Bài giảng Doppler trong sản phụ khoa - BS. Phan Thanh Bạch Tuyết

Bài giảng trình bày các nội dung: iêu âm Doppler trong sản phụ khoa, ứng dụng Doppler trong sản khoa, năng lực và hạn chế của doppler, những thông số thể hiện dòng chảy, trách nhiệm của Sonographer sử dụng siêu âm an toàn, nguyên lý siêu âm, nhận và phân tích những dạng sóng của dòng chảy từ động mạch tử cung, biến đổi trong quá trình mang thai... Mời các bạn cùng tham khảo bài giảng để nắm chi tiết nội dung.

Doppler trong  s n ph  khoa   ả ụ Doppler trong  s n ph  khoa   ả ụ

Bs Phan Thanh B ch Tuy t ạ ế

Bs Phan Thanh B ch Tuy t ạ ế

­­ B nh ly c p tính PID –thai ngoai t  cung ệ ấ ữ

­­ B nh ly c p tính PID –thai ngoai t  cung ệ ấ ữ

­­M ch mau  u xạ

­­M ch mau  u xạ ơ TC. ung th  n i m c .thai  TC. ung th  n i m c .thai ư ộư ộ ạạ

tr ng xâm l n ứ ấ

tr ng xâm l n ứ ấ

­­ Phân bi t u bu ng tr ng lành ,ác bu ng ệ ồ ứ ồ

­­ Phân bi t u bu ng tr ng lành ,ác bu ng ệ ồ ứ ồ

tr ng xo n .ứ ắ

tr ng xo n .ứ ắ

Ch ươ ng I

Ki n th c k  thu t siêu âm Doppler liên quan ế ứ ỹ ậ

Ki n th c k  thu t siêu âm Doppler liên quan ế ứ ỹ ậ

đếến huy t n huy t ếế độộng hoc .ng hoc 

Năng l c  và h n ch  c a doppler .ng l c  và h n ch  c a doppler .ựự ạạ ế ủế ủ

Nh ng thông s  th  hi n dòng ch y . ữ ố ể ệ ả

Nh ng thông s  th  hi n dòng ch y . ữ ố ể ệ ả

Ch ươ ng II

Trách nhi m c a Sonographer s  d ng siêu ệ ủ ử ụ

Trách nhi m c a Sonographer s  d ng siêu ệ ủ ử ụ

âm an toàn 

Hi u rõ nguyên lý siêu âm : tác d ng nhi t và ể ụ ệ

Hi u rõ nguyên lý siêu âm : tác d ng nhi t và ể ụ ệ

cơ h c trong c h c trong cọọ ơ th  . th  .ểể

Ch ươ ng III

Phương pháp nh n và phân tích nh ng d ng ng pháp nh n và phân tích nh ng d ng ậậ ữữ ạạsóng c a dòng ch y t  ủ ả ừ

sóng c a dòng ch y t  ủ ả ừ độộng m ch tng m ch tạạ ư’cung –

độộng m ch r n – tim thai­ m ch máu ng m ch r n – tim thai­ m ch máu ạạ ốố ạạ

Gi i thích bi n ả ế

Gi i thích bi n ả ế đổổi trong quá trình mang thai i trong quá trình mang thai 

cơ quan trung ương

Brain

Heart

Adrenals

Tăng dòng máu b o v  não, tim ,thng dòng máu b o v  não, tim ,thảả ệệ ương th nng th nậậ

Tái l p dòng máu ngo i biên và tu n hoàn ậ ạ ầ

Tái l p dòng máu ngo i biên và tu n hoàn ậ ạ ầ

nhau

N ng  ồ đ  oxy trong  ộ máu  th p ấ Thi u oxy /mô ế Ng t ạ

   ­­D ng sóng m ch máu t   cung  không ­­D ng sóng m ch máu t   cung  không ạạ ạạ ửử

bình thườờng : HA cao trong thai k  ,ti u ng : HA cao trong thai k  ,ti u ỳ ểỳ ể

đườờng…ng…

  ­­M ch máu t  cung nhau :bình th­­M ch máu t  cung nhau :bình thạạ ửử ườờng RI < ng RI < 0.58 , hai bên 

Tu n th  14­ 20  phát tri n t t nh t ầ ứ ể ố ấ Doppler đm xo n :  ắ đođư c ?  ợ

Disturbed trophoblast invasion:

