Bài giảng Siêu âm đánh giá sự tăng trưởng thai - BS. Huỳnh Văn Nhàn

Bài giảng cung cấp các thông tin kiến thức: thai chậm tăng trưởng trong tử cung, định nghĩa thai chậm tăng trưởng trong tử cung, siêu âm chẩn đoán, Doppler màu, vai trò của Doppler màu, hiệu ứng Doppler, Cơ chế thai chậm tăng trưởng trong tử cung...

M  Đ U Ở Ầ

M  Đ U Ở Ầ

 R i lo n s  tR i lo n s  tốố ạ ựạ ự ăng trưởởng c a thai g m:ng c a thai g m:ủủ ồồ

 Thai ch m t Thai ch m t ậ ậ ăng tr ư ở ở ng trong t  cung ng trong t  cung ử ử

quy t ế địịnh th i nh th i ờờ đi m và phi m và phểể ương pháp ch m ng pháp ch m ấấ

d t thai k  nh m gi m các nguy cứ ỳ ằ ả

d t thai k  nh m gi m các nguy cứ ỳ ằ ả ơ chu sinh

dùng cho nh ng trữ ườờng h p sanh con có kích ng h p sanh con có kích ợợ

thướớc hay tc hay tăng trưởởng dng dướới bình thi bình thườờng.ng

Đ NH NGHĨA TCTTTTC Ị

Trư ớ ớ c sanh c sanh

 Tr ng l Tr ng l ọ ọ ượ ợ ng thai < v  bách phân th  10 theo tu i thai ng thai < v  bách phân th  10 theo tu i thai ị ị ứ ứ ổ ổ

 Chu vi b ng < v  bách phân th  10 Chu vi b ng < v  bách phân th  10 ụ ụ ị ị ứ ứ

 Chu vi b ng và chu vi  Chu vi b ng và chu vi  ụ ụ đ ầ ầ u không t u không t ăng / hai l n SA cách nhau 2w ng / hai l n SA cách nhau 2w ầ ầ

 CVB/CVĐ > 2 đ ộ ệ ộ ệ  l ch chu n  l ch chu n ẩ ẩ

Sau sanh

 P thai < 2 đ ộ ệ ộ ệ  l ch chu n  l ch chu n ẩ ẩ

 P thai < v  bách phân th  10 P thai < v  bách phân th  10 ị ị ứ ứ

 P thai < 2.5 kg

D  t t b m sinh: ị ậ ẩ thoát v  r n, thoát v  hoành, vô s , . .  thoát v  r n, thoát v  hoành, vô s , . .  ị ố ị ố ị ị ọ ọ

Đa thai: Song thai 1 nhau 1  i, HC truy n máu/ST,  .  Song thai 1 nhau 1  i, HC truy n máu/ST,  .  ố ố ề ề

Ti n c ề ăn sanh non, sanh con nh  cân n sanh non, sanh con nh  cân ẹ ẹ

  M   M   ẹ ẹ đang đi u tr  thu c kháng  i u tr  thu c kháng  ề ề ị ị ố ố đông, corticoid, 

THAI CH M TTTTC Ậ

 Thườờng TCTTTTC, các ph n cng TCTTTTC, các ph n cầầ ơ th  gi m  th  gi m ể ảể ả

không tương x ng nhau.ng x ng nhau.ứứ

 Đi n hình: B ng nh , Đi n hình: B ng nh , ểể ụụ ỏỏ đầầu và các chi bình u và các chi bình 

thườờng hay g n nhng hay g n nhầầ ư bình thườờng.ng

 Trườờng h p nghiêm tr ng, x y ra   giai ng h p nghiêm tr ng, x y ra   giai ợợ ọọ ảả ởở đo n o n ạạ

s m: thai nh  tớ ỏ

s m: thai nh  tớ ỏ ương x ng nhau.ng x ng nhau.ứứ

 Do v y, m t s  tác gi  chi làm 2 lo i:Do v y, m t s  tác gi  chi làm 2 lo i:ậậ ộ ốộ ố ảả ạạ

