Ebook Bạn gái trưởng thành - Sức khỏe sinh sản: Phần 1

Ebook như một món quà tặng dành riêng cho những người phụ nữ đang và sắp làm mẹ, các bạn gái sẽ biết được nhiều điều mới mẻ hiểu biết hơn để tự bảo vệ bản thân của mình và đứa con thân yêu và đồng thời duy trì được cuộc hôn nhân hạnh phúc. Ebook được chia làm 2 phần: Những điều phụ nữ cần biết khi mang thai và sức khỏe sinh sản. Phần 1 ebook gồm 8 chương đầu của phần 1 Những điều phụ nữ cần biết khi mang thai. Mời các bạn cùng tham khảo ebook.

III! ỊII 1111 Hỉ 111 ỉỉi ỉ' í ỉ III ì • 1111

-Ĩ Ì Ì K Ó i đ ầ *

SiVik c o n là một q u ỵ luạt oó Ỷ n g h ĩá vổ cÙKg to

Óv\ đô'\ vá\ sụ Ỷồv\ +ại c u a loài y\gUỜi J^[\ờ ị[\ầ kệ rvày nồi tiếp tk ể k ẹ l<kấc m à mồi q u ổ c giày d a n tộ c

thê 0 Ỉc^i ^ à y Ki0 à y CCIK10 KuKig tkị^k kơ^A/ varv mink kcM.

TTuy I^kiến/ đ ổ là Uki CỈAUK0 ta nkìVi ■b^eí'i

p l\iA ơ n g diẹ^\ỉ C o ^ r\0tfời là nkân tô C ịu a n Wọv\Q

KvKâí o k o sụ pk¿íí tHểkA c ủ a the 0ic¿i B á i cUr c ố COK

1 ^ 0 vc£i bcm t a y v à kkoi ổ c s ắ n g tạ o mói c ổ +hê

viAơv\ Ỷáì ¿fiVvh c a o in tue, ckiềm ftViU v à ck i^ k pkụ^ Kvkũrvg điều tiXỞng c k t ^ g k k ổ ^g b a o giờ đ ạ t -tói

đ u ợ c

C^ov\ ngUỜi sm k K*a đ ế tạ o rvềrv t^ấi d a r tuơi đ ẹ p k\ày Đ iề u đ ó đúv\g. A J k ^ g co n k\0i^c?i sinh ^¿v t^Uc^c ket đ ề tạ o rvểkA g ỉ a đĩVvk - tề b à o c u a x ổ kội /vlổt g i a ¿ìĩ nk k<?^k pKuc s ẽ g ổ p pká^A làm ck o

x ã kọi á o l\c\v\l\ p k UC Kơkv /\)ều ỉ^kiV\ v à o moi g ia

¿fiVik b ế K\ko t^ấi cf ấ t Kiàyy bạrv s ẽ lakạ^ th ấ y hụ Cbfcfi v à KÌem kạ*^k pKúc lc^K\ I a o CMC* ai do cíuợc-

5

•oviVịd VịuòVị 'vut? u x y V ị u víoVị

voiVị ''svu IPVM V1SMJP V 13 |V|VI t?pyi£? oỏVị a s 10 6 UỎCỊ o o o

10 6wỵiV|V( ' y i \ A viVịd i^yiG vi 6w)0Vjví o v p 6 u 3 M V|V40p

6 viõ4 ovib o| 104 ßuyivp OTO ẤOM V p o s uovi-y

‘tọp oovp opV|>j 6u?!+ 40C7

^ 4 OJOjp +ÔVM ỊVỊ>J OCỊ VMOj /6 uO VMOị 'é m VMO| ''OVjO VUOI

sức khoẻ sinh sản

»

Phần này sẽ ừình bày sự phát triến của thai nhi qua các thời kì, sự biến đổi của cơ thể mẹ và cách giữ gìn sức

khỏe từng thời kì, bao gồm dạy thai, luyện tập của phụ nữ

có thai và xử lý các triệu chứng thường gặp Loại bỏ xu

hướng mổ lấy thai mù quáng, lựa chọn tính năng động chủ

quan của người mẹ trong khi sinh nở và vai trò của người

chồng trong việc bảo vệ, thúc đẩy và khuyến khích sinh nở

tự nhiên , chúng tôi sẽ giới thiệu kĩ những kiến thức có

liên quan đến sinh nở Chất lượng giữ gìn sức khỏe kì hậu

sản có ảnh hưởng đến sự hồi phục

nhanh chóng của sản phụ và sự phát

triển lành mạnh của trẻ Bảo vệ, khuyến

khích dùng sữa mẹ nuôi con, nắm vững

đặc điểm cơ bản trẻ sơ sinh và nội dung

chăm sóc, chú ý vệ sinh, tập thể dục

sau khi sinh và sớm tiến hành các biện

pháp tránh thai đều là những yếu tố

quan trọng trong giai đoạn này.

ViW BM

7

BẠN GÁI TRƯỞNG THÀNh

I GIỮ GÌN SÚC KHỎE THỜI KÌ KẾT HÔN

K hông lựa chon ban đời là người cô c ù n g huyết thống

Nhiều vùng nông thôn nưốc ta có "lệ làng" khá nguy hiểm: Cấm trai làng khác đến tìm hiểu con gái làng mình, từ đó dẫn đến tỉ lệ những người cùng họ kết hôn tăng, con cái sinh ra thường ốm yếu, ngây dại, dịdạng Ó thành phô", do mải làm ăn công tác, họ hàng bà con sống ồ nhiều nơi nên có nhiều người không biết hết những ngưòi bên nội, bên ngoại của mình (nhất là thanh niên), do đó mà có một sô" trường hợp khi về ra mắt song thân thì các cụ mới ngã ngửa ra "cái đứa mà

nó dẫn về" chính là đứa cháu họ Rất nhiều trường hợp tương tự đã xảy ra Vì vậy mà nam nữ thanh niên khi chọn người yêu cần phải tìm hiểu rõ gia đình, họ hàng của đốỉ phương

C ùng huyết thống là gì?

Huyết thông là chỉ những ngưòi thân thuộc có cùng quan hệ họ hàng, dòng máu Phạm vi cấm kết hôn của Luật Hôn nhân và Gia đình nước ta là: "Giữa những ngưòi cùng dòng máu về trực hệ, giữa anh em cùng cha

mẹ, cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha; giữa những ngưòi khác có họ trong phạm vi ba đời" (điểm c

điều 7) Cùng dòng máu trực hệ là cha mẹ vối con cái; ông bà vối cháu nội, cháu ngoại; có họ trong phạm vi ba đời tính như sau: đối với người cùng một gốc sinh ra thì cha mẹ là đời thứ nhất; anh em ruột là đòi thứ hai; con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì là đời thứ ba

