐÁNH GIÁ TTDD TRẺ VỊ THÀNH NIÊN

(10­19 tu i)ổ

(10­19   tu i)ổ

Đánh   giá   tình   tr ngạ   dinh   dưỡng   c aủ

•  Trẻ nam 13 tu i,ổ  CC: 1m42; CN: 39,7kg

•  Trẻ gái 15 tu i:ổ  CC: 1m45; CN: 50,2kg

NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH

Phân   lo iạ   TTDD   người   trưởng   thành

Phân   lo iạ   TTDD   người   trưởng   thành

Thi uế   năng   lượng   trường   di nễ   (CED)

•  Độ 1

•  Độ 2

•  Độ 3

: 17,0 ­ 18,49 (g yầ  nh )ẹ: 16,0 ­ 16,99 (g yầ  v a)ừ: < 16,0 (quá g y)ầ

Th aừ  cân, béo phì

Phân loại

WHO,  1998 IDI  &  WPRO,  2000

≥   40.0

BMI    ≥    25.0    BMI   ≥ 23.0

23.0   -  24.9

29.9 25.0   -

≥   30.0

≥ 80 cm (WHO,1998)

Phân   lo iạ   tình   tr ngạ   dinh   dưỡng   trên

Khám   th c ự   th , ể   d u ấ   hi u ệ

lâm   sàng

M tộ  số  bi uể   hi nệ   lâm   sàng   đ cặ   hi uệ   và   r iố

lo nạ  về  dinh   dưỡng

Béo phì do nguyên nhân dinh d ưỡ ng:

Cân n ng ặ  quá cao so v i ớ  chi u ề  cao

L p ớ  mỡ d ướ  da t i ăng quá m c, ứ

Vòng b ng ụ  quá to so v i ớ  l ng ồ  ng c ự

M tộ  số  bi uể   hi nệ   lâm   sàng   đ cặ   hi uệ   và   r iố   lo nạ

về  dinh   dưỡng

Theo   ti u ể   ban   DD   (WHO):

Suy dinh d ưỡ ng do thi u ế  ă n:

M tộ  số  bi uể   hi nệ   lâm   sàng   đ cặ   hi uệ   và   r iố   lo nạ

về  dinh   dưỡng

Suy dinh d ưỡ ng do thi u ế protein­NL:

(Marasmus & Kwashiokor)

Kwashiorkor   và   Marasmus

M tộ  số  bi uể   hi nệ   lâm   sàng   đ cặ   hi uệ   và   r iố

Thi u ế máu do thi u ế s t ắ (Fe)

M tộ  số  bi uể   hi nệ   lâm   sàng   đ cặ   hi uệ   và   r iố

Thi u ế vitamin B2 (riboflavin):

Viêm mép, s oẹ  mép, viêm môi,

Lưỡ  đỏ s m,i ẫ  teo các gai ph nầ  giữa lưỡi,

R iố  lo nạ  ti tế  bã ở rãnh mũi mép,

Viêm đuôi mi m t,ắ

Tướ  máu giác m c i ạ

M tộ  số  bi uể   hi nệ   lâm   sàng   đ cặ   hi uệ   và   r iố   lo nạ  về

dinh   dưỡng

Thi u ế vitamin C:

L i ợ  bị s ng ư  và ch y ả  máu,

Đèm xu t ấ  huy t ế  ho c ặ  b m ầ  máu.

Khi bị thi u ế  n ng ặ  có thể xu t ấ  hi n ệ

b c ọ  máu trong cơ và quanh x ươ ng,

ho c ặ  đ u ầ  x ươ  s ng ng ư  to và đau.

M tộ  số  bi uể   hi nệ   lâm   sàng   đ cặ   hi uệ   và

r iố   lo nạ  về  dinh   dưỡng

Thi u ế vitamin D

­Còi x ươ  đang ti n ng ế  tri n: ể  Các đ u ầ

x ươ  to nh ng ng ư  không đau, chu i ỗ  h t ạ

s ườ  và nhuy n n ễ  sọ (d ướ  1 tu i) i ổ

­ Còi x ươ  đã kh i ng ỏ  (ở trẻ em và

ng ườ  l n): i ớ  L i ồ  trán và thái d ươ ng,

chân vòng ki ng ề  hay cong và có bi u ể

TR ƯỜ NG   Đ I Ạ   H C Ọ   Y   TẾ   CÔNG   C NG Ộ