­cao huy t áp ế Thai ch m phát tri n  ậ ể

­b nh m ch máu m ệ ạ ẹ

­b nh h  th ng  ệ ệ ố

Uterine artery

arteria uterina:   ‘spiral arteries’

notch

Uterine artery RI<  0.58

Đm nao gi aữ

RI ,< 0.7 : anormal

Dây r n  ố

Dây r n  ố

C u trúc n i t  nhau  ấ ố ừ

C u trúc n i t  nhau  ấ ố ừ

đ ế ế n thai nhi n thai nhi Thành l p t  tu n th   ậ ừ ầ ứ

Thành l p t  tu n th   ậ ừ ầ ứ

5 thai k :2 ỳ

5 thai k :2 ỳ đm và 1 tm Mang ngu n nuôi  ồ

Mang ngu n nuôi  ồ

d ư ỡ ỡ ng và th i tr   ng và th i tr   ả ừ ả ừ Dài #0.61m khi sinh   

Dây r n b t th ố ấ

Dây r n b t th ố ấ ư ờ ờ ng  ng 

Knot

braid

Umbilical atrery S/D < 3

UA S/D >3 anormal

S/D < 3

absent

reversed

RI/ /  :tim bơm máu không hi u qu ệ ả

Ho c tim b ặ ơm không n i  ỗ

RI///: tâm thu bơm đ u ề

Tâm trương máu d n v  : ht d i  ồ ề ộ

ngươc

ĐM R N Ố  

Ch ươ ng V

Th o lu n giá tr  c a Doppler trong v   i ả ậ ị ủ ỡ ố

Th o lu n giá tr  c a Doppler trong v   i ả ậ ị ủ ỡ ố

s m ớ

s m ớ

Phân bi t gi a nhi m trùng và không nhi m ệ ữ ễ ễ

Phân bi t gi a nhi m trùng và không nhi m ệ ữ ễ ễ

trùng  iố

trùng  iố

Thi u s n ph iể ả ổ

Thi u s n ph iể ả ổ

Ch ươ ng VI

Doppler dm t  cung – ử

Doppler dm t  cung – ử đm r n – ti n s n gi t­m r n – ti n s n gi t­ốố ề ảề ả ậậ

ch m phát tri n thai k  / Lupus và h i ch ng ậ ể ỳ ộ ứ

ch m phát tri n thai k  / Lupus và h i ch ng ậ ể ỳ ộ ứ

kháng phospholipid

Ch ươ ng VII

K t qu  kh o sát tr  kháng ế ả ả ở

K t qu  kh o sát tr  kháng ế ả ả ở độộng m ch t  ng m ch t  ạạ ửửcung / thai k  có nguy cỳ

cung / thai k  có nguy cỳ ơ cao 

Đánh giá bi n pháp ệ

Đánh giá bi n pháp ệ đi u tr  khi ph i sd i u tr  khi ph i sd ềề ịị ảả

aspirin, vit C,E ,nitric oxid / ti n s n gi tề ả ậ

aspirin, vit C,E ,nitric oxid / ti n s n gi tề ả ậ

Ch ươ ng VIII

Huy t ế

Huy t ế độộng h c c a fetal acidemiang h c c a fetal acidemiaọ ủọ ủ

Theo dõi b nh h ng c u t  mi n( red cell ệ ồ ầ ự ễ

Theo dõi b nh h ng c u t  mi n( red cell ệ ồ ầ ự ễ

isoimmunize pregnancy )

Ch ươ ng IX

Liên h  tr  kháng ệ ở

Liên h  tr  kháng ệ ở đm t  cung , m t  cung , ửử đm r n / m r n / ốố

đườờng huy t thai ph ng huy t thai ph ếế ụụ

Ch ươ ng X

Doppler trong song thai 

Thay đổổi huy t i huy t ếế độộng h c trong h/c twin­to­ng h c trong h/c twin­to­ọọtwin transfution 

Severe fetal growth retardation, 26 weeks

International Society of Ultrasound in Obsteric and Gynecology

Doppler là 1 k  thu t m i và  ng d ng lâm ỹ ậ ớ ứ ụ

Doppler là 1 k  thu t m i và  ng d ng lâm ỹ ậ ớ ứ ụ

sàng thườờng qui, có ki m ch ng .ng qui, có ki m ch ng .ểể ứứ

Ch ng ch  hoàn thi n doppler S n khoa ứ ỉ ệ ả

Ch ng ch  hoàn thi n doppler S n khoa ứ ỉ ệ ả

ch ng minh ứ

ch ng minh ứ đủ ếủ ế ki n th c hi u bi t CH   ki n th c hi u bi t CH  ứứ ểể ếế ỈỈ