8

suc Knoe sinn San

Ket hôn cù n g huyết thống rốt có hại

Đơn vị gen tạo nên cơ thể là tế bào, kết cấu tế bào

gồm nhân tế bào, nguyên sinh bào và màng tế bào, nhiễm sắc thể trong nhân tế bào có rất nhiều gen di truyền (có cả gen tốt lẫn gen xấu) Trong sô" những gen này có một nửa đến từ bô" và một nửa đến từ mẹ, nếu chỉ có một gen gây bệnh thì sẽ không biểu hiện thành trạng thái bệnh, nếu có hai gen gây bệnh tương đồng thì sẽ phát bệnh Nam nữ có dòng máu càng gần sô" gen đồng hợp tử sẽ càng nhiều, như gen đồng hợp tử giữa cha mẹ và con cái là 1/2, giữa ông cháu là 1/4, giữa anh chị em họ là 1/8, sô" gen đồng hợp tử giữa những người không có quan hệ dòng máu chiếm 1% - 1% Gen gâybệnh đống hợp tử hợp với nhau sẽ phát sinh bệnh ditruyền Do đó kết hôn cùng huyết thống sẽ tạo điều kiện cho bệnh di truyền xảy ra

cho con cái mình Chẳng hạn hai người điếc bẩm sinh

kết hôn sẽ sinh ra đứa con bị điếc, một gia đình không

nghe được sẽ rất khó sống trong xã hội Do đó, để ngăn

ngừa bệnh di truyền phát sinh, những người có bệnh di

truyền giống nhau không nên kết hôn

Khi lựa chọn người yêu, việc tìm hiểu về diện mạo, nghề nghiệp, cá tính, lương bổng đương nhiên là điều

quan trọng, nhưng nhất thiết không được bỏ qua tình

trạng sức khỏe của đốỉ phương Chẳng hạn cơ quan sinh

dục nam dị dạng, tinh hoàn nhỏ, ẩn tinh hoàn, đưòng

sinh dục nữ dị dạng như bẩm sinh không có âm đạo,

buồng trứng không phát triển không những ảnh

hưỏng đến cuộc sống sau này của hai vợ chồng mà đa số

không có khả năng sinh sản Nếu mắc bệnh mãn tính

như bệnh tim, bệnh gan, bệnh thận thì nó cũng như

bóng đen hạnh phúc gia đình Do đó thanh niên nam nữ

cần có thái độ khoa học, đầu óc tỉnh táo lựa chọn người

bạn đòi cho mình

Kiểm tra sức khỏe trước khỉ kết hôn

Có hai nội dung chính là hướng dẫn vệ sinh trưóc khi kết hôn và xét nghiệm y học Mục đích là:

* Giúp cho nam nữ thanh niên nắm vững kiến thức tình dục thông qua giáo dục tâm sinh lý tình dục, vệ

10

chọn thòi gian thụ thai thích hợp;

* Xét nghiệm trưóc khi kết hôn và tiếp nhận chỉ dẫn của bác sĩ dựa theo kết quả xét nghiệm

Xét nghiêm trước khi kết hôn

Xét nghiệm trước khi kết hôn có vai trò quan trọng trong cuộc sống vợ chồng và trong việc sinh con khỏe mạnh, nhờ đó mà có thể phát hiện được các căn bệnh truyền nhiễm, bệnh di truyền nghiêm trọng, bệnh tâm thần cũng như được các bác sĩ tư vấn 0 một sô" nưóc, khi đăng ký kết hôn cần phải xuất trình giấy xét nghiệm y tế trước khi kết hôn

Kiểm tra sức khỏe trước khi kết hôn có n h ữ n g nội d u n g gì?

- Hỏi thăm bệnh sử: Tình trạng sức khỏe hiện tại

và những bệnh đã mắc, nhất là bệnh ảnh hưỏng đến hôn nhân và sinh sản, tình trạng kinh nguyệt của người

nữ và thói quen hút thuốc, uống rượu của hai ngưòi

- Lịch sử họ hàng: Tình trạng mắc bệnh của những người trực hệ, bàng hệ, ít nhất phải hỏi thăm tìm hiểu

11

- Kiểm tra bổ trỢ: Kiểm tra huyết niệu, hoá nghiệm dịch âm đạo, kiểm tra chức năng gan, lúc cần thiết còn phải kiểm tra viêm gan B, nhiễm sắc thể, hormon, đochỉ sô" IQ

- Tư vấn và hướng dẫn: Dựa vào phân loại tình trạng xét nghiệm mà chỉ dẫn các vấn đề về sinh sản, sinh hoạt tình dục và tránh thai

Kiểm tra trước khi kết hôn có lợi cho nam n ữ thanh niên

Trưốc khi kết hôn có dịp kiểm tra toàn diện cơ thể,

sẽ có thể phát hiện những bệnh tạm thời không nên kết hôn như viêm gan truyền nhiễm, lao, bệnh hoa liễu, bệnh tâm thần hoặc những bệnh nặng khác Nếu những người mắc bệnh này kết hôn thì bệnh tình có thể nặng hơn do mệt mỏi, hoặc truyền cho đối phương qua tiếp xúc hoặc sinh hoạt tình dục, do đó cần được kiểm tra• • • 7 • chữa trị, làm bệnh tình thuyên giảm hoặc khỏi hẳn mối kết hôn Ngoài ra, kiểm tra trước khi kết hôn còn có thể phát hiện những bệnh ảnh hưồng đến sinh hoạt tình duc như dị tật ỏ cơ quan sinh dục, cần được điều trị rồi• •• A • • • mới kết hôn

12

Kiểm tra trước khi kết hôn là bước đầu tiên đê

CÓ con cái khỏe m anh

Hiện nay có hơn 4000 loại bệnh di truyền, nếu không có phương pháp chữa trị sẽ ảnh hưỏng đến sức khỏe của hàng vạn người, tạo nên nỗi đau khổ và gánh nặng cho gia đình, xã hội Nhò có kiểm tra trước khi kết hôn mà có thể kịp thòi phát hiện tình trạng sức khỏe của bản thân hai người nam nữ hoặc tình hình mắc bệnh di truyền trong gia hệ hai bên, đồng thời căn cứ vào tình hình thực tế của bệnh để đo độ nguy hiểm di truyền và phân tích phương thức di truyền, từ đó đưa

ra những hướng dẫn sinh con khỏe mạnh Do đó, kiểm tra trước khi kết hôn là bưóc đầu tiên ngăn ngừa bệnh

di truyền phát sinh, khống chế bệnh di truyền và là biện pháp quan trọng nâng cao sức khoẻ nòi giống

- Hai người đều mắc chứng tinh thần phân liệt: Tỉ

lệ phát bệnh ố con cái rất lớn, khó có thể duy trì cuộc sống bình thường

- Cơ quan sinh dục dị hình khó chữa, như bẩm sinh không có âm đạo, không có dương vật Như vậy sẽ không thể sinh hoạt tình dục được

- Sắp chấm dứt cuộc sổng: Xơ gan giai đoạn cuốỉ, ung thư kì cuối, bệnh tim nặng

_ sức Khoé sinh sản

13

BẠN GÁI TRƯỞNG THÀNH

II GIỮ GÌN SÚC KHỎE TÂN HÔN

1 NHỮNG CHUẨN BỊ ĐỂ GIỮ GỈN SỨC KHỎE TÂN HÔN

C huẩn bi tâm lý: Sau khi kết hôn cuộc sống mới

sẽ hoàn toàn khác với thòi kì yêu đương, do hai người sống gần gũi hơn nên có thể phát hiện ra nhiều khác biệt và khoảng cách, đồng thòi xuất hiện nhiều quan hệ

xã hội mới Do đó cần phải hiểu rõ đạo đức và trách nhiệm hôn nhân, xử lý tốt vai trò và các môi quan hệ của mình, thích ứng với cuộc sống mói

- Chú ỷ vê sinh tình dục: Vợ chồng mói cưới đều

cần giữ cho bộ phận sinh dục ngoài sạch sẽ, vừa mới bắt đầu sinh hoạt tình dục, chưa có được quá trình thích ứng và hiểu nhau thì cũng không nên nóng vội, lo lắng, căng thẳng Trưốc khi kết hôn được giáo dục về tình dục

sẽ giúp có được sinh hoạt tình dục lành mạnh

- S in h đẻ có k ế hoạch: Chuyện phòng the tất

nhiên làm tiêu hao sức lực, hàng ngày cần phải bổ sung dinh dưỡng trước khi "động phòng", mỗi ngày cần bổ sung 80-100g prôtêin, ăn nhiều thức ăn có chứa vi ta min

B và vitamin c Ngoài ra sau khi mệt mỏi cơ thể tạo ra nhiều C 02, axit lactic làm càng thêm mệt, lúc này cần ăn nhiều thức ăn có tính kiềm như bánh có hàm lượng soda, nước khoáng, hoa quả và rau xanh