 Không t ươ ng x ng: ph  bi n, th ng x ng: ph  bi n, th ứ ứ ổ ế ổ ế ườ ờ ng do bánh  ng do bánh 

nhau

 T ươ ng x ng: b t th ng x ng: b t th ứ ứ ấ ấ ườ ờ ng NST, nhi m trùng thai  ng NST, nhi m trùng thai  ễ ễ

s m ớ

s m ớ

SIÊU ÂM CH N ĐOÁN Ẩ

3 BƯỚỚC Đ  C Đ  ỂỂ ƯỚỚC TÍNH V  BÁCH PHÂN C TÍNH V  BÁCH PHÂN ỊỊ

C A TR NG LỦ Ọ

C A TR NG LỦ Ọ ƯỢỢNG THAING THAI

 Xác đ ị ị nh chính xác tu i thai: d a vào SA 3 tháng  nh chính xác tu i thai: d a vào SA 3 tháng  ổ ổ ự ự

đ ầ ầ u,  u,  đo CRL( sai s   0.7 tu n) o CRL( sai s   0.7 tu n) ố ố ầ ầ

 Ư ớ ớ c tính tr ng l c tính tr ng l ọ ọ ượ ợ ng thai theo các s   ng thai theo các s   ố ố đo đ ạ ạ c trên  c trên 

SA hi n t i ệ ạ

SA hi n t i ệ ạ

 Tra b ng  Tra b ng  ả ả đ ể ể  xác   xác  đ ị ị nh tr ng l nh tr ng l ọ ọ ượ ợ ng thai tính  ng thai tính  đư ợ ợ c  c 

 v  bách phân th  m y theo tu i thai.

ở ị  v  bách phân th  m y theo tu i thai ứ ấ ổ

 Ch n  Ch n  ẩ ẩ đoán TCTTTTC n u P thai < v  bách phân  oán TCTTTTC n u P thai < v  bách phân  ế ế ị ị

th  10 ứ

th  10 ứ

CHA, b nh m ch máu và b nh th n cũng nh ệ ạ ệ ậ ư b nh   b nh  ệ ệ nhi m trùng, siêu vi trong th i gian mang thai ễ ờ

nhi m trùng, siêu vi trong th i gian mang thai ễ ờ

 Thai: C n SA k   Thai: C n SA k   ầ ầ ỹ ỹ đ ể ể  tìm các d  t t,   tìm các d  t t,  ị ậ ị ậ đ ặ ặ c bi t là các  c bi t là các  ệ ệ

r i lo n NST ph i nghi ng  khi TCTTTTC xu t  ố ạ ả ờ ấ

r i lo n NST ph i nghi ng  khi TCTTTTC xu t  ố ạ ả ờ ấ

hi n s m   tr ệ ớ ở

hi n s m   tr ệ ớ ở ướ ớ c TCN 3 c TCN 3.

 Tu  tu i thai và m c Tu  tu i thai và m c ỳ ổỳ ổ ứứ độộ nghiêm tr ng, có th   nghiêm tr ng, có th  ọọ ểể

SA đánh giá m i tu n hay n a tu n.ánh giá m i tu n hay n a tu n.ỗỗ ầầ ữữ ầầ

 SA c n SA c n ầầ đánh giá: s  tánh giá: s  tựự ăng trưởởng c a thai, ng c a thai, ủủ

lượợng nng nướ ốớ ốc  i, các thông s  Doppler và ch  c  i, các thông s  Doppler và ch  ốố ỉỉ

DOPPLER MÀU

 : góc t o b i tia SA và dòng ch y : góc t o b i tia SA và dòng ch y ạ ạ ở ở ả ả

 C: t c  C: t c  ố ố đ ộ ộ  truy n c a siêu âm  truy n c a siêu âm ề ề ủ ủ

HI U  NG DOPPLER Ệ Ứ

 V t không di chuy n: TS  V t không di chuy n: TS  ậ ậ ể ể sóng d i v  b ng TS sóng  ộ ề ằ

CÁC THÔNG S  DOPPLER Ố

1. S/D(Systolic/Diastolic)        

2. RI = (S – D)/S

3. PI = (S – D)/ Mean

(Mean =  (S+D)/2)

 N u v n t c cu i tâm trN u v n t c cu i tâm trếế ậ ốậ ố ốố ương gi m  ng gi m  ảả

<=>tăng kháng tr  dòng ch y trong nhau.ng kháng tr  dòng ch y trong nhau.ởở ảả

   <=> thai thi u Oxy, thai suy.<=> thai thi u Oxy, thai suy.ếế

DOPPLER ĐM R N Ố

 ỞỞ TCN1: v n t c tâm thu cao, không có tâm  TCN1: v n t c tâm thu cao, không có tâm ậ ốậ ố

trương

 Thai càng l n: v n t c cu i tâm trThai càng l n: v n t c cu i tâm trớớ ậ ốậ ố ốố ương b t ng b t ắắ