Đ NH và GI I H N c a doppler trong 2 Ị Ớ Ạ ủ

Đ NH và GI I H N c a doppler trong 2 Ị Ớ Ạ ủ

trườờng h p THAI K  CÓ NGUY Cng h p THAI K  CÓ NGUY Cợợ ỲỲ Ơ CAO 

và TH P. Ấ

và TH P. Ấ

giúp c i thi n thai nhi có nguy cả ệ ơ  trong 

t  cung ử

t  cung ử

Cám ơn s  chú ý c a các b n ự ủ ạ

­­ B nh ly c p tính PID –thai ngoai t  cung ệ ấ ữ

­­ B nh ly c p tính PID –thai ngoai t  cung ệ ấ ữ

­­M ch mau  u xạ

­­M ch mau  u xạ ơ TC. ung th  n i m c .thai  TC. ung th  n i m c .thai ư ộư ộ ạạ

tr ng xâm l n ứ ấ

tr ng xâm l n ứ ấ

­­ Phân bi t u bu ng tr ng lành ,ác bu ng ệ ồ ứ ồ

­­ Phân bi t u bu ng tr ng lành ,ác bu ng ệ ồ ứ ồ

tr ng xo n .ứ ắ

tr ng xo n .ứ ắ

UTERINE FIBROID

EMBOLIZATION

CASE REPORT

BS.PHAN THANH BACH TUYET

B nh nhân n  43t – r i lo n kinh nguy t ệ ữ ố ạ ệ

B nh nhân n  43t – r i lo n kinh nguy t ệ ữ ố ạ ệ

POWER DOPPER   3D

Nhánh m ch máu  ạ

không d  d ng ị ạ

không d  d ng ị ạ

   CÂY M CH MÁU  CÂY M CH MÁU  Ạ Ạ

3D TRANSMAX XRAY

       ­­ SOI CTC­ SINH THI T ­­ SOI CTC­ SINH THI T Ế Ế

BS ĐI U TR  CAN THI P ( RADIOLOGIST ): Ề Ị Ệ

BS ĐI U TR  CAN THI P ( RADIOLOGIST ): Ề Ị Ệ

      *CH  D N CHI TI T      *CH  D N CHI TI T      Ỉ Ẩ Ỉ Ẩ Ế Ế

      *KH O SÁT TI N PH U *KH O SÁT TI N PH U Ả Ả Ề Ề Ẩ Ẩ

      *TI N HÀNH K  THU T  *TI N HÀNH K  THU T  Ế Ế Ỹ Ỹ Ậ Ậ

SAU  2 TU N   AUE Ầ

UTERINE FIBROID EMBOLIZATION

POLYVINYNL  ALCOHOOL

M CH  MÁU TRONG U X Ạ Ơ ĐàTHUYÊN T C  Ắ

2 THÁNG SAU   AUE

HÌNH  NH 3D SAU 2 THÁNG  AUE Ả HÌNH TH  KH I V=  ­­ DxRxC  Ể Ố

KH I U X Ố Ơ THOÁT RA C  T  CUNG Ổ Ử       (EXPULING CERVIX)

SIÊU ÂM QUA NGàÂM Đ O (EXPULING CERVIX) Ạ

EXPELED THROUGH OUT VAGINA

KH I U Đ I TH  :D :6cm x 4cm  Ố Ạ Ể

TUMOR IS EXPULING THROUGH CERVIX

KH I U Đ I TH Ố Ạ Ể

HÌNH  NH T  BÀO C Ả Ế

HÌNH  NH T  BÀO C Ả Ế Ơ  TR Ơ N

XU T PHÁT T  THÂN T  CUNG Ấ Ừ Ử

XU T PHÁT T  THÂN T  CUNG Ấ Ừ Ử

 INFECTION :T  MÔ C INFECTION :T  MÔ C Ừ Ừ Ơ HO I T , VIÊM N I M C  HO I T , VIÊM N I M C Ạ Ạ Ử Ử Ộ Ộ Ạ Ạ

 PH I S  D NG KS QUA TĨNH M CH PH I S  D NG KS QUA TĨNH M CH Ả Ử Ụ Ả Ử Ụ Ạ Ạ

K T LU N Ế Ậ

K T LU N Ế Ậ

SIÊU ÂM LÀ K  THU T CH N ĐOÁN Ỹ Ậ Ẩ

SIÊU ÂM LÀ K  THU T CH N ĐOÁN Ỹ Ậ Ẩ

Evaluation of Tumor Vascularity Angiography

CT MRI

Ultrasound Non­invasive Inexpensieve Less time consuming

The Expansion of Primary Neoplasm

How to diagnose…

: Malignant vs. Benign

 Morphologic Characteristics – Scoring System

- Ovarian Malignancy by morphological characteristics

- More detail morphologic evaluation by 3D multiplanar mode

- Sassone (1991)