14

Sure khoe sinh san

Dem tan hon giao hdp lan dau, phän üng giüa hai

vd chong khä chenh lech, nhat lä chenh lech ve thdi gian vä do manh yeu, thöng thiiöng nam nhanh nücham, nam manh nü yeu Neu khong co kien thüc ve tinh duc, ngUÖi dän ong chi muön nhanh chöng dat den cao träo tinh duc, khong de y den cam nhan cüa ngiidi phu nü thi khong nhüng khong läm nguöi phu nü vui sxiöng mä cön co the do cd the chiia kip thich üng gay ton thüdng am dao läm cho ngiidi vd sd häi vä chän ghet sinh hoat tinh duc Vi the, ngUcIi dän ong can kiem che hüng phän tinh duc, khong kich üng cd quan sinh duc qua söm, can co nhüng dong täc chuan bi trUÖc khi giao hdp, nhü äu yem vuot ve giüp ngiidi phu nü böt rut

re, gdi ham muön tinh duc cho ngUdi nü, ddi cho den khi xuat hien hUng phän tinh duc, dich am dao tiet ra nhieu möi nen tien hänh giao hdp Ngüöi phu nü can chu dong don nhan, thä long cd the, hdi gap dau goi roi dang chän giüp phän cüa minh giän rong läm cho dUdng vat düa väo dl dang vä giäm böt ton thiidng mang trinh Ngüöi dän ong sau khi xuät tinh khongnen vi cam thäy met möi mä ngu luön, nhii vay se läm ngUdi phu nü cam thäy cö ddn, lanh leo, do dö can phäi tiep tue äu yem, vuöt ve, trö chuyen de ngUdi phu nü khong cö cam giäc tren roi möi cüng ngu

15

BAN GÁI TRƯỞNG THÀNH

Làm g ì khỉ sin h hoat tình d ụ c lần đ ầ u không thuận lợi?

Lần giao hợp đầu tiên người đàn ông có thể xuất tinh rất sớm, không được thoả mãn lắm, còn có thể do màng trinh dày và dai làm dương vật khó đưa vào, hoặc người phụ nữ quá căng thẳng, sợ đau làm cho giao hợp không thành công Tất cả đều là hiện tượng bình thường Tình dục tuy là bản năng của con người nhưng muốn có được sinh hoạt tình dục vừa ý cần phải trải qua thực tiễn, hai ngưòi không ngừng học tập, tìm hiểu lẫn nhau Giao hợp là hoạt động phức tạp và nhạy cảm,

nó chịu ảnh hưỏng của nhiều nhân tố: Kiến thức, tâm lý, sức khỏe , lần đầu không thành công cũng là bồi giai đoạn "võ lòng", không nên vì thế mà lo lắng, căng thẳng

N hìn n h ậ n m à n g trinh một cách khoa học

Quan niệm truyền thống lấy việc rách võ, chảy máu

ỏ màng trinh đêm tân hôn làm tiêu chuẩn đo sự trong trắng của ngưòi phụ nữ Vì vấn đề này mà làm nhiều cuộc hôn nhân rạn nứt Thực chất màng trinh là một màng mỏng che phủ trên miệng âm đạo, ỏ giữa có lỗ, lần đầu giao hợp có thể rách vỡ, hơi đau và có ít máu chảy ra Nhưng độ dày mỏng, tính dai và hình dạng lỗ ồ giữa màng trinh thì mỗi ngưòi một khác, hơn nữa động tác lúc giao hợp lần đầu cũng khác nhau (có người hơi thô bạo, có ngưòi có động tác nhẹ nhàng hơn) Nếu màng trinh dày, độ đàn hồi lớn mà động tác giao hợp lại nhẹ nhàng thì lần đầu tiên chưa chắc đã rách, có người vài tháng sau khi kết hôn vẫn chưa bị rách màng trinh

sức khoẻ sinh sản

Nêu màng trinh mỏng, vết rách nhỏ, chỗ rách ít huyết quản thì cũng có thể không chảy máu

Hoà hợp sinh hoạt tình dục là hai ngưòi cùng nhau đạt đến cao trào tình dục, cùng thoả mãn về sinh hoạt tình dục Tân hôn là quá trình cảm thụ tốt nhất để hai người học hỏi tìm hiểu sinh hoạt tình dục của nhau Để

có được hoà hợp thực sự cần chú ý những điểm sau:

- Hoà hợp tâm lý: Sau khi kết hôn cần yêu thương chảm sóc lẫn nhau, làm tăng thêm tình cảm Chỉ có tình yêu bền vững và hoà hợp tâm lý mói là cơ sỏ của hoà hợp tình dục, do đó tình yêu còn quan trọng hơn tình dục rất nhiều

- Đêm tân hôn nếu màng trinh bị tổn thương nặng cần phải ngừng vài ngày, đợi cho lành hẳn mới tiếp tục giao hợp Nếu cơ thể mệt mỏi, u uất thì cũng nên tạm ngừng sinh hoạt tình dục

- Sô" lần giao hợp: Trong thòi kì tân hôn không nên đắm chìm vào hạnh phúc "làm người lón", thông thường mỗi ngày một lần hoặc ít hơn, nói chung không để cơ thể mệt mỏi rã rời là được

- Tư thế giao hợp: Tốt nhất là nam trên nữ dưới, người nữ nằm ngửa dễ được thoả mãn hơn, nhưng cũng

có thể chọn tư thế nam dưới nữ trên, nằm nghiêng

- Nắm vững nghệ thuật ái ân: cần thiết phải ôm ấp,vuốt ve trước khi giao hợp, hiểu được khu vực nhạy cảm tình dục của ngưòi nữ là môi, âm vật, bầu vú, mép

17

BẠN GÁI TRƯỞNG THÀNHi

trong đùi; của người nam là cơ quan sinh dục ngoài và những vùng lân cận Tuy nhiên mỗi người một khác, hai vỢ chồng phải tự khám phá, nếu chỉ dựa vào khu vực nhạy cảm này một cách máy móc nhiều khi còn gây khó chịu, chán ghét Khi giao hợp cần nắm vững sự khác biệt giữa nam và nữ, cùng nhau thể nghiệm cao trào tình dục, sau đó người chồng cần cùng vợ từ từ bước sang giai đoạn thoái trào, chỉ có như vậy mới dần dần có được hoà hợp tình dục Điều này rất quan trọng bởi hoà hợp tình dục là nhân tô không thể thiếu của gia đình hạnh phúc

- Duy trì vệ sinh sạch sẽ: Mỗi lần trưốc và sau khi giao hợp đều cần vệ sinh cơ quan sinh dục, người phụ

nữ cần chú ý làm sạch nếp gấp giữa âm môi, rửa từ trước ra sau để tránh không cho vi khuẩn quanh hậu môn viêm nhiễm miệng âm đạo, người đàn ông cần lộn bao quy đầu ra rửa sạch cáu bẩn

- Không nên giao hợp trong kì kinh: Do vào kì kỉnh nguyệt cổ tử cung hơi hé mỏ, màng trong tử cung bị tổn thương xuất huyết rất dễ bị vi khuẩn xâm nhập gây nên viêm nhiễm, ảnh hưỏng đến sinh sản sau này Giao hợp vào kì kinh có thể làm kinh nguyệt ra nhiều, kì kinh kéo dài, bụng dưới đau đớn, huyết kinh còn có thể làm khó chịu ỏ niệu đạo người đàn ông, gây bẩn quần

áo làm mất hứng thú Cho dù thời gian tân hôn vào đúng kì kinh cũng nên đợi cho hết kinh nguyệt rồi mối giao hợp

- Tốt nhất giao hợp vào trước khi đi ngủ

Sure khoe sinh sän

Cap citu vä d u phöng chuyen phöng the tan hon

- Chäy mau: Thtföng do düng süc quä manh khi giao hdp, mang trinh rach sau den am dao läm chäy nhieu mäu, lüc dö co the lay giay ve sinh ep chät mieng