đầầu xu t hi n và tu xu t hi n và tấấ ệệ ăng d n.ng d n.ầầ

 T  l  S/D gi m d n và T  l  S/D gi m d n và ỷ ệỷ ệ ảả ầầ đếến 30 tu n m i  n n 30 tu n m i  n ầầ ớ ổớ ổ

địịnh.nh

 Bình thườờng: ng: S/D < 3  ởở thai > 30 tu n thai > 30 tu nầầ

DOPPLER ĐM R N   TCN 1 Ố Ở

DOPPLER ĐMR   TCN 3 Ở

VT cu i tâm trố ương bi n m t r i ng bi n m t r i ếế ấ ồấ ồ đảảo ngo ngượợcc

Thai t  vong/t  cung trong vòng 12­24 gi ử ử ờ

SÓNG TÂM TR ƯƠ NG Đ O NG NG Đ O NG Ả Ả Ư Ợ Ợ C C

SÓNG TÂM TR ƯƠ NG Đ O NG NG Đ O NG Ả Ả Ư Ợ Ợ C C

 ỞỞ TCN 1: không có VT cu i tâm tr TCN 1: không có VT cu i tâm trốố ương.

 Khi thai l n d n, b t Khi thai l n d n, b t ớớ ầầ ắắ đầầu xu t hi n VT cu i u xu t hi n VT cu i ấấ ệệ ốốtâm trương và s m hng và s m hớớ ơn ĐMR, ĐMC

 Bình thườờng: ng: RI > 0.7 khi thai > 30 tu n khi thai > 30 tu nầầ

ĐM NÃO GI A Ữ

SÓNG ĐM NÃO GI A Ữ

SÓNG ĐM NÃO GI A Ữ

 BÌNH TH Ư Ờ Ờ NG NG

THAI CH M TTTTC Ậ

 Khi thai ch m TT, tu n hoàn bánh nhau gi m Khi thai ch m TT, tu n hoàn bánh nhau gi m ậậ ầầ ảả

nhưng tu n hoàn não tng tu n hoàn não tầầ ăng ( hi u  ng bù tr  ng ( hi u  ng bù tr  ệ ứệ ứ ừừcho não)

 VT cu i tââm tr VT cu i tââm tr ố ố ươ ng tăng, RI gi m <0.7 ng, RI gi m <0.7 ả ả

      (Bình thư ờ ờ ng RI>0.7) ng RI>0.7)

TCTTTTC: RI ĐM NÃO GI A GI M Ữ Ả

TCTTTTC: RI ĐM NÃO GI A GI M Ữ Ả

ĐM T  CUNG Ử

 TC không có thai: th  tích th p, tr  kháng TC không có thai: th  tích th p, tr  kháng ểể ấấ ởởcao

 TCN1: th  tích tTCN1: th  tích tểể ăng, tr  kháng th p và th  ng, tr  kháng th p và th  ởở ấấ ểểtích tăng r t nhanh sau 12 tu nng r t nhanh sau 12 tu nấấ ầầ

 Bình thườờng: ng: RI <0.58   c  hai bên.   c  hai bên.ở ảở ả

 N u RI >0.58, 50% thai ch m TTN u RI >0.58, 50% thai ch m TTếế ậậ

ĐM T  CUNG KHÔNG CÓ THAI Ử

ĐM T  CUNG KHÔNG CÓ THAI Ử

ĐM T  CUNG CÓ THAI Ử

GIÁ TR  C A DOPPLER Ị Ủ

 ĐN         ĐĐH      TĐ(+)       TĐ(­)ĐMTC

2 VÒNG DÂY R N QU N C /  Ố Ấ Ổ

2 VÒNG DÂY R N QU N C /  Ố Ấ Ổ

M T C T D C Ặ Ắ Ọ

M T C T D C Ặ Ắ Ọ

2 VÒNG DÂY R N QU N C /  Ố Ấ Ổ

2 VÒNG DÂY R N QU N C /  Ố Ấ Ổ

M T C T NGANG Ặ Ắ

M T C T NGANG Ặ Ắ

XIN CHÂN THÀNH C M  Ả