: systematic morphologic scoring system

- DePriest (1993), Lerner (1994)

: modified morphologic scoring system

tumor size, cyst wall structure, papillary structures

septal structure, solidity, echogenicity

Scoring Categories

 Physiologic Characteristics

- Kurjak (2000)

: Qualitative analysis of tumor vascularity

- highly sensitive Power Doppler

: angle- & velocity-independent, aliasing free

Sonographic Differential Diagnosis II

: Malignant vs. Benign

The combining measurement of vascular impedence and morphologic scoring system in three-dimensional ultrasound thereby improves performance of detection

in ovarian malignancy

Aim

• Period: January ~ November 1999

• 62 patients with adnexal mass who were planned to receive

explorative laparotomy or pelviscopic surgery (6 patients were excluded because their mass were mainly cystic and their vascularity were too low)

• mean age 38.6 with a range between 13 and 79 years

• Voluson 530D (Medison-Kretztechnik),

S-VDW5-8 (volume probe),

• Contrast Agent SHU 508 A

; Doppler siganl was too low to evaluate

Material & Method

• Removable hard disk (540Mb, Nomai Inc.)

• Zip disk (100 Mb, Iomega Inc.)

• 3.5” floppy disk (1.44 Mb)

3D Volume data Plain bitmap (TIFF)

DICOM

   ­ Morpholgic Scoring System

Papillary projection

STRUCTURE

WALL THICKNESS SEPTA ECHOGENICITY

smooth thin 3 mm No septa Sonolucent

irregularities 3 mm thick > 3 mm thin 3 mm low echogenicity

papillarities > 3 mm not applicable,

mostly solid

thick > 3 mm Low echogenicity with

echogenic core

mixed echogenicity not applicable,

-Solid or nonapplicabl e

-Echogenicit

y

Sonolucent or low-level echo

or echogenic core

Lerner et al., Am J Obstet Gynecol 1994:170;81-5

Benign < 3 mm Malignant 3 mm

Dermoid cyst Mucinous cystadenocarcinoma

Wall thickness  

Sludge in endometrioma Dermoid cyst

Papillary Projection – Benign  

Krukenberg tumor Primary site :

stomach

Papillary Projection – Malignant  

Malignant teratoma

Papillary Projection – Malignant  

Age : 52

Mucinous cystadenoca of ovary

Benign < 3 mm Malignant 3 mm

Pseudocyst Granulosa cell tumor

Septal thickness

High Scoring Benign MassesDermoid cyst

Fibromas, thecomas

Endometrioma

Morphologic Scoring System

3D transparent maximum/minimum mode teeth, bones, calcification area, hair

Extremely variable appearance

Cystic or solid

Dermoid Cysts 

Hairball of Dermoid cyst

Dermoid Cysts 

Benign solid tumors

Sludge in Endometrioma

Benign solid tumors

   ­  Doppler Characteristics

   ­ Contrast Agent

Benign Malignant

Doppler Characteristics

Single vessel arrangement

Basket Detour

Asymmetry grading

– G0 : no asymmetry

– G1 : slight asymmetry

– G2 : marked asymmetry

Vessel distribution grading

– G0 : visible flow in the capsular zone

– G1 : vascularization in a homogenous fashion

– G2 : focal increase in vascularization

– G3 : intense focal increase in vascularization

Bogers HA et al., Urology 1999

Levovist ®

- SHU 580A (Schering AG, Germany)

Suspension of monosaccharide (galactose) particle

- mean diameter : 2 µm

Intravascular

microbubble contrast

Contrast Agent

Age : 19

PI = 0.84

RI = 0.55 Histology : Fibroma Levovist ® dosage : 2.5 gm IVS (300mg/ml)

Pre-enhance

Post-enhance

Contrast Agent

Age : 27

Jan 1998 - immature teratoma was confirmed by histology

Dec 1999 - CA-125 = 135 U/mL; RI = 0.8; A/B ratio = 3.48

Recurrent Immature Teratoma ­ Malignant

• Total 56 patients; 35 malignant ovarian tumors

21 benign ovarian tumors

1 The malignant ovarian tumors can be differentiated from benign ones using three-dimensional

ultrasonography

2 Morphologic characteristics

:Irregular wall, Thick septa, Papillary projection,

Large size, High echogenicity, Solidity

3 Physiologic characteristics

:Low vascular impedence, Chaotic vascular

arborization

Conclusions

Ectopic pregnancy