äm dao Nam vüng nghe thuat äi än se giüp ngän ngüachäy nhieu mäu

- Hon me: Khi giao höp mä mät trang bech, hon me, ein läp tüc ngüng lai, bö goi de thap däu, näm thäng trong giäy lät lä tinh täo lai Nguyen nhän lä do quä Cäng thäng vä kich dong

- Düt the xop düöng vät: Can läp tüc di benh vien phäu thuat noi lai PhUdng phäp du phöng lä cän co dong täc chuan bi trUöc khi giao höp, döi ngUcfi nü hUng phän roi möi tü tü dUa düdng vat väo

- Bao quy däu thit chät: Khi giao hdp bao quy dau Ion ngUdc len, neu mieng bao quy dau nho nö se thit chät lai khöng quay ve trang thäi cü läm cho quy däu süng dau, näng hdn cön läm hoai tü düdng vät Do do trüöc khi ket hon nen läm phäu thuat cät bo bao quy däu neu bao quy däu bi hep

- Di üng tinh dich: The chät ngüöi phu nü quä män cäm, gäp tinh dich co the bi di üng nhu noi man, am dao süng dö Cö the phöng bäng cäch düng bao cao su

- ThUdng mä phong: Khi giao hdp ngüöi dän ong bi xuät tinh mäi khöng ngüng nen bi bat tinh me man ngay tren bung ngüöi nü, näng hdn cön nguy hiem den tinh mang Lüc näy khöng dUdc xö nguföi dän öng xuöng,

19

D ự p h ò n g triêu ch ứ n g niêu đao tổng hợp cho người vợ

Có những người vợ mới cưới đột nhiên đái dắt, đái buốt nhưng xét nghiệm nước tiểu lại không thấy tế bào viêm, hiện tượng này gọi là triệu chứng niệu đạo tổng hợp Đó là do cửa mình bị kích thích làm miệng niệu đạo nở rộng dẫn đến rốì loạn tuyến niệu Khi mắc triệu chứng này cần ngừng giao hợp một tuần, uống nhiều nước, đi tiểu nhiều, tắm nước ấm mỗi tối, uống viên Sodium Bicarbonate, mỗi ngày 3 lần, mỗi lần lg, có tác

20

sức khoẻ sinh sản

dụng kiềm hoá nưốc tiểu, giảm bốt kích thích của triệu chứng này

D ự p h ò n g triêu chửng tuần trăng mật

Trong tuần trăng mật có một vài cô dâu cảm thấy

lo lắng không yên, dễ cáu gắt hoặc lạnh nhạt, chán ăn, mất ngủ nhất là những ngưòi phụ nữ có tính cách hướng nội Nguyên nhân chính là do môi trưòng thay đổi, cảm thấy xa lạ, nhất là ngưòi mới yêu nhau trong thòi gian ngắn đã kết hôn, cũng có thể do không hoà hợp tình dục làm ngưòi vợ cảm thấy căng thẳng, sợ hãi Phương pháp dự phòng là: Ngưòi chồng và gia đình cần chủ động quan tâm săn sóc, giúp nàng dâu loại bỏ áp lực tâm lý Tốt nhất là tạm dừng giao hợp, học hỏi kiến thức về tình dục, tìm hiểu phương pháp hoà hợp tình dục để dần dần thích ứng

D ự p h ò n g viêm âm đao cho người vơ

Kết hôn được khoảng một tuần, một số người vợcảm thấy khó chịu ở cơ quan sinh dục, huyết trắng tăng,

có mùi Đây thường là do viêm âm đạo Bỏi vì miệng âm đạo ỏ trong nếp gấp âm môi, lại rất gần hậu môn nên dễ viêm nhiễm, khi sức đề kháng của cơ thể giảm hoặc trước kì kinh, độ toan của âm đạo thiếu làm nhân tô" gây bệnh dễ xâm nhập, lúc này nếu ngưòi vợ không chú

ý vệ sinh cơ quan sinh dục càng giúp vi khuẩn dễ dàng xâm nhập âm đạo gây viêm Khi viêm âm đạo cần ngừng giao hợp, kịp thòi đi xét nghiệm để chữa trị, không cho chứng viêm kéo dài

21

III GIỮ GÌN SỨC KHỎE SINH SẢN

1 Ý NGHĨA VÀ NỘI DUNG GIỮ GÌN SỨC KHỎE KỈ SINH SẢN

K hải niệm kì sin h sản

Kì sinh sản là chỉ khoảng thòi gian xung quanh (trước và sau) khi sinh Đối với sản phụ cần phải trải qua ba giai đoạn: mang thai, sinh đẻ và sau khi sinh; đốì với thai nhi thì trải qua quá trình biến hoá phức tạp

từ trứng thụ tinh, phân chia tế bào, phát triển đến chúimuoi

Giữ g ìn sức khỏe sinh sản khác vôi g i ữ g ìn sức khỏe kì sinh sản

Kì sinh sản là thời kì rất quan trọng bỏi khi mang thai đến tuần thứ 28 sinh lý của ngưòi phụ nữ mang thai phải tăng thêm gánh nặng, dễ mắc bệnh bội phát

kì thai nghén, điều này không chỉ ảnh hưồng sức khỏe người phụ nữ mà còn nguy hại đến thai nhi, có thể gây

đẻ non, thai chết lưu, trẻ chết sau khi sinh Do đó chăm sóc giữ gìn sức khỏe phụ nữ thời kì này đặc biệt quan trọng Nhưng sự phát triển của bào thai không chỉ bị ảnh hưỏng bỏi các nhân tô" bên ngoài tác động trong thời kì mang thai, mà còn chịu ảnh hưỏng của nhân tố

di truyền và điều kiện trong dạ con (tử cung), vì thê ý nghĩa của giữ gìn sức khỏe sinh sản không chỉ giói hạn trong kì sinh sản mà còn kéo dài đến mang thai kì đầu thậm chí trưốc khi thụ thai

đó mà cũng biết được sự phát triển của thai nhi qua các thòi kì, sớm phát hiện sự ngộ độc của thai nhi trong tử cung ; ngoài ra còn có thể kiểm tra chức năng nhau thai, tình trạng nưóc ối, nhờ đó có thể hiểu biết đầy đủ tình trạng thai nhi, đồng thời tiến hành chăm sóc để cải thiện sức khỏe cả mẹ và con.

Ý nghĩa của viêc g iữ gìn sức khỏe sình sản

Kì sinh nở chỉ là một giai đoạn ngắn trong cuộc đòi con người nhưng nó lại là thời điểm vô cùng quan trọng Giữ gìn sức khỏe sinh sản có tác dụng quan trọng trong việc nâng cao thể chất con người Những người mẹ khoẻ mạnh sẽ sinh ra những đứa con khoẻ mạnh và đó cũng

là công hiến to lớn của người phụ nữ cho sự phát triển của nhân loại

23

IV KIẾN THỨC VÊ "SINH CON KHỎE, ĐỄ CON NGOAN”

1 "SINH CON KHỎE, ĐÊ CON NGOAN* LA mục tiê u và la

MỘT Bộ PHẬN QUAN TRỌNG CỦA GIỮGỈN sức KHỎE SINH SẢN

Đứa con khỏe mạnh, hoạt bát thông minh là niềm

hy vọng của mỗi ông bô" bà mẹ, nó không chỉ liên quan đến hạnh phúc gia đình, ổn định xã hội mà còn liên quan đến việc nâng cao tô" chất con người và sự hưng thịnh của quốc gia Cùng vối sự phát triển của y học, các nhân tô ảnh hưỏng đến thai nhi dần dần được phát hiện Qua đó người ta có thể đẩy mạnh việc phòng chống, đồng thòi còn có thể vận dụng khoa học kỹ thuật hiện đại để cải thiện gen di truyền của con người

2 KIẾN THỨC VỀ DI TRUYÉN

B ên h di truyên - kẻ thù của "sinh con khỏe"

Bệnh di truyền là bệnh do tế bào sinh sản của cha

mẹ hoặc vật chất di truyền có trong trứng thụ tinh sắp phát triển thành phôi bị thay đổi Cùng với sự phát triển của y học và đời sống người dân được cải thiện, một số bệnh truyền nhiễm cấp, mãn tính uy hiếp tính mạng con người đã được khống chế, tỉ lệ phát bệnh giảm hẳn, nhưng tỉ lệ bệnh di truyền lại càng tăng Hiện nay đã phát hiện hơn 4000 loại bệnh di truyền, ước tính cứ 100 đứa trẻ ra đòi sẽ có 3 - 10 đứa mắc bệnh

di truyền

súc khoẻ sinh sản

Di truyền và biến dị

Di truyền và biến dị là đặc trưng cơ bản của mọi hoạt động sống Bô" mẹ truyền vật chất di truyền (gen)

cho con cái qua sinh sản làm thế hệ con có tính trạng

giông bố mẹ gọi là di truyền Sự giống nhau về giọng nói,

tiếng cười, hình dáng của bố mẹ và con là biểu hiện của

tính di truyền Còn biến dị là chỉ vật chất di truyền

biên đổi trong một điều kiện nhất định làm thay đổi đặc

tính của giông giúp sinh vật thích ứng với môi trường

tốt hơn, bảo tồn giống nòi, tạo cơ sỏ cho sự tiến hoá

Vât chất di truyền

Đa số vật chất di truyền của tế bào đều nằm trong nhân tế bào Trong nhân tế bào có một loại vật chất

sẫm màu gọi là nhiễm sắc thể, trên nhiễm sắc thể có rất

nhiều vật chất quyết định các đặc điểm của một ngưòi,

được gọi là gen Gen là đơn vị cơ bản của di truyền Gen

do ADN tạo thành, do đó mà ADN là cơ sỏ của vật chất

di truyền

B ệnh di truyền đơn gen

Là bệnh di truyền do gen đột biến gây nên, chỉ có liên quan đến một cặp gen cùng vị trí, có thể xảy ra ỏ

nhiễm sắc thể thông thường, cũng có thể xảy ra ỏ nhiễm

sắc thể giới tính Nó dựa vào một quy luật di truyền

nhất định, truyền từ đời này sang đdi kia Có các

phương thức di truyền sau:

- Di truyền tính hiện ỏ nhiễm sắc thể thông thường, như bẩm sinh xương cốt không phát triển

25

BAN GÁI TRƯỞNG THÀNH

- Di truyền tính ẩn ỏ nhiễm sắc thể thông thường, như bệnh máu trắng

- Di truyền tính hiện ỏ chuỗi X, như viêm thận di truyền

- Di truyền tính ẩn ồ chuỗi X, như máu chậm đông (còn gọi là bệnh ưa chảy máu), mù màu

B ện h di truyền đa g en

Cơ sở di truyền không phải là một cặp gen mà là nhiều cặp có cùng tác dụng Mỗi cặp gen không có phân biệt về tính hiện hay tính ẩn, nó chịu ảnh hưồng của di truyền và môi trưòng Các bệnh thuộc loại này là bệnh tim bẩm sinh, tinh thần phân liệt, tiểu đưòng

B ện h nhiễm sắc th ể

Là loại bệnh do sô" lượng hoặc kết cấu nhiễm sắc thể khác thường gây nên, có thể xảy ra ỏ nhiễm sắc thể thông thưòng, cũng có thể xảy ra ỏ nhiễm sắc thể giói tính Bệnh nhiễm sắc thể thông thường là hội chứng Đao (si đần bẩm sinh) do đột biến ỏ nhiễm sắc thể 21; bệnh nhiễm sắc thể giới tính biểu hiện là chậm phát

triển, cơ quan sinh dục dị dạng.

B a đặc điềm lớn của bệnh di truyền

- Tính gia tộc: Xuất hiện theo quy luật nhất định trong nhiều đời của gia tộc, tình trạng phát bệnh về cơ bản là giống nhau, đa sô là bệnh di truyền tính hiện

- Tính bẩm sinh: Do ngay kì đầu thụ thai đã có sự khác thường về vật chất di truyền nên đa sô" bệnh di

26

sức khoẻ sinh sản

truyền có tính tiên thiên, khi trẻ vừa sinh ra đã có triệuchứng biểu hiện; cũng có một sô" bệnh di truyền đến một

độ tuổi nhất đinh mới biểu hiên ra, như bênh tâm thần.• • / •

- Tính chung thân: Do sự tồn tại của vật chất di truyền, bệnh di truyền còn có đặc điểm là tính chung

thân Dù một sổ bệnh di truyền như bệnh tim bẩm sinh,

bẩm sinh không hậu môn tuy có thể phẫu thuật chữa trị nhưng gen gây bệnh vẫn truyền cho thế hệ sau

và chỉ dẫn về hôn nhân và sinh sản Nội dung tư vấn chủ yếu là:

- Chữa trị và dự phòng sau này của người mắc bệnh

di truyền

- Khi trẻ sinh ra có điểm khác thường có phải là bệnh di truyền không, bệnh di truyền từ bô' hay mẹ?

- Mắc bệnh di truyền đó có kết hôn được không, nếu

có thể kết hôn thì tỉ lệ phát bệnh của trẻ sinh ra có cao không?

- Đứa trẻ trưóc mắc bệnh di truyền, bây giò lại mang thai thì có thể sớm xét nghiệm thai nhi xem có gìkhác thường không?

27

- Ngưòi mắc bệnh di truyền hoặc ngưòi nhà mắc bệnh di truyền, hoặc trí tuệ chậm phát triển bẩm sinh.

- Đã từng sinh con mắc bệnh di truyền, dị dạng bẩm sinh

- Gia đình luôn mắc bệnh không rõ nguyên nhân

3 NHỮNG NHÂN Tố ẢNH HƯỞNG KHÁC

Ngoài di truyền ra, môi trưòng cũng có ảnh hưỗng lớn đến đứa con khỏe manh Trong quá trình bào thai phát triển, nhất là mang thai từ tuần thứ 3 đến tuần thứ 8, các nhân tố có hại trong môi trưòng có thể ảnh

hưỏng đến sự phát triển bình thường của các cơ quan

chức năng của thai nhi, dẫn đến dị dạng, nặng hơn còr gây sảy thai, đẻ non

Mói trường và "sinh con khỏe"

Các nhân tổ’ có hại trong môi trưòng là:

- Nhân tôí sinh vật như: vi khuẩn, vi rút, kí sinh trùng Sau khi phụ nữ mang thai bị viêm nhiễm,

28

những nhân tô" này có thể thông qua nhau thai, cổ tử

cung truyền đến thai nhi

- Nhân tố vật lý như: tia phóng xạ, tạp âm và rung động

- Nhân tố hoá học gồm các nhân tô" có hại trong sản xuất công - nông nghiệp như nông dược, chì, benzen, thuỷ ngân ; rượu, khói thuốc và tác dụng phụ của thuốc Đông - Tây y

Ngưòi mẹ chính là "môi trưòng nhỏ" của bào thai, mức độ dinh dưỡng, tâm tư, sức khỏe và bệnh tật của họ đều ảnh hưồng đến thai nhi

D ự p h ò n g viêm nhiễm virut

Sau khi mang thai cần tích cực dự phòng viêm

nhiễm virut Phụ nữ mang thai cố gắng không nên đến

nhũng nơi công cộng đông người, nơi ồn ào, chú ý vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân, không nên tiếp xúc với người mắc bệnh truyền nhiễm Chỗ ỏ cần sạch sẽ thông thoáng, không để động vật truyền bệnh (chó, mèo ) đến gần, tăng cưòng luyện tập nâng cao thể chất

Đ ể ”'sinh con khỏe"

- Tư vấn và kiểm tra sức khỏe trước khi kết hôn, để tránh những hậu quả xấu trong hôn nhân

- Chọn tuổi sinh đẻ tốt nhất, tránh sinh nở quá sớm hoặc quá muộn

- Cần chuẩn bị tốt trước khi có thai.m

_ sức khoé sinh sản

29

BAN GÁI TRƯỞNG THÀNH

- Từ kì thai nghén đầu tiên cần chú trọng giữ gìn

sức khỏe sinh nở, tránh tiếp xúc môi trưòng gây hại và

dự phòng bệnh truyền nhiễm, định kì kiểm tra thai, giữ

cho tâm tư vui vẻ, lúc cần thiết có thê tới bệnh viện đe

nạo thai, cần dựa vào sự tiến bộ của khoa học, chú

trọng giữ gìn sức khỏe, để mỗi cặp vợ chồng đều có con

cái khỏe mạnh, thông minh

4 CHẨN ĐOÁN TRƯỚC KHI SINH

Ý nghĩa của chẩn đoán trưởc khi sinh

Chẩn đoán trưốc khi sinh dựa trên cơ sỏ tư vấn di truyền, thông qua các bước kiểm tra để chẩn đoán xem

thai nhi có dị dạng không, có mắc bệnh di truyền không

Nếu có thì cần sớm nạo thai để loại bỏ thai nhi có gen

gây bệnh, giảm bớt tỉ lệ phát sinh bệnh di truyền và dị

dạng bẩm sinh

Các phương p h á p thường dùng trong chẩn đoán trước khi sinh nỏ

- Kiểm tra qua lông tơ trong tử cung và "chọc ôì"

Đây là phương pháp kiểm tra tế bào, nhiễm sắc thể của

lông tơ' và nước ốỉ nhằm chẩn đoán xem thai nhi có

bệnh di truyền hoặc bệnh nhiễm sắc thể hay không

- Kiểm tra siêu B: Kiểm tra hình dạng và nội tạng thai nhi xem có dị dạng rõ rệt hay không

- Kiểm tra thai nhi qua gương soi: Có thể nhìn trực tiếp bề mặt thai nhi xem có bình thưòng không đồng

30

Thòi gian kiểm tra tốt nhất

Phương pháp kiểm tra Thời gian tốt nhất

Lông tơ tử cung

V KIẾN THỨC VÊ SINH ĐỄ

%

1 NHÂN TỐ QUYẾT ĐỊNH SINH CON TRAI, CON GÁI

Khoa học đã chứng minh rằng nhiễm sắc thể giới tính trong tinh trùng ngưòi đàn ông khi thụ tinh quyết định việc sinh con trai hay con gái Và nữ đều có 22 cặp nhiễm sắc thể thưòng giống nhau, còn một cặp nhiễm sắc thể giới tính lại không giống Nhiễm sắc thể giói tính của nữ là XX Trong trứng của phụ nữ có một nhiễm sắc thể X, trong tinh trùng của người đàn ông có một nửa mang nhiễm sắc thể X, một nửa mang nhiễm *

31

BAN GÁI TRƯỞNG THÀNH

sắc thể Y Khi thụ tinh, nếu tinh trùng mang nhiễm sắc thể X kết hợp với trứng sẽ tạo nên trứng thụ tỉnh có cặp nhiễm sắc thể giới tính XX và phát triển thành con gái; nếu tinh trùng mang nhiễm sắc Y kết hợp vối trứng sẽ tạo nên trứng thụ tinh có cặp nhiễm sắc thể giói tính

XY và phát triển thành con trai Từ đó có thể thấy, sinh con trai hay con gái là do tinh trùng của ngưòi đàn ông chứ không phải do trứng của phụ nữ Điều này

đã chứng minh rõ sự sai lầm của quan niệm trong

xã hội "sinh con trai hay con gái là do phụ nữ"

2 TUỔI TÁC VÀ MÙA TỐT NHẤT CHO SINH ĐỀ

Tuổi sinh đẻ tốt nhất của p h ụ nữ:

Đe ngưòi mẹ an toàn và con cái khỏe mạnh, thực tiễn y học và các tài liệu nghiên cứu đã công nhận tuổi sinh đẻ tốt nhất của phụ nữ là từ 24 đến 29 tuổi

Sau 24 tuổi cơ thể phụ nữ mới phát triển hoànthiện Lúc này canxi hoá ỏ xương hoàn thiện, các cơquan nội tạng phát triển đầy đủ, đủ sức đảm nhậntrọng trách "mang nặng đẻ đau", hệ thống nội tiết và hệthống thần kinh cũng đi vào ổn định, có thể tiếp nhận

"thử thách" mang thai; hệ thông sinh dục chm muồi,chất lượng tế bào trứng khá cao; xương chậu trồ nênrộng hơn, cơ xương chậu và tính đàn hồi của cơ thịt tốt,

là điều kiện thuận lợi để sinh đẻ dễ dàng Ngoài ra, từ

24 tuổi trỏ lên người phụ nữ đã kết thúc "nghiệp học"

tham gia công tác, kinh nghiệm sông khá phong phú,kinh tế cũng tạm ổn định, có lợi cho việc nuôi nấng con cái

32

sửc khoẻ sinh sản

Tai sao sinh đẻ sớm hay muôn đều không tốt?

Cần tránh sinh đẻ quá sóm hay quá muộn: Trưốc

18 tuổi và sau 35 tuổi Tác hại của sinh đẻ quá sớm rất

dễ thấy, cơ thể mẹ phát triển chưa chín muồi dễ gây đẻ non, khó đẻ Sinh đẻ quá muộn cũng không có lợi cho sức khỏe của mẹ và con Sau 35 tuổi xương chậu và dây chằng nhão, tính đàn hồi của đáy chậu và hội âm giảm, sức co giãn của tử cung yếu, khi sinh nỏ người mẹ sẽ rất đau đốn, trẻ sơ sinh có thể bị ngạt thở, viêm nhiễm, tổn thương, thậm chí tử vong Ngoài ra, phụ nũ sau 35 tuổi, chức năng buồng trứng bắt đầu giảm thiểu, trứng dễ biến dạng làm cho thai nhi dị dạng; đồng thồi ngoài 35 tuổi tế bào của ngưòi mẹ lão hoá dễ làm rôì loạn sự phân li nhiễm sắc thể, dẫn đến hội chứng Đao ồ trẻ (cổ ngắn, khe mắt xếch, lưỡi dày và dài, ngón tay ngắn, cơ thể phát triển chậm, si đần, vô sinh)

M ùa m ang thai và sinh đẻ lý tưởng

Thông thường, tháng 3-4 mang thai, tháng 11-12 sinh đẻ là lý tưỏng nhất Bồi vì tháng 3-4 đúng vào mùa xuân ấm áp, dễ chịu, tâm tư của ngưòi phụ nữ khá tốt, nếu có những phản ứng thai nghén cũng dễ dàng vượt qua, nhanh chóng hồi phục sức khoẻ sau khi sinh, trẻ sinh trưởng phát triển thuận lợi

Mang thai vào tháng 3-4, thòi kì thai nghén trải qua ba mùa xuân, hạ, thu Đây là những mùa có thể cung cấp cho cơ thể mẹ đủ các loại rau xanh và hoa quả, giúp người mẹ và thai nhi có đủ vitamin và muối khoáng

33

BẠN GÁI TRƯỞNG THÀNH

Sau khi mang thai vào tháng 3-4, cả thòi kì thai nghén đều có ánh nắng chiếu rọi, nhờ đó mà có đầy đủ vitamin D, thúc đẩy sự hấp thu canxi, phôt pho, có lợi cho sự sinh trưồng phát triển của xương cốt thai nhi Anh mặt tròi chiếu trên da có thể thúc đẩy máu lưu

thông, diệt trừ vi khuẩn

Mang thai vào tháng 3-4 còn giúp phụ nữ mang thai thòi kì đầu tránh được thòi kì có nhiều viêm nhiễm

nguy hiểm, tránh được những nhân tố làm thai dị dạng.

3 ĐIẾU KIỆN CẮN THIẾT ĐỂ THỤ THAI

Đ iều kiên cần có của nam giới đ ể vợ thụ thai

- Tinh hoàn có thể sản xuất tinh trùng bình thường,

hàm lượng tinh trùng trong tinh dịch cần đạt 20 triệu đến 400 triệu tinh trùng/ml, tỉ lệ dị hình <25%

- Có hệ thống dẫn tinh khỏe mạnh, bao gồm tinhhoàn phụ, ông dẫn tinh, ông xuất tinh, niệu đạo

- Tuyến tinh nang và tuyến tiền liệt có thể tiết dịch bình thưòng, đảm bảo sự sinh tồn và hoạt động của tinh trùng

- Có khả năng giao hợp bình thường, không có biểu hiện khác thường như liệt dương, không xuất tinh

Điều kiên thụ thai khỏe manh, thông suốt

- Buồng trứng có thể tạo trứng bình thường, mỗi

tháng phóng trứng 1 lần

- Có ống dẫn trứng khỏe mạnh, thông suốt

34

Tạo môi trường cho bào thai phát triển

Môi trường cho bào thai phát triển tốt cần có hai môi trường lớn - nhỏ Môi trường lớn là chỉ nơi ngưòi mẹ sinh sống, làm việc, môi trưòng nhỏ chỉ bản thân cơ thể

mẹ Hai môi trường này đều ảnh hưỏng trực tiếp đến sự phát triển bình thường của bào thai Thể chất, tâm hồn lành mạnh của ngưòi mẹ là điều kiện cơ bản của môi trường nhỏ, ngoài ra còn cần phải có những biện pháp thích hợp để tăng sức đề kháng, phòng chống bệnh tật xâm nhập và ảnh hưỏng bẩm sinh từ cơ thể mẹ Chẳng hạn ngưòi phụ nữ hồi nhỏ chưa bị mề đay thì nên tiêm vắc xin phòng mề đay trước khi có thai, đề phòng bị mề đay mẩn ngứa trong kì thai Vì mề đay có thể làm trẻ bị điếc bẩm sinh (sau khi tiêm dự phòng 3 tháng không nên có thai) Ngoài ra trước khi mang thai uống 20 mg vitamin B n chia làm 3 lần trong ngày, uống liên tục trong 3 tháng có thể dự phòng dị dạng dây thần kinh ỏ thai nhi Trong môi trưòng lớn có một vài nhân tố vật lý, nhân tố hoá học, nhân tố sinh vật cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của bào thai, người chồng uống rượu, hút thuốc cũng tác động xấu

35

BAN GÁI TRƯỞNG THÀNH

đến bào thai, vì thế cần cải thiện môi trưòng sông và công tác

N h ữ n g bênh nào không nên có thaiĩ

Thông thường thì không nền có thai khi đang bị bệnh Những ngưòi mắc bệnh tại các tạng phủ chính (tim, gan, thận, phổi ) muốn có thai cần phải hỏi ý kiến bác sĩ và suy nghĩ cẩn thận Khi chưa chữa khỏi bệnh viêm gan hay lao phổi thì không nên có thai Khi mang thai có thể làm bệnh viêm thận nặng hơn, mà viêm thận mãn tính rất có hại đôi vối sự phát triển của thai nhi, do đó khi bị viêm thận mãn tính không nên có thai Thai nghén, sinh nỏ và cho trẻ bú làm tăng gánh nặng của tim, do đó nếu bị bệnh tim nặng trên cấp IV không nên có thai

C huẩn bị tâm lý và vật chất trước khi thụ thai

Khi vợ chồng muốn chuẩn bị đón bé cưng ra đòi, các

bà mẹ tương lai ngoài việc chuẩn bị vật chất cho đứa trẻ

ra còn phải chuẩn bị về tâm lý

Trước hết cần tính kỹ sự thay đổi trong cuộc sống sau khi làm mẹ Ngoài 10 tháng mang thai ra, không những phải chăm sóc, nuôi con bằng sữa mẹ, mà còn phải lo lắng cho sức khỏe và sự an toàn của con Một khi đứa trẻ bị bệnh, không những phải lo lắng mà còn mất nhiều sức lực, tiền bạc Tất cả những điều này các cặp vợ chồng son cần phải chuẩn bị trước Chỉ cần hai

36

ngưòi đồng tâm hợp lực, cùng nhau chia sẻ trách nhiệm nuôi con thì nhất định sẽ thành công.

Chuẩn bị vật chất trưốc khi mang thai chủ yếu là sắp xếp về kinh tế, nơi ăn ỏ, chăm sóc người nhà và xử

lý công việc ổn thoả Chỗ ngủ cần chú ý thông thoáng nhưng ấm cúng, Nêu có điều kiện có thể lắp thiết bị chông nóng và sưồi ấm Người mẹ cần đảm bảo được cung cấp đầy đủ dinh dưõng và được nghỉ ngới hợp lý

Giữ g ìn sức khỏe trước khi thụ thai

Giữ gìn sức khỏe trước khi thụ thai cần được tiến hành ít nhất từ 6 tháng trước khi mang thai Nội dung chính gồm:

- Giữ gìn sức khỏe cả hai vợ chồng, tránh thụ thai khi cơ thể mệt mỏi Trước và sau khi kết hôn cả hai người lo tổ chức đám cưới, xây dựng gia đình nên khá vất vả, do đó không nên mang thai ngay sau khi cưối Vừa kết hôn xong tốt nhất nên lựa chọn các biện pháptránh thai thích hợp

- Nếu uống thuốc tránh thai, 6 tháng trước khi có thai nên ngừng uống thuốc và có thể lựa chọn các biện pháp tránh thai khác như dùng bao cao su, biện pháp tránh thai tự nhiên

- Nắm vững kiến thức thụ thai, học cách tính kì trứng rụng (14 ngày trưốc kì kinh tiếp theo) Khi có kế hoạch thụ thai, có thể chọn ngày trứng rụng để "động phòng", còn trưốc kì trứng rụng cần hạn chế giao hợp để đảm bảo chất lượng tinh dịch

sức khoé sinh sản

37

BAN GÁI TRƯỞNG THÀNH

- Tiêm vắc xin phòng mề đay và uống B l l trước khi mang thai theo chỉ dẫn của bác sĩ

- Nếu mắc bệnh có thể đến gặp các bác sĩ chuyênkhoa để được tư vấn trước khi có thai

- Chuẩn bị tốt về tâm lý, loại trừ lo lắng khi mang thai để tránh bị căng thẳng, nôn nóng, giữ cho tâm tư thoải mái

5 THỤ THAI

Thụ tinh - nụ hôn của tình yêu

Thụ tinh là một quá trình sinh lý phức tạp Sau khi trứng chín rụng ra từ buồng trứng, nhờ sự co rút của thành Ống dẫn trứng và hoạt động của các lông tơ tại niêm mạc mà trứng được đẩy về phía tử cung Sau khi giao hợp, tinh trùng trong tinh dịch sẽ chạy ngược từ

âm đạo vào tử cung đến ông dẫn trứng Lúc này có rất nhiều tinh trùng bao vây quanh trứng, đầu t inh trùng nhả ra dung môi axit trong suốt để làm tan màng trứng, chỉ có một tinh trùng chui được vào trong trứng và kết hợp cùng trứng Quá trình này gọi là thụ tinh

Sau khi trứng thụ tinh sẽ tiến hành phân ly tế bào,

số lượng tế bào nhân lên nhanh chóng, sau khoảng 3 ngày sẽ hình thành một đám tế bào có nhân chắc chắn Sạu đó vẫn tiếp tục phân chia, lớp tế bào ngoài cùng được gọi là tầng nuôi dưỡng

38

sửc khoẻ sinh sản

Chiếc nôi của trứng thụ tinh

Trứng thụ tinh cần kịp thòi bám trên màng tử cungmới tiếp tục sinh trưỏng phát triển được Trứng thụ tinh vừa tiếp tục phân chia vừa được nhu động của ông dẫn trứng đẩy xuống, khoảng 5-7 ngày sau sẽ đến được

tử cung Khi tiếp xúc với bề mặt màng tử cung nó sẽ tiết

ra dung môi phân giải prôtêin làm màng tử cung bị phân giải tạo nên chỗ hõm, trứng thụ tinh sẽ vùi mình vào trong hô" này Lốp ngoài của trứng nốì vối màng tử cung hình thành nhau thai để hấp thụ dinh dưỡng, duy trì sự sinh trưồng phát triển của bào thai Đây là quá trình khá phức tạp, có lúc thụ tinh thành công nhưng không bám được vào màng tử cung và bị loại bỏ

P hát triển của bào thai

Cùng vói việc bám rễ vào màng tử cung, các tế bào bên trong vẫn không ngừng phân chia, nhân lên, dần dần hình thành hai nang Nang gần tầng nuôi dưỡng là nang màng ổi, nang hướng ra ngoài là nang hoàng thể, đồng thời chúng hình thành hai lớp phôi Vào tuần thứ

3, hai lớp phôi này tạo nên một lổp mới ở giữa, ba lốp

này sẽ phát triển thành các cơ quan của bào thai

Lớp ngoài cùng hình thành hệ thống thần kinh, da, lông tóc, móng tay ; lổp giữa hình thành cđ thịt, máu, xương cốt, tổ chức kết đế, tuần hoàn, tiết niệu và hệ thốhg sinh dục; lớp trong hình thành thượng bì và cáctuyến của hệ thống tiêu hoá và hô hấp, bàng quang, âm đạo và tiền đình

39

BẠN GÁI TRƯỞNG THÀNH0

Sau tuần thứ 9 bào thai chuyển sang giai đoạn thai nhi Do tế bào phân hoá thành các cơ quan nên rất nhạy cảm với các nhân tố có hại, dễ bị biến dạng Do đó, bảo

vệ, giữ gìn sức khỏe rất quan trọng trong giai đoạn này

6 CHẨN ĐOÁN THAI SỚM

Làm sao d ể biết m ình đã có thaiĩ

Phụ nữ ỏ độ tuổi sinh đẻ, sau khi kết hôn mà không

sử dụng các biện pháp tránh thai, vẫn sinh hoạt tình dục bình thường thì một khi xuất hiện những dấu hiệu dưối đây là có thể biết rằng mình đã có thai:

Ỹ m

- Ngừng kinh: Kinh nguyệt vẫn đứng theo chu kì, nhưng đột nhiên đến ngày có kinh mà không thấy, đây

là dấu hiệu sớm nhất về thai nghén Thời gian chậm kinh càng lâu, khả năng có thai càng lớn

- Phản ứng thai sớm: Ngừng kinh khoảng 45 ngày, xuất hiện các hiện tượng như sáng dậy buồn nôn, ợ chua, chán ăn, kiêng khem , có lúc còn có các triệu chứng đau đầu, mệt mỏi, uể oải

- Bầu vú thay đổi: Bầu vú căng cứng, khi âín có cảm giác đau, đầu vú to hơn, núm vú và quầng vú sẫm lại

- Nước tiểu: Sô' lần đi tiểu tăng nhưng không có triệu chứng viêm nhiễm đường niệu như đái dắt, đáibuốt

Để chẩn đoán chính xác hơn nên sốm đến bênh viên kiềm tra

40

sức khoẻ sinh sản

Nhiệt độ cơ thể tăng cũng biểu hiện có thai

Nhiệt độ cơ thể chịu ảnh hưỏng của lượng hormon

có trong cơ thể phụ nữ, trưóc khi trứng rụng là khoảng 36,4° - 36,6° c Trong thòi gian trứng rụng còn thấp hdn, sau khi trứng rụng lại tăng khoảng 0,5°c và giữ nguyên như vậy đến trước kì kinh mới lại hạ xuống Sau khi mang thai, hormon progesterone ảnh hưỏng đến trung khu nhiệt độ làm nhiệt độ cơ thể tăng cao, đây chính là một dấu hiệu của thai nghén

T h ử thai đơn giả n

Hiện nay trên thị trưòng bán rất nhiều dụng cụ thửthai đơn'giản bằng giấy, que, mảnh để chị em tự kiểmtra thai Nếu đến kì kinh mà không thấy kinh nguyệtxuất hiện, có thể lấy nưóc tiểu vào ly rồi nhúng que thử(quickstick, hexagon, dipstick ) vào trong ly theohưống mũi tên chỉ xuống 1-3 phút để quan sát Nếu chỉ

có một vạch xuất hiện là âm tính, nếu có hai vạch xuất• • t * •

hiện là dương tính (có thai)

Lưu ý: Các que thử phải sử dụng ngay sau khi xé bao

Nguyên lý th ử thai

Hiện nay phương pháp thử thai trong bệnh viện tốt nhất và chính xác nhất là xét nghiệm máu Khi mang thai, sau khi phôi thai bám vào màng tử cung, tế bào nuôi dưõng sẽ sinh ti-ưởng nhanh chóng và bắt đầu thúc đẩy hormon giới tính HCG, hormon này trực tiếp đi vào máu của cơ thể me và đươc thân bài tiết ra Do đó, saum m m 7

7 ngày mang thaỉ là có thể nhận biết được từ trong máu

Vì thế HCG là dấu hiệu chính chẩn đoán thai sớm tronglâm sàng

41

7 Kì THAI NGHÉN KHÔNG ĐƯỢC LẠM DỤNG THUỐC• • •

Cần cẩn thận khỉ d ù n g thuốc trong kì thai nghén

Rất nhiều thuốc khi phụ nữ mang thai uống có thể

đi qua nhau thai vào máu của thai nhi, ảnh hưỏng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi Có loại thuốc còn gây chưóng ngại trao đổi chất của cơ thể mẹ và nhau thai, từ đó ảnh hưỏng đến sự phát triển của thai nhi, làm thai nhi bị tổn thương hoặc dị dạng

Các loại thuốc chắc chắn làm thai nhi dị dạng có: (1) các loại thuốc chống ung thư, (2) thuốc hormon các loại,

42

sức khoẻ sính sản

(3) thuốc giảm lượng đưòng huyết, (4) thuốc an thần Thuốc có thể làm thai nhi dị dạng là: (1) thuốc chống động kỉnh, (2) thuốc chống giáp trạng, (3) vitamin:trong kì mang thai uông vitamin A, D bừa bãi cũng làm thai nhi bị dị dạng

Trong các loại thuốc kháng sinh, Penicillin là loại khá an toàn, đến nay vẫn chưa có báo cáo về việc dẫn đến dị dạng Còn lại, khi dùng Streptomycin, Tetacyline, Gentamycin, Kanamycin, Chloromycetin và các loại sunfa, furan cần phải cẩn thận

*

Thuốc Đông y củ n g không được lạm d ụ n g

Nhiều người cho rằng thuốc Đông y có tính ôn hoà, không có tác dụng phụ với cơ thể người, do đó nếu kì mang thai không dùng được thuốc Tây thì chuyển sang dùng Đông y Thực ra, có một vài loại thuốc Đông y cũng làm thai nhi dị dạng hoặc dẫn tói đẻ non, sảy thai

Do đó, phụ nữ mang thai cũng không được dùng thuốc Đông y bừa bãi mà cần sử dụng theo chỉ dẫn của bác sĩ